فهرست مطالب

پژوهش در دین و سلامت - سال چهارم شماره 5 (زمستان 1397)
  • سال چهارم شماره 5 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/10/16
  • تعداد عناوین: 12
|
  • سرمقاله
  • حسین جلایی نوبری * صفحات 1-4
    یکی از ابعاد مهم سلامت که در مقایسه با جنبه های مختلف آن ارزش و اهمیت بیشتری دارد، سلامت معنوی است. دیگر ابعاد سلامت، مقدمه یی برای دستیابی به سلامت معنوی و بهره مندی از فضایل روحی و معنوی خواهد بود که همه ی انسان ها آن را قبول دارند. در حقیقت سلامت معنوی رابطه ی مستقیم با سعادت دنیا و آخرت انسان دارد که در ارتباط با خدای متعال دست یافتنی است و از این جهت، ارزش بالاتری را به خود اختصاص می دهد. در همین زمینه آنچه ظرف سلامت معنوی در وجود انسان محسوب می شود قلب آدمی است.
    کلیدواژگان: سلامت معنوی، قرآن، قلب
  • مقاله پژوهشی
  • اسماعیل صدری دمیرچی *، فریبا اسماعیلی قاضی ولویی، سارا اسدی شیشه گران، نسیم محمدی صفحات 5-16
    سابقه و هدف
    یکی از دوره های حیاتی در جوانی دوره ی دانشجویی است که دوره ی انتقالی پویا شناخته شده است. عوامل متعددی می تواند بر سلامت روانی دانشجویان تاثیرگذار باشد که به طورکلی می توان آنها را در سه گروه عوامل شخصی، عوامل مربوط به دانشگاه و عوامل اجتماعی تقسیم بندی کرد. هدف از پژوهش حاضر، مقایسه ی تنظیم شناختی - هیجانی، منبع کنترل و معناجویی در دانشجویان بومی و غیربومی است.
    روش کار
    این مطالعه توصیفی از نوع علی - مقایسه یی است. جامعه ی آماری پژوهش شامل کلیه ی دانشجویان بومی و غیربومی دانشگاه محقق اردبیلی در سال تحصیلی 94-95 بود که از میان آنان با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس 100 نفر (50 دانشجوی بومی و 50 دانشجوی غیربومی) انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسش نامه ها ی تنظیم شناختی - هیجانی گرنفسکی و همکاران، منبع کنترل راتر و معنا در زندگی استیگر و همکاران جمع آوری؛ و با استفاده از آزمون تحلیل واریانس چندمتغیری تحلیل شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته ها نشان داد میانگین نمره های منبع کنترل بیرونی در دانشجویان غیربومی نسبت به دانشجویان بومی بیشتر؛ و میانگین نمره های منبع کنترل درونی دانشجویان غیربومی کمتر از دانشجویان بومی بود (001/0). علاوه براین، دانشجویان بومی نسبت به دانشجویان غیربومی از راهبردهای هیجانی مثبت و کارآمد (تمرکز مجدد مثبت، تمرکز مجدد برنامه ریزی، ارزیابی مجدد مثبت و دیدگاه گیری) استفاده می کردند (001/0p<). همچنین معنا در زندگی دانشجویان بومی بیشتر از دانشجویان غیربومی بود (001/0p<).
    نتیجه گیری
    بر اساس نتایج به دست آمده، سطح بالاتر به کارگیری منبع کنترل درونی، راهبرد تنظیم شناختی - هیجانی مثبت و معناجویی در زندگی، نشان دهنده ی بهزیستی روان شناختی و عملکرد بهینه ی دانشجویان غیربومی است و لزوم توجه به این جنبه ها و تلاش برای رشد و توسعه ی آن را گوشزد می سازد.
    کلیدواژگان: تنظیم شناختی - هیجانی، دانشجویان بومی و غیربومی، معناجویی، منبع کنترل
  • علی شیخ الاسلامی *، معصومه پرسا صفحات 17-26
    سابقه و هدف
    یکی از عمده ترین قشرهای در معرض آسیب زنان سرپرست خانوار هستند که بیش از دیگران در معرض تبعیض های اجتماعی و فشارهای روانی قرار دارند. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش دعا و نیایش بر استرس ادراک شده‏ی زنان سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته ی امداد امام خمینی (ره) بود.
    روش کار
    این پژوهش به شیوه ‎ی نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه ی آماری پژوهش را تمامی زنان سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته ی امداد امام خمینی (ره) شهر رشت در سال 94-95 تشکیل دادند که از میان آنان با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، 30 نفر انتخاب؛ و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. شرکت کنندگان گروه آزمایش، 8 جلسه برنامه ی آموزشی دعا و نیایش دریافت کردند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه ی استرس ادراک شده‏ی کوهن و همکاران استفاده شد. داده های به دست آمده نیز با روش آماری تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته ها نشان داد که زنان سرپرست خانوار گروه آزمایش نسبت به زنان سرپرست خانوار گروه کنترل در پس آزمون، به طور معناداری استرس کمتری داشتند و فرضیه‏ی پژوهش مبنی بر اثربخشی آموزش دعا و نیایش بر استرس ادراک شده‏ی زنان سرپرست خانوار تایید شد (01/0>P).
    نتیجه گیری
    بنابراین، آموزش دعا و نیایش در کاهش استرس ادراک شده‏ی زنان سرپرست خانوار اثربخش است.
    کلیدواژگان: استرس ادراک شده، دعا و نیایش، زنان سرپرست خانوار
  • صفورا داوری، اسحق رحیمیان بوگر *، سیاوش طالع پسند، محمدرضا اوزی صفحات 27-44
    سابقه و هدف
    سرطان دارای جنبه های مختلف روانی - اجتماعی است که نیاز به استفاده از مداخلات مذهبی - معنوی مکمل در کنار مداخلات پزشکی در مراقبت از این بیماران را ضروری می سازد. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف نشان دادن تاثیر مداخله ی مذهبی - معنوی بر قدرت درونی زنان مبتلا به سرطان سینه صورت گرفته است.
    روش کار
    این پژوهش مطالعه یی شبه تجربی با پیش آزمون و پس آزمون در سه گروه آزمایش، دارونما و کنترل است. از زنان مبتلا به سرطان سینه که از مهر ماه سال 95 تا تیر ماه سال 96 به مرکز پرتودرمانی و شیمی درمانی امید و درمانگاه های تخصصی شهر بندرعباس مراجعه کرده بودند، تعداد 41 نفر با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب؛ و به صورت تصادفی در گروه های آزمایش (14 نفر) ، دارونما (14 نفر) و کنترل (13 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ده جلسه مداخله ی مذهبی - معنوی و گروه دارونما طی ده جلسه آموزش خنثی دریافت کردند و گروه کنترل هیچ مداخله یی دریافت نکردند. داده ها با استفاده از پرسش نامه ی قدرت درونی و پرسش نامه ی ویژگی های جمعیت شناختی در مراحل پیش آزمون و پس آزمون جمع آوری؛ و با تحلیل واریانس چندمتغیره با اندازه گیری های مکرر تحلیل شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته ها نشان می دهد که بین گروه مداخله با گروه کنترل و دارونما در افزایش قدرت درونی کلی و خرده مقیاس های تعهد، ارتباط، غم و اندوه و جستجو؛ و تحرک تفاوت معنی داری وجود داشت (05/0p<).
    نتیجه گیری
    بر اساس نتایج پژوهش، مداخله ی مذهبی - معنوی فردی که مکمل مراقبت های پزشکی معمول در نظر گرفته می شود، تاثیر مثبتی بر قدرت درونی و خرده مقیاس های آن در بیماران زن مبتلا به سرطان سینه داشت و می توان از این مداخله برای بهبود منابع روان شناختی در درمان سرطان استفاده کرد.
    کلیدواژگان: تحرک، تعهد، جستجو، سرطان، قدرت درونی، مداخله ی مذهبی - معنوی
  • مرادعلی زارعی پور، رضا صادقی، مهدی عبدالکریمی، نغمه قاسمی افشار، محمدسعید جدگال * صفحات 45-56
    سابقه و هدف
    اعتقادات مذهبی یکی از عوامل بسیار مهم در زندگی انسان است و می تواند بر سلامت روانی او تاثیرگذار باشد. ازاین رو، مطالعه ی حاضر با هدف بررسی رابطه ی نگرش مذهبی با علائم روان شناختی در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی - درمانی شهر ارومیه در سال 1395 صورت گرفته است.
    روش کار
    این پژوهش توصیفی - مقطعی و از نوع همبستگی است. در این مطالعه تعداد 350 زن باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی - درمانی روستایی شهر ارومیه در سه ماهه ی چهارم سال 1395 با روش نمونه گیری خوشه یی تصادفی دو مرحله یی انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده ی پژوهش پرسش نامه یی دارای سه قسمت بود که بخش اول در مورد اطلاعات جمعیت شناختی با 8 سوال، بخش دوم نگرش مذهبی دارای 25 سوال و بخش سوم مربوط به سنجش افسردگی، اضطراب و استرس، دارای 21 سوال بود. زنان باردار پس از توضیح اهداف پژوهش و رضایت نمونه ها پرسش نامه ها را تکمیل کردند. داده ها با آزمون های تی، کای دو، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی تحلیل شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    در پژوهش حاضر همبستگی معکوس و معناداری بین نگرش مذهبی با افسردگی، اضطراب و استرس مشاهد شد. بدین معنی که هر چه نگرش مذهبی افزایش یابد افسردگی، اضطراب و استرس زنان باردار کاهش پیدا می کند (001/0P<). همچنین بین سازه های افسردگی، اضطراب و استرس همبستگی مثبت و معنادار مشاهده شد؛ بدین صورت که با افزایش افسردگی، اضطراب و استرس نیز افزایش می یابد (001/0P<).
    نتیجه گیری
    بر اساس نتایج به دست آمده، نگرش های مذهبی قوی تر می تواند موجب ارتقای سلامت روان زنان باردار شود.
    کلیدواژگان: استرس، اضطراب، افسردگی، زنان باردار، نگرش مذهبی
  • جواد لک زایی، اکرم ثناگو، علی کاوسی، لیلا جویباری *، ابوالفضل کاوسی، زینب حقدوست، حسین نصیری صفحات 57-66
    سابقه و هدف
    با وجود پیشرفت هایی که انسان در طول زمان داشته، هنوز به آرامش روانی که از دیدگاه سازمان جهانی بهداشت اساس زندگی سعادتمندانه محسوب می شود، دست نیافته است. ازاین رو، لزوم توجه به آموزه های دینی به ویژه قرآن کریم برای تامین سلامت روان مشخص می شود. هدف این پژوهش مقایسه ی سلامت روان در بین حافظان قرآن و غیرحافظان قرآن بوده است.
