فهرست مطالب

جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای) - سال هشتم شماره 4 (پاییز 1397)
  • سال هشتم شماره 4 (پاییز 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/09/03
  • تعداد عناوین: 27
|
  • صدیقه لطفی *، طاهر پریزادی، ارغوان نجاتی صفحات 7-22
    زیست پذیری که مفهوم تحت بررسی این پژوهش است، اساسا از اواخر قرن بیستم مورد توجه قرار گرفته است، زیرا فضاهای شهری دچار مسائلی چون کیفیت پایین محیط، آلودگی صوتی و هوا و… شده بودند. درایران رشد شتابان جمعیت و بالتبع جمعیت شهرنشین، و لزوم پاسخگویی به نیازهای آنان از جمله خدمات شهری ضرورت توجه به بخش ها و محلات شهری را دو چندان می کند ، کلان شهر تهران، متشکل از 22 منطقه کلان شهری با ازدیاد جمعیت و اثرات مخرب آن مواجه شده است بعضی محلات شکوفا و پر رونق و برخی محلات روبه زوال و نابودی، درنتیجه زیست پذیری و کیفیت زندگی هم از یک محله به محله دیگر متفاوت است. تحقیق حاضر با هدف شناخت و تحلیل فضایی وضعیت موجود زیست پذیری شهری در محلات منطقه 10شهر تهران بر اساس ابعاد زیست پذیری انجام شده است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است، اطلاعات و داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و تنظیم پرسشنامه با استفاده ازطیف پنج گزینه ای لیکرت صورت پذیرفت. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران384نفر مشخص شد، اعتبار پرسشنامه با استفاده از نظرات متخصصان تایید شد، برای سنجش میزان پایایی از روش آلفای کرونباخ استفاده و آلفای کرونباخ با نتیجه8/0 مورد تایید قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده ها به وسیله نرم افزارSPSS و آزمون های آماری تی تست، آنووا و توکی و ترسیم نقشه ها و تحلیل فضایی با استفاده از نرم افزار Arc GIS انجام شده است. نتایج تحقیق نشان دهنده نامطلوب بودن وضعیت زیست پذیری و ابعاد آن در سطح منطقه، و تفاوت میان محلات به لحاظ زیست پذیری در منطقه 10 و محلات آن می باشد.
    کلیدواژگان: تحلیل فضایی، زیست پذیری، محلات شهری، منطقه 10 تهران
  • محمد تقی حیدری، کرامتاللهزیاری، ابوالفضل مشکینی، علیرضا انبارلو * صفحات 23-40
    ارتقاء زیست پذیری شهر به مثابه یک آرمانی مشروع، در صدر بسیاری از اسناد شهرسازی به چشم می خورد؛ چنانکه در سالیان اخیر به موازات مطرح شدن نظریه توسعه پایدار، این رویکرد به عنوان یک موضوع مهم علمی در کلیه جوامع علمی مطرح بوده و بخش وسیعی از ادبیات برنامه ریزی شهری را نیز به خود اختصاص داده است. لذا هدف این پژوهش بررسی وضعیت زیست پذیری درسطح محلات شهر زنجان است. پژوهش حاضر با هدف سنجش میزان زیست پذیری محلات داده های حاصل از پرسش نامه های تکمیل شده ی ساکنان با استفاده از از نرم افزارهای lisrel, SPSS, fs/QCو Arc Gis تجزیه و تحلیل شدند. نتایج حاکی از محاسبات نشان می دهد محله دروازه ارک با امتیاز (342F=) و محله دگرمان ارخی با امتیاز (324F=) در تبه های برتر قرار دارند. این در حالی است که محله حق وردی با امتیاز (18F=) و محله قهرمان با امتیاز (41F=) و محله مهدیخان با امتیاز (53F=) در رتبه های آخر قرار دارند. بدین ترتیب امتیاز بندی محلات بر اساس شاخص ها و آمارهای نشان داد که محلات بواسطه کمبود خدمات، ضعف در سرمایه گذاری و… در موقعیت پایینی قرار دارند و شرایط زیست پذیری این محلات در بعد کالبدی ضعیف است. همچنین تحلیل خود همبستگی فضایی منطقه بافت فرسوده شهر زنجان محله یری بالا با ضریب (1. 17743ZScore =) در بالاترین طیف رتبه ای قرار دارد. بعد از آن محلات دباغلر با ضریب (1. 057329= ZScore) ، و داودقلی با ضریب (1. 01741= ZScore) در رتبه های بعدی قرار دارند. بدین ترتیب، محلات فوق، بیشترین شباهت و یکسانی و بطور کلی، خود همبستگی فضایی را در شاخص های کالبدی به یکدیگر دارد. در مقابل محلات نصرالله خان با ضریب (1. 46657- = ZScore) ، در پایین ترین طیف رتبه ای قرار دارد. بعد از آن محلات شوقی با ضریب (1. 312739-= ZScore) ، و محله یری پایین با ضریب (0. 976355-= ZScore) ، در رتبه های بعدی قرار دارند. در نتیجه، این سه محله، بویژه محله نصرالله خان، کمترین شباهت و خودهمبستگی فضایی را در شاخص های کالبدی در بافت دارند.
    کلیدواژگان: رویکرد زیست پذیری، موسسات اکونومیست، بافت فرسوده، شهر زنجان
  • حجت الله حیدری صوفیانی، زهرا پیشگاهی فرد *، عزت الله عزتی، عمران علیزاده صفحات 41-59
    منطقه خلیج فارس نقش محوری در ارتباط بین اروپا، آفریقا، آسیای جنوبی و جنوب شرقی دارد و به عنوان یکی از زیرسیستم های منطقه آسیای جنوب غربی، دریای مدیترانه، دریای سرخ و اقیانوس هند، کبیر و اطلس را به هم پیوند می دهد و در این راستا از دیرباز مورد توجه قدرت های جهانی به ویژه ایالات متحده آمریکا بوده است. با توجه به اینکه این منطقه در موازنه قدرت و ساختار امنیتی بین المللی نقش محوری و تعیین کننده ای دارد، اما تاکنون از ساختار امنیتی متناسب با سهم و نقش کشورهای ساحلی این منطقه برخوردار نبوده است و فقدان ترتیبات امنیتی بومی در خلیج فارس، از دسترسی به امنیت پایدار دور مانده و آسیب پذیری این منطقه را تحت تاثیر تحولات پیرامونی، دوچندان نموده است. در این راستا ضرورت ایجاد ساختار امنیتی جدید در خلیج فارس با درک امنیتی مشترک و پذیرش موازنه و تنوع رفتار استراتژیک بازیگران این منطقه در سایه مشارکت منطقه ای، امری اجتناب ناپذیر می باشد و از الزامات آن، تقویت نقاط همگرایی و ایجاد ائتلاف و اتحادیه های فراگیر در بین کشورهای ساحلی این منطقه می باشد. این پژوهش با روش تحلیلی- توصیفی درصدد ارایه الگوی ساختار امنیتی در خلیج فارس با استفاده از نقش و سهم کشورهای ساحلی این منطقه با هدف رسیدن به امنیت پایدار می باشد و به دنبال پاسخ این پرسش است که الگوی امنیتی برای رسیدن به امنیت پایدار در خلیج فارس را چگونه می توان تدوین نمود؟. نتایج حاصله از این تحقیق بیانگر آن است که هرگونه ایجاد ساختار امنیتی متناسب با منافع نقش محوری قدرت های فرامنطقه ای منجر به رضایت مندی و دربرگیرنده منافع همه کشورهای ساحلی خلیج فارس نخواهد شد و تنها ترتیبات امنیتی بومی متناسب با سهم و نقش محوری کشورهای منطقه زمینه دسترسی به امنیت پایدار را می تواند فراهم نماید.
    کلیدواژگان: موازنه قدرت، امینیت پایدار، ترتیبات امنیتی بومی
  • ازیر بلوچ، حیدر لطفی * صفحات 61-90
    منطقه مکران به دلایل جغرافیایی، سیاسی، اقتصادی و حتی فرهنگی دارای ماهیتی استراتژیک برای تحرک و توسعه نیمه شرقی کشور و در نتیجه کل ایران، برای کشورهای همجوار در منطقه و حتی برای ارتباطات اقتصادی جهانی است. با توجه به این موضوع سوال اصلی مقاله این است دلایل فضایی موقعیت استراتژیک منطقه مکران کدام اند؟ نتایج این مقاله نشان می دهد که این منطقه به لحاظ موقعیت ارتباطی دارای یک موقعیت استثنایی است. نوار ساحلی منطقه چابهار از طرفی با نوار ساحلی هرمزگان و شمال خلیج فارس و از طرف دیگر با نوار ساحلی پاکستان و منطقه کراچی هم جوار است. این منطقه به وسیله دریای عمان، خلیج عدن و کانال سوئز، به دریای مدیترانه و اروپا، به وسیله اقیانوس هند به آفریقا و دماغه امید نیک (و نیز مدیترانه) و همچنین به اقیانوس اطلس و قاره آمریکا راه می یابد. همچنین از بعد امنیت ملی، موقعیت استراتژیک منطقه چابهار که از سویی ناشی از قرارگیری آن در مدخل ورودی دریای عمان و خلیج فارس و از سوی دیگر داشتن خورهای شرقی است و نیز نقش بندرگاهی آن به دلیل نزدیکی به شبه قاره هند و توان طبیعی آن در ایفای نقش پوشش بر بنادر خلیج از نظر کنترل تنگه هرمز و اشراف آن بر سواحل جنوبی دریای عمان، امکان کنترل دقیق بر خطوط نظامی در اقیانوس هند و تنگه باب المندب را به منطقه داده است. به لحاظ وضعیت سیاسی حاکم بر منطقه نیز، استان مرزی سیستان و بلوچستان به لحاظ همسایه بودن با دو کشور پاکستان و افغانستان و نیز قرار گرفتن در حاشیه آب های آزاد دریای عمان به لحاظ استراتژیکی و سیاسی از موقعیت ویژه ای برخوردار است. تحقیق حاضر کیفی است که در آن تحقیق حاضر کیفی است که در آن سعی شده است با استفاده از منابع کتابخانه ای و مقالات پژوهشی و نیز سایر منابع علمی به برنامه ریزی و سازمان دهی سیاسی، امنیتی و اقتصادی فضا در منطقه مکران با محوریت منظقه چابهار پرداخته شود.
