فهرست مطالب

مطالعات شهر ایرانی اسلامی - پیاپی 32 (تابستان 1397)
  • پیاپی 32 (تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/05/27
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سمیرا محمودی *، بهمن احمدی، نازنین محمدی، مهرداد رحمانی، مهدی برنافر صفحات 5-16
    آرمان شهر شیعی یکی از موضوعاتی است که هم در دوران گذشته و هم در سده اخیر در مقابل برخی ایدئولوژی های رایج در جهان مطرح شده است. با توجه به غالب بودن مذهب تشیع در جامعه ایرانی، وجود تصویری روشن از آرمان شهر شیعی نقطه اتکای مناسبی برای سیاستگذاری اجتماعی و شهری خواهد بود. در این میان طیف متنوعی از اندیشه مندان شیعی در خصوص آرمان شهر شیعی نظرات متنوعی را ارائه داده اند که به دو گروه عمده نواندیشان دینی و سنت گرایان دینی قابل تفکیک می باشند. به نظر می رسد تلاش برای تبیین طیف های مختلف و در نهایت تلاش برای ایجاد وفاق میان آن ها می تواند ادای سهم قابل توجهی به موضوع آرمان شهر شیعی باشد. در این راستا، در مقاله حاضر با مبنا قرار دادن رویکرد سنت گرایانه به دین سعی کرده تا با تکیه بر دیدگاه های دو تن از بزرگان تشیع، ملاصدرا و آیت الله جوادی آملی آرمان شهر مطلوب شیعی با رویکرد درزمانی تبیین گردد. دو هدف اصلی مقاله حاضر، تبیین چیستی آرمان شهر شیعی در نگاه سنت گرایانه به دین و هم چنین فهم این نکته است که نسبت آرمان شهر شیعی با تغییرات زمان و مکان چیست. نتایج حاصله نشان می دهند که در آرای هر دو این بزرگواران آرمان شهر مطلوب وسیله ای برای تقرب به خداوند و خلیفه اللهی انسان بر زمین محسوب می شود که تحت رهبری امام و در نبود وی ولی فقیه قابل تحقق است. با این حال دیدگاه ملاصدرا بر اصالت جامعه مبتنی است در حالیکه آیت الله جوادی آملی اصالت فرد را مبنا قرار می دهد، که این تفاوت را می توان ناشی از تاثیرپذیری از شرایط زمانه و تقابل فلسفه در برابر عرفان بر شمرد. با موشکافی در نظرات بزرگواران پیداست که آرمان شهر شیعی فارغ از ابعاد زمانی و مکانی بوده و در بعد وجودی مطرح می گردد؛ بنابراین می توان گفت در آرمان شهر شیعی، ویژگی های کالبدی به شرایط زمینه ای و زمانه ای تحویل می گردد.
    کلیدواژگان: آرمان شهر، شیعه، ملاصدرا، آیت الله جوادی آملی
  • اسماعیل ضرغامی *، عبدالحمید قنبران، پوریا سعادتی وقار، مرتضی ضامنی صفحات 17-31
    خوانایی کالبدی به عنوان یکی از ارکان پاسخ دهی و مطلوبیت محیط های شهری، ادراک و نحوه استفاده و رضایت مندی کاربران محیط های شهری را تحت تاثیر قرار می دهد. در بستر بوستان های شهری، مولفه های خوانایی فضایی می توانند درجات مختلفی از امنیت را در فضا پدید آورند. از این رو تاثیر خوانایی کالبدی بوستان های شهری بر میزان مراجعه و حضور افراد و در نهایت امنیت این فضاها، محور پژوهش حاضر را شکل داد. جمعیت آماری این پژوهش را مراجعه کنندگان بوستان های مردم و ارم همدان، تشکیل دادند. اطلاعات لازم از طریق روش چیدمان فضا، پرسشنامه های و مشاهده پژوهشگران، در دو پیمایش مجزا گردآوری شد. به منظور تهیه نقشه خوانایی (تحلیل ریاضی وضوح و قابل فهم بودن) ، از نرم افزار Ucl depthmap بهره گرفته شد و به منظور تحلیل آماری پرسشنامه ها، از آزمون های تی تست مستقل، تحلیل ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی گام به گام استفاده شد. یافته های حاصل از پرسشنامه باز و مشاهده محققان بیان داشت که پرسش شوندگان بسترهای مشابهی را تحت عنوان فضاهای ناامن در کل بوستان تلقی نموده اند. یافته های حاصل از پرسشنامه بسته نیز نشان داد که نمونه مورد بررسی، برخلاف تصور عمومی، خوانایی و امنیت بوستان مردم را بالا ارزیابی کرده اند. در واقع نتایج پژوهش گویای آن است که در هر دو پیمایش، بین خوانایی کالبدی و احساس امنیت شهروندان مراجعه کننده به بوستان رابطه مثبت و نسبتا بالایی برقرار است، ترتیب اهمیت مولفه های خوانایی فضایی موثر بر احساس امنیت عبارتند از: متغیر های تشخص عناصر تصویرساز (راه، گره، لبه، حوزه، نشانه و چشم انداز) ، قابلیت دسترسی، ترکیب ساختار و پیکره بندی فضایی به همراه هندسه که به ترتیب بیش ترین تاثیر و متغیرهای موانع و اختلالات بصری و مولفه های معماری موکد مسیریابی کم ترین تاثیر را بر احساس امنیت شهروندان در این بوستان داشتند، بنابراین از طریق بهبود مولفه های خوانایی، می توان گامی موثر را در ارتقای امنیت، مطلوبیت و کیفیت محیطی بوستان های شهری برداشت.
    کلیدواژگان: کالبد، پاسخ دهی محیطی، بوستان شهری، خوانایی، امنیت
  • سعید خودداری نایینی * صفحات 33-42
    مطالعه تاریخ معماری ایران با کمبود منابع مکتوب روبه روست و به رغم برجای ماندن شمار زیادی از بناهای مختلف، دانش ما در مورد مسیر طرح تا ساخت ابنیه متکی بر مطالعه بر بناها و گاهی اشارات اندک متون به معماری است. در این نوشتار به یکی از منابع مهم دوره ایلخانی که اطلاعات زیادی از محاسبات و فرایند ساخت و ساز و معماری دارد، پرداخته می شود. دانش استیفا، دانش محاسبات مالی است و کتاب های زیادی در این موضوع در تمدن اسلامی برجای مانده است. منابع مالی آنچه را معمولا در کتاب های رسمی تاریخ نادیده و مغفول واقع شده، نشان می دهد. یکی از این کتاب ها المرشد فی الحساب نوشته حسن ابن علی است که در دهه آخر سده هفتم در زمان وزرات صدرخالدی وزیر گیخاتو و غازان نوشته شده است. کتاب نسخه ای مثنی از اسناد دیوانی است و هزینه های مربوط به مشاغل و پرداخت های مختلف را ثبت کرده است. این پژوهش با روش تحلیل محتوا و تفسیر متن به نشانه هایی در متن کتاب که تاریخ معماری دروه ایلخانی را بیشتر روش می کند می پردازد. این کار با مطالعه هزینه ساخت برخی بناها و مواد و مصالح مورد استفاده در ساخت و ساز و مبالغ دستمزهای روزانه و دیگر اصطلاحات معماری که در روند ساخت به آن اشاره می شود انجام خواهد شد. این تحقیق به دنبال پاسخ به این پرسشها است: مطالعه المرشد چه اهمیتی در تاریخ معماری دارد؟ این متن چگونه به شناخت مواد و مصالح تزیینات و یا فضاهای معماری ایلخانی کمک می کند؟ بخش محاسبات معماری در کتاب المرشد مربوط به ساخت یک خانه، باغ، آسیاب است. توصیفات متن نشان می دهد خانه مورد اشاره در متن خانه ای تک ایوانی دوره مظفری است که در آن از خشت و آجر استفاده شده بوده است. هزینه ها به دو بخش دستمزد ها و هزینه مصالح تقسیم شده اند. بنا با مقرنس های گلی تزیین می شده و در گچ رو کار از سریش استفاده کرده اند. استادان روزی 1 دینار و شاگردان روزی یک چهارم دینار مزد می گرفته اند.
