فهرست مطالب

اقتصاد مقداری - سال پانزدهم شماره 3 (پیاپی 58، پاییز 1397)
  • سال پانزدهم شماره 3 (پیاپی 58، پاییز 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/09/16
  • تعداد عناوین: 6
|
  • ناصر سیف اللهی * صفحات 1-20
    در این تحقیق به بررسی اثر نامتقارن نااطمینانی قیمت نفت بر رشد اقتصادی،با استفاده از روش گشتاور تعمیم یافته (GMM) در طی دوره زمانی 2015-1961 در گروه کشورهای صادرکننده نفت و گروه کشورهای واردکننده نفت پرداخته شده است. به این منظور، ابتدا شاخص نااطمینانی ناشی از نوسانات قیمت نفت با استفاده از الگوی واریانس ناهمسانی شرطی خودرگرسیون تعمیم یافته نمایی EGARCH)) برآورده شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که اثر نااطمینانی قیمت نفت بر رشد اقتصادی در هر دو گروه کشورها به صورت نامتقارن است. همچنین نتایج برازش الگوی پانل پویا به روش GMM نیز حاکی از آن است که هم در گروه کشورهای صادرکننده کننده نفت و هم در گروه کشورهای وارد کننده نفت نااطمینانی قیمت نفت بر رشد اقتصادی اثر منفی و معنی دار دارد و اثر شوک های مثبت بر رشد اقتصادی بیش تر از اثر شوک های منفی می باشد. در حالی که در هر دو گروه کشورها نرخ رشد اقتصادی یک دوره قبل، رشد سرمایه گذاری، نرخ ارز حقیقی و نرخ رشد جمعیت با رشد اقتصادی رابطه مثبت دارد.
    کلیدواژگان: رشد اقتصادی، نااطمینانی قیمت نفت، نرخ ارز حقیقی، سرمایه گذاری
  • ابوالفضل شاه آبادی *، حمیده رهنما، وحید امیدی صفحات 21-42
    افزایش سرمایه گذاری و دست یابی به نرخ رشد اقتصادی بالاتر، هدف اولیه همه نظام های اقتصادی است. به طور بالقوه ثروت منابع طبیعی به ویژه نفت می تواند در رونق اقتصادی و ایجاد منابع برای سرمایه گذاری بسیار سودمند باشد اما از طرفی اثر وفور منابع طبیعی روی سرمایه گذاری به ویژگی های خاص نهادی و سیاسی هر کشور بستگی دارد. ازاین روی، مطالعه حاضر به بررسی اثر متقابل شاخص حکمرانی با درآمد نفتی بر تشکیل سرمایه فیزیکی کشورهای صادرکننده خالص سوخت طی دوره زمانی 2016-2002 با استفاده از روش PMG می پردازد. نتایج مطالعه بیانگر آن است که اثر متقابل فراوانی منابع طبیعی و شاخص های حق اظهارنظر و پاسخگویی، ثبات سیاسی، اثربخشی دولت، حاکمیت قانون، کیفیت قوانین و مقررات و کنترل فساد بر تشکیل سرمایه فیزیکی کشورهای مورد مطالعه در بلندمدت مثبت و معنادار بوده و در کوتاه مدت اثری نداشته است. همچنین براساس نتایج بلندمدت، تولید ناخالص داخلی سرانه و درجه باز بودن اقتصاد بر تشکیل سرمایه فیزیکی اثر مثبت و معناداری داشته و اثر نرخ بهره واقعی نیز طی دوره مورد بررسی منفی و معنی دار بوده است. در مقابل اثر نرخ بهره حقیقی در کوتاه مدت بی معنی بوده اما اثر تولید ناخالص داخلی و درجه باز بودن مثبت و معنی دار بوده است.
