فهرست مطالب

مطالعات اجتماعی ایران - سال یازدهم شماره 4 (پیاپی 40، زمستان 1396)
  • سال یازدهم شماره 4 (پیاپی 40، زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/11/07
  • تعداد عناوین: 6
|
  • الگوی داده بنیاد شبکه های یادگیری نوآوری دانشجویی
    امین باقری، محمد یمنی دوزی سرخابی، مقصود فراستخواه، اباصلت خراسانی صفحات 4-33
    هدف تحقیق حاضر بررسی و تدوین الگوی نظری تبیین وضعیت موجود شبکه سازی دانشجویان در فرآیند یادگیری نوآوری است. این پژوهش با رویکرد کیفی اکتشافی و با روش داده بنیاد (اشتراوس و کوربین) انجام شده است. جامعه تحقیق را 47 نفر از دانشجویان منتخب دانشگاه های شهیدبهشتی، علوم پزشکی شهیدبهشتی، تهران و صنعتی شریف تشکیل داده اند که با روش نمونه گیری نظری هدفمند و دردسترس انتخاب شده اند. داده های حاصل از «مصاحبه عمیق و نیمه ساختارمند» با روش کیفی مقوله بندی نظام مند تحلیل شدند. یافته ها درباب الگوی شبکه یادگیری نوآوری دانشجویان حاکی از این است که مدیریت منظومه یادگیری، به مثابه مقوله محوری و مبنای شبکه سازی اجتماعی دانشجویان قرار می گیرد. بدین صورت، برخلاف رویکرد کارکردی مرسوم مبنی بر نقش تسهیل کننده شبکه سازی در مسیر یادگیری نوآوری، منظومه یادگیری است که شبکه های بین فردی دانشجویان را شکل می دهد؛ بنابراین، دامنه وسیعی از حضور اجتماعی آگاهانه و چندبعدی تا سرگردانی اجتماعی در بستر اجتماعی تحصیل جریان می یابد که درنهایت پیامدهای گوناگونی از تحقق نوآوری تا فرسودگی تحصیلی را سبب می شود.
    کلیدواژگان: یادگیری شبکه ای، شبکه یادگیری نوآوری، شبکه سازی اجتماعی، کنش شبکه محور، کنش خطی
  • تحول در نام گذاری فرزندان در استان کردستان از 1382 تا 1392: بررسی عوامل و زمینه ها
    شهاب دلیلی، حبیب رضازاده صفحات 34-51
    یکی از محل های ظهور هویت طلبی انسان ها موقعیت انتخاب نام فرزندان است. بررسی "نام" ها می تواند حاکی از علایق و گرایش های فرهنگی، سیاسی و قومی افراد نیز باشد. انتخاب انواع نام ها، تحت تاثیر خرده فرهنگ های مختلف در طول زمان تغییر می کند و از قوت و ضعف روندهای فرهنگی گوناگون در جامعه نشان دارد. اگر تحول نام گذاری افراد را از زاویه دغدغه مسائل هویت ملی و قومی هدف واکاوی و بررسی قرار دهیم، سیر تحول نام گذاری در مناطقی از کشور ایران که اقوام غیرفارس در آن متمرکزند، در درازمدت، با مسائلی چون امنیت ملی و درصورت تمایل به نام گزینی خاص و هدف دار، با یک پارچگی جغرافیایی همراه است. در این تحقیق، به بررسی تحول در نام گذاری فرزندان در استان کردستان از 1382 تا 1392 می پردازیم. نتایج این پژوهش نشان می دهد که سلسله عواملی سبب تحول در نام گذاری فرزندان در استان کردستان شده است. این علل شامل کژکارکردی نظام سیاسی، گسترش ارتباطات و ابزار ارتباطی، بی توجهی به گفتمان های قومی، تضعیف گفتمان ملی، ناکارآمدی نظام آموزشی، تفاوت مذهبی و وجود گفتمان قوم گرا در این استان در میانه سال های 1382 تا 1392 است که به ایجاد تحول در نام گذاری انجامیده است.