    روش کار
    در این مطالعه ی مورد - شاهدی، 101 نفر از حافظان قرآن شهرستان گرگان با 102 نفر از همتایان غیرحافظ قرآن از نظر سلامت روان در سال 1394 مقایسه شدند. نمونه گیری در گروه مورد (حافظان قرآن) به صورت در دسترس؛ و در گروه شاهد (غیرحافظان) نیز به صورت در دسترس و با روش همسان سازی با گروه مورد از نظر جنس و سن صورت گرفت. داده ها با استفاده از پرسش نامه ی سلامت عمومی 28 سوالی (28GHQ-) گردآوری شد. تحلیل آزمون های آماری (آزمون کولموگروف اسپیرنوف، من ویتنی و تحلیل واریانس یک طرفه) نیز در سطح 05/0>P صورت گرفت. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    بر اساس یافته های به دست آمده، سلامت عمومی کل در گروه حافظان قرآن بیشتر از غیرحافظان بود (012/0=P). علاوه براین، گروه غیرحافظ نسبت به گروه حافظ، علائم اضطرابی و اختلالات خواب بیشتری نشان دادند (031/0=P). علائم افسردگی نیز بین دو گروه تفاوت معناداری نشان داد (001/0>P).
    نتیجه گیری
    نتایج نشان می دهد افرادی که حافظ قرآن بودند در برخی از مقیاس های سلامت عمومی نسبت به افراد غیرحافظ از سلامت روان بیشتری برخوردار بودند.
    همچنین حفظ قرآن می تواند بر ارتقای سلامت روان افراد موثر باشد.
    کلیدواژگان: اختلال خواب اضطراب، سلامت روان، سلامت عمومی، قرآن
  • عباس اصغری شربیانی *، نسا کاظمی، سید ولی الله موسوی صفحات 67-76
    سابقه و هدف
    امروزه دانشمندان حوزه های مختلف علوم به معنویت که جنبه ی متعالی از زندگی هر شخص محسوب می شود، توجه ویژه یی دارند. پژوهش های متعدد نشان داده است که ویژگی های شخصیتی و هوش معنوی دو سازه ی اثرگذار در یکدیگرند. هدف پژوهش حاضر پیش بینی هوش معنوی دانش آموزان دوره ی متوسطه ی دوم شهرستان بستان آباد از روی ویژگی های شخصیتی است.
    روش کار
    این پژوهش از نوع توصیفی - مقطعی است. جامعه ی آماری آن شامل کلیه ی دانش آموزان دوره ی متوسطه ی دوم شهرستان بستان آباد در سال تحصیلی 95-96 است که 180 دانش آموز به روش نمونه گیری تصادفی خوشه یی چندمرحله یی انتخاب شدند. برای گردآوری داده های پژوهش از پرسش نامه ی هوش معنوی کینگ و پرسش نامه ی شخصیتی نئو استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از شاخص های آماری توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (ضریب همبستگی و رگرسیون چندگانه) استفاده شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    نتایج ضرایب همبستگی پیرسون نشان داد چهار عامل برون گرایی، گشودگی به تجربه، خوشایندی و وجدانی بودن با هوش معنوی همبستگی مثبت و معنادار؛ و عامل روان رنجورخویی با هوش معنوی همبستگی منفی و معنادار داشت (001/0p<). همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد وجدانی بودن، گشودگی به تجربه و خوشایندی به طور معناداری می توانند هوش معنوی دانش آموزان را پیش بینی کنند (001/0p<).
    نتیجه گیری
    نتایج پژوهش ارتباط تنگاتنگ بین شخصیت و هوش معنوی را نشان می دهد. بر این اساس مسئولان آموزش و پرورش، روان شناسان و مشاوران می توانند از این نتایج برای تعالی بهتر شخصیتی و معنوی دانش آموزان استفاده کنند.
    کلیدواژگان: دانش آموزان، ویژگی های شخصیت، هوش معنوی
  • حامد رادمهر، جمال شمس * صفحات 77-86
    سابقه و هدف
    پدیده ی طلاق یکی از بحران های خانوادگی و اجتماعی است که موجب فروپاشی بنیان خانواده می شود. هدف از این مطالعه مقایسه ی ارتباط تعهد مذهبی با میزان پایداری ازدواج در دو گروه از زوجین متقاضی طلاق و عادی شهر تهران است.
    روش کار
    این پژوهش از نوع علی - مقایسه یی است و جامعه ی آماری آن را کلیه ی مردان و زنان متقاضی و غیرمتقاضی طلاق منطقه ی جنوب شهر تهران تشکیل دادند که به صورت تصادفی انتخاب شدند. حجم نمونه 250 نفر (150 مرد و 100 زن) بود که از این تعداد 100 نفر متقاضی طلاق و 150 نفر غیرمتقاضی طلاق بودند. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش شامل پرسش نامه های تعهد مذهبی و ناپایداری ازدواج بود. در نهایت داده های به دست آمده با روش های آماری توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و تحلیل رگرسیون بررسی شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته های پژوهش نشان داد میزان ضریب رگرسیون برای مولفه ی تعهد مذهبی درون فردی 27/0-؛ و برای مولفه ی تعهد مذهبی بین فردی با ناپایداری ازدواج 34/0- بود.
    نتیجه گیری
    بر اساس نتایج به دست آمده، تعهد مذهبی در سطح روابط بین فردی و درون فردی موجب افزایش انعطاف پذیری در روابط زوجین می شود و میزان ناپایداری ازدواج را کاهش می دهد.
    کلیدواژگان: تعهد مذهبي، زوجين، طلاق
  • الهه فلاح تفتی، آرزو حمامی ابرندآبادی *، رویا رسولی صفحات 87-102
    سابقه و هدف
    پژوهش ها نشان می دهد که نوع نگرش افراد به زندگی و تصورشان از خدا می تواند در زمینه ی پیشگیری از آسیب پذیری نسبت به پیامدهای جسمی و روانی اختلالات روانی موثر باشد. هدف از پژوهش حاضر مقایسه ی تصور از خدا و نگرش به زندگی افراد دارای اختلال هویت جنسی پس از عمل جراحی تغییر جنسیت با همتایان خود قبل از عمل جراحی است.
    روش کار
    این پژوهش از نوع علی - مقایسه یی است. تعداد 65 نفر از افراد مبتلا به اختلال هویت جنسی قبل و بعد از عمل جراحی با استفاده از روش نمونه گیری گلوله برفی از میان جامعه ی افراد تراجنسی در ایران انتخاب شدند و مقیاس تصور از خدا و شاخص نگرش به زندگی بر روی آنان اجرا شد. داده های به دست آمده با استفاده از آزمون تی مستقل و تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    تحلیل داده ها نشان داد افراد ترا جنسی تغییرجنسیت داده نمره های بالاتری در مقیاس تصور از خدا و شاخص نگرش به زندگی به دست آورده اند. همچنین بین دو گروه آزمودنی، از نظر میانگین نمره های خرده مقیاس ها تفاوت معناداری وجود داشت؛ این در حالی است که نمره های دو گروه از نظر جنسیت و سطح تحصیلات تفاوت معناداری نداشت.
    نتیجه گیری
    نتایج نشان می دهد کار بر روی تصور افراد از خدا و نوع نگرش آنان به زندگی می تواند بعضی از عوامل نگهدارنده و تشدید کننده ی اختلالات هویت جنسی را تعدیل کند و در درمان آنها موثر باشد.
    کلیدواژگان: اختلال هویت جنسی، تصور از خدا، جراحی تغییر جنسیت، نگرش به زندگی
  • سید ضیاء الدین علیانسب، آمنه شاهنده * صفحات 103-117
    سابقه و هدف
    با وجود رسالت اصلی دین اسلام در سعادت دنیوی و اخروی، بشر در دهه های اخیر به اهمیت سلامت معنوی پی برده است. در آیات متعددی، قرآن با وصف «شفا» معرفی شده است. مطالعه ی حاضر یکی از نخستین مطالعاتی است که با هدف تبیین شیوه ی استفاده از قرآن در ارتقای سلامت معنوی دانشجویان برای معرفی راهکاری در بهبود سلامت معنوی صورت گرفته است.
    روش کار
    این مطالعه به صورت پیش آزمون و پس آزمون با پرسش نامه ی سلامت معنوی الیسون و پالوتزین صورت گرفته است. شرکت کنندگان در آزمون (63 نفر) به دو گروه دسته بندی شدند که برای مداخله در ارتقای سلامت معنوی دانشجویان به گروه اول روخوانی قرآن در مواقع ناراحتی و دو بار در هفته؛ و به گروه دوم گوش دادن به قرآن در مواقع دلتنگی به مدت 10 دقیقه و دو بار در هفته توصیه شد. زمان بین پیش آزمون و پس آزمون سه ماه بود. برای انجام آزمون های آماری از آزمون لوین، کای دو، تی زوجی، تحلیل کوواریانس و واریانس یک طرفه استفاده شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    در پیش آزمون میانگین نمره ی سلامت معنوی گروه روخوانی 12/18±88/87؛ و گروه گوش دادن 48/14±74/90 بود که در پس آزمون به ترتیب به 719/13±09/94 و 135/12±30/95 افزایش یافت. نمره ی سلامت معنوی دانشجویان نیز متوسط ارزیابی شد. بین متغیرهای سن، جنس، رشته ی تحصیلی، تاهل، بیماری و اشتغال با سلامت معنوی ارتباط معنی داری وجود داشت (001/0p<). مداخله به روش روخوانی با تفاضل میانگین 21/6 بین پیش و پس آزمون موثرتر از مداخله به روش گوش دادن بود (001/0p< و 959/0R=).
    نتیجه گیری
    روخوانی قرآن و گوش کردن به آن موجب ارتقای سلامت معنوی دانشجویان می شود. آزمون تی زوجی نشان داد که تفاوت آماری معنی داری در میانگین نمره های سلامت معنوی قبل و بعد از مداخله در هر دو گروه وجود داشت (001/0p<). بر اساس تحلیل کوواریانس، از نظر آماری تفاوت معنی داری بین تاثیر روخوانی قرآن و گوش دادن به آن وجود نداشت (338/0=p و 931/0=f). می توان گفت روخوانی و گوش دادن در افزایش نمره ی سلامت معنوی نقش داشت و این افزایش در گروه روخوانی بیشتر بود.
    کلیدواژگان: پرسش نامه ی، سلامت معنوی، پس آزمون، پیش آزمون، روخوانی قرآن، گوش کردن به قرآن
  • مقاله مروری
  • مسعود آل بویه *، مصطفی اسماعیلی صفحات 118-128
    سابقه و هدف
    افزایش روزافزون نیاز بشر به منابع غذایی و فرآورده های دارویی برای حفظ بقا و بهتر ساختن زندگی موجب شده است تا فنون جدید همچون فنون تراریختی و مهندسی ژنتیک توجه دولتمردان، دانشمندان و تولیدکنندگان را به خود جلب کند. استفاده ی نابجای این فنون می تواند عواقب جبران ناپذیری به همراه داشته باشد که تهدیدی جدی برای حیات محسوب می شود. تغییر در ماهیت زیستی خلقت از موضوعات مهم این فنون به منظور بهینه سازی یا بازسازی مخلوقات موجود برای استفاده در دنیای مدرن در نظر گرفته می شود. در حال حاضر مناقشات زیادی درباره ی به کارگیری این فنون در جهان وجود دارد.
    روش کار
    در این مقاله تلاش شده است تا با مرور آیات قرآن کریم، تفاسیر موجود و مقالات علمی منتشرشده در این باره، محدودیت ها و مجوزهای اشاره شده درباره ی روایی تغییر در خلقت بررسی شود. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده است.
    یافته ها
    این آیات و تفاسیر در مجموع حمایتگر این نکته است که تغییر در خلقت در بعد فیزیکی بر خلاف بعد فطری، با حفظ ظرفیت ماهیتی مخلوقات امری شدنی است.
    نتیجه گیری
    بر اساس نتایج پژوهش، دست ورزی مخلوقات در جهت ایجاد وضعیت طبیعی با هدف بهبود عملکرد و کارایی آنها و حفظ اصول اخلاق زیستی مانعی ندارد.
    کلیدواژگان: تغییر در خلقت، زیست فناوری، ژنتیک قرآن، موجودات تراریخته
  • سیده الناز موسوی، طاهره الهی *، عباس مسجدی آرانی، لیلا سالک ابراهیمی، مینا جلیل پور، زهرا شهسواری صفحات 129-140
    سابقه و هدف
    خلقت انسان از نطفه تا مرگ از نظر روان شناسان رشد دارای مراحلی چون جنینی، کودکی، نوجوانی، جوانی، میان سالی و پیری است. این مراحل علاوه بر ویژگی های زیستی و شناختی دارای اصول تربیتی خاصی است که فرد را به کمال و شکوفایی کامل می رساند. ائمه (ع) اهتمام خاصی به توصیه های تربیتی برای سنین مختلف با توجه به ویژگی های خاص آنها داشته اند. در این میان سفارش های حضرت علی (ع) درباره ی نحوه ی برخورد با کودکان، نوجوانان و جوانان نشان دهنده ی آگاهی ایشان از تفاوت در ویژگی های جسمی - شناختی و روان شناختی و نیز اقتضائات سنی خاص افراد است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف تطبیق مراحل رشد انسان در روان شناسی و نهج البلاغه صورت گرفته است.
    روش کار
    این پژوهش از نوع تحلیلی - کتابخانه یی است که پس از مطالعه و بررسی کتب مختلف روان شناسی و کتاب نهج البلاغه، مراحل رشد انسان و ویژگی های آن بررسی شد. برای جمع آوری داده ها از کتاب های حوزه ی علوم اسلامی و دینی به ویژه کتب مرتبط با سخنان امام علی (ع) در نهج البلاغه، کتب حوزه ی علوم روان شناسی تحولی و رشد و همچنین مقالات مرتبط با حوزه ی دینی و روان شناسی استفاده شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته های روان شناسانی چون پیاژه و اریکسون در دوره های مختلف جنینی، کودکی، نوجوانی، جوانی و پیری با بیانات حضرت علی (ع) در نهج البلاغه تطابق بسیار دارد و از دیدگاه ایشان هر کدام از مراحل رشدی دارای حساسیت ویژه ی خود و نیازمند توجه است.
    نتیجه گیری
    طی بررسی مراحل رشد به عوامل وراثتی، محیط اجتماعی، روان شناختی، جسمانی و… پیش و پس از تولد اشاره شد. برای اینکه افراد مراحل رشد را با موفقیت طی کنند علاوه بر تغذیه ی مناسب و محیط غنی، نکات تربیتی و آموزشی بسیار تاثیرگذار است؛ در نهج البلاغه جز راهکارهای روان شناختی، به مواردی چون روابط والدین با کودک، دوست یابی، ازدواج و ارتباط با کهنسالان نیز اشاره شده است.
    کلیدواژگان: روان شناسی، مراحل رشد، نهج البلاغه
|
  • Hossein Jalaei Nobari * Pages 1-4
    An important type of well-being, which is more valuable and critical than other ones, is spiritual well-being. Other types of well-being are in fact the prerequisite of achieving spiritual well-being and utilizing spiritual virtues that are accepted by any human being. Indeed, spiritual well-being is directly associated with the bliss in the world and the hereafter. Thus, it is more precious than other types of well-being. In this regard, heart is considered the container of spiritual well-being (1). The notion of heart mentioned in the Quran is different from the pectoral heart shaped inside humans’ chest. It has therefore been described as a container which is capacious and limited at the same time and can be the cause of guidance or misleading (2). In the Quran, the concept of heart refers to humans’ soul (3-5), which is not physical and constitutes a major portion of human being. It encompasses humans’ personality, beliefs, ethics, and spiritual well-being (6). As a result, the Quran has referred to heart disease, which is totally different from physical diseases that humans may suffer from. A sick heart is the one that is not a mirror of the truths of existence and does not reflect divine manifestations; a healthy heart, on the contrary, does have these capabilities (7). Furthermore, a sick heart is inclined toward debauchery and goes beyond divine limits under the influence of evil temptations (1). Many of the social, ethical, and cultural anomalies that are witnessed nowadays have their roots in the sick heart. As a matter of fact, heart is the main focus of human spirit and can cause human happiness or hardship. Therefore, paying attention to heart cleanliness and its role in achieving spiritual well-being, the way this type of well-being can be achieved, and strategies that should be followed to improve it can impact other types of well-being, hence leading to well-being for the whole society.
    Keywords: Heart, Quran, Spiritual well-being
  • Esmaeil Sadri Damirchi *, Fariba Esmaeili Ghazivaloyi, Sara Asadi Shishegaran, Nasim Mohammadi Pages 5-16
    Background and Objective
    One of the critical periods in youth is the studentship period, which is a dynamic transitional period. Several factors can influence university students’ psychological health. They can be generally divided into personal, university, and social factors. The purpose of this study is to compare the cognitive emotion regulation, locus of control and meaning in life of native and non-native students in Mohaghegh Ardabili University.
    Method
    The method of this study is causal-comparative. Statistical population of this study comprised all native and non-native students in Mohaghegh Ardabili University in the year 2015. From among this population, 100 students (50 native students and 50 non-native students) were selected as sample by convenience sampling method. The used tools were Granefski et al.’s cognitive emotion regulation questionnaire, Rutter’s locus of control survey and Steger’s meaning in life questionnaire. The collected data were analyzed through multivariate analysis of variance. All ethical issues were observed in this study and the researchers declared no conflict of interests.
    Results
    The results showed that the average score of external locus of control among non-native students was significantly higher than that of native ones. Furthermore, the mean score of internal locus control was significantly lower for non-native students (p<0.001). Additionally, compared to their non-native counterparts, native students used a larger repertoire of positive emotions and efficient strategies (acceptance, positive refocusing, refocus on planning, positive reappraisal, putting into perspective) (p<0.001). Also, native students registered significantly higher scores in terms of meaning in life in comparison with the non-native students (p<0.001).
    Conclusion
    According to the obtained results, their frequent use of internal locus of control, positive cognition, emotion, and more frequent search for life indicate the better psychological condition and performance of non-native students. It is therefore essential to pay attention to these aspects and try to develop them.
    Keywords: Cognitive emotion regulation, Locus of Control, Meaning in life, Native, Non-Native Students
  • Ali Sheykholeslami *, Masoomeh Parsa Pages 17-26
    Background and Objective
    Women who head households constitute one of the most vulnerable groups in the society. They are exposed to social discrimination and psychological pressures more frequently than other groups of women. The purpose of this study was to investigate the effectiveness of prayer on perceived stress of women heading households supported by Imam Khomeini Relief Foundation.
    Method
    A pretest-posttest design with control group was adopted in this quasi-experimental study. The statistical population of the study included all the women heading households supported by Imam Khomeini Relief Committee in Rasht in 2015-2016. Thirty women were selected from this population through convenience sampling and were randomly assigned to the experimental (15 individuals) and control group (15 participants). The experimental group underwent 8 sessions of prayer training. Cohen et al.’s perceived stress questionnaire was used for data gathering. The collected data were analyzed by covariance statistical method. All ethical issues were observed in the study and the researchers declared no conflict of interests.
    Results
    The findings indicated that women in the experimental group had a significantly lower level of stress than their counterparts in the control group. Thus, the research hypothesis (i.e. prayer training is effective in reducing perceived stress among women heading households) was confirmed (p<0.01).
    Conclusion
    Taken together, prayer training has a significant effect on declining perceived stress of women heading households.
    Keywords: Prayer, Perceived Stress, Women Heading Households
  • Safoora Davari, Isaac Rahimian Boogar*, Siavash Talepasand, Mohammad Reza Evazi Pages 27-44
    Background and Objective
    Cancer is accompanied with psycho-social aspects that require complementary spiritual/religious interventions along with medical interventions for treating these patients. Thus, the present study aimed at examining the effect of religious/spiritual interventions on the inner strength of women suffering from breast cancer.
    Method
    This study adopted a quasi-experimental design with pretest and posttest in three groups–namely experimental, placebo, and control. Convenience sampling was used to select 41 participants out of the women referring to Omid radiotherapy and chemotherapy center, and Bandar-Abbas specialized clinics from Mehr 95 through Tir 96. The participants were randomly assigned to experimental (14 persons), placebo (14 persons), and control (13 persons) groups. The experimental group underwent individual spiritual/religious intervention in 10 sessions and the placebo group was exposed neutral training, while the control group received no treatment. Data were collected by questionnaires on inner strength and demographic features in pretests and posttests and analyzed through repeated measures multivariate analysis of variance. All ethical issues were observed in this study and the researchers declared no conflict of interests.
    Results
    The findings indicated significant differences between the intervention group and placebo/control group in terms of the rise of inner strength, and the subscales of Engagement, Connectedness, Anguish and Searching, and Movement (p<0.05).
    Conclusion
    Based on the findings, as a complement to typical medical cares, individual spiritual/religious intervention has positive effects on internal power and its subscales in women suffering from breast cancer. It is possible to use this intervention to enhance the psychological status in cancer treatment.
    Keywords: Religious, spiritual intervention, Inner strength, Engagement, Searching, Movement, Cancer
  • MoradAli Zareipour, Reza Sadeghi, Mehdi Abdolkarimi, Naghmeh Ghasemi Afshar, Mohammad Saeed Jadgal* Pages 45-56
    Background and Objective
    Religious beliefs constitute one of the crucial factors in human life and can have a marked effect on his mental health. Therefore, this study aimed to examine the relationship between religious attitudes and psychological symptoms in pregnant women referring to Urima health centers in 1395.
    Method
    This descriptive, cross-sectional adopted a correlational design. In this study, 350 pregnant women referring to health centers in rural and urban areas of Urmia in the fourth quarter of 1395 were selected through two-stage random cluster sampling. The instrument used for data collection comprised 3 parts : The first part, which was aimed to gather demographic information, had 8 questions; the second part had 25 questions and was intended to assess the participants’ religious attitudes; and the third part contained 25 items measuring the participating women’s depression, anxiety and stress. After explaining the purpose of study and gaining the participants’ consent, questionnaires were administered among them. The data were analyzed through carrying out t-test, chi-square, linear regression and Pearson's correlation coefficient. All ethical issues were observed in the study and the researchers declared no conflict of interests.
    Results
    The results indicated a significant inverse correlation between religious attitudes, on the one hand, and depression, anxiety and stress, on the other hand. This shows that with the rise of religious attitudes, depression, anxiety and stress are reduced in pregnant women (P<0.001). The findings also displayed significant, positive associations between depression, anxiety and stress. This means that higher degrees of depression will result in more anxiety and stress (P<0.001)
    Conclusion
    According to the obtained results, stronger religious attitudes can improve the mental health of pregnant women.
    Keywords: Anxiety, Depression, Pregnant women, Religious attitudes, Stress
  • Javad Lakzaei, Akram Sanagoo, Ali Kavosi, Leila Jouybari*, Abolfazl Kavosi, Zeynab Haghdost, Hossein Nasiri Pages 57-66
    Background and Objective
    Despite their technological advances over the past decades, human beings have not yet achieved the peace of mind, which is the foundation for a happy life as recommended by the World Health Organization. It is therefore essential to pay attention to religious teachings, especially the Holy Quran, to achieve mental health. This study aimed to compare the mental health of Quran-memorizers and non-memorizers.
    Method
    In this case-control study, which was conducted in 2015, 101 of Quran-memorizers from Gorgan (Northern Iran) and 102 non-Quran memorizers were compared in terms of mental health. Convenience sampling method was used to select Quran-memorizers. Also, the members of non-memorizers’ group were selected by matching the participants’ age and gender with those of their counterparts in the Quran-memorizers’ group. The data were gathered through the General Health Questionnaire (GHQ-28) and analyzed using statistical tests (i.e. Kolmogorov–Smirnov, Mann-Whitney, and One way ANOVA). The significance level was considered 0.05. All ethical issues were observed in this study and the researchers declared no conflict of interests.
    Results
    According to the findings, total General Health in the Quran-memorizers’ group was better than that of the non-memorizers (P=0.012). Moreover, Quran non-memorizers showed more symptoms of anxiety and sleep disorders (P=0.031). There was also a significant difference between the two groups in terms of depression symptoms (P<0.001).
    Conclusion
    The results indicate that Quran-memorizers had better scores in some scales of general health (mental health) than non-memorizers in the control group. Thus, memorization of Quran can be effective in promoting mental health.
    Keywords: Anxiety, General health, Mental health, Quran, Sleep disorder
  • Abbas Asghari Sharabiani*, Nesa Kazemi, Seyyed Valiollah Mousavi Pages 67-76
    Background and Objective
    Nowadays, scientists of different fields pay a special attention to spirituality as a transcendent aspect of every person’s life. Several studies have shown that personality traits and spiritual intelligence are two structures that affect each other. The aim of this study was to predict the spiritual intelligence of senior high school students in Bostanabad based on personality traits.
    Method
    This descriptive study adopted a cross-sectional design. The statistical population of the study consisted of all male senior high school students in Bostanabad in the 1395-96 educational year. 180 students were selected by multi-stage cluster random sampling. King’s Spiritual Intelligence Self-Report Inventory and NEO Personality Inventory were used for collect data. The gathered data were analyzed using descriptive (mean and standard deviation) and inferential statistics (correlation coefficient and multiple regressions). All ethical issues were observed in this study and the researchers declared no conflict of interests.
    Results
    The results of Pearson correlation coefficients showed that there were significant correlations between spiritual intelligence and the four factors of extroversion, openness to experience, pleasure and conscientiousness. On the other hand, neuroticism had a negative significant correlation with spiritual intelligence (p<0.001). Also, the results of regression analysis showed that conscientiousness, openness to experience, and pleasure could significantly predict students’ spiritual intelligence (P<0.01).
    Conclusion
    The results of the research show a close relationship between personality and spiritual intelligence. Accordingly, education officials, psychologists and counselors can use these results to enhance students’ personality and their spiritual excellence.
    Keywords: Personality Traits, Students, Spiritual Intelligence
  • Hamed Radmehr, Jamal Shams* Pages 77-86
    Background and Objective
    Divorce is a social and family crisis that leads to the collapse of family bonds. The present study aimed at examining the association between religious commitment and marital stability among divorce-seeking and normal couples in Tehran.
    Method
    This study adopted a causal-comparative design. The statistical population included all divorce-seeking and normal male and female spouses in southern Tehran. The participating individuals were selected randomly. In this study, the sample size was 250 (150 men and 100 women), out of which 100 people had applied for divorce and 150 were non-applicants. To gather the data, Religious Commitment Questionnaire and Marital Instability Index Questionnaire were used. The data were analyzed through descriptive statistical techniques (mean and standard deviation) and regression. All ethical issues were observed in this study and the researchers declared no conflict of interests.
    Results
    The findings showed the regression coefficient of the relationship between intrapersonal religious commitment and marital instability was -0.27, while that for the association between interpersonal religious commitment and marital instability was -0.34.
    Conclusion
    Religious commitment at interpersonal and intrapersonal levels increases flexibility in relations between couples and reduces marital instability.
    Keywords: Couples, Religious commitment, divorce
  • Elahe Fallah Tafti, Arezoo Hammami Abrand, Abadi*, Roya Rasouli Pages 87-102
    Background and Objective
    Research shows individuals' Life Regard and God image can be effective in preventing the vulnerability to physical and mental consequences of psychological disorder. The purpose of this study was to compare the God image and Life Regard in transsexual individuals after sex change surgery with those of their counterparts before the surgery.
    Method
    The general design of the study was descriptive and correlational. Sixty five individuals with gender identity disorder were selected from among transsexual individuals in Iran using snowball sampling. Some of the participants had undergone sex surgery, while others had not. God Insight Scale and Life Regard Index were administered among the individuals. All ethical issues were observed in this study and the researchers declared no conflict of interests.
    Results
    The results of data analysis showed that transsexuals who had changed their sex received significantly higher scores in the God image Scale and the Life regard Index. Also, there were significant differences between the two groups in terms of the sub-scale mean scores. However, there was no measurable discrepancy between the scores of two groups with respect to their gender and educational level.
    Conclusion
    Working on individuals' God image and life regard can modify some maintenance and resonator factors of gender identity disorder and can be effective in their treatment.
    Keywords: Gender Identity Disorder, Image of God, Life Regard, Sex Change Surgery, Transsexual
  • Seyyed ziaodin Olyanasab, Ameneh Shahandeh * Pages 103-117
    Background and Objective
    Despite the fact that the mission statement of Islam has been defined as achievement of happiness in this world and the afterlife, humans have come to understand the significance of spiritual well-being in recent years. In many verses, the Quran is introduced as “healing”. As a pioneer study in this area, the current research aimed to examine how the use of the Quran may enhance spiritual well-being among university students. The ultimate goal was to propose some strategies to improve spiritual well-being.
    Method
    This study adopted a pretest-posttest design and utilized the Spiritual Well-Being Scale developed by Paloutzian and Ellison for data collection. The participants (N=63) were divided into two groups. To provide intervention to improve spiritual well-being, the members of the first group were advised to recite the Quran twice a week when they were sad, while the members of the second group were invited to listen to the Quran recitation twice a week, each time for ten minutes, when they felt down. The time interval between the pretest and posttest was three months. Levene test, chi-square, paired-samples t-test, analysis of covariance, and one-way analysis of variance were employed for data analysis. All ethical issues were observed in this study and the researchers declared no conflict of interests.
    Results
    Based on the results of the pretest, the mean scores of spiritual well-being of participants in the recitation and listening groups were 87.88±18.12 and 90.74±14.48 respectively. The same mean scores in the posttest rose to 94.09±13.719 and 95.30±12.135 in the same order. The university students therefore enjoyed a moderate level of well-being. Furthermore, age, gender, major, marital status, illness, and employment status were significantly associated with spiritual health (p<0.001). Finally, it was discovered that Quran recitation, in which a pretest-posttest mean score difference of 6.21 was recorded, was found to be a more effective intervention than listening (R=0.959, p<0.001).
    Conclusion
    Reciting the Quran and listening to it both improve spiritual health among university students. The results of paired-samples t-test indicated a significance rise in the participants’ spiritual well-being mean score from the pretest to the posttest (p<0.001). According to the results of analysis of covariance, however, no significant difference was detected between recitation of and listening to the Quran in terms of their effect on well-being (f=0.931 and p=0.338). Thus, it can be argued that reciting the Quran and listening to it both can enhance the spiritual well-being score, with the former registering a more profound effect.
    Keywords: Spiritual Well-Being Scale, Pretest, Posttest, Reciting the Quran, Spiritual well-being, Listening to Quran recitation
  • Masoud Alebouyeh* , Mostafa Esmaeili Pages 118-128
    Background and Objective
    To meet the growing need for food and drugs to improve quality of life, new technologies (e.g. biotechnology and genetic engineering) have attracted politicians and food producers worldwide. Aberrant application of these technologies could cause irreparable consequences that can be life threatening. Changes of genetic entity for improvement and reconstruction of the creation for usage in modern world are main topic under consideration in these technologies. However, there are many controversies for their application in the world.
    Method
    In this study, by reviewing the Quran, Hadiths, and articles, we tried to provide a discussion on limitations, justifiability or illegality of the creation change. The researchers observed all ethical issues in the study and declared no conflict of interests .
    Results
    The provided data showed that change in the creation occurs naturally in the physical dimension, in contrast to the spiritual view, and seems to be allowable provided by the preserve of the entity of the creation.
    Conclusion
    With respect to the ethical issue and nature of the creatures, manipulation of the creation for the sake of their improvement in function and activity toward normal status seems to be allowable.
    Keywords: Biotechnology, Creation alterations, Genetic creatures, The Quran, Transgenic organisms
  • Seyede Elnaz Mousavi*, Tahereh Elahi, Abbas Masjedi Arani, Leila Saleck Ebrahimi, Mina Jalilpour, Zahra Shahsavari Pages 129-140
    Background and Objective
    From the viewpoint of psychologists, creation of human from birth to death has various stages, namely fetus, childhood, adolescence, youth, middle age, and old age. Apart from biological and cognitive features, these stages have particular social and emotional characteristics which transcend individuals. Imams (PBUT) have paid particular attention to educational recommendations for different ages due to their special characteristics. In this regard, the recommendations of Imam Ali (PBUH) considering ways of treating children, adolescents, and young people indicate his awareness of the difference in physical, cognitive and psychological characteristics and age-specific needs of individuals. Therefore, the present study was conducted with the aim of examining the developmental stages of human in Nahj al-Balaghah from Imam Ali's viewpoints and that of psychology.
    Method
    This study has adopted an analytical-library approach. After studying different books of psychology and Nahj al-Balaghah, the developmental stages of human, and its different characteristics were described. Books from the Islamic and religious sciences, especially those related to the words of Imam Ali in Nahj al-Balaghah as well as books related to the developmental psychology, and articles related to the religious field and psychology were used. During this research, all ethical issues were observed and authors reported no conflict of interests.
    Results
    The findings of psychologists such as Piaget, Eriksson in different embryonic, childhood, adolescence, youth and old age periods are in line with the statements of Imam Ali in Nahj al-Balaghah. From his point of view, each of the stages of development has a special sensitivity that needs to be addressed.
    Conclusion
    The developments in hereditary, social context, psychological and physical factors, and prenatal and postnatal stages were taken into account .In order for individuals to succeed in these stages of growth, beside proper nutrition and a rich environment, education and training tips are very influential. In addition to psychological approaches, in Nahj al-Balaghah issues such as parent-child relationships, making friends, marriage, and communication with the elderly have been pointed out.
    Keywords: Developmental Stages, Psychology, Nahj al-Balaghah