فهرست مطالب

  • سال پانزدهم شماره 3 (پیاپی 40، پاییز 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/09/05
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سوسن کشاورز ، زهره مقدسی صفحات 7-29
    جذب، تربیت و توسعه حرفه ای معلمان، یکی از مسئله های اساسی کشور ما و بسیاری از دیگر کشورهاست. از این رو هدف پژوهش حاضر، تبیین مولفه های نظام تربیت معلم با توجه به اسناد تحولی نظام تعلیم وتربیت رسمی و عمومی کشور است و این مقاله به منظور پاسخگویی به سوالات ذیل تدوین شده است: 1- رهنمونهای مرتبط با مولفه جذب و گزینش معلمان با توجه به اسناد تحولی آموزش و پرورش کدام اند؟2- رهنمونهای مرتبط با مولفه حفظ و ارتقای معلمان با توجه به اسناد تحولی آموزش و پرورش کدام اند؟ روش تحقیق روشی ترکیبی است. در مرحله نخست، با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی، تبیینی تحلیلی از مبانی نظری متناظر با سوالات تحقیق به عمل آمده، در مرحله دوم با بهره گیری از روش تحلیل تاملی، رهنمونهای مرتبط با هر یک از مولفه های جذب، گزینش، حفظ و ارتقای معلمان از اسناد تحولی آموزش و پرورش احصا شده و در مرحله سوم با بهره گیری از پرسشنامه محقق ساخته به صورت هدفمند، در راستای نتایج تحقیق از صاحب نظران مرتبط با موضوع، نظرخواهی به عمل آمده تا به این ترتیب اعتبار نتایج مشخص شود. پس از تکمیل پرسشنامه، آزمونهای کمی روی داده های استخراج شده انجام گرفته است. برای سنجش پایایی این پرسشنامه به دلیل چند گزینه ای بودن و به کارگیری مقیاس لیکرت از آلفای کرونباخ و برای اعتبارسنجی نتایج تحقیق از آزمون آماری فریدمن استفاده شده زیرا متغیر وابسته دارای مقیاس اندازه گیری رتبه ای بوده است. یافته های حاصل از این تحقیق ده رهنمون مرتبط با مولفه های جذب و گزینش و 27 رهنمون مرتبط با مولفه های حفظ و ارتقای معلمان بوده است.
    کلیدواژگان: معلم، مولفه های جذب، گزینش، حفظ و ارتقا، اسناد تحولی آموزش و پرورش
  • سیده هانیه چوبچیان لنگرودی، محمدرضا زربخش صفحات 31-49
    گرایش به مصرف مواد مخدر به منزله عادتی نامقبول در تمام جوامع بشری، مردان و زنان بیشماری را از سنین نوجوانی تا میانسالی درگیر کرده است. مطالعات انجام یافته در این زمینه عوامل گوناگون فردی، اجتماعی و خانوادگی را در گرایش به مصرف مواد مخدر موثر می داند. بدیهی است توجه به ابعاد روان شناختی در زمینه گرایش به اعتیاد تاثیر مهمی در پیشگیری از وقوع آن دارد. از این رو پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه میان سرسختی روانشناختی، سبک های مقابله ای و تنظیم هیجانی با گرایش به اعتیاد در دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر لنگرود در سال تحصیلی 1395-1394 انجام گرفته است. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بوده و جامعه آماری این پژوهش برابر با 2040 نفر بوده است. نمونه پژوهش 200 نفر از دانش آموز مقطع متوسطه شهر لنگرود بودند که با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ایانتخاب شده و به پرسشنامه های سرسختی روان شناختی کوباسا (1970) ، راهبردهای مقابله ای بیلینگز و موس (1984) ، تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و کرایج (2006) و مقیاس آمادگی اعتیاد زرگر (1385) پاسخ داده اند. داده های حاصل با روش تحلیل رگرسیون گام به گام و همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شده اند (05/0 >p). نتایج نشان داد که متغیرهای سرسختی روانشناختی و تنظیم هیجانی و مولفه مهار جسمانی از متغیر راهبردهای مقابله ای با گرایش به اعتیاد، رابطه معنادار دارند و دو متغیر سرسختی و تنظیم هیجان سازگارانه به ترتیب توانسته اند 32/2 و 4/2 درصد از گرایش به اعتیاد را تبیین کنند.