    کلیدواژگان: حکمرانی، تشکیل سرمایه فیزیکی، درآمد نفتی، PMG
  • حمید عزیزمحمدلو * صفحات 43-78
    در این مقاله در چارچوب رویکرد عدم تعادل در بازار کار و مبتنی بر مدل پویای تقاضای نیروی کار، نقش متغیرهای اثرگذار بر اشتغال و تقاضای نیروی کار در بخش های صنعت و معدن، کشاورزی و خدمات در قالب تحلیل های همگرایی و الگوهای تصحیح خطا مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است. تخمین مدل پویای تقاضای نیروی کار نشان می دهد که در میان متغیرهای اثرگذار بر تقاضای نیروی کار، متغیرهای تولید، صادرات و شاخص دستمزد به عنوان اثرگذارترین متغیر بر تقاضای نیروی کار در بخش های مختلف اقتصادی به شمار می روند. این در حالی است که متغیر سرمایه گذاری علیرغم توجه زیادی که در محافل سیاست گذاری نسبت به آن صورت می گیرد، انتظارات را مبنی بر تقویت و توسعه اشتغال برآورده ننموده است. همچنین نتایج حاصله حاکی از آن است که اهمیت نسبی تاثیر هر یک از متغیرها بر تقاضای نیروی کار در بخش های مختلف متفاوت است. به گونه ای که در زیر بخش صنعت و معدن بیشترین تاثیر به ترتیب از آن متغیرهای تولید، شاخص دستمزد و صادرات است در حالی که در زیر بخش کشاورزی موثرترین عوامل اثرگذار بر تقاضای نیروی کار به ترتیب عبارت اند از دستمزد، تولید و صادرات. همچنین متغیرهای تولید، دستمزد و صادرات به ترتیب بیشترین تاثیر را بر تقاضای نیروی کار بخش خدمات داشته اند.
    کلیدواژگان: مدل پویای تقاضای نیروی کار، تحلیل همگرایی، بخش صنعت و معدن، بخش کشاورزی، بخش خدمات
  • حمید سپهردوست *، مرتضی قربان سرشت صفحات 79-103
    واگنر معتقد است، با افزایش درآمدهای سرانه، اندازه نسبی هزینه‏های بخش عمومی جهت بسترسازی زیرساختهای اقتصادی از جمله انرژی ارزان افزایش ‏می‏یابد. هدف از این پژوهش، برآورد اثرات بلندمدت و کوتاه مدت رشد اقتصادی و فن‏آوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) بر مصرف انرژی (برق) با استفاده از داده‏های سالانه ی سری زمانی در ایران طی دوره زمانی 1350 تا 1393 است. برای این منظور، از آزمون خودتوضیح برداری با وقفه های توزیعی (ARDL) جهت نشان دادن روابط بلندمدت، از آزمون تصحیح خطای برداری (ECM) برای بیان روابط کوتاه مدت و نیز از آزمون علیت گرانجر به منظور تعیین رابطه ی علیت، استفاده شد. نتایج نشان داد که در دوره بلندمدت، رشد اقتصادی و فن‏آوری اطلاعات و ارتباطات، موجب تحریک مصرف برق در کشور ایران شده است. آزمون علیت چندمتغیره موید رابطه ی علی یک‏طرفه از طرف رشد اقتصادی و فن‏آوری اطلاعات و ارتباطات، به سمت مصرف برق است. نتایج همچنین نشان داد که در بلندمدت، یک درصد افزایش در متغیرهای رشد اقتصادی و فن‏آوری اطلاعات و ارتباطات، مصرف برق را به ترتیب به میزان 78/0 و 028/0 درصد افزایش می دهد. ضریب تصحیح خطا نیز نشان می‏دهد که در هر دوره 7/9 درصد از عدم تعادل در مصرف حقیقی سرانه برق تعدیل شده و به سمت روند بلندمدت خود نزدیک می شود. نتایج موید برقراری نظریه واگنر، مبتنی بر وجود رابطه بین رشد درآمد سرانه و پیچیدگی اقتصادی و به‏نبال آن افزایش تقاضا برای کالاها و خدمات رفاهی جدید از جمله فراهم آوری انرژی ارزان توسط دولت است.
    کلیدواژگان: رشد اقتصادی، فن‏آوری اطلاعات و ارتباطات، مصرف برق، ARDL، رابطه علیت
  • مریم دولو *، تکتم حیدری صفحات 105-127
    هدف پژوهش حاضر مقایسه پیش بینی شاخص سهام با استفاده از مدل های ترکیبی مبتنی بر الگوریتم ژنتیک و جستجوی هارمونی با شبکه عصبی معمولی است. مربوط ترین نماگرهای تکنیکی به عنوان متغیرهای ورودی و تعداد بهینه نرون لایه پنهان شبکه عصبی مصنوعی با استفاده از الگوریتم های فراابتکاری ژنتیک و جستجوی هارمونی تعیین شده است. مقادیر روزانه شاخص قیمت بورس اوراق بهادار تهران از تاریخ 1/10/91 الی 30/9/94 جهت پیش بینی شاخص قیمت و آزمون آن استفاده شده است. دقت پیش بینی سه مدل شبکه عصبی معمولی، شبکه عصبی هیبریدی مبتنی بر الگوریتم ژنتیک و شبکه عصبی هیبریدی مبتنی بر جستجوی هارمونی بر اساس میزان خطای پیش بینی ارزیابی شده است. نتایج نشان می دهد دقت پیش بینی مدل های فراابتکاری ژنتیک و جستجوی هارمونی در دوره آزمون بالاتر از شبکه عصبی عادی است. همچنین پیش بینی مدل شبکه عصبی هیبریدی مبتنی بر جستجوی هارمونی در دوره آزمون نسبت به مدل شبکه عصبی مصنوعی هیبریدی مبتنی بر الگوریتم ژنتیک از دقت بالاتری برخوردار است.