    کلیدواژگان: هویت، نام گذاری، قومیت، قوم مداری، کردستان
  • اعتیاد زنان از منظر کنشگران دستگاه های اجرایی در استان البرز
    سمیه سلیمانی، مسعود گلچین، صلاح الدین قادری صفحات 52-74
    هدف مقاله فهم شرایط، تعاملات، پیامدها و اقدامات و کارهای انجام شده در خصوص اعتیاد زنان در «استان البرز» از منظر کنشگران دستگاه های اجرایی استان است. روش مورد استفاده کیفی است و در فرایند پژوهش از نظریه زمینه ای استفاده شده است. داده ها با استفاده از تکنیک مصاحبه عمیق گردآوری شده اند. بر اساس روش نمونه گیری نظری و با معیار اشباع نظری، با 19 نفر از مسئولان استان البرز مصاحبه شد. یافته های حاصل از مقوله بندی به روش نظریه زمینه ای شامل 10 مقوله عمده به شرح زیر است:یادگیری اجتماعی و فشار همالان، تنش خانوادگی، ضعف نظام کنترلی، عدم حمایت بعد از ترک، مراکز درمانی بهبود یافتگان، آگاهی و آموزش برای پیشگیری از اعتیاد، فرهنگ سازی از طریق نهادهای مختلف، مراکز ترک اعتیاد، سازمان های مردم نهاد، شیوع و روند رو به رشد اعتیاد زنان. مقوله هسته نیز: «روند رو به رشد اعتیاد زنان برآمده از فشار ساختاری و ناهماهنگی سازمان ها» است. یافته ها نشان می دهد که پدیده اعتیاد زنان رشدی فراتر از امکانات و منابع لازم برای مقابله با آن داشته است، بین دستگاه های اجرایی هماهنگی و تقسیم کار روشنی وجود نداشته و جنبه های اجتماعی مبارزه با پدیده اعتیاد زنان تقویت نشده است.
    کلیدواژگان: اعتیاد زنان، استان البرز، روش کیفی، نظریه زمینه ای، فشار ساختاری، مدیریت ناهماهنگ
  • مطالعه جامعه شناختی انرژی درمانی
    محمدمسعود سعیدی صفحات 75-100
    مطالعه تغییرات اجتماعی و فرهنگیبرای برنامه ریزی صحیح در جامعه ضروری به نظر می رسد. روند روبه رشد گروه های معنوی، ورزشی و درمانی، که کارکرد آرامش بخشی روانی دارند، می تواند نمایان کننده تغییرات فرهنگی مهمی در ایران باشد. گروه های انرژی درمانی یکی از این گروه هاست که شناخت نظری و تجربی مطمئنی از آن در جامعه ما وجودندارد. مطالبنوشته شده درباره این موضوع نشان می دهد که انرژی درمانی در فرهنگ ها و جوامع مختلف، در قالب های نظری و عملی متفاوت ظاهر شده، ولی احتمالا مبتنی بر واقعیت واحدی است که هنوز به گونه ای علمی و بین الاذهانی ثابت نشده است؛ چنان که تاثیر درمانی آن نیز در مجامع علمی، نه نفی شده است و نه اثبات. درعین حال، انرژی درمانی به مثابه واقعیتی اجتماعی در جامعه ما وجود دارد. این تحقیق که عهده دار پژوهشی میدانی کیفی به روش کدگذاری متون حاصل از گزارش مشاهده های مشارکتی، و مصاحبه با مربیان و شاگردان و مراجعه کنندگان بوده است، رابطه کنشگران مزبور را با محیط اجتماعی، ویژگی کلاس ها و باورهای ایشان درباره انرژی درمانی، تمایزات سبک خاص ایشان، و سرانجام، پیامدها یا واکنش های مشارکتشان در کلاس ها توصیف می کند. برطبق یکی از نتایج پژوهش و برخلاف تصور رایج، گروه انرژی درمانی اگر صرفا انرژی درمانی باشد از گروه های معنویت گرا محسوب نمی شود.
    کلیدواژگان: انرژی درمانی، کارکرد آرامش بخشی، طب مکمل، پژوهش میدانی کیفی
  • بررسی جامعه شناختی نظام شخصیت و گونه های تجربه سفر در شهر تهران
    ملیحه شیانی، الهام عرب پور صفحات 101-122
    گردشگری به لحاظ اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجرایی فرآیند پیچیده ای است و مناسبات بین گردشگری و بخش‏های دیگر جامعه را دیدگاه جامعه شناختی است که می تواند به شکلی دقیق و علمی بکاود. یکی از این مناسبات، ارتباط بین تجربه سفر و نظام شخصیت است. تحقیق حاضر به بررسی این ارتباط می‏پردازد. تجربه سفر متغیری در نظر گرفته شده است که با نظام شخصیت افراد رابطه دارد. سفر و تفریح ویژگی‏های خاصی به شخصیت افراد می بخشد. توصیف جامعه شناختی تجربه سفر و نظام شخصیت و رابطه این دو در جامعه آماری، با استفاده از منابع نظری، موضوع و هدف تحقیق حاضر است. در این مسیر، از نظریه اریک کوهن و پارسونز برای پیکربندی چارچوب نظری استفاده شده است. داده‏ها ازطریق روش کمی و با استفاده از پرسش نامه به صورت حضوری جمع آوری شده است. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که در هم بستگی رگرسیونی، بین گونه‏های تجربه سفر و نظام شخصیت، هر سه نوع تجربه معنادارند و هم بستگی آنها به منزله متغیر مستقل با نظام شخصیت تایید شد. متغیرهای تجربه وجودی و تجربه تفریحی با نظام شخصیت هم بستگی مستقیم و مثبت دارند و متغیر تجربه تجربی بر متغیر وابسته تاثیر منفی و معکوس دارد.