    کلیدواژگان: معماری دوره ایلخانی، اسناد دیوانی، المرشد فی الحساب، مصالح و دستمزدها
  • راضیه لبیب زاده *، مهدی حمزه نژاد صفحات 43-60
    به نظر می رسد ساختار شهرها متاثر از نظام های هندسی و آزاد، واجد ارزش های معنادار و نمادین است. عقاید و باورهای اسلامی نیز بر ساختار شهرهای دوران اسلامی تاثیراتی داشته که دارای بار معنایی متفاوتی نسبت به شهر های پیشین است. چگونگی ظهور معنا در ساختار شهر، متاثر از اندیشه اسلامی و در انداختن نظریه ای در این باب هدف اصلی نوشتار پیش رو است. این مقاله چگونگی ظهور مفاهیم اسلامی و معنای برآمده از آن ها را در کالبد شهرهای اسلامی مورد بررسی قرار داده است، تا مشخص شود شهرهای اسلامی تا چه حدی مجاز به تشبیه گرایی و یا تنزیه گرایی در ساختار خود هستند. در این زمینه با مطالعه نمونه هایی از ساختارهای شهری نمادین جهان، به بررسی تطبیقی تاثیر اسلام و دیگر مکاتب بر ساختار شهرها پرداخته شده است. روش تحقیق در پژوهش حاضر، پدیدارشناسی و استدلال منطقی است. نتایج پژوهش از به کارگیری معانی نمادین در پس هندسه های منظم و آزاد شهرهای اسلامی حکایت دارد که ریشه در باورها و اعتقادهای دینی دارد. بررسی ها نشان می دهد شهرهای دوران اسلامی با توجه به تمامی شرایط زمانی و مکانی، مبتنی بر هندسه های طبیعی، نظم یافته و واجد بافتی هماهنگ با زمینه هستند. چنین به نظر می آید که هندسه و ساختار شهرهای اسلامی را می توان مانند اکثر شهرهای مطرح جهان، متاثر از نظام های اعتقادی و معنایی تفسیر کرد ولی این امر نمی-تواند در قالب تشبیه معنایی بیان شود. تنزیه گرایی در شهرهای اسلامی برپایه ساختار شهر قابل بررسی است و می توان بر پایه بررسی هندسه های شهری، تنزیه گرایی در شهرهای اسلامی و عدم پیروی ساختار شهر اسلامی، از اشکال آرمانی را بررسی کرد. به نظر می رسد هندسه شهرهای اسلامی به صورت ارگانیک و آزاد، در هر بستری با توجه شرایط زمانی و مکانی، به تناسب ارزش ها و اعتقادها، در عین پایبندی به مولفه های کالبدی و عملکردی، مبتنی بر نظریه جامع سلسله مراتبی شکل گرفته اند.