    کلیدواژگان: سرسختی روانشناختی، سبک های مقابله ای، تنظیم هیجانی، گرایش به اعتیاد
  • محمدرحیم نوری، محمد علی احمدوند ، محمد غفاری صفحات 51-69
    هدف این پژوهش تحلیل محتوای کتابهای درسی هدیه های آسمان پایه دوم تا ششم دوره ابتدایی (سال تحصیلی 95 -1394) و بررسی میزان همخوانی آنها با شایستگی های پایه سند برنامه درسی ملی (تعقل، ایمان، علم، عمل و اخلاق) است. برای گرد آوری داده ها از روش سندکاوی (کتابهای درسی) استفاده شده است. برای محاسبه فراوانی، بار اطلاعاتی و ضریب اهمیت، روش آنتروپی شانون به کار رفته است. جامعه و نمونه آماری، کتابهای درسی هدیه های آسمان پایه دوم تا ششم ابتدایی بود. با بررسی 1381 جمله به عنوان واحد تحلیل، این نتیجه حاصل شده است که مولفه های علم، ایمان، تعقل، عمل و اخلاق به ترتیب 34/84، 20/2، 22/6، 14/85و 7/53 درصد فراوانی را داشته اند. در این کتابها بیشترین ضریب اهمیت مربوط به مولفه عمل (0/40) و کمترین مربوط به مولفه اخلاق (0/048) به دست آمده است. فراوانی و اثربخشی مولفه اخلاق کمتر از حد انتظار بود. با عنایت به رویکردهای مطرح شده در سند برنامه درسی ملی، مبنی براینکه انتخاب و سازماندهی محتوا باید به گونه ای باشد که کتابهای تالیف شده در عرصه علم، عمل و اخلاق به صورت یکپارچه و به هم پیوسته ارائه شوند تا زمینه کسب معرفت و شکل گیری دو صلاحیت مبنایی یعنی تعقل و ایمان را فراهم کنند، این پژوهش نشان داد که توزیع بعضی عناصر پنجگانه در محتوای کتابها و واحدهای تحلیل از تعادل و انطباق کمتری برخوردار است. پیشنهاد می شود برای هماهنگی بیشتر با اهداف سند برنامه درسی ملی، عناصری که در محتوای کتابهای مورد مطالعه، از ضریب اهمیت و بار اطلاعاتی کمتری برخوردارند، بیشتر مورد توجه قرارگیرند.
    کلیدواژگان: تحلیل محتوا، سند برنامه درسی ملی، کتابهای هدیه های آسمان، شایستگیهای پایه
  • عبدالامیر گیلک، غلامحسین مکتبی ، منیجه شهنی ییلاق، مرتضی امیدیان صفحات 71-96
    هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه علی عوامل خانوادگی و سواد خواندن دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی کشور با میانجیگری ارزش گذاری به خواندن و عادات مطالعه دانش آموزان بر اساس داده های پرلز 2011 است. نمونه مورد مطالعه، 5758 دانش آموز (دختر و پسر) و والدین آنها بوده است و داده های مطالعه بین المللی پرلز 2011 و دو پرسشنامه پیشینه کاوی (پرسشنامه دانش آموز و پرسشنامه زمینه یابی یادگیری خواندن (والدین) مورد استفاده قرار گرفته است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSS و آموس استفاده شده است. برازش کلی مدل پیشنهادی مورد تایید قرار گرفته است. در مجموع دخترها و پسرها و همچنین در هر دو گروه دختران و پسران به صورت مجزا نیز برازش داده های گردآوری شده با مدل پیشنهادی مورد تایید قرارگرفته است. ده مسیر مستقیم در مدل مورد آزمون قرار گرفته اند که فرضیه های مستقیم پژوهش را تشکیل می دهند. از مجموع مسیرها، مسیر اثر وضعیت اقتصادی - اجتماعی خانواده بر عادات مطالعه دانش آموزان، وضعیت اقتصادی - اجتماعی خانواده بر سواد خواندن دانش آموزان، همچنین عادات مطالعه دانش آموزان بر سواد خواندن آنان مثبت و معنادار است. نتیجه مقایسه اختلاف کای اسکوئر مدلهای دو گروه دخترها و پسرها، حکایت از نبود تفاوت آماری معنادار است.
    کلیدواژگان: عوامل خانوادگی، سواد خواندن، ارزش گذاری خواندن، وضعیت اقتصادی- اجتماعی خانواده، انتظارات تحصیلی والدین از فرزندان، عادات مطالعه، دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی، پرلز
  • بهزاد شالچی ، صبا کلاهی حامد صفحات 97-111
    گسترش اینترنت مانند هر نوآوری دیگر، به ایجاد دگرگونی هایی در جنبه های گوناگون زندگی انجامیده است و در کنار دستاوردهای انکارناپذیر مثبت، پیامدهای نامطلوبی نیز به همراه داشته است. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش شکاف میان- نسلی به منزله یکی از متغیرهای مهم و تاثیرگذار در پیش بینی اعتیاد به اینترنت نوجوانان انجام شده است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش، دانش آموزان دوره متوسطه دوم تبریز در سال تحصیلی 96-1395 بودند که از میان آنان 274 نفر به روش نمونه گیری خوشه ایچند مرحله ای انتخاب شدند و مقیاس استفاده مشکل زا از اینترنت نوجوانان (PIEUSA) و پرسشنامه محقق ساخته شکاف میان- نسلی را تکمیل کردند. نتایج نشان داد میان شکاف میان- نسلی با اعتیاد به اینترنت رابطه معنادار و مثبت وجود دارد (p< 0/01،r= 0/21). مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی با داده ها برخوردار بوده است و به منظور تبیین اعتیاد به اینترنت می توان از متغیر شکاف میان- نسلی استفاده کرد. از آنجایی که ابعاد شکاف میان- نسلی قادر به تبیین اعتیاد به اینترنت نوجوانان است، توجه به این امر می تواند پیشنهادهایی برای پیشگیری و مداخله در حوزه اعتیاد به اینترنت داشته باشد.
    کلیدواژگان: ارتباط ساختاری، شکاف میان- نسلی، اعتیاد به اینترنت، نوجوانان
  • پروانه نظرپور صمصامی ، مهدی قاسم زاده، منیره پناهی صفحات 113-126
    هدف از پژوهش حاضر مقایسه راهبردهای تنظیم هیجان و خود-تنظیمی عاطفی در دانش آموزان 16-12 سال پسر با و بدون والدین معتاد شهرستان مسجد سلیمان است. پژوهش حاضر زمینه یابی از نوع علی- مقایسه ای است و جامعه آماری آن را تمامی دانش آموزان 16-12 سال پسر با و بدون والدین معتاد شهرستان مسجد سلیمان تشکیل می دادند که در سال تحصیلی 96-1395 در دوره اول متوسطه مشغول به تحصیل بودند. از میان جامعه آماری 30 دانش آموز دارای والدین معتاد به روش نمونه گیری در دسترس و 30 دانش آموز دارای والدین سالم به روش نمونه گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه آماری این پژوهش انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده ها، از پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (گارنفسکی و همکاران، 2001) و مقیاس خود- تنظیمی عاطفی (مارس) استفاده شد. داده ها با روش تجزیه و تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که میان راهبردهای تنظیم هیجان و خود- تنظیمی عاطفی در دانش آموزان با و بدون والدین معتاد تفاوت معنادار وجود دارد (P ≤0. 05). بدین معنا که دانش آموزان با والدین معتاد در هر دو متغیر مورد مطالعه از همتایان عادی خود پایین تر بودند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که اعتیاد داشتن والدین ممکن است سبب شود که فرزندان، به ویژه پسران در معرض آسیبهای روانشناختی چون ضعف در تنظیم هیجان و ناتوانی در خود- تنظیمی عاطفی قرار بگیرند.
    کلیدواژگان: راهبردهای تنظیم هیجان، خود- تنظیمی عاطفی، دانش آموزان با والدین معتاد، دانش آموزان بدون والدین معتاد
  • علی حیاتی ، علیرضا عصاره، منیژه ذکریایی، رقیه حیدری، علی حیدری صفحات 127-146
    پرسشگری کودکان سرآغاز آگاهی و تفکر می باشد که خانواده در آن نقش اساسی دارد. نگرش بدبینانه و بدون حساسیت نسبت به این مساله، موجب سرکوب حس پرسشگری کودکان می شود. هدف از این پژوهش، شناسایی موانع خانوادگی موثر بر پرسشگری دانش آموزان دوره ابتدایی بود. مطالعه حاضر، مطالعه ای توصیفی- تحلیلی است که با رویکرد اکتشافی اجرا شده است. برای گردآوری داده ها، نمونه ای به حجم 427 نفر از میان جامعه آماری 15696 نفری دانش آموزان پایه ششم ابتدایی استان قم با استفاده از جدول کرجسی- مورگان و با روش نمونه گیری خوشه ایچندمرحله ای انتخاب شده است. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته است. برای بررسی روایی ابزار، پرسشنامه ها در اختیار اساتید دانشگاه و کارشناسان مرتبط قرار داده شد. پس از انجام دادن تغییرات و اصلاحات پیشنهادی، روایی ابزار مذکور تایید شد و پایایی آن نیز با روش آلفای کرونباخ 79/0 به دست آمد. داده های پژوهش با نرم افزار SPSS و روش تحلیل عاملی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان دادند که عامل «عدم تشویق فرزندان برای پرسیدن سوال و همراهی نکردن آنان در مسائل علمی» با بار عاملی 2/964 و واریانس تبیینی 19/429درصد، در اولویت اول و «سخت گیری و کنترل شدید فعالیتهای فرزندان در منزل» با بار عاملی 0/755 و 6/086 درصد واریانس تبیینی در اولویت آخر قرار گرفته است. به طورکلی نتایج حاصل از مطالعه نشان داد که خانواده به مثابه مرکز اصلی اندیشه، تفکر و پرسشگری کودکان نتوانسته است کارکرد و نقش اصلی خود را ایفا کند.
    کلیدواژگان: موانع خانوادگی، پرسشگری دانش آموزان، دوره ابتدایی
|
  • S. Keshavarz, Z. Moghadasi Pages 7-29
    Recruitment, training and professional development of teachers is of paramount importance in many countries. Hence, the present study was carried out to answer the following questions: 1. What are the guidelines for teachers’ recruitment and selection based on Fundamental Reform Documents of Education? 2. What are the guidelines for teachers’ retention and promotion according to Fundamental Reform Documents of Education? The study utilized a mixed method. More specifically, in the first stage, an explanation of the theoretical foundations of the study was provided using a descriptive-analytical method. In the second stage, the guidelines pertaining to each of the components of teachers’ recruitment, selection, retention, and promotion were derived from Fundamental Reform Documents of Education using a reflective method. In the third stage, experts’ opinion on the validity of the results was obtained using a researcher-made questionnaire. Next, quantitative tests were performed on the questionnaire data. The reliability of the questionnaire was confirmed by Cronbach's alpha test. For the purpose of the validation of the results Friedman test was used. The findings of the study included 10 guidelines for teachers’ recruitment and selection and 27 guidelines for teachers’ retention and promotion.
    Keywords: teacher, recruitment, selection, retention, promotion components, Fundamental Reform Documents of Education
  • H. Choubchian Langarudi, M.R. Zarbakhsh Pages 31-49
    This research was conducted to investigate the relationship between psychological hardiness, coping styles, emotion regulation, and tendency toward addiction among senior high school students in Langarud. The method of the study was descriptive and correlational and the statistical population of the study comprised 2040 high schoolers in academic year 2015-2016 from among them 200 students were selected via random cluster sampling method. The instruments included Psychological Hardiness Scale (Kobasa, 1970), Billings & Moos Coping Checklist (1984), Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (Garnefski & Kraaij, 2006), and Addiction Potential Scale (Zargar, 2006). The obtained data were analyzed by using step-wise regression and pearson correlation. The results showed that there was a significant relationship between psychological hardiness, emotion regulation, physical inhibition (a component of coping strategies), and tendency toward addiction. Furthermore, psychological hardiness and adaptive emotion regulation strategies accounted for 32.2% and 4.2% of the variance in tendency toward addiction, respectively.
    Keywords: psychological hardiness, coping styles, emotion regulation, tendency toward addiction
  • M.R. Nouri , M.A. Ahmadvand, M. Ghaffari Pages 51-69
    The purpose of the present study was to conduct a content analysis of the grades 2-6 Hedyehayeh Aseman textbooks in order to assess their consistency with core competencies of the national curriculum (reasoning, faith, science, practice, and ethics). The population of the study included grades 2-6 Hedyehayeh Aseman textbooks in academic year 2015-2016. A number of 1381 sentences of all such textbooks were content analyzed and Shannon entropy was used to calculate the frequency, information load, and significance coefficients. The results showed that the components of science, faith, reasoning, practice, and ethics had the frequency of 34.84, 20.2, 22.6, 14.85, and 7.53 percent, respectively. In these books, the highest significance coefficient was obtained for the component of practice (40%), while the lowest index was related to ethics (0.048). The frequency and significance of the ethical component was lower than expected. According to the national curriculum, an integrated approach should be adopted in the selection and organization of the content in the areas of science, practice and ethics so that the grounds for the attainment of knowledge of two basic competencies, i.e., reasoning and faith, are prepared. Due to the imbalanced distribution of some of the aforementioned five components in the content of the analyzed textbooks, it is suggested that more attention be paid to the elements with lowest significance and frequency.
    Keywords: content analysis, national curriculum, Hedyehayeh Aseman (Heavenly Gifts) textbooks, basic competencies
  • A. Gilak , G.H. Maktabi, M. Shehni Yailagh, M. Omidiyan Pages 71-96
    The present study was undertaken to examine the causal relationship between family factors and reading literacy among Iranian fourth graders mediated by valuing reading and reading habits of students based on PIRLS 2011 data. To this end, 5758 students (girls and boys) and their parents were sampled. The data from international PIRLS 2011 test as well as two contextual questionnaires (Student Questionnaire and Home Questionnaire) were used and analyzed using SPSS and Amos software. The overall fit of the proposed model was confirmed. Moreover, the proposed model for girls and boys had a desirable goodness of fit into the data. Among the paths, the effects of SES on reading habits of students, SES on reading literacy of students, and reading habits of students on their reading literacy were positive and significant. The chi-square results for girls and boys showed that there was no statistically significant difference between them.
    Keywords: family factors, reading literacy, valuing reading, socio-economic status (SES), parental educational expectations for their children, reading habits, fourth grade students, PIRLS 2011
  • B. Shalchi, S. Kolahi Hamed Pages 97-111
    Internet usage growth has changed our life for the better; however, along with its undeniable benefits, it has also had adverse consequences. The present study sought to investigate the role of generation gap as an important and influential variable in the prediction of Internet addiction among adolescents. The research method was descriptive and correlational. The statistical population of the study comprised senior high school students in Tabriz in academic year 2016-2017 from among them 274 individuals were selected via multi-stage cluster sampling method. The instruments included Problematic Internet Entertainment Use Scale for Adolescents (PIEUSA) and a self-devised Generation Gap Scale. The results showed that there was a significant, positive relationship between generation gap and Internet addiction (p<0.01, r= 0.21). The proposed model had a desirable goodness of fit into the data and generation gap can be used to explain Internet addiction among adolescents. Generation gap can explain variation in Internet addiction; thereby, it can be the base of some recommendations for Internet addiction prevention and treatment.
    Keywords: structural relationship, generation gap, Internet addiction, adolescents
  • P. Nazarpour Samsami, M. Ghasemzadeh, M. Panahi Pages 113-126
    The present study was undertaken to compare emotion regulation strategies and emotional self-regulation in 12-16 year old boys with and without drug-addicted parents in Masjed Soleyman. This survey research had a casual-comparative design. The population of the study comprised all students aged 12 to 16 with and without drug-addicted parents in Masjed Soleyman who were studying in junior high schools in academic year 2016-2017. From among the statistical population, 30 students with drug-addicted parents were selected by convenience sampling method and 30 students with healthy parents were selected via simple random sampling method. The instruments included Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (Garnefski et al., 2001) and Measure of Affect Regulation Styles (MARS). The obtained data were analyzed through multivariate analysis of variance (MANOVA). The results demonstrated that there was a significant difference between students with and without drug-addicted parents with regard to emotion regulation strategies and emotional self-regulation (P≤0.05). More specifically, students with addicted parents showed lower levels of emotion regulation strategies and emotional self-regulation than their regular counterparts. The findings of this study indicated that drug-addicted parents can expose their children especially boys to psychological problems such as emotional dysregulation.
    Keywords: emotion regulation strategies, emotional self-regulation, students with, without drug-addicted parents
  • A. Hayati , A.R. Assareh, M. Zakariyai, R. Heidari , A. Heidari Pages 127-146
    Children’s questioning is the beginning of awareness and thinking and the family plays a significant role in its development. Negative or neutral attitude towards this issue hinders children’s questioning. This study aimed to identify family barriers to student questioning in primary school. This was a descriptive-analytical study which was carried out with an exploratory approach. The population of the study comprised all sixth grade students in Qom (N= 16150). Using Krejcie and Morgan table and multi-stage cluster sampling method, 427 students were selected as the sample. The instrument included a researcher-made questionnaire on family barriers to student questioning. The validity of measure was evaluated by academics and experts and its reliability was confirmed using Cronbach's alpha test (0.79). The collected data were analyzed by factor analysis. The results showed that “not encouraging children to ask questions and not assisting children in scientific issues” (factor loading= 2.964 and explained variance=19.429 percent) and “rigor and strict control of children’s activities at home” (factor loading=0.755 and explained variance= 6.086 percent) were the most and least influential barriers to student questioning. In general, the findings indicated that the family has failed to fulfill its significant role in promotion of children reflection, critical thinking, and questioning.
    Keywords: family barriers, student questioning, primary school