    کلیدواژگان: تجربه تفریحی، تجربه وجودی، تجربه تجربی، نظام شخصیت، گردشگری
  • امنیت و مشارکت اجتماعی زنان در مواجهه با نابهنجاری های محله ای (مطالعه وضعیت زندگی ساکنان برج های نواب و اطراف)
    پردیس عامری صفحات 123-147
    فضاهای شهری صحنه هایی هستند که فعالیت های عمومی زندگی شهری در آنها رخ می دهد. احتمال وقوع جرم در فضاهای بی دفاع شهری یا جرم زا، به دلیل امکان پذیرنبودن رویت بصری، بیشتر است. پژوهش حاضر، که در محله نواب تهران در پاییز سال 1393 صورت گرفته است، از نوع کیفی و به روش نظریه مبنایی است. داده ها از مسیر مشاهده میدانی و مصاحبه عمیق با 30 نفر از افراد بالای 25 سال (زنان خانه دار لیسانس و دیپلم، زنان و مردان کارمند و کسبه محل، نگهبان بوستان محله، رئیس سرای محله، رانندگان تاکسی و دیگر افراد مطلع درباره موضوع) در محله نواب جمع آوری شده است. به دنبال پاسخ به این پرسش های کلی که ساکنان این محله چه وضعیتی دارند، چه راهکارهایی برای بهبود وضعیت زندگی آنها با مشارکت زنان محله تصورپذیر است و آسیب های اجتماعی موجود، به چه اختلالاتی در کارکرد خانواده ها انجامیده است، سه مقوله "امنیت اجتماعی، به خطرافتادن بهداشت خانواده (روانی جسمی) و اختلال در کنش های سازنده اجتماعی فرهنگی" به منزله مقولات برجسته استخراج شدند. مطابق نتایج، زنان محله مشارکت خود را بی نتیجه یا همراه با نتایج کوتاه مدت در بهبود وضعیت محله دانستند، آسیب ها به ایجاد نظمی جدید منجر شده بود که هردو گروه بزهکاران پراکنده در محله و آسیب دیدگان را به واکنش های اغلب طعنه آمیز درقبال نظام برنامه ریزی و نظارت جامعه واداشته بود. دستاورد نهایی کاربردی پژوهشگر در میدان تحقیق، شکل گیری فضای تملک مقطعی فضا به دست زنان محله بود، که این مشارکت متداوم دیده نشد و زنان ساکن این محدوده مشارکت اجتماعی مداوم را بی نتیجه، طنزآلود و حتی خطرناک ارزیابی کردند. درخلال تحقیق، توصیفی که در سطحی بالاتر درباره وضعیت کلی فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده های ساکن برج های نواب درمعرض آسیب های متعدد حاصل شد، "تقابل کارناوالی در فضای شهری" نام گرفت.
    کلیدواژگان: زنان، فضاهای شهری، امنیت اجتماعی، مشارکت اجتماعی، محله نواب، کارناوال
|
  • Grounded Model for Learning-Innovation Networks of Students
    Amin Bagheri , Mohammad. Yamani Duzi Sorkhabi, Maghsoud. Farasatkhah, Abasalt. Khorasani Pages 4-33
    The main purpose of this research was to investigate students’ social networking in learning-innovation process. This research was carried out using qualitative exploratory approach through the method of grounded theory (systematic method, Strauss & Corbin). The purposeful sampling of study included 47 students from Shahid Beheshti University, Sharif University of Technology, and University of Tehran. The collected data were analyzed via coding procedures (open, axial & selective coding). The results of student’s learning-innovation network model indicate that “management of learning system” is regarded as the core category of student’s social networking. Therefore, the learning system develops interpersonal networks of students. Thus, there is a wide range of consciously and multi-dimensional social participation and social wandering in context of education, which ultimately leads to a variety of consequences from innovation to academic burnout.