    کلیدواژگان: ساختار شهر، اسلام، نمادپردازی، تشبیه، تنزیه
  • سیدمحمدحسین ذاکری *، سیده نرگس رمضانی مهریان، پگاه حکیم زاده، فرناز ستوده صفحات 61-76
    نما و پیشگاه ورودی هر بنا، از آن جا که مفصل اتصال بنا با شهر است و نماد هویتی آن محسوب می شود از اهمیت بالایی برخوردار است. این موضوع در مساجد که از بناهای عمومی شهر ایرانی-اسلامی هستند، اهمیتی دوچندان دارد و در جذب مخاطبان و انتقال مفاهیم اسلامی تاثیر گذار است. از نظر تاریخی، ظهور آرایه ها در مساجد، ابتدا از محراب و دیوارهای مجاور آن شروع شد. سپس با گذر زمان به سایر اندام ها نیز راه یافت و در نهایت در پیشگاه ورودی، موجب جلوه مسجد از نمای رو به گذر شده است. پیشگاهی که مرز عبور از دنیای مادی و رسیدن به جلوه گاه معنوی است، تزییناتی را می طلبد که پیونددهنده دو دنیای متفاوت باشد. چنین تزییناتی که گویی وظیفه ای سنگین تر از سایر تزیینات، برعهده دارند، درخور شناخت، تحلیل و بررسی هستند. این مقاله با هدف بررسی شکلی و محتوایی این تزیینات و آرایه ها نگاشته شده است. برای این منظور سردر ورودی تمام مساجد تاریخی ثبت شده شیراز که دست خوش تغییرات غیراصولی نشده اند بررسی شد. در 16 مسجد منتخب، مطالعاتی توصیفی-تحلیلی از طریق جمع آوری داده ها به روش کتابخانه ای و میدانی انجام شد. در پایان، علاوه بر شناسایی تزیینات مختلف اعم از آجری، سنگی، کاشی و هم چنین محل به کارگیری آنان در پیشگاه هر مسجد، نقوش، خطوط و مضامین مورد اشاره نیز مورد موشکافی قرار گرفت. در نهایت مشخص شد که کاشی کاری بیش ترین، و تزیینات آجری کم ترین سهم را نسبت به سایر تزیینات در مساجد شیراز به خود اختصاص داده است. تزیینات سنگی با وجود به کارگیری در دوره صفاریان، در دوره های بعد از پیشگاه مساجد حذف شد، اما از دوران قاجاریه به بعد دوباره در تزیینات دیده می شود. مقرنس که از دوران صفویه به بعد از تزیینات رایج پیشگاه مساجد شیراز بود، همواره با هم نشینی کتیبه همراه بوده است. کتیبه هایی که در آن بیش از همه مضامینی دیده می شود که بر اقامه نماز و اوقات آن تاکید داشته اند.
    کلیدواژگان: شهر ایرانی-اسلامی، پیشگاه، مسجد، تزیینات، معماری شیراز
  • پیروز حناچی ، فرهنگ مظفر ، یاسر جعفری * صفحات 77-88
    منظر شهری، موضوعی است که بر ویژگی های بصری و کیفیات محیط مصنوع متمرکز می شود. مسائلی چون بررسی جداگانه هر یک از ابنیه به لحاظ دوره ساخت، مصالح و سبک معماری به مقوله منظر شهری ارتباطی ندارد، بلکه عمده توجه آن به ویژگی ماهوی و کیفیت مجموعه ساختمانی و فضایی است که توسط تک بناها تعریف می شود. منظر شهری به مسائلی چون نوظهور بودن، تعجب برانگیز بودن، زیبایی و نظم و ترتیب مرتبط می شود. در نتیجه، زمینه های برگرفته از مفهوم منظر شهری در ارتباط با تاثیر بصری سه بعدی محیط شهری مصنوع است و ازاین رو باید به منظر شهری، به مثابه هنر نگریسته شود. فرایند ارزیابی از منظر شهری، علاوه بر روابط ایستای میان ساختمان ها و فضاها، به جنبه های پویای جابه جایی ها و تردد مردم نیز می پردازد. این ها عناصر مهمی مشخص کننده مقیاس هستند و به ارزیابی ماهیت، کیفیت و صفات منظر شهری کمک می کنند. فضاهای شهری تنها زمانی زنده خواهند شد که تمام عناصر منظر شهری، با هم ترکیب و ممزوج شوند. از سویی دیگر، حفاظت به مثابه مفهومی فراتر از مرمت و نگه داری، ماهیتی چند بعدی دارد. اگرچه به طور مشخص پیوندی ناگسستنی با گذشته دارد، اما فرایندی است که به عصر حاضر می پردارد و در عین حال نگاه به آینده دارد. حفاظت، موضوع بسیار ساده بازگرداندن بنا به حالت اولیه یا مرمت و نگه داری آن در وضع موجود نیست. البته در برخی شرایط، گاه حفاظت مستلزم مرمت و احیای صرف یک بنا یا مجموعه ای از بناهاست که به واسطه موضوع هایی چون ارزش های نادر عناصر معماری داخلی و خارجی آن یا اهمیت مفاهیم تاریخی بنا ضرورت می یابد. در بسیاری از شرایط، مرمت و بازسازی جداره های شهری می تواند بخشی از فرایند پویای حفاظت باشد. اگر این رویکرد با حساسیت به کار بسته شود، از خصوصیات مناظر شهری ویژه محافظت می کند و درعین حال، اجازه بهبود در سایر جنبه های کیفی زندگی را می دهد. در این پژوهش، بر مبنای مطالعات میدانی و مستندنگاری اقدامات صورت گرفته، تلاش شد تا شرح اقدامات صورت گرفته در قالبی قابل تجزیه و تحلیل تدوین شده و در گام بعدی، با گردآوری نتایج آماری از جامعه ذی نفعان و ذی نفوذان اعم از کارفرما، مجری، مشاور، مالک و بهره بردار، چارچوب منعطفی برای اقدامات مداخلاتی مشابه آماده سازی شود. از جمله یافته ها و نتایج این پژوهش می توان به شکل گیری یک نظام اولیه علمی برای طرح ریزی مداخله در جداره های شهری ناهمگنی اشاره داشت که سبک های مختلفی از معماری را در خود دارند و هر یک شیوه مداخله خود را می طلبد. در این پژوهش، به رغم وجود چالش های فراوانی که بر سر راه مداخله کالبدی در آثاری از جنس میراث فرهنگی وجود دارد، تلاش شد تا مبنایی برای طرح موضوع و نحوه مواجهه با آن فراهم آید.
    کلیدواژگان: جداره شهری، نمای تجاری، منظر شهری، هویت، مرمت و حفاظت، خیابان ناصرخسرو
|
  • Samira Mahmoodi *, Bahman Ahmadi, Nazanin Mohammadi, Mehrdad Rahmani, Mahdi Bornafar Pages 5-16
    Shiiaian Utopia is one of the issues have been raised against certain ideologies both in the past and recent centuries in the world. Given the dominance of Shiism in Iran, a clear image of Shiiaian Utopia will be an appropriate base point for social and urban policy-making. The diverse range of Shiiaian scholars have offered various opinions on the Shiiaian Utopia. Based on the differences of those opinions, it can be categories to two groups: Modernist and traditional religious thinkers. Both of two groups interprets the religion based on them assumption. However, it seems that trying to explanation of this various opinion and consensus building between them is a significant contribution to Shiiaian Utopia. In this context, the present article is based on traditional approach to Shiia have tried to explain desirable utopia rely on the views of two Shiiaian leaders, Mulla Sadra and Ayatollah Javadi Amoli with diachronic approach. Two aims of this research are to explain what the Shiiaian Utopia is and to understand what relation is between Shiiaian Utopia, time, and place. The results show that the opinion of both thinkers about desirable utopia is that utopia is the means of nearness to god and substitutionary of man on the earth that is achievable under the leadership of innocent imam and in case of impossibility under the leadership of religious authority (Vali-Faghih). However, the opinion of Mulla Sadra is society-oriented but the opinion of Ayatollah Javadi Amoli is man-oriented and it seems this difference is due to condition of era that thinkers live. With scrutiny in the comments of both, it is clear that in traditional view of religion, Shiiaian Utopia is regardless to time and place and is the matter of existence. Therefore, it could be said that physical aspects of Shiiaian Utopia deposit to context and condition of time.