    کلیدواژگان: سازماندهی فضا، منطقه مکران، ایران، چابهار
  • محیا صادقی پور رودسری، پریسا علیمحمدی *، منوچهر معظمی صفحات 91-104
    در دنیای مدرن امروزی، باتوجه به تغییر سبک زندگی افراد جامعه، فضاهای تجاری، جزو جدایی ناپذیر شهرها هستند و افراد پس از خانه و محل کار، بخش عمده ای از زمان خود را جهت رفع نیازهای مادی، گذران اوقات فراغت و تعاملات اجتماعی در آن ها سپری می کنند. گونه شناسی متفاوتی از فضاهای تجاری شاخص، نظیر بازارهای تاریخی، عرصه های تجاری، راسته ها و بورس ها، مراکز خرید تک صنفی و مراکز خرید شهری در تهران وجود دارد که در مقیاس های متفاوتی عمل می کنند. از بررسی ادبیات نظری پژوهش چنین برمی آید که عموم تلاش های انجام شده پیرامون مراکز خرید، به حوزه تاریخی و اجتماعی توجه داشته است. دراین میان کمتر پژوهشی انجام شده که سعی در پیوند مفاهیم مرتبط این حوزه با شاخص های برنامه ریزی معماری داشته باشد.
    پژوهش حاضر درصدد است تا با نزدیک شدن به پاسخ این سوال که چگونه می توان شاخص های برنامه ای تحول یافته در مراکز خرید سه دهه اخیر تهران را در قالب الگوهایی شناسایی نمود، به تحلیل پنج گانه مراکز خرید از منظر شاخص های برنامه ای، در راستای رسیدن به تبیینی معتبر و تکرارپذیر، بپردازد. بدین منظور، ضمن بررسی مراکز خرید فعال در مقیاس شهری، شش مرکز خرید به روش نمونه گیری خوشه ایموردسنجش قرارگرفته است. داده های کمی و کیفی حاصل از مشاهده، برداشت میدانی، ترکینگ، ترسیم گرافیکی و غیره درقالب نمودار و دیاگرام های تحلیلی مورد ارزیابی قرارگرفته اند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که مراکز خرید سه دهه اخیر شهر تهران، درراستای تغییر کارکرد خود، از صرف اقتصادی به فرهنگی و اجتماعی، دچار تغییر در برنامه شده و این امر در شاخص هایی نظیر نوع و میزان اختلاط صنفی، نسبت فضای مکلف به غیرمکلف، تنوع تیپولوژی مخاطبین مراکز خرید و غیره بروز پیدا کرده است.
    کلیدواژگان: مراکز خرید، شاخص های برنامه ای، تحولات دهه های اخیر، تهران
  • امید مبارکی * صفحات 105-119
    پس از انقلاب صنعتی تحولات اجتماعی و اقتصادی به ویژه فناوری ها در کشورهای پیشرفته و به تبع آن در کشورهای در حال توسعه، نظام سکونتگاه های انسانی (شهری، روستایی) را به شدت تحت تاثیر قرار داده است، به گونه ای که سهم جمعیت شهری نسبت به جمعیت روستایی فزونی گرفته و در فضایی لجام گسیخته و بدون برنامه و تا اندازه ای نشات گرفته از مهاجرت شدید و بی برنامه روستایی این امر مدیریت شهری را نه تنها در ارائه خدمات عمومی با مشکل روبرو ساخته است بلکه در عصر جهانی شدن مدیریت کارآمد و اثر بخش را به یک مدیریت منفعل مبدل ساخته است. هدف این تحقیق ارزیابی میزان رضایتمندی شهروندان شهر مراغه از عملکرد مناطق شهرداری است. نوع تحقیق کاربردی و روش آن توصیفی- تحلیلی است. و برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS و آزمون های تی تک نمونه ای و ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل واریانس یک طرفه استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد؛ میزان رضایتمندی شهروندان از عملکرد شهرداری مراغه پایین تر از حد متوسط است. تفاوتی بین مناطق مورد مطالعه در رضایت مندی از عملکرد مناطق شهرداری به طور کل وجود ندارد و در هر سه منطقه رضایتمندی ضعیف است. در گویه های خدماتی- رفاهی بیشترین رضایتمندی مربوط به منطقه سه و منطقه دو و یک تقریبا یکسان بوده است. در گویه های اجتماعی بیشترین رضایتمندی مربوط به منطقه دو و منطقه سه و یک تقریبا یکسان بوده اند در گویه های نظارتی بیشترین رضایتمندی در منطقه سه و در گویه های عمرانی بیشترین رضایتمندی مربوط به منطقه دو بوده است. لذا با شناخت و آگاهی از نظرات شهروندان نسبت به عملکرد شهرداری، نهاد مورد نظر می تواند با پوشش نقاط ضعف خود از طریق برنامه ریزی های مدون و مدیریت صحیح، میزان نارضایتی شهروندان را کاهش دهد.
    کلیدواژگان: ارزیابی، رضایتمندی، شهروندان، عملکرد، مناطق شهرداری مراغه
  • مجید ابوالفتحی، حیدر لطفی * صفحات 121-143
    بحران های ژئوپلیتیکی نوع خاصی از بحران های بین المللی هستند که منشا جغرافیایی- سیاسی دارند که مهم ترین مشخصه ی بحران های ژئوپلیتیک است. هدف اصلی این مقاله عبارت است از تحلیل و بررسی معضل ریزگردها از منظر بحران های ژئوپلیتیکی منطقه خلیج فارس. سوال اصلی مقاله این است که بحران های ژئوپلیتیکی منطقه خلیج فارس چه نقشی در معضل ریزگردهای منطقه دارند ؟ نتایج این مقاله نشان می دهد که تراژدی ریزگردها، در منطقه خاورمیانه تنها به یک کشور یا یک بخش از منطقه، شامل عراق، سوریه و ایران منحصر نیست، بلکه اکثر کشورهای منطقه با این پدیده خطرناک دست به گریبان هستند و مانند اهالی سوریه و یا عراق، بسیاری از ساکنان 25 استان ایران نیز همواره در معرض تهدید این پدیده قرار دارند. مهم ترین کانون های ریزگرد در منطقه که در مراکز تحقیقاتی به ثبت رسیده اند، بیابان های مرکزی عربستان، کشورهای حوزه خلیج فارس، شمال آفریقا و دو صحرای جنوبی و غربی عراق و مرکز سوریه است. بنابراین بخش قابل توجهی از معضل ریزگرد ها در ایران ریشه خارجی دارد و اینکه ناامنی به وجود آمده در اثر بحران های ژئوپلیتیکی مقابله با بحران ریزگردها را سخت نموده است. تحقیق حاضر کیفی است که در آن تحقیق حاضر کیفی است که در آن سعی شده است با استفاده از منابع کتابخانه ای و مقالات پژوهشی و نیز سایر منابع علمی به برنامه ریزی و سازمان دهی سیاسی، امنیتی و اقتصادی فضا در منطقه مکران با محوریت منظقه چابهار پرداخته شود.
    کلیدواژگان: ریزگردها، بحران های ژئوپلیتیکی، منطقه خلیج فارس، ایران
  • عامر نیک پور *، مرتضی مهرعلی تبار فیروزجایی، مرتضی رضازاده، فاطمه الهقلی تبارنشلی صفحات 145-158
    هدف کلی برنامه ریزی فضایی برقراری عدالت اجتماعی و توزیع رفاه و ثروت در بین افراد جامعه است. عدم توازن در بین مناطق در جریان توسعه، موجب شکاف و تشدید نابرابری منطقه ای می شود. بر این اساس، مطالعه نابرابری های اقتصادی، اجتماعی، آموزشی و رفاه منطقه ای، یکی از اقدامات اساسی برای برنامه ریزی در جهت تامین رشد اقتصادی همراه با عدالت اجتماعی و آرایش فضایی اقتصاد ملی و منطقه ای است. نوشتار حاضر دارای رویکرد کاربردی بوده و روش تحقیق پژوش توصیفی-تحلیلی می باشد. با بهره گیری از تکنیک ها و مدل های ضریب تغییرپذیری، ضریب آنتروپی، شاخص مرکب، منحنی لورنز و ضریب جینی در چارچوب نرم افزارهایSPSS، GIS و Excel و با استفاده از سیزده شاخص بهداشتی-درمانی به تجزیه و تحلیل داده ها پرداخته می شود. داده های مورد نیاز از سالنامه های آماری مرکز آمار ایران و سایر سازمان های مربوطه گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مقدار ضریب پراکندگی شاخص های متعدد خدمات بهداشتی-درمانی تفاوت زیادی باهم دارند؛ بنحوی که مقدار ضریب تغییرپذیری از 25/0 تا 01/1در سطح استان متغیر است. از دلایل عمده این مسئله تغییرات در تقسیمات جغرافیایی استان، تفاوت در تعداد فارغ التحصیلان رشته های متعدد پزشکی و سرمایه گذاری های خصوصی در بعضی از شاخص ها می باشد. براساس مقدار شاخص مرکب بدست آمده، شهرستان ساری و بابلسر به ترتیب در ردیف برخوردارترین و محروم ترین شهرستان های استان از لحاظ برخورداری از خدمات بهداشتی- درمانی می باشند. ضریب جینی بدست آمده در سال 1390 بیانگر این نکته است که توزیع فضایی خدمات بهداشتی-درمانی در شهرستان های استان از تعادل کافی برخوردار نیست، اما محاسبه ضریب آنتروپی در دهه اخیر نشان می دهد که روند توزیع و سازمان یابی خدمات بهداشتی-درمانی در استان مازندران به سمت تعادل و انتظام فضایی بیشتر در جریان است.
    کلیدواژگان: تحلیل فضایی، عدالت اجتماعی، خدمات بهداشتی - درمانی، مازندران
  • مهرداد متانی *، فاطمه اکبریان، سیده نسرین تقی زاده شیاده صفحات 159-180
    در تلقی کلاسیک، گردشگری نیازمند فضایی حقیقی و جابجایی از مکانی به مکان دیگر است؛ اما با ظهور فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی، اینترنت و فضای مجازی سهم قابل توجهی را از اوقات فراغت و برنامه ریزی های گردشگری به خود اختصاص داده است به نحوی که جدای از نقش مهمی که در تبلیغات و ارائه خدمات به گردشگران ایفا می کنند نوع تازه ای از گردشگر را به نام گردشگری مجازی شکل داده است. هدف این مقاله تحلیل و بررسی نقش فضای مجازی در تحولات صنعت گردشگری به ویژه گردشگری فرهنگی و تاریخی است. سوال اصلی مقاله حاضر این است که فضای مجازی چگونه صنعت گردشگری به ویژه گردشگری فرهنگی و تاریخی را تحت تاثیر قرار داده است؟ برای پاسخگویی به این پرسش فرضیه ای را که در صدد آزمون آن برآمده ایم این است که گردشگری اینترنتی، نقش زیادی در توسعه صنعت گردشگری در جهان دیجیتالی شده امروزی دارد و به عنوان موتوری محرک برای توسعه اقتصادی گردشگری موثر است. نتایج این مقاله نشان می دهد که فضای مجازی یکی از مهم ترین عوامل شکل دهنده به صنعت گردشگری است زیرا نقش مهمی در بازاریابی و عرضه و تقاضای بازار گردشگری بازی می کند و از سوی دیگر در برخی از انواع گردشگری و به ویژه گردشگری فرهنگی و تاریخی که صرفا بحث درآمد و سود در آن ها انگیزه اصلی عرضه و تقاضا نیست فضای مجازی با سهولت و با صرف وقت و هزینه کمتر در دسترس عرضه کنندگان و تقاضا کنندگان بازار گردشگری قرار دارد. روش این مقاله کیفی و مبتنی بر توسیف و تحلیل است که در آن تلاش خواهد شد با استفاده از منابع کتابخانه ای و مقالات علمی و پژوهشی به تحلیل نقش فضای مجازی در تحولات صنعت گردشگری پرداخته شود.
    کلیدواژگان: فضای مجازی، گردشگری، عصر اطلاعات و ارتباطات، گردشگری فرهنگی و تاریخی
  • جواد علی بیگی *، حسین مهدی زاده صفحات 181-193
    مسکن از نیازهای اولیه هر انسان به شمار می آید و در کشورهای مختلف، دولت ها اقدامات و برنامه ریزی های جامعی را در زمینه تامین مسکن اقشار مختلف انجام داده اند. یکی از این اقدامات ها در ایران در چند سال اخیر، سیاست مسکن برای طبقات کم درآمد است که با نام "مسکن مهر" شناخته می شود. با توجه به اجرا و تکمیل اغلب فازهای آن، ضروری است با روش های مختلف، آثار و پیامدهای آن مورد بررسی قرار گیرد. هدف این پژوهش بررسی اثرات پروژه های مسکن مهر شهر ایلام بر تشویق روستائیان به مهاجرت و اسکان در این پروژها می باشد. بر همین اساس، نوع تحقیق کاربردی، روش تحقیق توصیفی و تحلیلی، روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و میدانی و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات هم به صورت آمار توصیفی و استنباطی (آزمون های t و فریدمن) است. جامعه آماری تحقیق، شامل خانوارهای مهاجر روستایی ساکن پروژه های مسکن مهر محله جانبازان شهر ایلام است که در فواصل سال های 1391 تا 1395 به این شهر مهاجرت کرده اند که بر اساس نمونه گیری گلوله برفی تعداد 86 سرپرست خانوار به دست آمد. نتایج تحقیق نشان می دهد که "تسهیلات بانکی مربوط به مسکن مهر" بر تشویق مهاجرت روستائیان به شهر موثر بوده است؛ همچنین، نتایج تحقیق نشان می دهد که "نظارت و مصوبه های دولتی مرتبط با مسکن مهر" بر تشویق مهاجرت روستائیان به شهر موثر بوده است.
    کلیدواژگان: مسکن مهر، مهاجرت های روستا - شهری، شهر ایلام
  • اختر شیری، حسین ابوالحسن تنهایی *، طهمورث شیری صفحات 195-209
    این پژوهش با هدف مطالعه‏ی تاثیرات اسکان عشایر در تغییر قشربندی روستاها در دوره‏ی رضاشاه پهلوی انجام شد. استراتژی پژوهش استفهامی یا کنش‏پژوهی بود و از اسناد موجود استفاده شده است. برای تامین اعتبار پژوهش، مثلث‏بندی یا تکنیک چندبعدی‏سازی در منابع گردآوری داده‏ها با رجوع به اسناد و نامه‏های دولتی، کتاب‏ خاطرات رضاشاه و روایت‏های مورخان صورت گرفت. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که حکومت، استراتژی اسکان و خلع سلاح عشایر با زور و خشونت، متحدالشکل کردن لباس عشایر، هم‏راه کردن روشن‏فکران در سیاست‏های کنترل عشایر، پرداخت مزایا به عشایر برای اسکان، معافیت عشایر از مالیات اغنام و احشام، معافیت عشایر اسکان‏یافته از مالیات مزروعی، ارائه‏ی تسهیلات به عشایر برای تکثیر اغنام و احشام و آموزش اصول کشاورزی به عشایر اسکان‏یافته را در نظر گرفت که منجر به افزایش جمعیت روستانشین، تنوع یافتن اقشار روستایی و گسترش مالکان نیمه‏فئودال شد. اما عشایر که پیش از اسکان تحت حمایت نظامی و سیاسی از ایلات توسط آلمان، روسیه و بریتانیا بودند و از ثروت و قدرت زیادی برخوردار بودند، در مقابل خلع سلاح ایستادگی کردند و تبدیل به نیروهای بالقوه فعالی شدند که در مواقع لزوم می‏توانستند به نیروهایی ضد حکومت تبدیل شوند.
    کلیدواژگان: اسکان عشایر، قشربندی اجتماعی، خلع سلاح، فردیت، مثلث‏بندی، کنش‏پژوهی
  • یوسف موسایی، مجید ولی شریعت پناهی *، علیرضا استعلاجی صفحات 211-219
    گردشگری امروزه به یکی از مهم ترین محرک های اقتصادی در سطح بین المللی درآمده و کارشناسان مسائل اقتصادی آن را در کنار بیمه و بانکداری به عنوان صنایع پویا و مهم قرن حاضر قلمداد می کنند و گردشگری روستایی یکی از اجزای مهم صنعت گردشگری به شمار آمده و نیروی اصلی در زمینه بهبود رشد اقتصادی روستاها محسوب می گردد و با ایجاد فرصتی راهبردی سبب تنوع اقتصاد محلی شده است. صنعت گردشگری به عنوان رویکردی جدید برای توسعه همزیستی انسان و اجتماع به منظور بهره وری اقتصادی امروزه در توسعه مناطق جایگاه چشمگیری یافته است. دهستان سهند به سبب طبیعت زیبا از مزیت نسبی برخوردار است. هدف این پژوهش ارزیابی و توان های روستایی کندوان می باشد.
    نوع تحقیق از نظر هدف کاربری و از نظر روش ماهیت توصیفی- تحلیلی می باشد.
    روش تحقیق از بررسی توان های این دهستان در زمینه گردشگری حاکی از این واقعیت این روستا به لحاظ موقعیت جغرافیایی خاص خود ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطب های گردشگری کشور را دارا است و ضعف بزرگ درراه رسیدن به این هدف به ضعف در زیرساخت ها برمی گردد و راهکارهای این پژوهش می تواند در بهینه سازی وضع موجود و ساماندهی گردشگری در این روستا موثر باشد.
    کلیدواژگان: توسعه پایدار روستایی، گردشگری پایدار، کندوان
  • سید حسن کابلی *، پیمان اکبرزاده، محمد نجارزاده صفحات 221-235
    اجرای طرح های توسعه می تواند با نتایج متضادی همراه باشد. پژوهش حاضر باهدف ارزیابی رابطه توسعه گردشگری پایدار در روستاهایی بالادست و پایین دست سد سیازاخ و اثرات مثبت و منفی این پروژه بر گردشگری روستایی انجام شد و فرصت های گردشگری ناشی از احداث سد و زیرساخت های ایجادشده برای این صنعت و محدودیت های ناشی از آن را بررسی و تحلیل نمود. سه مولفه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی مدنظر قرار گرفته و به بررسی فرصت ها، ضعف ها و تهدیدات گردشگری از نگاه جوامع منطقه و مسئولین پرداخته شد. برای انجام این کار از روش ارزیابی اثرات اقتصادی- اجتماعی و مدل سوات استفاده شد. پرسشنامه محقق ساخته تدوین و با استفاده از مقایسه نگرش ساکنین و تحلیل عاملی نظرات جامعه محلی تحلیل شد. یافته ها حاصل نشان می دهد با ایجاد جاذبه جدید در منطقه، گردشگری در کل محدوده با میانگین وزنی 0. 94 افزایش یافته است. توسعه گردشگری در پایین دست سد موجب بهبود وضعیت رفاهی و اقتصادی ساکنین شده است اما در بالادست به دلیل کوچ اجباری ساکنین و ترک منطقه یا سکونت در مناطق اطراف و فقدان زیرساخت های بهره برداری گردشگری بهبودی در وضعیت رفاهی و اقتصادی این مناطق نداشته که این وضعیت به عنوان مهم ترین تهدید خارجی گردشگری در روستاهای بالادست محسوب می شود.
    کلیدواژگان: توسعه پایدار، گردشگری روستایی، احداث سد
  • سیامند معروفی، قادر بایزیدی * صفحات 237-254
    پژوهش حاضر با هدف ارزیابی پارک خانواده شهر مهاباد بر اساس مولفه های تداوم حضور کاربران در فضا و همچنین شناسایی عوامل موثر بر ارتقاء تداوم حضور افراد در فضا، به روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است. روش گردآوری اطلاعات در پژوهش حاضر اسنادی و میدانی است. از منابع اسنادی به منظور تدوین مبانی نظری و استخراج شاخص های ارزیابی فضا استفاده شده است و از روش میدانی در قالب پرسشنامه، به منظور ارزیابی و فضا و سنجش عوامل اثر گذار در زمینه تداوم حضور کاربران در فضا استفاده شده است. همچنین از نرم افزار SPSS جهت انجام آزمون های آلفای کرونباخ، KMO، بارتلت، T. test و رگرسیون خطی چندگانه بهره گرفته شده است. مقدار آزمون های آلفای کرونباخ و KMO، بالای 7/0 و همچنین سطح معنی داری آزمون بارتلت نیز کمتر از 05/0 به دست آمد که نشان از پایایی و روایی درونی و ساختاری پرسشنامه توزیع شده دارد. همچنین نتایج آزمون t. test تک نمونه ای مستقل نشان داد که در مجموع فضای شهری مورد مطالعه از نظر کاربران فضا در سطح متوسط ارزیابی شده است. نتایج آزمون رگرسیون خطی چندگانه، مشخص ساخت که مولفه های تنوع فعالیتی، اجتماع پذیری، دلبستگی و خاطره انگیزی، هویت، آسایش و تصور و دسترسی به ترتیب مهمترین و اثر گذارترین مولفه های ارتقاء دهنده میزان حضور افراد در فضای مورد مطالعه هستند. در این بین تنوع فعالیتی و اجتماع پذیری را می توان مهمترین مولفه ها در این زمینه معرفی کرد.