    کلیدواژگان: الگوریتم ژنتیک، جستجوی هارمونی، شبکه عصبی مصنوعی
  • احمد جعفری صمیمی، سعید کریمی پتانلار، کورش اعظمی * صفحات 129-155
    هدف از این مقاله این است که با استفاده از یک تابع تولید ترانسلوگ و مدل اثر تصادفی نشان دهیم که نسبت مالیات بر ارزش افزوده چه تاثیری روی میزان بهره وری در ایران دارد و همچنین با استفاده از یک الگوی رشد درونزا شامل خانوار، بنگاه و دولت، نرخ بهینه این مالیات با کالیبره کردن مدل برای اقتصاد ایران برآورد گردد. ما در این تحقیق با استفاده از آمارهای موجود برای تمام استانهای ایران از زمان اجرایی شدن مالیات بر ارزش افزوده یعنی دوره 1387-1394 با استفاده از روش داده های تابلویی و مدل مرز تصادفی به بررسی تاثیر مالیات بر ارزش افزوده بر میزان بهره وری در این دوره پرداخته ایم. از آنجا که بهره وری می تواند به سه بخش کارایی تولید، کارایی فنی و کارایی مقیاس تجزیه شود (کامباکار و لوول، 2000) ما تاثیر مالیات بر ارزش افزوده بر هر کدام از این سه بخش را بررسی کرده ایم. نتایج نشان می دهند که افزایش سهم مالیات بر ارزش افزوده تاثیر مثبتی روی بهبود میزان کارایی تولید دارد اما تاثیر آن بر کارایی فنی و بازده به مقیاس منفی می باشد. این نشان می دهد اثر مالیات بر ارزش افزوده بر روی بهره وری در ایران پیچیده است و باید توجه بیشتری روی تاثیرات مالیات بر ارزش افزوده بر بهره وری شود، برای مثال اختصاص دادن سهمی از مالیات بر ارزش افزوده به امور تحقیق و توسعه و همچنین استخدام نیروی کار متخصص هم در سازمان های مالیاتی و هم در سایر بنگاه های تولید کننده می تواند سبب افزایش بهره وری تولید گردد.
    کلیدواژگان: بهره وری، روش مرز تصادفی، مالیات بر ارزش افزوده، نرخ بهینه
|
  • Naser Seifollahi * Pages 1-20
    In this research, the effect of oil price uncertainty on economic growth has been studied using the Generalized Method of Moments (GMM) during the period 1961-2015 in the group of oil exporting countries and oil importers group. Therefore, at first, the uncertainty index due to oil price fluctuations has been estimated using the Exponential Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity (EGARCH) model .The research findings show that the uncertainty of the oil price on economic growth is asymmetrical. Also, the results of fitting the dynamic panel model using the GMM method indicate that oil prices uncertainty have a negative effect on economic growth both in the group of oil exporting countries and in the group of oil importing countries. While in both countries, the investment growth rate, Real exchange rate and population growth rate are positively correlated with economic growth.
    Keywords: economic growth, oil price uncertainty, real exchange rate, investment
  • Abolfazl Shahabadi *, Hamideh Rahnama, Vahid Omidi Pages 21-42
    Increasing investment and achieving higher economic growth rates is the primary goal of the economic systems. Potentially, the natural resources, especially oil, can be very beneficial in economic development and creating resources for investment. But, on the other hand, the impact of natural resources abundance on the investment depends on the specific institutional and political characteristics of each country. Therefore, the present study addresses the interaction of the Governance Index with the abundance of natural resources on the formation of physical capital in the net fuel export countries during the period of 2002-2016 using PMG model. The results of the study show that the interaction of oil revenue with the indicators of the right to comment and accountability, political stability, government effectiveness, rule of law, quality of laws and regulations and control of corruption on the formation of physical capital has a positive and significant effect in long-term and insignificant in the short-term. Also, based on the results of the long-term estimation, gross domestic product per capita (GDP) and degree of economic freedom have a positive and significant effect and the effect of real interest rates on the formation of physical capital is negative and significant. In the short-term, in one hand real interest rate found to be ineffective and on the other hand GDP and degree of economic freedom found to have a positive and significant impact on the capital formation.