    Keywords: Utopia, Mulla Sadra, Ayatollah Javadi Amoli, traditional approach
  • Esmaiil Zarghami *, Abdolhamid Ghanbaran, Pooria Saadati Vaghar, Morteza Zameni Pages 17-31
    As a foundation of responsiveness and desirability of urban environments, physical Legibility affects the users’ perception, utilization and satisfaction of urban environments. In the context of urban parks, components of spatial Legibility can provide a variety of degrees of security; so the impact physical Legibility of urban parks on attendance and presence of individuals and also the security of these spaces formed the basis of present study. The statistical population of this study includes visitors of the mardom and Eram Park in Hamadan. The information of two experiment collected through space syntax method, open and closed questionnaires and the researchers’ answers and observations. The Ucl depth map software was used to provide Legibility map (mathematical analysis of intelligibility) Independent t-test; Pearson correlation coefficient and systematic linear regression analysis are employed for statistical analysis of the questionnaires. The results of the open questionnaire and researchers’ observations suggest that the respondents consider the same contexts as insecure spaces in the entire park. Findings of the closed questionnaire show that the sample evaluate the Legibility and security of Hamedan People Park as a high degree, in contrast to the general impression; in fact, the results of the research in two experiment, indicate that there is a positive and relatively strong relation between physical Legibility and citizens’ sense of security in the park. The order of importance of spatial Legibility components affecting the sense of security also demonstrate that the variables of visualizing elements recognition (path, node, edge, domain, sign and perspective), accessibility, structural composition and spatial configuration as well as geometry have the greatest influence, respectively, and the variables of visual obstacles and disturbances and highlighted architectural components of routing have the least impact on citizens’ sense of security in the park. Therefore, the improvement of Legibility components can be an effective step towards better security, desirability and quality of urban parks.
    Keywords: physical form, environmental responsiveness, urban park, readability, security
  • Saeid Khoddari Naeini * Pages 33-42
    The history of Islamic architectur despite its abundant works ,has few written documents deals with different architectural activities from designing to constructing .This paper will discuss one of the Ilkhanid accounting texts which convey lots of information on calculating architectural costs. The science of Istifa, which is the science of accounting, has many branches and there are many books and documents, which are survived in this field of Islamic civilization. Financial resources show what are normally neglected or unseen in the formal historical resources. One of the first and important examples is Almorshid Fi- lhisab written by Hadsan ibn Ali. This book is written in the last decade of 7th century (13th century A. D). During ministration of Sader Khalidi an Ilkhanid, minister. He was appointed first in Gikhatu (1269-1273 AD) time as a Grate Vazir and then In Qazan (1271– 1304) time came again to the powre. The book, which is, originally a copy of court or official documents describes the budget spent for different businesses .Using an analytical approach to the text, this research will discuss the clues, which may shed light on architecture in the Ilkhanid period. This will be considered through the costs accounted for construction of some buildings, material, payments (per diem) and also other idioms which are used in architectural procedure. In this article these questions will be considered: What is the importance of Al-morshid as an accounting document in architectural history? Does the book introduce some important clues about the materials, decoration or even the spatial aspects of the Ilkhanid architecture? Studying the text shows building costs for a house, garden, and a (water) mill are counted. The house is a one-porch or Iwan house which is common in Muzaffarid Period (1314–1393) in Yazd, central Iran. The costs are divided into wages and material prices. The Glue is used in the plasterwork to cover the surfaces. The house was decorated with clay Muqarnases. Masters were daily paid for one Dinar, four times more than laborers.
    Keywords: Accounting documents, Ilkhanid architecture, Almorshid fi al Hisab
  • Razieh Labibzadeh *, Mahdi Hamzehnejad Pages 43-60
    It seems that cities structure is influenced by free and geometric systems and have a significant and symbolic values. Islamic ideology has effect on Islamic cities structure too that has a different meaning concept toward previous cities. The main purpose of leading article is about genesis of meaning in cities structure base on Islamic thoughts. This article is talking about how the Islamic purports and spirituality presented in frame of Islamic cities to clarify how much the Islamic cities are allowed to Met aphoristic or Transcendence, in cities structure. Therefore the comparative studies of affection of Islam and other schools in cities structure has been paid by studying the examples of world’s symbolic structures. The main research method in this survey is phenomenology and logical reasoning. The conclusion of use of symbolic meaning in the regular geometrics and free various Islamic cities is the tale rooted in religious beliefs. Studies shows that Islamic cities according to all circumstances of time and place based on the natural, order and histological finding geometry are considered with the context. It seems that geometry and structure of Islamic cities like most Islamic cities can be interpreted by affection of beliefs and semantic structure but this cannot be interpreted as semantic comparison frame. Transcendence, in Islamic cities can be checked by the cities structure and Transcendence, in Islamic cities and non-compliance of structure in these cities can be surveyed based on cities geometry studying. It looks the cities geometry with organic and freeform in all covers according to time and place circumstances in accordance of values and beliefs by compliance of physical and practical elements is formed based on comprehensive theory of hierarchy.
