فهرست مطالب

آفاق الحضاره الاسلامیه - سال بیست و یکم شماره 2 (الصیف و الخریف 2018)
  • سال بیست و یکم شماره 2 (الصیف و الخریف 2018)
  • تاریخ انتشار: 1397/09/29
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سید حسین آل طاها * صفحات 1-22
    إن اللغه العربیه فی حقل العلوم الإسلامیه بینه اهمیتها ومکانتها. فی هذا البحث ناقشنا استعمال هذه اللغه القرآنیه فی المجال العلمی اللسانی ضمن إطار علم الفقه الإسلامی، إن الفقه یتعلق باللغه العربیه فی قسم العبادات اللفظیه والمعاملات والاحکام. ونحن فی مقام إثبات هذا الموضوع، ای: حاجه الفقه إلی اللغه العربیه، ودراسه مکانه الالفاظ العربیه فی الاحکام الفقهیه لها علاقه غیر علاقه الفقه من الجهه التعلیمیه والتحقیقیه التی لها شانها الخاص. وقد درسنا من العبادات قسم الصلاه التی تحتاج إلی الالفاظ العربیه وایضا التلبیه فی الحج التی هی عمل لسانی. وهکذا فی باقی الاحکام الفقهیه التی تتصل بالالفاظ العربیه ومن هذا المنطلق جاءت اهمیه القسم. وفی المعاملات طرحت کلیه الموضوع، اعنی اللغه العربیه. من الجدیر بالذکر ان استعمال اللغه العربیه فی حاله الاختیار والقدره علی النطق بها متفق علیها عند الفقهاء وفی حال الاضطرار او الجهل او عدم القدره، لها طرق اخری قد اشیر إلیها. وکل هذه الامور هی لاجل اهمیه اللغه العربیه التی هی لسان شارع الإسلام ولذلک ادخلها فی تکالیفه إلی المکلفین. المنهج المتبع فی هذا البحث توصیفی - تحلیلی.
    کلیدواژگان: الفقه الإسلامی، العبادات، الاحکام، اللغه العربیه
  • الدکتور محمد ابراهیم خلیفه شوشتری، ابوالفضل رضائی، پریسا بختیاری * صفحات 23-45
    تراث کل امه هو رصیدها الباقی، ومدخرها المعبر عما کانت علیه من تقدم فی کل مجالات الحضاره والثقافه. والمکتبات فی اقطار العالم جمعت کثیرا من المیراث المکتوب للمسلمین فی العصور الذهبیه للحضاره الإسلامیه. وإخراج هذه المخطوطات وتحقیقها تحقیقا علمیا واجب علی الباحثین. کتاب الفکوک فی شرح الشکوکلإبراهیم بن احمد الجاربردی (712ق) - العالم الإیرانی فی القرن الثامن الهجری - احد هذا المیراث المکتوب الذی شرح المولف فیه کتاب والده احمد بن حسن الجاربردی (746ق) ، الموسوم بشکوک علی الحاجبیه وهو شرح لکافیه ابن الحاجب (646ق). کتاب الکافیه لقی - علی صغر حجمه - اهتمام العلماء الذین جاءوا بعده فهب جمع منهم لشرحه ونقده حیث حظی بمائه واثنین واربعین شرحا بالعربیه، منها ما کسب شهره واسعه فی الاوساط العلمیه ومنها ما لم یحظ بشهره تذکر فبقی مغمورا غیر معروف کشرح احمد بن حسن الجاربردی وشرح إبراهیم الجاربردی لکتاب والده هذا. والمهم ان هذه المقاله تتناول البحث فی منهج الکتاب الاخیر فی عرض الماده العلمیه والتعلیلات والشواهد، وموقف مولفه فی الخلافات النحویه وتشیر نتائج هذا البحث إلی ان الجاربردی کثیر الاحتجاج بالجمل النثریه واسلوبه یتسم بالغموض والتطویل إذ یلجا إلی التعلیلات المنطقیه، وهو لم یکن بصریا ولا کوفیا بل کان یذهب مذهب القیاس الصحیح والنقل الکثیر.