    Keywords: Governance, Physical Capital Formation, Oil Revenue, PMG
  • HAMID AZIZMOHAMMADLOU * Pages 43-78
    This paper is to investigate the role of affecting variables on employment and labor demand in Iran economic sectors. Dynamic labor demand models in the framework of disequilibrium in labor market have been estimated by cointegration approach. Estimating the dynamic model of labor demand shows that among the variables affecting labor demand, production, exports and wage index are the most effective determinants of labor demand in the economic sectors. This is while the investment, despite the policymakers' attention to that, did not meet the expectations that it has strengthened and developed employment. Findings also clarify the different importance of variables effect on labor demand in different sectors. The most effective determinants of labor demand in the industry and mine sector are respectively production, interest rate, exports and wage index. In agricultural sector the highest effect is respectively belonged to wage, production and exports. Production, wage and exports have respectively the greatest effect on labor demand in the services sectors.
    Keywords: Dynamic labor demand model, Cointegeration analysis, Industrial, Mine Sector, Agricultural Sector, Services Sector
  • Morteza Ghorbanseresht, Hamid Sepehrdoost * Pages 79-103
    Wagner believes that with the increase in per capita incomee of the society, the relative size of the public sector's spending on infrastructure development, including cheap energy will increase. The purpose of this study is to estimate the long-term and short-term effects of economic growth and Information and communication Technology (ICT) on energy (electricity) consumption; using annual time series data in Iran during the period 1971 to 2014. For this purpose, autoregressive distributed lag (ARDL) and the error correction (ECM) methods are used to show the long-term and short-term relationships and further Granger's causality test is used to determine the causality relationship. The results showed that in the long run, economic growth and information and communication technology have stimulated the consumption of electricity in Iran. Multivariate causality test confirms the one-way causal relationship of economic growth and information and communication technology to power consumption. The results also showed that, in the long run, a one percent increase in economic growth and information and communication technology would increase electricity consumption by 0.78% and 0.028%, respectively. The error correction coefficient also shows that in each period 9.7 percent of the imbalance in real per capita consumption is adjusted and approaches its long-term trend. The results affirm the Wagner theory based on the relationship between the growth of per capita income, economic complexity, and the increase in demand for new goods and services, including cheap energy supply by the state.
    Keywords: Internet Usage, Economic Growth, Electricity Consumption, Iran, Granger causality
  • Maryam Davallou*, Toktam Heidari Pages 105-127
    This paper is aimed to compare stock index forecasting using hybrid models based on Genetic Algorithm (GA) and Harmonic Search (HS) with Artificial Neural Network (ANN). The most relevant technical indicators as inputs and the optimal number of neurons in hidden layer of Artificial Neural Network designated by metaheuristics including Genetic Algorithms and Harmony Search. Daily price index of Tehran Stock Exchange from 21 December 2012 to 21 December 2015 applied to predict and test stock index. The accuracy of forecasting of three models including Regular Artificial Neural Network model, hybrid neural networks based on GA and hybrid neural networks based on HS is evaluated by the prediction error. The results show that the accuracy of prediction in Metaheuristics models such as Genetic Algorithms and Harmony Search in the test period is higher than normal Artificial Neural Network. Also prediction by hybrid neural network model based on harmony Search during the test period compared to hybrid Artificial Neural Network model based on Genetic Algorithm is more accurate.
    Keywords: Genetic Algorithms, Harmony Search, Artificial Neural Networks
  • ahmad jafarisamimi, saied karimi petanlar, kourosh azami * Pages 129-155
    The purpose of this paper is that using a translog production function and random effect models show that the VAT impact on productivity in Iran. It also uses a model of endogenous growth include households, corporations and governments, the optimal rate of this tax is estimated by calibrating the model for Iran. Because productivity can be divided into three production efficiency, technical efficiency and scale efficiency decomposed (Kambakar and Lowell, 2000) We VAT impact on each of the three sections have reviewed. The results show that increasing the share of VAT positive impact on improving production efficiency, but its impact on technical efficiency and returns to scale is negative.the tax agencies and other firms producing can increase the productivity of their manufacturing process. The results of the estimated model shows that the optimal rate of VAT for the economy by taking 19 percent of the oil revenues and regardless of oil revenues is 21%.
    Keywords: Efficiency, stochastic frontier analysis, VAT, the optimal rate