    Keywords: Cities structure, Islam, Similitude, Transcendence, Symbolism
  • Seyed Mohammad Hossein Zakeri *, Narges Ramezani, Pegah Hakimzadeh, Farnaz Setoude Pages 61-76
    Façade, portal of entrance of each building, have great importance, since it is junction to the city, and symbol of identity of each building. It is more important in mosques, which are the main buildings of the Iranian-Islamic city, because of it’s importance in attraction to the audience and transfering the concepts of Islam. Historically, the emergence of ornaments in mosques begins first with the altar and adjacent walls. It then passes through to other parts, eventually in the entrance, which show sight of mosque through the passage. A facade, which is edge of crossing the material world to reach the spiritual level, requires ornaments that connect this two different worlds. Such ornaments, which seem to have grater duty than other ornaments, are worth knowing and analyzing. This research is aimed at examining the form and content of these ornaments. Therefore, the entrance façade of all Shiraz registered historical mosques which have no unprincipled changes have been investigated. In 15 selected mosques, descriptive-analytic studies were performed by collecting data from library and field method. In the end, in addition to identifying various ornaments, such as brick, stone, tile, the location of their use in front of each mosque, motifs, lines and mentioned contents, were also examined. Finally, it was found that tile had highest and bricks had the minimum use among the other ornaments in the mosques of Shiraz. Despite the fact that it was used in the Safari era, stone ornaments were removed in the period after that, but since the Qajar period it has used again. Mogharnas, which is commonly used ornament since the Safavid era, has always been accompanied by inscriptions. The inscriptions in which most of the themes emphasized on prayers and its time.
    Keywords: Iranian-Islamic Architecture, Urbanism, decoration, entrance, historical mosques, Shiraz
  • Pirouz Hanachi, Farhang Mozaffar, Yaser Jafari* Pages 77-88
    The concept of townscape is based on visual significant and qualities of the historic towns. This issue is not singly related to some aspects of buildings as architecture style, age, and materials, but concerned with the nature and quality of architecture and space combination that is defined by these single buildings. The townscape is related to factors such as originality, amazement, attractiveness and harmony. Therefore, the themes have been raised up from townscape will relate to the three-dimensional visual impact of the historic buildings and towns. Thus, the concept of townscape should be seen as an art. The survey of townscape is related to the dynamic relationship between architectural features and their in-between spaces as well as people movements and its related issues. These important factors will define the scale and proportion and help to the appraisal of the significant, attributes and quality of townscape. The survival of urban spaces is completely depended on merging these elements together. On the other hand, the conservation as a concept beyond of restoration and maintenance has a multi-dimensional essence. The conservation is completely related to past but does not neglect present as well as future. The restoration of the buildings to their primary state or merely preserving its current condition is not the aim of conservation. In some cases, the preservation of monuments, groups of building and sites is necessary for the term of conservation; the values such as uniqueness of the internal or external architectural elements or importance of its historical background are the factors that make these situations. In some cases, the restoration of historic storefront can be part of conservation in its dynamic nature. The careful implementation of this approach can help to preserve townscape’s significance and improve quality of life. In this research, based on field studies and documentations, the explanations of the approaches and activities are provided in a way that makes interpretation and analysis of the text easier. The next step will be to conduct and report statistical results from stakeholders such as employers, executives, consultants, owner and beneficiary so that a planning framework can be developed. The findings of this research inform the formation of an initial scientific system that facilitates planning improvement of streetscapes that are in disharmony. Each streetscape is unique and requires a unique approach. Despite the challenges in making architectural changes in the cultural heritage buildings, it was intended to initiate discussion about this important matter.
    Keywords: Streetscape, Storefront, Townscape, Identity, Restoration, Conservation, Naser Khosrow Street