    کلیدواژگان: تدوام حضور، فضاهای عمومی، مولفه های فضای جمعی، پارک خانواده
  • کاظم برهانی *، ابوالفضل مشکینی صفحات 255-266
    سرعت رشد شهرنشینی موجب تغییرات چشم گیری در شیوه استفاده اراضی شده که موجب تکه تکه شدن اراضی شهری و قرار گرفتن هر کدام به عملکردی تخصصی شده است. در برنامه ریزی فضایی تکه تکه شدن یک پدیده شناخته شده می باشد که ظهور اولیه آن را می توان در زمینه کاربری اراضی شهری یافت. در مبانی سیاست های فضایی تکه تکه شدن فضایی اغلب به عنوان یک پدیده ی منفی درک شده، ولیکن هدف این پژوهش استفاده از این مفهوم در سنجش میزان تعادل عملکرد فضایی در محلات شهری می باشد. روش تحقیق در پژوهش حاضر ترکیبی از روش های توصیفی- تحلیلی و مقایسه ای بوده اند. به منظور سنجش میزان تکه تکه شدن عملکردهای شهری از دو شاخص Aff و Rff استفاده شده که نتایج تحقیق نشان می دهد که این دو شاخص، ابزار مناسبی جهت سنجش میزان تلفیق فضایی و عملکردی کاربری ها در سطح محلات شهری بوده است. این دو شاخص در محلات ناحیه 1 منطقه 14 مورد بررسی قرار گرفت که نتایج حاکی از آن بود که از لحاظ شاخص Rff و Aff بجز محلات دژکام و آهنگران دیگر محلات این ناحیه دارای سطح بالای تلفیق فضایی و عملکردی می باشند.
    کلیدواژگان: تکه تکه شدن شهری، تعادل عملکرد فضایی، شاخص Aff و Rff
  • پیام پاسلاری، مشبکی اصغر *، علی اصغر انواری رستمی، مانی شریفی صفحات 267-287
    هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تاثیر تصویر ذهنی فروشگاه و کیفیت خدمت بر بازاریابی توصیه ای و مقایسه آن با رویکرد منطقه ای در دو بخش شهری و روستایی شهرستان بندرعباس است. بدین منظور، گوشی تلفن همراه به عنوان یکی از کالاهای پر مصرف، ضروری و با بازار گسترده مد نظر قرار گرفت و بر اساس ویژگی های منطقه ای به دو منطقه شهری و روستایی تقسیم شد. نمونه مورد مطالعه شامل دو گروه 384 نفری از خریداران گوشی تلفن همراه در شهر بندرعباس و روستاهای حومه است که به روش نمونه گیری تصادفی ساده در هر یک از مناطق انتخاب شدند. گردآوری داده های تحقیق از طریق پرسشنامه ترکیبی استاندارد و تجزیه و تحلیل داده ها از طریق معادلات ساختاری و بوسیله نرم افزار Smart-PLS انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که در منطقه شهری بندرعباس تصویر ذهنی فروشگاه بر رضایت مشتریان اثر معنی داری دارد، یعنی در این منطقه، تصویر ذهنی مناسب از یک فروشگاه مانند قیمت مناسب محصول، موقعیت فروشگاه، جو فروشگاه، استراتژی هایی که فروشگاه انتخاب می نماید، مشارکت در فعالیت های اجتماعی و خیریه بر رضایتمندی مشتریان تاثیر زیادی دارد. از طرفی تصویر فروشگاه در مناطق روستایی، اثر معنی داری بر رضایت مشتریان نداشت، یعنی در این مناطق، تصویر ذهنی فروشگاه بر رضایت مشتریان تاثیری ندارد و مشتریان در این مورد حساسیت خاصی ندارند که کالای مورد نظر خود را از چه فروشگاهی خریداری نمایند. همچنین تاثیر کیفیت خدمات بر رضایت مشتری در هر دو منطقه شهری و روستایی معنی دار است. در نهایت ادعای تاثیر رضایتمندی مشتری بر بازاریابی توصیه ای نیز در مورد هر دو گروه از مشتریان در مناطق شهری و روستایی پذیرفته شد.
    کلیدواژگان: کیفیت خدمت، تصویر ذهنی فروشگاه، بازاریابی توصیه ای، ویژگی منطقه ای
  • محسن جان پرور *، آرش قربانی سپهر صفحات 289-310
    شهرها از جمله پدیده های فضایی- جغرافیایی هستند که جایگاه و نقش آفرینی گسترده ای در طی دهه های اخیر کسب کرده اند. این نقش آفرینی و بازیگری برجسته شهرها که تا حدی متاثر از تغییرات صورت گرفته پیرامون قدرت و سطوح قدرت، افزایش نقش آفرینی بازیگران فروملی بوده است زمینه ساز شکل گیری مباحث ژئوپلیتیک در زمینه شهرها را فراهم آورده است و سبب شده است که گرایش موضوعی جدید در دانش ژئوپلیتیک با عنوان ژئوپلیتیک شهری شکل بگیرد. با شکل گیری این گرایش موضوعی تلاش های گسترده ای در راستای مفهوم سازی آن صورت گرفته است اما در زمینه تبیین و شناخت مولفه های ژئوپلیتیک شهری کار خاصی صورت نگرفته است. بر این اساس مقاله حاضر با روشی توصیفی- تحلیلی و با استفاده از یافته های کتابخانه ای و اینترنتی در پی پاسخدهی به این سوال است که مولفه های شکل دهنده ژئوپلیتیک شهری کدام ها هستند؟ نتایج حاصل از تحقیق حاضر نشان دهنده ان است که مولفه های ژئوپلیتیک شهری شامل بیش از سی مولفه هستند که در قالب چهار بعد مولفه های ژئوپلیتیکی با ماهیت طبیعی، مولفه های ژئوپلیتیکی با ماهیت انسانی، مولفه های ژئوپلیتیک با ماهیت ترکیبی و مولفه های ژئوپلیتیک با ماهیت انسانی می توان آنها را تقسیم بندی کرد. شناخت این مولفه های ژئوپلیتیک شهری تا حد قابل توجهی می تواند در مطالعات علمی و عملی زمینه ساز درک بهتر و واقع بینانه از مسائل و مباحث پیش روی نقش آفرینی ها و بازیگری های شهری باشد.
    کلیدواژگان: شهر، ژئوپلیتیک، ژئوپلیتیک شهری، مولفه های ژئوپلیتیک
  • مسعود حق لسان *، هادی حاجی وند صفحات 311-322
    شهرهای امروز با تمام امکانات جدید، همانند گذشته قادر به تامین آرامش و امنیت شهروندان نیستند؛ از این رو توجه به مفهوم امنیت شهروندان و روش های ارتقاء آن، به عنوان یکی از اولویت های مهم و اساسی حرفه مندان و تئوری پردازان شهری تبدیل شده است. رویکردهای جدید طراحی محیطی بر این نکته تاکید دارند که با توجه به ساختار کالبدی فضاهای شهری و تدوین و اعمال ضوابط ویژه در آن ها، می توان به میزان گسترده ای از ارتکاب جرائم شهری جلوگیری نمود. رویکرد CPTED (پیشگیری از جرایم با استفاده از طراحی محیطی) را می توان نوعی رویکرد هدفمند در جهت طراحی کارآمد و هوشمندانه مولفه های محیطی در کاهش جرائم دانست؛ که بطور موثری در افزایش سرمایه اجتماعی، بهبود کیفیت زندگی، افزایش میزان رضایت مندی شهروندی و در نتیجه بهبود رفاه اجتماعی جامعه تاثیر بسزایی دارد. این پژوهش در پی آن است تا امکان اجرا نمودن رویکرد CPTED را در شهرهای اسلامی بسنجد. از این رو شاخص های شهر اسلامی و رویکرد CPTED با استفاده از آزمون های پیرسون و رگرسیون در مناطق شهرداری تبریز مورد سنجش قرار گرفته است. نتایج حاصل از پژوهش حاکی از آن است که نظارت و مراقبت از فضاهای جمعی، حمایت و بسترسازی جهت بروز فعالیت های اجتماعی، کنترل دسترسی بصری و فیزیکی به فضاهای شهری، توجه به سلسله مراتب و قلمرو فضاهای شهری، استفاده از روش های منسجم جهت حفظ و نگهداری فضاهای یاد شده به ترتیب بیشترین اهمیت را در کاربست رویکرد CPTED در مناطق ده گانه شهرداری تبریز به خود اختصاص داده اند.
    کلیدواژگان: امنیت محیطی، شهر اسلامی، CPTED، رگرسیون خطی، مناطق تبریز
  • علیرضا دهقانپور *، محمد علی سلمانی ندوشن، حجت رضایی صفحات 323-333
    به موازات افزایش تعداد وسایل نقلیه موتوری در شهر و با توجه به ابعاد و حجم قابل ملاحضه این وسایل، پیش بینی فضاهایی جهت پارک خودروها در شهرهای پر جمعیت موضوعیت پیدا کرده است. با توجه به عرض محدود خیابانهای بافت قدیم شهر یزد و همچنین وجود بازار و کاربری های عمده تجاری، توریستی- گردشگری و فرهنگی، این محدوده جهت بررسی و مکان یابی پارکینگ های عمومی انتخاب گردید. با توجه به مطالعات صورت گرفته در این زمینه 12 معیار جهت مکان یابی این پارکینگ ها انتخاب و با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی، هر یک از این معیارها وزن دهی و در محیط نرم افزار ARC GIS نقشه فاصله از این کاربری ها تهیه و نهایتا لایه های مذکور روی هم گذاری و مکان های مناسب جهت احداث پارکینگ در زمین های با کاربری بایر و مخروبه که وسعت قابل قبولی داشتند، مشخص گردید. نتایج نشان داد که پراکندگی پارکینگ های فعلی منطقه مناسب می باشد اما در برخی نقاط تعداد این پارکینگ ها کمتر از میزان تقاضا می باشد. همچنین در بین کاربری های مورد بررسی، نزدیکی به مراکز گردشگری، درمانی و مراکز خرید بیشترین اولویت را دارا بود.
    کلیدواژگان: مکان یابی، پارکینگ عمومی، تحلیل سلسله مراتبی، یزد
  • سمیه زین افزا، حسام الدین ستوده * صفحات 335-350
    امروزه نیاز به فضای سبز و پارک در شهر ها به وفور حس می شود زیرا روح انسان پس از فعالیت های روزانه نیازمند فضایی است که آرامش را برای او تداعی کند در شرایطی که فضای سبز روح شهر محسوب می شود میتوان با ساخت پارک هایی که آرامش را برای افراد به ارمغان می آورند به این نیاز های روحی پاسخ داد. با توجه به اهمیت وجود چنین فضایی، در این پژوهش سعی بر آن بوده تا به ارائه ی راهکارهایی جهت طراحی یک پارک شهری با شناسایی عناصر و پتانسیل های طبیعی و اقلیمی مناطق گرم و مرطوب پرداخته شود. و هدف، طراحی یک فضای شهری تحت عنوان پارک ساحلی برای گذراندن اوقات فراغت کاربران می باشد. در این تحقیق پس از بررسی مبانی نظری و بررسی نمونه های موردی، به آنالیز عوامل اقلیمی موثر بر آسایش کاربران پرداخته شده است. روش تحقیق این پژوهش کیفی، از حیث ماهیت توصیفی _تحلیلی و از لحاظ هدف کابردی می باشد و پس از مطالعات انجام شده، پیشنهادات طراحی منظر در این حوزه ی جغرافیایی شکل گرفته اند. از مهمترین نتایج این تحقیق ارائه ی راهکارهای ساده و کاربردی است که منجر به طراحی محیطی مطلوب می گردد. این نوع طراحی شامل ابعاد مختلفی همچون: کالبدی، اجتماعی، آسایش اقلیمی، احساس راحتی و… متناسب با نیازهای روحی و جسمی افراد بوده و باعث دلپذیر تر شدن محیط و ترغیب آن ها برای تداوم حضورشان در چنین مکان هایی می گردد.
    کلیدواژگان: طراحی منظر، اقلیم گرم و مرطوب، نوار ساحلی
  • سعدی محمدی، چنور محمدی *، مهسا حاجی صفحات 351-367
    مفهوم توسعه علاوه بر رشد در همه جهات، توزیع متعادل را نیز در بر می گیرد. توزیع متعادل امکانات و خدمات، گامی در جهت از بین بردن عدم تعادل های منطقه ای است. برای شناخت توسعه یافتگی یاعدم توسعه یافتگی مناطق، به بررسی الگوی نابرابری های ناحیه ای، تفاوت های میان نواحی وبررسی میزان برتری یک مکان نسبت به ساختارمکان های مشابه درسطح مختلف نیاز است لذا باید برنامه ریزی های ناحیه ای مورد توجه قرار گیرد. هدف این پژوهش بررسی توزیع فضایی و نابرابری های ناحیه ای درشهرستان های استان کرمانشاه از لحاظ شاخص های توسعه می باشد. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش انجام آن توصیفی- تحلیلی می باشد. جامعه آماری 14 شهرستان استان کرمانشاه می باشد با انتخاب 45 متغیر در قالب شاخص های آموزشی- فرهنگی، بهداشتی – در مانی و زیربنایی که وزن هر یک از متغیرها با استفاده از روش آنتروپی شانون تعیین و با مدل های تصمیم گیری چند معیاره (ویکور، تاپسیس و saw) و مدل تلفیقی کاندرست رتبه بندی و سطح توسعه آن ها بدست آمد. نتایج پژوهش نشان می دهد سطح توسعه یافتگی از 13 تا 13- در نوسان است به طوری که شهرستان های قصرشیرین، پاوه و صحنه در رتبه های اول تاسوم و توسعه یافته، شهرستان های کنگاور، روانسر، دالاهو و گیلانغرب نسبتا توسعه یافته، شهرستان های سنقر، کرمانشاه، جوانرود و هرسین در حال توسعه و شهرستان های اسلام آبادغرب، ثلاث باباجانی و سرپل ذهاب محروم از توسعه می باشند که این نشان از تفاوت و نابرابری های ناحیه ای در سطح توسعه یافتگی شهرستان ها می باشد.
    کلیدواژگان: توزیع فضایی، نابرابری ناحیه ای، کرمانشاه، کاندرست
  • زین العابدین کرمی، حیدر لطفی *، علی ناصری منش صفحات 369-393
    روش برنامه ریزی برای توسعه گردشگری در سطوح منطقه ای و ملی به صورت یک اصل در بسیاری از کشورها پذیرفته شده است. اگر چه هنوز اجرای طرح ها و سیاست ها در برخی از مناطق ضعیف است اما بسیاری از کشورها و مناطق برنامه گردشگری در دست تهیه دارند. کشورهایی که تاکنون چنین طرح هایی را اتخاذ نکرده اند می بایست در آینده ای نزدیک این مسئله را مد نظر خود قرار دهند. جزایر واقع در منطقه خلیج فارس و به ویژه جزیره قشم از جمله مناطقی در ایران هستند که نیازمند تهیه برنامه ریزی برای توسعه گردشگری هستند. سوال اصلی مقاله حاضر این است که خلیج فارس و جزایر آن به ویژه جزیره قشم چه جایگاهی در برنامه ریزی توسعه گردشگری در ایران بایستی داشته باشند؟ فرضیه مقاله این است که در برنامه ریزی توسعه گردشگری در ایران، گردشگری باید به عنوان یک نظام مرتبط با عوامل عرضه و تقاضا در نظر گرفته شود. عوامل تقاضا بازارهای گردشگری داخلی و بین المللی و ساکنین محلی هستند که از جاذبه های گردشگری، تسهیلات و خدمات استفاده می کنند. عوامل عرضه فعالیت ها و جاذبه های گردشگری محل اقامت و دیگر تسهیلات و خدمات هستند که از از این نظر خلیج فارس و جزایر آن به ویژه جزیره قشم اولویت ویژه ای دارند. نتایج این مقاله نشان می دهد که با توجه به پتانسیل های موجود در دو طرف عرضه و تقاضای گردشگری جزایر خلیج فارس به ویژه جزیره قشم این مناطق بایستی به صورت جدی در برنامه ریزی های گردشگری مورد توجه قرار گیرند و از حاشیه به متن برنامه ریزی ها انتقال داده شوند. تحقیق حاضر کیفی است که در آن سعی شده است با استفاده از منابع کتابخانه ای و مقالات پژوهشی و نیز سایر منابع علمی جایگاه خلیج فارس و جزایر آن به ویژه جزیره قشم را در برنامه ریزی توسعه گردشگری ایران با توجه به پتانسیل های عرضه و تقاضای را تحلیل و تبیین نماید.
    کلیدواژگان: گردشگری، برنامه ریزی، توسعه، جزایر خلیج فارس، جزیره قشم
  • شهرام طهماسبی، مهرداد جواهری پور *، رضا علی محسنی صفحات 395-409
    هدف این مقاله بررسی ساخت یابی الگوهای مشارکت سیاسی در جمهوری اسلامی است. رویکرد نظری این بررسی مبتنی بر دیدگاه ساخت یابی گیدنز است. روش تحقیق این مقاله روش تطبیقی و تکنیک گردآوری اطلاعات به شیوه اسنادی است. در این مقاله ابتدا به بررسی ساختار نظام سیاسی در جمهوری اسلامی پرداخته شده و بر آن است که بنیادی ترین ویژگی نظام سیاسی جمهوری اسلامی که بر مشارکت سیاسی موثر بوده، حق حاکمیت الهی است. به واسطه همین ویژگی بنیادین بوده که نظام جمهوری اسلامی در پی تقویت جامعه دینی در ایران بوده است. زیرا نیروهای سیاسی هوادار نظام سیاسی، برآمده از همین جامعه دینی اند. اما در کنار جامعه دینی، جامعه مدنی نیز حیات داشته که از دل آن نیروی های سیاسی برآمده اند که لزوما هوادار نظام سیاسی موجود نیستند. به واسطه عملکرد نظام سیاسی و بر اساس نظریه ساخت یابی گیدنز سه الگوی مشارکت سیاسی در ایران شناسایی شده است. این الگوها عبارتند از: الف) الگوی رابطه تخاصم که پیروان آن بیرون از فرآیند مشارکت سیاسی قرار گذاشته شده اند؛ ب) الگوی حمایتی که برآمده از جامعه دینی بوده و در پی صیانت از حق حاکمیت الهی هستند و به دلیل حمایت نظام سیاسی از پیروان این جریان فکری، بر اساس سلسله مراتب مشارکت سیاسی دارای الگوی مشارکتی فراگیر و چرخه کامل مشارکت سیاسی بوده اند؛ ج) الگوی سوم الگوی مشارکت سیاسی غیرحمایتی و برآمده از جامعه مدنی بوده که بر اساس سلسه مراتب مشارکت سیاسی دارای الگوی مشارکتی ناقص است و به طور مداوم در حال جذب و طرد از جریان اصلی قدرت سیاسی در ایران هستند.
    کلیدواژگان: ساخت یابی، مشارکت سیاسی حمایتی، مشارکت سیاسی غیرحمایتی، حق حاکمیت الهی
  • رضا درویشی، محمدرضا رضایی *، علی شمس الدینی صفحات 411-426
    گردشگری صنعتی است که توسعه آن نیازمند آگاهی و شناخت کافی از مسائل و عوامل موثر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. بدون آگاهی از امکانات موجود در هر منطقه، امکان برنامه ریزی و پیش بینی علمی و اصولی وجود نخواهد داشت. درواقع شناخت توان های طبیعی، اقتصادی، اجتماعی و غیره در هرمنطقه، به برنامه ریز این امکان را می دهد تا براساس وضع موجود و توان های منطقه، توسعه و جهت آن را شناسایی کند. بنابراین در این راستا جهت بررسی اثرات اقتصادی گردشگری ساحلی بر توسعه منطقه، نظرات شهروندان در خصوص توسعه فعالیت های گردشگری در وضعیت معیشت و زندگی شهروندان دیلمی، مورد پیمایش و بررسی قرار گرفته است. روش تحقیق در این پیمایش توصیفی تحلیلی است و جامعه آماری این تحقیق جمعیت25730 نفری بندر دیلم می باشد که از طریق محاسبه فرمول کوکران، تعداد 378 نفر به عنوان نمونه و به صورت تصادفی انتخاب شده است. با استنتاج و تحلیل یافته های حاصل از پرسشنامه، روابط بین متغیرها از طریق آماره های توصیفی (نظیر جداول و نمودارهای توصیفی و…) و آماره استنباطی (آزمون T) ، با استفاده از قابلیت های نرم افزارSPSS مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می دهد که وجود فعالیت های وابسته به گردشگری ساحلی و انجام اقدامات وابسته به آن با توسعه اقتصادی منطقه دارای ارتباطی معنادار در سطح 0. 05 و سطح معناداری 0. 000 p=می باشد. این رابطه معنادار به اندازه ای است که اغلب شهروندان نقش گردشگری و به ویژه گرشگری ساحلی را در توسعه اقتصادی و پایدار منطقه موثر می دانند.
    کلیدواژگان: توسعه پایدار، گردشگری ساحلی، اثرات اقتصادی، رضایتمندی شهروندان، بندردیلم
  • ابراهیم پوررمضان *، غلامرضا نبی بیدهندی، سعید گیوه چی، محمدحسن نامی صفحات 427-434
    ریشه تاریخی برنامه ریزی ها و طراحی های شهری در ایران را می توان در تصمیمات بخش عمومی یا مدیریت شهری جستجو نمود. در طی 4 دهه اخیر شهرنشینی و شهرگرایی از رشدی شتابان برخوردار بوده و مردم با حرکت خود و جابجایی برای یافتن کار و مکان مناسب نقش خود را به عنوان متقاضیان مسکن زیرساخت ها و خدمات شهری بیان کرده اند. مدیریت شهری و شهر در عملکرد و منزلت و موقعیت کنونی خود دو همزاد به شدت وابسته به یکدیگر هستند. موجودیت شهر باعث تقویت منزلت و عملکرد مدیریت شهری شده و دولت به سهم خود، هویت بخش اصلی عملکرد شهرها و چهره پرداز عمده منظر شهری است.
    تبیین نقش مدیریت شهری در توسعه شهری از منظرهای گوناگون مورد نظر قرار می گیرد که در این پژوهش با انتخاب منطقه 5 شهرداری تهران و با استفاده از ابزار پرسشنامه محقق ساخت، نسبت به تعیین مولفه های مداخله مدیریت شهری در توسعه شهری از منظر رویکرد کالبدی در منطقه مورد نظر پرداخته شده است. در ابتدا داده های تحقیق با آزمون کولموگروف اسمیرنف مورد مطالعه قرار گرفته است. سپس با استفاده از روش فاکتور آنالیز به استخراج مولفه های کالبدی موثر در توسعه شهرنشینی در منطقه مورد نظر پرداخته شده که نتایج این تحقیق مبین آن است که مهمترین این عوامل به ترتیب اولویت عبارتند از، شاخص کیفیت با میزان همبستگی 0. 91 بیشترین تاثیر را دارد، شاخص زمان ساخت با میزان همبستگی برابر 0. 90 در رتبه دوم قرار دارد، شاخص توانمندی با میزان همبستگی برابر 0. 88 رتبه سوم قرار دارد.
    لذا با توجه به یافته های این پژوهش میتوان گفت چنانچه روند کنونی جلوگیری از گسترش کاربری های صنعتی در این منطقه همچنان مبنای نظر باشد روند توسعه ی شهری در این منطقه همچنان ادامه خواهد یافت.
    کلیدواژگان: مدیریت شهری، عوامل کالبدی، کیفیت ساخت، منطقه 5 شهرداریتهران
  • امیر گندمکار *، ایرج حیدری، محسن باقری بداغ آبادی صفحات 435-448
    دما یکی از پارامترهای بسیارمهم آب و هوایی است که در تعیین نقش و پراکندگی دیگر عناصر اقلیمی موثر می باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین دمای ماهانه و سالانه حوضه آبی دریای مازندران و الگوهای پیوند از دور می باشد. در این راستا از داده های میانگین دمای ماهانه و سالانه 97 ایستگاه همدیدی و آب و هواشناسی درون حوضه و بیرون حوضه و همچنین 33 الگوی پیوند از دور طی دوره آماری (1970-2014) استفاده شد. بدین منظور مدل پرسپترون چندلایه مورد استفاده قرار گرفت. ابتدا داده ها در نرم افزار مت لب نرمال و در نرم افزار spss استاندارد شدند. سپس شبکه براساس الگوریتم گرادیان نزولی (SCG) ، تابع متحرک هیپربولیک برای لایه های پنهان و تابع متحرک همانی برای داده های خروجی طراحی شد. در تمام ساختار شبکه 1 تا 2 لایه پنهان در نظر گرفته شد و بیش از 600 شبکه ایجاد شد. طی این فرایند 70 درصد از داده ها برای آموزش و 30 درصد برای آزمون در نظر گرفته شد. سپس به ارزیابی عملکرد مدل، از طریق معیارهای آماری از جمله مجموع مربع خطاها و خطای نسبی پرداخته شد. نتایج نشان داد در رابطه با داده های ماهانه، دمای یک ماه پیش و الگوهای ONI و NINO3 دارای اهمیت بیشتر می باشد و ارتباط بیشتری را با دمای ماهانه حوضه مورد مطالعه نشان می دهد. در داده های سالانه نیز الگوهای های AMO، NCP، AO، NAO و دمای یک سال قبل اهمیت بالای 60 درصد نشان دادند. لذا می توان بیان نمود که رابطه الگوهای نامبرده با دمای سالانه بیش از سایر الگوها بوده است.
    کلیدواژگان: پیوند از دور، حوضه آبی دریای مازندران، دما، شبکه عصبی مصنوعی، مدل پرسپترون چندلایه (MLP)
  • محمد شعبانی، محمدرضا زند مقدم *، سعید کامیابی صفحات 449-466
    شریان های حیاتی شهرها مهم ترین مولفه های پایداری و پویایی اقتصادی، اجتماعی و حتی فرهنگی و سیاسی آن ها محسوب می شوند. در تحلیل شریان های حیاتی آن چیزی که در شرایط عادی مهم است ظرفیت و کیفیت کارایی آن ها برای استفاده شهروندان است؛ اما در هنگام وقوع بحران های طبیعی و انسان ساز موضوع مهم این است که شریان های حیاتی شهر در راستای مدیریت بحران حادث شده نسبتا قابل اتکاء باشند که این مسئله تا حد زیادی تعیین کننده کیفیت آن ها است. شهر تهران از گذشته تاکنون در معرض بحران های طبیعی و مصنوع بوده و طبیعتا بایستی با رویکرد مدیریت بحران به تحلیل شریان های حیاتی آن اقدام شود. سوال اصلی مقاله حاضر این است که شریان های حیاتی شهر تهران با تاکید بر منطقه یک در چارچوب رویکرد مدیریت بحران چه وضعیتی دارند؟ فرضیه پژوهش این است که به نظر می رسد بهترین روش برای سنجش میزان کیفیت و کارایی شریان های حیاتی شهر تهران به دست آوردن سرانه تامین کمی و کیفی سیستم های آب رسانی، برق، مخابرات و حمل و نقل در هر منطقه و تطبیق و تحلیل آن با استانداردهای علم مدیریت بحران است. نتایج مقاله نشان می دهد که وضعیت شریان های حیاتی تهران با رویکرد مدیریت بحران در منطقه 9 تهران بیانگر این واقعیت است که حدود 70 درصد از بافت محدوده دارای آسیب پذیری متوسط رو به بالا است. با توجه به این مقدمه در این مقاله تلاش می شود با استفاده از اطلاعات و آمارهای موجود در مورد شریان های حیاتی شهر تهران و نقشه ها و جداول کاربردی و نیز کتب و مقالات علمی و پژوهشی به تحلیل وضعیت شریان های حیاتی شهر تهران با تاکید بر منطقه نه در چارچوب رویکرد مدیریت بحران پرداخته شود.
    کلیدواژگان: شریان های حیاتی، مدیریت بحران، شهر تهران، منطقه نه
|
  • Sedigheh Lotfi *, Taher Parizadi, Arghavan Nejati Pages 7-22
    Livability is one of the important concepts taken into account in urban studies in the late 20th century. Today, most cities in the world have low life quality due to environmental, social and economic problems. Tehran as the country's political center faces a wide range of infrastructure inefficiencies in its 22 zones. The purpose of the present study is to analysis the existing status of urban livability in the neighborhoods of 10th zone of Tehran based on the different dimensions. The methodology of the research is based on descriptive and analytical approaches. The data and information were collected using a researcher-made questionnaire and then was prepared using Likert's five-choice options. The sample size was determined using Cochran (386). The reliability of the questionnaire was confirmed by experts' opinions. The Cronbach's alpha method was used to measure reliability which is 0.8. Data analysis was done by SPSS and different relevant tests such as t-test, Anova and Friedman and maps are produced using Arc GIS. The results of the study indicate that the status of livability and its different dimensions were low in the zone of 10 and the variation among the neighborhoods were more evident regarding to service and infrastructures.
    Keywords: key words: spatial analysis, livability, urban neighborhoods, Tehran
  • Mohammad TAGHI heydari, Karamat Allah Ziyari, Abolfazl Meshkini, ali reza anbarlo * Pages 23-40
    The viable city is one of the new concepts of the contemporary urban regimes, which has been developed through the evolution of contemporary society's ideas and aspirations. Today, it is important to have the viable characteristics of cities in reaching sustainable development in the community. The objective of this study is to investigate the status of vitality in the Zanjan neighborhoods. The purpose of this study was to measure the amount of data obtained from completed viables' questionnaires using Spss, Excel, Arc Gis software. Results show that there is no significant difference between the main dimensions of viable's habitat. In terms of spatial distribution, the dimensions of the triplet are not uniformly distributed and the spatial distribution is clustered. Also, the ranking of neighborhoods based on the total index of viability indicated that based on the findings of Table 20-20, Shoghi neighborhoods, Darwazi Rasht, David Gholi, Furodgah, Abbasgoli and Hagh Verdi, the highest score was (35/19 Percent) have acquired physical vitality. Bazar, Hosseiniyeh, Saqalar and Mazar Bala with (38.67%) are in the lowest level of physical viability of Zanjan city, so that based on the world-wide literature on the survivability of the Economics Center of the Institute of Research, these neighborhoods are in the category of physical viability ineligible.
    Keywords: key words:viability approach, Economist institutions, worn out texture, Zanjan city
  • hojjatollah heidari soufiani, Zahra Pishgahi Fard *, Ezatollah Ezati, Omran Alizadeh Pages 41-59
    Persian Gulf plays a central role in interrelations of Europe, Africa and South and Southeast Asia. As a subsystem of Southwest Asia region, it connects Mediterranean and Red Seas and Indian, Pacific and Atlantic Oceans. It’s been, therefore, a longtime focus of world powers.
    Though the region plays a definitive role in the international balance of power and security structure, it yet lacks a security structure corresponding to the contributions and roles of its coast countries. Lack of indigenous security arrangements has made Persian Gulf lagging in terms of sustainable security and doubly vulnerable to peripheral developments.
    Using analytical-descriptive method, this research aims to provide a model of security structure in Persian Gulf based on contributions and roles of its coast countries in order to achieve sustainable security. It aims to find out how a security model aimed at sustainable security in Persian Gulf might be developed.
    The results indicate that any security system corresponding to the interests of trans-regional powers would not satisfy and include the interest of all Persian Gulf countries, and security arrangements corresponding to contributions and roles of regional countries can only pave the way to achieve sustainable security.
    Keywords: Balance of Power, Sustainable Security, Indigenous Security Arrangements
  • Ozair Baluch, heidar lotfi * Pages 61-90
    Chabahar region for geographical, political, economic and even cultural reasons Has Strategic nature For mobility and development of the country's eastern half And, consequently, the whole of Iran, for neighboring countries in the region and even for global economic relations.Given this issue The main question of the article is that the area of Makren has a spatial location with what features and coordinates Which should pay attention to the space system of the region? The results of this article show that the region has an exceptional position in terms of communication status.The coastal strip of the Chabahar district is on the same side with the coastal strip of Hormozgan and the north of the Persian Gulf, and on the other side of Pakistan's coastal strip and Karachi. The area runs through the Oman Sea, the Gulf of Aden and the Suez Canal, to the Mediterranean Sea and Europe, through the Indian Ocean to Africa, and the Nose of Hope (and also the Mediterranean), as well as to the Atlantic Ocean and the Americas.Also from the national security perspective, the strategic position of the Chabahar region, due to its location at the entrance to the Oman Sea and the Persian Gulf, and on the other hand, has eastern estuaries.
    Keywords: Space organization, Makran region, Iran, Chabahar
  • mahya sadeghipour roudsari, parisa alimohammadi *, manoochehr moazzami Pages 91-104
    In today's modern world, considering the changing lifestyle of people in the community, commercial spaces are an integral part of cities, and individuals spend most of their time in meeting material needs, spending leisure time and social interactions. There is a different typology of commercial spaces such as historical markets, business arenas, orders and stock exchanges, and urban shopping centers that operate on a variety of scales. The review of theoretical literature suggests that the public's efforts have been focused on the historical and social sphere around shopping centers. There are fewer researches that attempt to focus on architectural planning indicators.
    The present study aims to analyze the five indicators of the developed shopping centers in Tehran for the last three decades in order to identify the five indicators of the shopping centers from the perspective of the programmatic indicators in order to reach a valid and Repeatable explanation. For this purpose, six shopping centers were investigated by cluster sampling method. Quantitative and qualitative data from observation, field surveys, tracking, graphic drawing, etc. have been evaluated in the form of analytical diagrams.
    The results of the research indicate that the shopping centers of Tehran in the last three decades have changed from the purely economic, cultural and social ones to changes in the program, and in indicators such as the type and degree of tenant mix, the ratio of the space to inconsistently, the variety of individual typology, and so on.
    Keywords: Shopping Centers, Program Indicators, Developments in recent decades, Tehran
  • omid mobaraki * Pages 105-119
    The after industrial revolution social and economic changes, especially technologies in developed countries and consequently on them developing countries is impress. So that increased the number of urban population than number of rural population. And in a place of bridled and without a plan and rural migration have problems urban management. And globalization efficient management converted to passive management. The like other Iran cities, Maragheh city unplanned development due to rural migration and this have problem directory services. The purpose of the research is evaluation of citizen satisfaction from the performance of Maragheh municipality in different zones. The main research method is descriptive – analytical and fore data’s analysis used SPSS software. Research finding shows, there is no relation among demographic variables with satisfaction rate, the citizen satisfaction amount than municipality performance is weak. Among zones in satisfaction than municipality performance there is no difference, eventually with knowing and awareness comments of citizen Municipality can reduce weakness.
    Keywords: Key words: Evaluation, Satisfaction, Citizen, Performance, Maragheh Municipality in Different Zones
  • Majid Abolfathi, heidar lotfi * Pages 121-143
    A significant part of the dangers of the reindeer has a roots external and that the insecurity created by geopolitical crises has made it harder to deal with the crisis of the microspheres.Geopolitical crises are a particular type of international crises of geo-political origin. This is the most important feature of the geopolitical crisis.The main objective of this paper is to analyze and investigate the dangers of the microscope from the point of view of the geopolitical crises of the Persian Gulf region. The main question of the article is how are the geopolitical crises of the Persian Gulf region in the dangers of the region?The results of this paper show that the tragedy of the Greenpeace in the Middle East region is not exclusive to a single country or part of the region, including Iraq, Syria and Iran, But most of the countries in the region are struggling with this dangerous phenomenon, and like Syria and Iraq, many residents of the 25 provinces of the country are also at risk of this phenomenon. The most important refurbish centers in the region, which have been registered at research centers, are the central deserts of Saudi Arabia, the Gulf States, North Africa, and the two southern and western deserts of Iraq and the center of Syria.
    Keywords: Keywords: microstrip, geopolitical crises, Persian Gulf region, Iran
  • Amer Nikpour *, Morteza Mehralitabar Firuzjahi, Morteza rezazadeh, Fatemeh Allahgholitabar Nesheli Pages 145-158
    The overall purpose of spatial planning is to establish social justice and distribution of wealth and welfare among people of community. Unbalancing among the developing countries cause to gap and increased regional inequality. In this regard, studying economic, social and educational inequality and regional welfare is an important intervention for planning to economic growth, social welfare and spatial arrangement of national/regional economic. The present paper has an applied approach and the research method is descriptive-analytic. For analyzing data these procedures are used which include: techniques and models of Variation coefficient, Entropy coefficient, Composite index, Lorenz curve and Gini coefficient within SPSS, GIS also by thirteen health and treatment indexes. Required data were provided from statistical center of Iran and other organizations. Findings of this investigation indicate that dispersion coefficient of several health and treatment services indexes are very different: in this manner that variation coefficient is varied .25 to 1.01 in the province. The main reason of this variation in geographical divisions of Mazandaran is the differences in number of graduated students of medical science and private investments in some indexes. Based on achieved Composite index, Sari and Babolsar are the most possessed and deprived cities in Mazandaran with regard to health and treatment services. Gini coefficient achieved from 1390 state show that spatial distribution of health and treatment services has not been balanced yet. However, calculating the entropy coefficient in shows that the distribution of health services is moving towards more balance and spatial regulation.
    Keywords: spatial analysis, social justice, health, treatment services, Mazandaran
  • mehrdad matani*, ‌Fateme Akbarian, Seyedeh Sheydeh Nasrin Taghizadeh Pages 159-180
    In the classical sense, tourism requires a real space and relocation of location to another location. But with the advent of information and communication technologies, the Internet and cyberspace have made a significant contribution to leisure and tourism planning. In a way that apart from the important role played by providing tourists with services new type of tourist has been shaped by the name of virtual tourism. The purpose of this paper is to analyze the role of cyberspace in the developments of the tourism industry, especially cultural and historical tourism. The main question of the present article is how does cyberspace affect tourism industry, especially cultural and historical tourism? The results of this article show that cyberspace is one of the most important factors shaping the tourism industry because it plays an important role in the marketing and supply and demand of the tourism market and on the other hand in some types of tourism and especially cultural and historical tourism that is not just the discussion of income and profits in them that is not the main motive of supply and demand Cyberspace is easily accessible to marketers and market demand by spending less time and money. To answer this question the hypothesis we are trying to test is that internet tourism has played a large role in the development of the tourism industry in today's digitalized world it serves as a driving force for economic tourism development.
    Keywords: Cyberspace, Tourism, Information, Communication Age, Cultural, Historical Tourism
  • javad alibeygi *, hossein mahdizadeh Pages 181-193
    Housing is one of the basic necessities of every human being and in different countries; governments have implemented comprehensive plans and Proceedings in the field of housing in different classes. One of these proceedings on Iran in recent years is the policy of housing for low-income classes which is known as the "Mehr housin". According to the execution and completion of most of its phases, is required by various methods, be examined its effects and consequences.The aim of this study is the effects of Mehr housing projects in the city of Ilam on encouraging villagers to migrate and settle in this project. Accordingly, the type of research is applied, research method is descriptive and analytical, the method of collecting information is library and field and methods for data analysis is both descriptive and inferential statistics (T-test & Friedman). Statistical society under study is consists of rural migrant households resident in janbazan sector of Ilam city which had migrated to this city between the years 2012 to 2016 that obtained the number 86 head of household according to snowball sampling. The results show the “Mehr housing bank facilities” has been effective in encouraging rural-urban migration. Also, the results of the research show that supervision and government regulations related related to Housing Mehr" have been effective in encouraging the migration of villagers to the city.
    Keywords: Keywords: Mehr Housing, rural-urban migration, Ilam city
  • Akhtar Shiri, Hussein Abolhasan Tanhaei *, Tahmoures Shiri Pages 195-209
    This research was carried out with the aim of studying the effects of nomadic settlements on changing the stratification of villages during the rehabilitation period of Reza Shah Pahlavi. The research strategy was abduction and used existing documents. In order to fund research, triangulation or multi-dimensional technique in data collection sources, reference was made to government documents and letters, book of Reza Shah's memories, and narratives of historians. The results of the research showed that the government, the strategy of settling and disarming tribes by force and violence, unifying nomadic dresses, making clearers in nomadic control policies, paying benefits to nomads for housing, exempting nomads from taxes consideration of livestock and livestock, the exemption of displaced nomads, provision of facilities to tribes for the reproduction of livestock and livestock, and the education of the farming principles of settled nomads, which has led to an increase in rural populations, the diversification of rural populations and the spread of landowners. Semi feudal. But the tribes who, before being supported by the military and political forces of the nomads by Germany, Russia and Britain, and resisted disarmament and turned into potentially active forces that could, if necessary if necessary, Forces become anti-government.
    Keywords: Nomadic Settlement, Social Stratification, Disarmament, Individuality, Triangulation, Abduction
  • Yousof Moosaei, Majid Vali Shariat Panahi *, alireza estelaji Pages 211-219
    Tourism today has become one of the major economic stimulants in an international level, and specialists of economic issues assume that along by insurance and banking as major dynamic industry in the current century. Rural tourism is one of the major components of tourism industry and is the main power of improving economic growth in rural areas. It has also made a strategic chance and led to the diversity of local economy.
    Tourism industry particularly going to different regions as a new aspect to extend coexistence of human and so city has been expanded for today’s economical productivity Sahand rural district has a relative advantage due to its beautiful nature and landscapes: This research is aimed to asses and fins the feasibility of ecotourism strengths of Kandovan rural.
    Finding of this district on the basis of tourism capabilities shows that this rural district, having its special geographic situation located can be one of tourism poles of Iran but main obstacle and big weak point to obtain this aim is related to managing problems and various decision makers and also problems in substructures.
    Alternatives and methods in traduced in this research can be effective in optimization of existing conditioned arranging tourism in rural.
    Keywords: Stable rural development, Stable tourism, Kandovan
  • Seyyed Hassan Kaboli *, Peyman Akbarzadeh, Mohammad Najarzadeh Pages 221-235
    The present paper is aimed at the feasibility and tourism problems in the Siyazakh dam aera. The emphasis of the article is on the creation of tourism opportunities due to the construction of the dam and the infrastructure created for this industry; therefore, considering the consequences of dam construction on the tourism industry in the upstream and downstream of the dam, using the three main components Economic, social, and cultural considerations, and examines the opportunities, weaknesses and threats of tourism from the perspective of the communities of the region and authorities. Therefore, the method of socio-economic impact assessment and strategic model of SWAT was used. In order to analyze the data in the qualitative part of the technique of compilation of mental maps, content analysis was used and in the quantitative part of the Likert spectrum by comparing residents' attitudes and factor analysis has been used. The findings show that by creating a new attraction in the tourism area, the upstream and downstream of the dam has greatly increased, and at the bottom of the dam has improved the welfare and economic conditions of the inhabitants, but in the upstream due to forced displacement of residents Upstream and lack of plans to resettle these communities in new places close to their former villages and lack of infrastructure. Upstream tourism could not improve the welfare and economic conditions of this community, which has the most environmental, material and spiritual damages, As the most important foreign tourism threat in the upstream villages
    Keywords: Sustainable Development, Rural Tourism, Construction of the dam
  • siamand maroofi, qader bayzidi * Pages 237-254
    The present study was conducted with the aim of evaluating Mahabad's “family park” based on the components of continuous presence of users in space, as well as Identifies the affecting factors on Improvement of the people’s presence in space, through descriptive-analytic method. The data gathering method in the present study is documentary and field studies. Documentation sources have been used to develop theoretical principles and extracts the spatial appraisal indices. The field studies have been conducted in the form of questionnaire to evaluate spatial indicators and assessment the affecting factors on continuous presence of users in space. Also, SPSS software was used for Cronbach's alpha, KMO, Bartlet, T.test and multiple linear regressions. The value of Cronbach's alpha and KMO tests, higher than 0.7, as well as the significance level of Bartlett's test, were less than 0.05, that indicating the internal and structural definition of reliability and validity of distributed questionnaire. Also, the results of t.test on independent case study showed that generally studied urban space was average in terms of space users. The results of multiple linear regression analysis revealed that the components of activity diversification, sociability, Memorable, identity, comfort and vision and access are the most important and most influential factors that improve the presence of people in the study area. Meanwhile, diversity of activities and sociability can be expressed as the most important components in this field.
    Keywords: Continuing presence, Public spaces, Community space components, Family park in Mahabad
  • kazem Borhani *, Abolfazl Meshkini Pages 255-266
    Growth rate of urbanization has led to significant changes in land use, resulting fragmentation of urban land, each of which allocated to specialized purpose. In spatial planning, fragmentation is a known phenomenon whose initial advent can be found in urban land use. Fragmentation space is often perceived as a negative phenomenon in the fundamental of policy spat, but the aim of this study is to assess the balance of spatial function using the concept of space in urban neighborhoods. The research method in this study is combination of descriptive-analytical and comparative methods. In order to measure the fragmentation of urban functions, Rff and Aff indexes have been used. The results indicate that these two indicators are an appropriate tool for measuring the spatial and functional integration of land usage in the neighborhoods. The two indicators were studied in District 1 neighborhoods of region 14 of Tehran. the results indicate that all the neighborhoods are in high level of spatial and functional integration in terms of indicators Aff and Rff, except Dojkam and Ahangaran.
    Keywords: Urban fragmentation, Space balance, index fix & Aff
  • payam paslari, moshabaki Asghar *, Ali Asghar Anvari, mani Sharifi Pages 267-287
    This study aims to investigate the effect of the mental image of the store and the service quality on WOM and also aims to compare the regional approach in rural and urban sections of Hormozgan Province. In order to fulfill this purpose, cellular phone was considered as one the most necessary and highly consumed goods with a broad market and was divided into rural and urban sections according to its regional features. The sample under the study included two groups of 384 buyers of cellular phone who were randomly selected from Banadar-abbas city and its neighboring rural areas. The data were collected through a standardized questionnaire and analyzed using Smart PLS software. The results showed that, on the one hand, in urban parts of Banadar-abbas city, the mental image of the store has a meaningful impact on the consumer satisfaction. In other words, alike the mental image of the store, the price of a product, the location of a store, its atmosphere, and the strategies it opts, and involvement in charity and social activities affect the satisfaction of customers. On the other hand, the mental image of the store in rural areas does not have a meaningful impact on consumer satisfaction. Put it differently, in these areas, the mental image does not affect consumer satisfaction and consumers are not sensitive about the store from which they buy their desired goods. Also, the effect of service quality on the consumer satisfaction has led to meaningful results in both urban and rural areas. Finally, the effect of consumer satisfaction on WOM was affirmed in both rural and urban areas.
    Keywords: Service Quality, Mental image of store, WOM, Regional features
  • mohsen janparvar *, Arash Ghorbani sepeher Pages 289-310
    Cities are among the spatial-geographic phenomena that have gained a great place and role in recent decades. This prominent role played by cities, partly influenced by changes in power and levels of power, has increased the role of subordinate actors, has led to the formation of geopolitical issues in the cities, and has led to a new thematic trend in Geopolitical knowledge is formed as a geopolitical city. With the formation of this thematic tendency, extensive efforts have been made to conceptualize it, but no specific work has been done in explaining and understanding the geopolitical factors of the city. Accordingly, the present paper, using a descriptive-analytical method and using library and Internet findings, seeks to answer the question of which geopolitical shaping factors are urban? The results of this study indicate that urban geopolitical factors consist of more than thirty components that are in the form of four dimensions of geopolitical factors of natural nature, geopolitical factors of human nature, geopolitical factors with a combination of nature and geopolitical factors of human nature. They can be divided. Recognizing these geopolitical components can significantly and scientifically and practically be the basis for a better and more realistic understanding of the issues involved in urban role play and role play.
    Keywords: city, geopolitics, urban geopolitics, geopolitical factors
  • Masoud Haghlesan *, Hadi Hajivand Pages 311-322
    Cities with all the new facilities, are not capable of providing safety & peace for citizens, like in the past. therefore, the attention to the concept of citizen safety and its promotion methods has become one of the main priorities of urban professionals and theorists. New environmental design approaches emphasize the fact that, paying attention to the physical structure of urban spaces and application of special rules in them, a wide range of crimes can be prevented. The CPTED approach can be considered as a kind of targeted approach to the efficient and intelligent design of environmental components in crime reduction, which effectively affects social capital increase, improving quality of life, increasing citizenship satisfaction, and improving social welfare of the community. This research seeks to assess the feasibility of implementing the CPTED approach in Islamic cities. In the present study, the indexes of Islamic city and CPTED approach are measured in Tabriz municipalities using Pearson and regression tests. The calculations indicate that there is a meaningful relationship between the indicators of the Islamic city and monitoring public spaces, supporting the development of social activities, controlling of visual and physical access to urban spaces, paying attention to the hierarchy and the scope of urban spaces are most important in applying the CPTED approach in the Tabriz municipality regions.
    Keywords: Environmental Safety, Islamic city, CPTED, linear Regression, Tabriz Regions
  • alireza dehghanpoor *, Mohammad Ali salmani nodoshan, alireza dehghanpour farasha Pages 323-333
    Along with an increase in the number of vehicles in the city and according to the considerable size and volume of these devices, predicting in densely populated spaces has found the matter to park the car. Due to the narrow streets of the historic fabric of width of city and the presence of major land uses market and business, tourism and culture Tourism, this area was chosen for the investigation and site selection public parking. According to studies in the field of 12 criteria Selected for locating these parking and using hierarchical analysis, each of these criteria, weighting and application environment ARC GIS map of these users are prepared and then layer of the overlay and determined suitable locations for parking in a barren and desolate land for an acceptable extent. The results showed that the distribution of the current parking area is good, but in some places the number of parking isn’t demand. Also among users under investigation, close to tourist centers, medical and shopping centers had the highest priority.
    Keywords: Site location, Public Parking, AHP, Yazd
  • somayeh zin afza, hesamodin sotudeh * Pages 335-350
    Nowadays, a great need for green space and parks in the cities is felt, since human’s spirit demands such environment after tiresome daily activities in order to relax. Under such circumstances, constructing parks can fulfill a part of these mental needs by bringing a sense of comfort to people. Considering the significance of such spaces, this research aimed to give instructions for designing an urban coastal park by identifying environmental elements, natural and climatic potentials of hot and humid regions, in order to fill the users’ leisure times. Theoretical foundations and case studies were surveyed, before identifying and analyzing the regional effective factors on users’ comfort. The research method is descriptive-analytical aimed to be practiced and eventually view design suggestions for this geographical field were formed according to the studies. The most important results of this research by using simple and applicable methods, we can provide a pleasant environment to fulfill various aspects of life such as modular, social, Climate comfort, emotional and etc. according to emotional and physical needs of people and encourage them to visit such places more regularly.
    Keywords: view designing, hot, humid climate, coastal line
  • dr saadi mohammadi, chnoor mohammadi *, mahsa haji Pages 351-367
    In addition to growth in all aspects of development, balanced distribution also takes place. Balanced distribution facilities and services, a step towards eliminating regional imbalances. The aim of this study was to investigate the spatial distribution and regional inequalities in the city of Kermanshah in terms of development indicators. The study is analytical-functional and methods of doing it. