فهرست مطالب

تحقیقات اطلاع رسانی و کتابخانه های عمومی - پیاپی 94 (پاییز 1397)
  • پیاپی 94 (پاییز 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/09/07
  • تعداد عناوین: 7
|
  • رضا اکبرنژاد، محسن نوکاریزی* ، محمدحسین ذیانی صفحات 363-386
    هدف
    ارزیابی عملکرد فرایندی است که از طریق آن سازمان در فواصل مشخص مورد سنجش قرار می گیرد تا نقاط قوت و نیز حوزه های نیازمند بهبود خود را به طور نظام مند تعیین کند. هدف پژوهش حاضر ارزیابی تعالی عملکرد کتابخانه های عمومی ایران با استفاده از مدل مالکوم بالدریج است.
    روش
    این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، پیمایشی با رویکرد توصیفی و چارچوب کمی در گردآوری داده ها انجام شد. جامعه آماری پژوهش حاضر، کارکنان (کتابداران و مسوولان) کتابخانه های عمومی بزرگ کشور بودند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی تعداد 210 نفر به عنوان اعضای نمونه انتخاب شدند. برای سنجش تعالی عملکرد از پرسشنامه استاندارد مدل تعالی عملکرد بالدریج برای کارکنان و مدیران استفاده شد. قبل از گردآوری داده ها، روایی پرسشنامه با استفاده روایی ترجمه با تعیین روایی صوری مورد تایید قرار گرفت. علارغم تایید پایایی ابزار فوق در پژوهش های مختلف، در این پژوهش نیز برای سنجش پایایی از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد و پایایی کل آن 89/0 به دست آمد و مورد تایید قرار گرفت. همچنین برای تجزیه و تحلیل اطلاعات توصیفی پژوهش از نرم افزار اس پی اس اس نسخه 24 و آزمون تی تک نمونه ای استفاده شد.
    یافته ها
    از دیدگاه کارکنان کتابخانه های عمومی بزرگ کشور، تعالی عملکرد سازمانی در این کتابخانه ها در وضعیت نسبتا مطلوبی قرار داشت. کتابخانه شهید مطهری بروات کرمان رتبه نخست تعالی عملکرد و نیز کتابخانه عمومی تربیت تبریز پایین ترین وضع تعالی عملکرد را داشت. وضعیت تعالی عملکرد کتابخانه های عمومی بزرگ کشور براساس استان در استان های کرمان و مرکزی، براساس منطقه در منطقه 5 (مشهد) و منطقه 3 (تبریز) ، براساس درجه بندی کتابخانه ها، درجه استاندارد و درجه 2، به ترتیب بیش ترین و کم ترین امتیاز تعالی عملکرد را کسب کردند. اصالت/ ارزش: استفاده از مدل جهانی سنجش تعالی عملکرد مالکوم بالدریج برای ارزیابی عملکرد کتابخانه های عمومی بزرگ کشور در این پژوهش مورد توجه قرار گرفت. ابزاری که با بررسی سنجه های تعالی عملکرد تلاش نمود تا از دیدگاه کارکنان وضعیت تعالی کتابخانه های عمومی بزرگ کشور را بنمایاند.
    کلیدواژگان: ارزیابی عملکرد، تعالی سازمانی، کتابخانه های عمومی ایران، الگوی تعالی عملکرد مالکوم بالدریج
  • عبدالحسین فرج پهلو، فریده عصاره، رضا کریمی* صفحات 387-410
    هدف
    پژوهش حاضر با هدف طراحی و آزمون مدلی در جهت ارزیابی محیط خلق دانش مراکز پژوهشی اسلامی، بر اساس چرخه های خلق دانش تریپل هلیکس و آی سیستم و تاثیر ویژگی های شخصیتی، محیط پژوهش و توانمندی های پژوهشگران و اعضاء هیئت علمی بر عملکرد پژوهشی مراکز پژوهشی اسلامی انجام شده است.
    روش
    پژوهش حاضر از بعد هدف، کاربردی است و ازنظر گردآوری داده ها، از نوع تحقیقات توصیفی پیمایشی و به طور مشخص مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری است. ابزار اصلی گردآوری داده ها، پرسشنامه است. بر اساس متغیرهای مورد بررسی به ترتیب سی سوال برای محیط پژوهش، هفت سوال برای توانمندی های پژوهشگران و اعضاء هیئت علمی و پنج سوال برای ویژگی های شخصیتی در نظر گرفته شد. ارزیابی عملکرد واحدهای پژوهشی اسلامی بر اساس فعالیت های پژوهشی پژوهشگران وزن دهی شد. جامعه آماری این پژوهش، پژوهشگران و اعضاء هیئت علمی مراکز پژوهشی اسلامی به تعداد 2328 نفر است که طبق فرمول کرجسی مورگان تعداد 330 نفر از آن ها به عنوان نمونه انتخاب شد.
    یافته ها
    نتایج اندازه گیری ارزیابی محیط پژوهش نشان داد، نه (9) بعد: زیرساخت هوش، کنشگران هوش، اطلاعات هوش، زیرساخت مداخله، کنشگران مداخله، اطلاعات مداخله، زیرساخت خلاقیت، کنشگران خلاقیت و اطلاعات خلاقیت، سازه های اثرگذار بر ارزیابی محیط پژوهش هستند. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که تمامی سازه های بکار رفته در مدل برای توانمندی های پژوهشگران و اعضاء هیئت علمی و ویژگی های شخصیتی و عملکرد پژوهشی آنان معنادار است. درنهایت، نتایج تحقیق در بخش مدل ساختاری نشان داد محیط پژوهش، توانمندی های پژوهشگران و اعضاء هیئت علمی و ویژگی های شخصیتی تاثیر مثبت و معنی داری بر عملکرد پژوهشی پژوهشگران و اعضاء هیئت علمی مراکز پژوهشی اسلامی دارد. اصالت/ارزش: تحقیق حاضر یک تحقیق در سطح مراکز پژوهشی اسلامی است با توجه به نتایج این مطالعه، می توان شکاف بین وضعیت موجود محیط های پژوهشی و وضعیت مطلوب در چارچوب مدل تریپل هلیکس و آی سیستم را سنجش و تحلیل نمود و از یافته های آن برای ارتقاء عملکرد پژوهشی مراکز پژوهشی اسلامی استفاده کرد.
    کلیدواژگان: ارزیابی محیط بای خلق دانش، توانمندی های پژوهشگران و اعضاء هیئت علمی، ویژگی های شخصیتی، عملکرد پژوهشی، مراکز پژوهشی اسلامی
  • بتول کیخا* ، حسن کیانی، امیر غائبی صفحات 411-435
    هدف
    هدف از این پژوهش، مطالعه جایگاه مولفه های سواد اطلاعاتی در اسناد فرادست نهاد کتابخانه های عمومی کشور و بررسی نتایج حاصل، با سند سواد اطلاعاتی ایفلا، است.
    روش
    پژوهش بر پایه تحلیل های نظری نگاشته شده و از نظر رویکرد، در زمره مطالعات کیفی جای دارد. جامعه پژوهش 8 فقره از اسناد نهاد کتابخانه های عمومی ایران و همچنین سند رهنمود توسعه سواد اطلاعاتی ایفلا است که با ابزار سیاهه وارسی و با روش تحلیل محتوای کیفی مقوله ای و هدایت شده با استفاده از نرم افزار ان وایوو (NVIVO) ، با تکیه بر تکنیک گال (Gal) ، انجام شده است.
    یافته ها
    درمجموع44 مضمون مرتبط با مولفه های سواد اطلاعاتی، شناسایی شد که در پنج مقوله اصلی: آموزش، پژوهش، سواد رسانه ای، کارآفرینی و یادگیری مادام العمر دسته بندی شدند. مضامین مرتبط با آموزش سواد اطلاعاتی بیشترین توجه را در اسناد داشتند و سند برنامه 5 ساله راهبردی، حائز بیشترین مضامین مرتبط با مولفه های سواد اطلاعاتی ایفلا بود. علی رغم اهمیت سواد اطلاعاتی در کتابخانه های عمومی، به نقش سازنده این مهارت ها آن گونه که باید، در اسناد فرادست و همچنین در جهت توانمندسازی جامعه مخاطب، توجه نشده است. اصالت/ارزش: نتایج حاصل از این واکاوی می تواند بستری باشد بر توجه جدی و گنجانده شدن صریح تر مولفه های سواد اطلاعاتی در اسناد نهاد کتابخانه های عمومی، به منظور تدوین و اجرای برنامه های مستمر آموزش سواد اطلاعاتی برای جامعه مخاطب کتابخانه های عمومی ایران.
    کلیدواژگان: سواد اطلاعاتی، کتابخانه های عمومی، اسناد فرادست، سند رهنمود توسعه سواد اطلاعاتی ایفلا، نهاد کتابخانه های عمومی کشور
  • عظیمه مظفری* ، زهیر حیاتی، افسانه مظفری صفحات 437-460
     
    هدف
    در این پژوهش یک روش پیشنهادی به منظور پیش بینی نوع نیازهای مشتریان فروشگاه های اینترنتی کتاب با استفاده از روش های داده کاوی بر مبنای مدل کانو ارائه شده است.
    روش
    ابتدا سه گروه از نیازها و عوامل موثر بر رضایت مشتریان فروشگاه اینترنتی آدینه بوک طبق نظر کارشناسان این حوزه استخراج شده و پرسشنامه کانو بر مبنای این شاخص ها طراحی گردید. پس از پیش پردازش داده های پرسشنامه ای، نوع نیاز هر یک از مشتریان طبق مدل کانو تعیین شد. پس از آن مشتریان بر اساس نوع نیازها و ویژگی های جمعیت شناختی خوشه بندی شدند. خوشه بندی با استفاده از الگوریتم کا-میانگین انجام شد و تعداد خوشه اولیه به کمک شبکه عصبی خودسازمان ده تعیین شد. سپس فراوانی نیازهای مشتریان در هر خوشه اولویت بندی شد و خوشه ها بر این اساس رده بندی شدند. در گام بعد، با استفاده از تکنیک درخت تصمیم به پیش بینی نیازهای مشتریان آتی پرداخته شد. طبق نتایج درخت تصمیم از بین متغیرهای جمعیت شناختی به ترتیب تحصیلات، سن، جنسیت و وضعیت تاهل بیشترین تاثیر را در تعیین نوع نیازهای مشتریان دارند. اصالت/ارزش: با در نظر گرفتن صحت درخت تصمیم که در حد مناسبی است، نتایج پژوهش نشان می دهد که روش پیشنهادی به منظور پیش بینی نوع نیازهای مشتریان جدید از دقت مطلوبی برخوردار است.
    کلیدواژگان: رضایت مشتری، فروشگاه اینترنتی، مدل کانو، داده کاوی، درخت تصمیم، آدینه بوک
  • مهناز کریم زاده* ، طاهره ابوالقاسم مسلمان صفحات 461-478
    هدف
    هدف از پژوهش حاضر ارزیابی اثربخشی تبلیغات طرح های کتاب خوانی نهاد کتابخانه های عمومی کشور بر جذب مخاطب به کتابخانه های عمومی ازنظر کاربران کتابخانه های عمومی استان زنجان است. روش پژوهش: جامعه آماری پژوهش شامل 333 مراجعه کننده به کتابخانه های عمومی استان زنجان است. پژوهش از نوع کاربردی و روش پژوهش پیمایشی- توصیفی است. ابزار اندازه گیری شامل پرسشنامه ای طراحی شده بر اساس مدل آیدا است. برای آزمون فرضیات پژوهش از آمار توصیفی و استنباطی استفاده شد.
    یافته ها
    بر اساس یافته های پژوهش میان ابعاد جلب توجه، ایجاد علاقه، ایجاد تمایل و عمل انتخاب مدل آیدا و تبلیغات طرح ملی نشست کتاب خوان رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد. بر اساس آزمون های اجراشده اولویت برگزاری طرح های کتاب خوانی بر اساس نظر مراجعه کنندگان عبارت از طرح ملی نشست کتاب خوان در رتبه اول، طرح جشنواره های کتاب خوانی در رتبه دوم، طرح پویش کتاب خوان مجازی در رتبه سوم، طرح کتاب خوان ماه رتبه چهارم و طرح کتاب خوان تخصصی رتبه پنجم است. درنتیجه تبلیغات طرح ملی نشست کتاب خوان در جذب مخاطبان موثر بوده است. همچنین تبلیغات طرح مزبور در تمامی ابعاد مدل آیدا نیز موثر بوده است. از دیدگاه مراجعه کنندگان کتابخانه های عمومی استان زنجان طرح ملی نشست کتاب خوان مفید بوده و متناسب با نیازهای اطلاعاتی مخاطبان است و به میزان زیادی موافق به برگزاری طرح های مزبور در استان هستند. ارزش/اصالت: پژوهش های پیشین کمتر به بررسی اثربخشی تبلیغات در حوزه کتابخانه و کتابداری پرداخته اند و پژوهش حاضر قصد دارد به بررسی اثربخشی تبلیغات طرح های کتاب خوانی نهاد کتابخانه های عمومی کشور برجذب مخاطب به کتابخانه های عمومی ازنظر کاربران بر اساس پارامترهای مذکور در تحقیق بپردازد.
  • عباس حسین زاده بندقیری* ، علی اصغر رضوی، عبدالله فاضلی صفحات 479-494
    هدف
    هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر خودکارآمدی و سرسختی روان شناختی بر فرسودگی شغلی با میانجی گری انگیزش شغلی در بین کارکنان کتابخانه های عمومی استان خوزستان است.
    روش
    پژوهش حاضر با روش پیمایشی انجام شده است. جامعه ی پژوهش شامل کارکنان کتابخانه های عمومی استان خوزستان است که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان [1] تعداد 175 نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه است. نتایج آزمون روایی سازه حاکی از نمره مناسب برای تمای پرسشنامه های پژوهش است. پایایی تمامی پرسشنامه ها نیز بالای 70/0 بود. تجزیه و تحلیل داده ها توسط نرم افزار spss23 و Amos انجام شد.
    یافته ها
    نتایج پژوهش نشان داد که دو متغیر خودکارآمدی و سرسختی روان شناختی به شکل مستقیم بر فرسودگی شغلی تاثیر منفی معنادار دارند. همچنین این دو متغیر به طور غیر مستقیم از طریق متغیر انگیزش بر فرسودگی شغلی تاثیر معنادار دارند.
    نتیجه گیری
    پدیده فرسودگی شغلی تحت تاثیر عوامل مختلفی می تواند شکل گیرد. در این میان نقش و تاثیر عوامل فردی-روانشناختی مانند خودکارآمدی و سرسختی روان شناختی و انگیزش شغلی بسیار مهم است
    کلیدواژگان: انگیزش شغلی، کتابخانه های عمومی خوزستان، خودکارآمدی، سرسختی روان شناختی، فرسودگی شغلی
|
  • Pages 357-361
    Education has three main elements: teachers, students and text books. Many have discussed these three elements and there are plenty of texts written, but there are still many challenges to be addressed. Teachers are the main factor in teaching and training. Teaching promotes the life and life style, but training shows how to get rid of human challenges. Students often try to pass the courses in order to perform their tasks, and books are maps which show the way and always work as references and guides. They help either in absence or presence of teachers. However, as knowledge and science develop, the books must be constantly criticized and revised. Thus a subcommittee has been established in the Institute for Humanities and Cultural Studies under the supervision of the Education Committee to scrutinize the LIS textbooks, and is supposed to be introduced in the Annual Congress of Information Science Specialists. Finally, the author has made some remarks about this congress.
  • Reza Akbarnezhad Mr, Mohammad Hossein Dayyani Dr Pages 363-386
    Background and Objectives
    Performance evaluation is a process through which the organization is assessed at specific intervals to determine its strengths as well as areas that need to be systematically improved. The purpose of this study was to evaluate the performance Excellence of Iran Public Libraries by using the Malcolm Baldrige Model.
    Method
    This research was practical in terms of the purpose, and, was survey in terms of methodology with descriptive approach and quantitative framework in data collection. The statistical population of the present study was the employees (librarians and authorities) of the major public libraries, among whom 210 individuals were selected as sample members using proportional Stratified Random Sampling. To evaluate the performance excellence, the Baldrige Excellence Patterns Questionnaire was used for staff and managers (National Institute of Standards and Technology, 2015); Before gathering the data, the validity of the questionnaire was confirmed by using the translation validity and determining the face validity. Despite confirmation of reliability of this tool in various studies, here, Cronbach's alpha test was used for reliability calculation and it was 0.89 and confirmed. Also, to analyze the descriptive information of the study, SPSS 24 and one sample t-test was used.
    Results
    From staff' point of views of the major public libraries of the country, performance excellence in these libraries is in a relatively favorable situation. Motahhari Baravat kerman Public Library ranked first in the performance excellence and Tarbiyat tabriz Public Library had the lowest performance status. The status of the performance excellence of the major public libraries in the provinces of Kerman and Markazi based on the province, in district 5 (Mashhad) and district 3 (Tabriz) based on the district, in standard Public Libraries and second degree Public libraries based on the classification of Public libraries, respectively, received the highest and lowest values. Originality/ Value: The use of the Malcolm Baldrige Universal Excellence Model for evaluating the performance of Iran Public Libraries has been considered in this research. A tool for evaluating performance excellence measures attempted to highlight the status of excellence of Iran Public Libraries from the perspective of the staff.
    Keywords: Evaluation, Organizational Excellence, Iran Public Libraries, Malcolm Baldrige Performance Excellence Model
  • A Farajpahlou PhD, F Osareh PhD, R Karimi PhD Student * Pages 387-410
    Purpose
    the aim of this research is design and test modeling Evaluation knowledge – creation BA environment in Iranian Islamic research Centers Based on Triple-Helix and I-System Theories and investigate the effect of knowledge creation BA environment, Personality Traits on research performance.
    Methodology
    The present study is an applied research. The method of data collection is survey. This research is typically based on structural equation modeling. The main instrument for data collection was a questionnaire with 30 questions for knowledge creation BA environment, 7 questions for Capabilities of researchers and faculty members, 5 questions for Personality Traits. Evaluation research performances Based on of researcher’s research activities were weighted. The study population consisted of all researchers and faculty members’ Iranian Islamic research Centers. Using simple random sampling, 330 as the sample chosen and research questionnaire was distributed among them. Data were analyzed using LISREL and SPSS software’s. Finding: The results of the knowledge creation BA environment model showed that Nine dimensions Infrastructure Intelligence, Actors Intelligence, Information Intelligence, Infrastructure Involvement, Actors Involvement, Information Involvement, Infrastructure Imagination, actors Imagination, Information Imagination are Major factors influencing on establishment of the knowledge creation BA environment in Iranian Islamic research Centers. Also the results of all factors Personality Traits , Capabilities of researchers and faculty members and research performance influencing on establishment of the creation BA environment in Iranian Islamic research. Finally, the results of the structural model showed that creation BA environment , Capabilities of researchers and faculty members, Personality Traits have a significantly positive effect on research performance in Iranian Islamic research Centers. Originality / value: This was a study in Islamic research centers. The results of this study, the gap between the current situation and creation BA environment favorable situation Regard to the Triple Helix model and I- systems to measure and analyze
    Keywords: Evaluation knowledge – creation BA environment, Capabilities of researchers, faculty members, Personality Traits, research performance, Iranian Islamic research Centers
  • Batul Keykha MIS*, Hasan Kiani Dr, Amir Ghaebi Dr Pages 411-435
    Purpose
    the study aims to survey the place of information literacy components in official documents of Iran public libraries foundation (IPLF) and survey the results with IFLA information literacy guidelines.
    Research
    Methodology
    The research is a kind of qualitative approach and is developed on theoretical analysis. The research community includes eight main official documents of IPLF as well as IFLA information literacy guidelines. Therefore, "conventional qualitative content analysis” method is conducted, and NVIVO software, a checklist, by relying on the Gal's technique are used.
    Findings: 45 concepts related to information literacy components through the surveyed documents identified. The concepts categorized into five main categories namely, education, research, computer literacy, entrepreneurship, and lifelong learning. The concepts related to “information literacy education” considered the most attention in the official documents, and the 5-year strategic plan document had the most concepts related to IFLA's information literacy components. Despite the importance of information literacy in public libraries, the constructive role of these skills are not considered in the official documents to empower the audience as it should be. Originality/ Value: The value of this analysis can be helpful to utilize as a major context to apply information literacy components in the official documents of IPLF more explicitly. Further, it can be fruitful to compile and implement constant programs of information literacy training for audiences of the Iranian public libraries.
    Keywords: Information Literacy, Public Libraries, Official Documents, IFLA information literacy guidelines, Iran Public Libraries Foundation
  • Azime Mozaffari* Pages 437-460
    Purpose
    In this study, a method was presented based on data mining and Kano model to predict the type of online book stores customers' needs.
    Methodology
    First three groups of needs and factors affecting customer satisfaction of AdineBook online store were extracted, according to expert opinions and Kano questionnaire was designed based on these factors. After data preprocessing, type of customer needs were determined based on the Kano model. So customers were clustered according to type of needs and demographic characteristics. Clustering was done using K-means algorithm and the number of initial clusters were determined by self-organizing neural network. Then the frequency of customer needs in each cluster were prioritize and the clusters were classified accordingly. In the next step, decision tree technique was used to predict future customer needs. According to the result of decision tree, among the demographic variables as education, age, gender and marital status have the greatest impact on determining the type of customer needs. Originality/value: Considering the accuracy of decision tree that is too good, the results show that the proposed method has good efficiency to predict the needs of new customers
    Keywords: Customer Satisfaction, Online Store, Kano Model, Data Mining, Decision Tree, AdineBook
  • Mahnaz Karimzadeh * Pages 461-478
    Purpose
    The purpose of this paper is to investigate the advertising effectiveness of Public Library Institution studious projects and user attraction in public library at Zanjan state from view of user.
    Methodology
    Type of research method is survey and for the purpose of this paper 333 user that they are members of public library at Zanjan state are studied. For this article, used questionnaire according to AIDA model. Data analyzed by SPSS 18 Software. Finding: there are relations between attention, interested, desire and action dimensions. User prefer to implement Khetabkhan national project, Khetabkhan festival, virtual Khetabkhan, Khetabkhan Mah and Specialist Khetabkhan.
    Results
    Advertising of Public Library Institution studious projects was effective in user attraction. In addition, these advertising in all of dimensions of AIDA model were effective. From view of user these projects was relative with information needs of users and it was useful
    Keywords: advertising effectiveness, Public Library Institution, studious project, AIDA model, public library
  • Abbas Hosseinzadeh Bandaghiri Mr*, Seyd Ali Asghar Razavi Mr, Abdollah Fazelli Mr Pages 479-494
    Purpose
    The aim of this study is to investigate The effect of self-efficiency and Psychological Hardiness on Job burnout with Mediation Role of Job Motivation among employees of public libraries of Khuzestan Province.
    Methodology
    This research is Applied one that has conducted by a descriptive survey research approach . population of this study is all employees of public libraries of Khuzestan Province that 175 person fom them on basis of Kerjesi-Morgan Table were randomly selected by Simple sampling method. For collecting data self-efficiency , Psychological Hardiness , Job burnout and Job Motivation questionnaires was applied. data were analyzed by SPSS 23 an Amos softwares. The results of validity test indicate. All questionnaires are valid. All questionnaires were also high reliability 70/0.
    Results
    Results of the research showed that two variables of self-efficiency and Psychological Hardiness have a significant Direct negative effect on Job burnout employees of public libraries of Khuzestan Province. Also the two variables have a significant Indirect effect on Job burnout with Mediation Role of Job Motivation of employees of public libraries of Khuzestan Province . Value: cultural development of the country is very difficult without neglect of Role of public libraries. Hence Consideration to the problems of employees of public libraries is of significant importance. Results of this research can help Managers of public libraries Foundation of Khuzestan and the Country to increase the efficiency of employees and accordingly cultural development of Khuzestan and the Country
    Keywords: elf-efficiency, Psychological Hardiness, Job burnout, Job Motivation, public libraries of Khuzestan Province