    کلیدواژگان: الکافیه، الجاربردی، الفکوک فی شرح الشکوک، المنهج
  • زینب دریانورد، رسول بلاوی * صفحات 47-68
    تعددت الاجناس الادبیه التی وردت فی الشعر ولاسیما السینما (الفن السابع) التی اصدرت ضجه هائله فی دعائم الشعر واعادت بنائه فی هیکل متناسب مع تقاناته الدقیقه حیث یقوم الشاعر فی عصرنا الحاضر بکتابه الشعر فی الحقل السینمائی لنقل فضاء النص الشعری من الجمود إلی الصوره المرئیه المتحرکه وقد ادی هذا النوع من الاسالیب إلی زعزعه هائله فی مضمون القصیده الحداثیه. لهذا قامت القصیده الملتزمه بفتح النافذه علی التقنیات السینمائیهکالکامیرا التی تسبر اغوار السرد السینمائی بحرکاتها وزوایاها لقرابتها وشباهتها برویا ومخیله الشاعر،فتقوم بتسخیر تقنیاتها للقصیده الحداثیه کی تسمح للمتلقی قراءه القصیده بعین ثاقبه ونافذه وتقوم برفع مستوی القارئ إلی المشاهد. وقد إتجه بعض الشعراء المعاصرین فی الآونه الاخیره إلی هذا الاسلوب الحدیث ومن ضمن هولاء الشعراء الشاعر عدنان الصائغ حیث استلهم فی قسم من اشعاره الملتزمه فضاءا واسع النطاق من الفن السابع مملوءا بتقنیات الکامیرا. هذه الدراسه هی محاوله لإضاءه السرد السینمائی وبالاخص الکتابه بالکامیرا وتقنیاتها فی اشعار عدنان الصائغ الملتزمه، وفقا للمنهج الوصفی - التحلیلی؛ والنتیجه الحاصله من هذه الدراسه ترتکز علی استثمار الشاعرللصوره المرئیه المتحرکه والإتیان بها فی النصوص الملتزمه. السوال الاساسی الذی نرید البحث عنه هو کیف تجلت تقنیات الکامیرا الشعریه فی شعر الصائغ الملتزم؟والهدف الاساسی لهذه الدراسه هو الکشف عن موقع الکامیرا بحرکاتها الافقیه والعمودیه وانواع الزوایا المتعلقه بها التی تبرز شعورا خاصا فی المتفرج کالشعور بالحرکه والفوقیه والارتباک. لا یخفی إن الکامیرا وتقنیاتها الدقیقه تسوق القارئ من الصوره الجامده الغنائیه نحو الحرکه ومواقع النظر المختلفه التی تشتمل علی الزاویا المنخفضه والمرتفعه والمحایده.
    کلیدواژگان: الشعر العراقی الحدیث، السینماء، الکامیرا الشعریه، عدنان الصائغ
  • نیره دلیر * صفحات 69-93
    کانت قضیه المعتزله وتوسعها فی العراق من القضایا المهمه جدا فی الدراسات الخاصه بهذا المجال. لذا، یتطرق هذا البحث إلی سبب انتشار احد التیارات الرئیسه فی التاریخ الإسلامی وهو تیار المعتزله فی العراق بالاعتماد علی نظریه الانتشار، وذلک بالترکیز علی مدینتی البصره وبغداد. تبین هذه النظریه انتشار ظاهره محدده مقارنه بالاماکن الاخری. تشیر نتائج البحث القائمه علی نظریه الانتشار المنتظم إلی تاثیر البیئه الجغرافیه علی ظهور مذهب المعتزله وانتشاره ضمن إطار الزمان والمکان، بالإضافه إلی تصنیف فتره انتشار المعتزله علی اساس الشروخ الداخلیه والعلاقات بینهم وبین الخلفاء، ولیس علی اساس الترتیب الزمنی، بینما تشیر نتائج البحث الاخری إلی ان المناظرات وجهاز الخلافه ونهضه الترجمه والموالی کانت من اهم قنوات انتقال المعتزله وانتشارهم.