    Keywords: Network learning, Learning-Innovation Network, Social Networking
  • Change in Nominating Children in Kurdistan province (from 2003 to 2013)
    Shahab Dalili , Habib Rezazade Pages 34-51
    The name of the children indicates the identity and traits of parents in most places. The selected names for children can be indicative of cultural, political, and ethnic orientations of individuals. The selection of different names, and their changes over time are influenced by different subcultures and indicate the strength and weakness of different ideational traits in different societies. Evolution of name selecting for children from the view point of national and ethnic identities shows the tendency towards integration in society. Therefore, this study investigates the changes of the names during 2003-2013 and explain the factors causing these changes
    The results of the study indicate that a series of factors have changed the naming of children in Kurdistan province. These factors include the dysfunctions of the political system, the expansion of communication and communication tools, the weakening of national discourse, the ineffectiveness of the educational system, religious differences, and the existence of ethnic discourse in this province
    Keywords: Identity, Nomination, Name, Ethnicity, Kurdistan
  • Women Addiction from The View Point of Administrative Officials of Alborz Province
    Somayeh. Soleimani, Masmoud. Golchin, Salahedin. Ghaderii Pages 52-74
    In this article, the conditions, interactions, consequences, and activities carried out on women's addiction in the province of Alborz have been understood from the view point of the officials of the Alborz. The method is qualitative and in the process of research, grounded theory has been used. The data were collected using the deep interview technique method. According to theoretical sampling method and theoretical saturation criterion, 19 officials from the Alborz province participated in the study. The results of categorization indicate 10 major categories. Social learning and coping pressure, family tension, weakness of control system, lack of support after addiction ceasing, treatment centers for cured people, awareness and education for preventing addiction, culture of various institutions, healing centers in the Alborz province, NGOs, and increasing prevalence of women addiction were the major categories. The core category was "Increasing trend of women addiction due to structural pressure and inconsistencies of organizations".
    Keywords: Women Addiction, Alborz Province, Qualitative Method, Grounded Theory, Structural Pressure
  • Sociological Study of Energy Therapy
    Mohammad Masoud. Saeidi Pages 75-100
    Increase of spiritual, athletic or therapeutic groups with mental soothing functions is evident in current Iranian society and represents its cultural changes. One of these phenomena is the Energy therapy, about which, there is no reliable theoretical and empirical recognition in our society. Related discussions indicate that Energy therapy emerges in different theoretical and practical forms. It is probably based on one reality which is not recognized scientifically and objectively yet, as its therapeutic effect neither is denied nor is proved. Nevertheless,Energy therapy exists as a social reality in our society. This study is a field-qualitative research based on coding the interviews produced from the report of participants' observations in the energy-clinics. The findings describe the relations of these activists to their social environment, the features of their classes, their beliefs about Energy therapy, the distinctions of their particular style, and finally, the consequences of their participation in the classes. One of the results is that contrary to popular perception, pure Energy therapy is not related to the spiritual traits of participants.
    Keywords: Energy Therapy, Soothing Function, Complementary Medicine, Qualitative
  • Sociological Study of the Personality System and Types of Travel Experience in Tehran
    Malihe Shiani , Elham ArabPour Pages 101-122
    Tourism is a complex social, economic, political, cultural process, and requires a sociological look that can accurately and scientifically analyze all these relations between tourism and other sectors of society. One of these relationships is the relationship between travel experience and the personality system. Travel experience is considered as a variable that is related to the personality system of the people, and travel and recreation can give special attributes to the personality of the individuals. This study aims at explaining the relationship between travel experience and the personality system. In this way, Eric Cohen and Parsons' theory has been used to configure the theoretical framework. Data were collected through a quantitative method. The results of data analysis showed that there is a significant correlation between all three types of travel experience and personality system. The variables of existential experience and recreational experience have a direct and positive correlation with personality system and the experimental experience has a negative correlation with the dependent variable.
    Keywords: Recreational Experience, Existential Experience, Experiential Experience, Personality System, Tourism
  • Neighborhood Security and Social Participation of Women
    Pardis Ameri Pages 123-147
    Urban spaces, streets, squares, and parks in a city are among places where public activities are occurring. Some other spaces, where due to the lack of visual outlook, are unprotected and more capable of committing crime. The current research was conducted in unprotected urban spaces in the Navab street of Tehran. It aims to study the origins of criminal activities in this district and to provide solutions to increase security based on women participation in society. This qualitative study was conducted via grounded theory approach, emphasizing on Durkheim’s anomie theory, Wilson and Kling’s theory of broken windows. The participants included 40 individuals who resided in Navab Street and neighborhood of Salamat Park in District 11 of Tehran. Social and cultural conditions of residents, the degree of satisfaction of families living in this area, disruptions have been occurred in the functioning of residents were under examination in the survey. The findings indicated three major categories of social security including threat to family health (physical and psychological), and disruption in socio-cultural constructive actions. According to the results, local women considered participation in solving district’s problems to be inconclusive. Dominance of this view in the families had adverse effects on the quality of their life. The study encourages women to occupy these spaces for selling their hand works, trying to put an end on the dominance of criminals and offenders in these spaces.
    Keywords: Women, Unprotected Urban Spaces, Social Security, Social Participation