    کلیدواژگان: المعتزله، البصره، بغداد، نظریه الانتشار، جهاز الخلافه
  • کبری روشنفکر * صفحات 95-115
    تحتفظ المراه بحضور قوی فی الإبداع العربی والغربی القدیم والحدیث علی حد سواء حیث کانت دائما محفزا کبیرا للادب وسر نهضته علی مر العصور وعند الامم. وتختلف صور حضورها من جنس إلی آخر، ومن مبدع إلی آخر مما یستدعی البحث والتامل للإجابه علی الاسئله التی یثیر هذا الحضور فی هذا المجال او ذاک. فقد حظی ادب المراه فی العصر الراهن اهتمام الکتاب والمفکرین، کما شغلت حیزا واسعا فی نتاجهم العلمی والادبی، وقد تاثر الادباء بحرکه الواقع واثروا فیها. هذا وقد دخلت المراه فی مجال الروایه کاتبه وبطله؛ فنراها تتحدث عن مشاکلها ومشاکل ابناء جنسها سارده ومسروده. یقوم هذا المقال ضمن المنهج الوصفی بتحلیل روایات علیاء الانصاری الراویه العراقیه الملتزمه فی ضوء النقد الإسلامی والنقد النسوی لیصل إلی رویه اکثر وضوحا بین وظیفه الادب مرتبطا بالایدیولوجیا والجنس اولا، ثم الوطن والجنس ثانیا. فللروائیه عدد من الروایات بما فیها: ترنیمه الحب، وعینا ام موسی، والوسم، وجاء متاخرا. تدور قصه الروایات حول الصراع النفسی الذی یظهر فی علاقه المراه بالرجل؛ فتبدو الکاتبه متحمسه نسویه خلال محاولتها الدائمه للتحرر من الهیمنه التی تتحول فیما بعد إلی نوع آخر من الصراع حیث تجد المراه التی تعانی فی نفسها من الخوف من الآخر لتصل إلی الثقه بالنفس حتی تصبح بوصفها إمراه مسلمه نموذجا یقتدی به فی المواجهه امام المشاکل الوطنیه السائده فی بلدها المنکوب.
    کلیدواژگان: إسلامیه الادب، الادب النسوی، الوطن، الروایه، علیاء الانصاری
  • امیر فرهنگ نیا * صفحات 117-146
    یعتبر عبدالعزیز المقالح بصفته شاعرا وناقدا آکادیمیا واحد رموز الشعر الیمنی المعاصر خاصه والشعر العربی المعاصر عامه حیث تولی مسوولیه بارزه ونشیطه فی حرکه الادب والنقد وقام بدور فعال فی الثوره الیمنیه والمقاومه الشعبیه واخذ الشعر سلاحا للدفاع عن شعبه ووسیله للتعبیر عن معاناته وآلامه بقیم جمالیه وشعریه رفیعه المستوی سواء کان یعیش فی الیمن وصنعاء او کان مغتربا فی العواصم العربیه کالقاهره حیث تتسم قصائده بالصراحه والمباشره وقلیل من الغموض. دخل المقالح فی قضایا الوطن الیمنی والامه العربیه وعاش کثیرا من مصائبهم وله دور کبیر ونشیط وفعال فی شحذ الهمم وتحفیز النفوس علی النضال فی وجه الاعداء والمحتلین مستشرفا مستقبلا رائعا وقرینا بالحریه والامان لابناء شعبه. فالقارئ لشعره یجده کانه تنبا فی دواوینه الشعریه ما یعانیه الشعب الیمنی من اختناق وعدوان وحرمان وتخلف وامیه وجهل. تسعی هذه الدراسه إلی إلقاء الضوء علی شعر المقالح المقاوم والترکیز علی اهم محاور المقاومه والثوره وعناصرها فی شعره وفقا للمنهج الوصفی التحلیلی ومن ابرز ما توصل إلیه المقال انه المقالح له تواجد فی الاوساط الیمنیه إذ یهتم بقضایا اجتماعیه کالفقر والحرمان موکدا علی القضیه الفلسطینیه وله نظره قومیه تحاول فی توحید کلمه الشعب الیمنی والامه العربیه وفی هذا الصدد کثیرا ما یلاحظ علی انه قام بتوظیف التراث والشخصیات الاسطوریه والشعبیه کما یتجلی الترکیز علی کثیر من الامکنه فی شعره.
    کلیدواژگان: المقاومه، الوطن، القومیه، النضال، الشهید، عبدالعزیز المقالح
  • علی اکبر مرادیان قبادی * صفحات 147-168
    تتمیز حکایات الف لیله ولیله بصفه فریده، وهی سیاده تعلیمات الدیانه الإسلامیه فی معظم عناصرها بشکل بارز، حیث یومن کثیر من الشخصیات القصصیه باختلاف انواعها واجناسها بهذه الدیانه ویتحمسون لها. وکذلک الشعائر الإسلامیه مشهوده فی جمیع الامکنه والازمنه. یهدف هذا المقال ان یعالج باسلوب وصفی - تحلیلی اعتناق والتزام الشخصیات القصصیه بانواعها من الإنس والجن والحیوان بالدیانه الإسلامیه، وکذلک مناقشه حضور المسلمین وإقامه الشعائر الإسلامیه فی الامکنه والازمنه التی حدثت فیها احداث هذه الحکایات ودراسه جذور هذه الشمولیه واسبابها. وخلصنا فی نهایه البحث إلی ان اعتناق الدیانه الإسلامیه یشمل انواع الشخصیات من الإنس والجن والحیوان وان هذه الدیانه حسب هذه الحکایات سائده فی کل مکان وفی کل زمان ولا فرق بین المراکز الإسلامیه والاماکن القریبه منها والاماکن البعیده ومجاهل الارض ومتاهاتها، وتعود اسباب هذه الشمولیه وجذورها إلی بعض المبادئ والمعتقدات الإسلامیه.
    کلیدواژگان: السردیه، الدیانه الإسلامیه، الف لیله ولیله، انواع الشخصیات، الزمان والمکان
|
  • Sayad HOSIN ALTAHA * Pages 1-22
    The importance and position of Arabic language in Islamic knowledge is obvious. This research investigates the application of this Quran language in the field of Islamic Feqh. Feqh is based on Arabic language in lingual acts of worship, trades and rules. We intend to prove the need of feqh to Arabic language, which is distinct from the relation between the language and feqh in educational and research matters. The practices of praying, Talbieh in Hajj and the oaths are investigated for their use of Arabic. For trades, only the overall subject- the Arabic language- is discussed. It’s to be noted that the use of Arabic is a point of consensus for the Faqih when there is adequate ability, and in case of emergency or inability, there are other ways that have been mentioned. This is due to the importance of Arabic as the original language of Islam, integrated in religious duties for the followers.
    Keywords: Feqh, Acts of worship, Rules, Arabic language
  • Mohammad ebrahim Khalifeh shooshtari, Abolfazl rezaei, parisa bakhtiari * Pages 23-45
    Al-Kafiya Book writte by Ibn Al-HAjib (d.571), unlike being very small and low content, has attracted many scholers attention and many of those scholers are willing to explain and criticize it, within the years. That s why this book had been explained in Arabic langueg about one hundred and forty-tow times. Som of those explantions got very good reputation in the sciantific communities and some didn’t and stood unknown. Some of the unknown desccriptions for Al-Kafiya are work by Ahmad Aljarbardi called (Shokookon Ala Alhajebiya) and his son description on his book called (AlFokook fi sharh Alshokook).This reaserch fucuses on how to analize writer method on (Alfokook fi sharh Alshokook) and authors explantion on some grammatical differences. The results showes that Ebn Al-jarbardi have used prosaic examples, while he used logical reasons his writing confronted With some complexis. Also, the writter is not the follower of koofe or Basreh grametical methods, but it is follower of correct contrent and more utterances.
    Keywords: Alkafiya, Aljarbardi, Alfokook fi Sharh Alshokook, method
  • zainab darinavard, Rasool Balawi * Pages 47-68
    There are many literary genres in poetry, especially cinema (art VII) that produced a huge stir in the pillars of the poet and rebuilt it in structure, is proportionate to its exact techniques where the poet of our time writes poetry in the film field to transfer the poetic text space from inertia to the visual image, These animated styles have resulted in tremendous shake-ups in content Modernist poem. So the committed poem open the window on the techniques Such as the camera that explores the narratives of the film narrative with its movements and angles, For its closeness and similarity to the vision and imagination of the poet, who uses her techniques for the poem Modernism to allow the recipient to read the poem with an insight and a window and raise the level of reader to viewer. Some contemporary poets have turned their attention Recent to this modern method is among these poets poet Adnan Al-Sayegh. He inspired in a section of his poetry committed a wide space of art The seventh is filled with camera techniques. This study is an attempt to illuminate the narrative. Especially the writing of the camera and its techniques in the poems of Adnan al-Sayegh Committed poem, according to the analytical-descriptive approach and the result of these The study is based on the poet's investment of the visual and moving image in the committed texts.The basic question that we want to look for is how camera techniques have been demonstrated Poetic in the Alssayigh's committed poet?The main objective of this studyThe location of the camera with its movements, the horizontal and vertical types of angles associated with the poetic texts stand out, a special feeling in the spectator as a sense of movement and superstition and confusion.The camera and its microprocessor technology will drive the reader out of the picture, The lyrical rigidity towards motion and different sighting sites that include, Low, high and neutral angles.
    Keywords: Modern Iraqi Poetry, Cinema, Poetry Camera, Adnan Sayegh
  • Nayere Dalir * Pages 69-93
    The Mu'tazilites and the reasons for its expansion in Iraq have always been the subject of research in this field. Therefore, the research question is, based on the broadcasting theory we pay to the reason of one of the main streams of Islamic history (Mu'tazilites) in Iraq, focusing on the two cities of Basra and Baghdad. A theory that explains a phenomenon in comparison to other places; the findings of the study, based on the expansion theory, indicate the influence of the geographical environment on the appearance and distribution of the Mutazil school of thought in the context of time and place, as well as the timing and division of the Mu'tazilian period of distribution, not based on the order of time but on the basis of internal gaps and their relationship with caliphs, and other findings from the research show that routes such as debates, the caliphate administration, the translation movement, and the Mawālī have been among of the main channels of transmission and distribution of Mu'tazilion.
    Keywords: Mu'tazilites, Basra, Baghdad, Broadcast Theory, Caliphate Administration
  • Kobra Roshanfekr * Pages 95-115
    The presence of women from the past has brought innovation in the arts and art of the East and West Because thay have consistently supported the literature and its transformation among nations over the course of various periods. The type of activity of women in variety of artistic and literary arts has been diversified in accordance with the arts Which itself is the subject of discussion to answer questions related to this field. Today, women's literature has attracted many writers and thinkers And the trend of literary and scientific production is remarkable in this regard, Most writings are synchronized with the flow of realism and experience some kind of influence. In the field of fiction and novel writing, women have embraced the dual experience of writing or reigning the novel and thay Talk about themselves and their problems and their issues in each situation. This article describes the analysis of the novels of Alia Ansari, a committed Iraqi author in the framework of Islamic critique and women's critique To study the link between literature and ideology on the one hand, and the link with homeland and gender on the other. By examining the novels of the Tranimah al-Hawb, aina om mosa, Al-Wasam, and he cames late, all of which emphasize the emotional conflict between men and women. Ansari with the saga takes women to escape from domination, To rid them of the fear that prevailed over them before, To be self-confident as a Muslim woman, to play a positive role in the construction of the homeland.
    Keywords: Islamic literature, women's literature, Homeland, story, Alia Ansari
  • amir farhangnia * Pages 117-146
    As a poet, an academic critic and one of the symbols of contemporary Yemeni poetry, especially in contemporary Arabic poetry, Abdelaziz al-Maqaleh is a prominent figure in the movement of literature and criticism. He played an active role in the Yemeni revolution and popular resistance. He took poetry as a weapon to defend his people and as a means of expressing his suffering and pain in aesthetic and aesthetic values. Whether he lived in Yemen or Sana'a or was an expatriate in Arab capitals such as Cairo, where his poems are frank and direct and have little ambiguity. Al-Maqaleh entered into the issues of the Yemeni homeland and the Arab nation and lived many of their calamities. He has a great role in activating and motivating people to struggle against enemies and occupiers, and to be a great future and a safe and safe country for his people. The reader of his poetry finds it as if he predicted in his poetry, what the Yemeni people suffer from suffocation, aggression, deprivation, backwardness, illiteracy and ignorance. This study aims at shedding light on Al-Maqaleh's resistant poetry and focusing on the most important axes of resistance and revolution and its elements in his poetry according to descriptive descriptive approach. One of the most prominent findings of the article is that Al-Maqaleh has a presence in the Yemeni circles, which deals with social issues such as poverty and deprivation, In the unification of the word of the people of Yemen and the Arab nation. In this regard it is often noted that he has employed the heritage and legendary figures and people, as is the focus on much of the potential in his poetry.
    Keywords: Homeland, Struggle, Martyr, Al-Maqaleh , Resistance
  • Aliakbar Moradian Ghobadi * Pages 147-168
    The thousand and one nights include the stories which critics believe that they referred to India and are translated into Persian in Sasanian period and into Arabic in Abbasi era. Certainly, they happened gradually and during generation and successive eras and provided a proper opportunity for storytellers and narrators to adjust their ideas and addressers’ ideas to stories, as they edited or omitted those stories which weren’t based on their ideas and maybe add some stories too. It’s surprising that promotion and jurisdiction of Islam religion in those stories is comprehensive and not limited to special time or place and not only reserves to human but also trend all kinds of creatures such as human, characters and Jin or animals in different times or places. Evidently, we can observe Muslim characters before Islam and in unknown or inaccessible islands. Researchers believe that Islam religion inclusion in stories of the thousand and one nights didn’t begin exaggeratedly or merely for partiality of Islam religion but it happens for other important reason and that’s the belief of eternal presence and immortal-eternal history that we are going to investigate it in this article.
    Keywords: Narratology, Islam religion, the thousand, one nights, kinds of characters, times or place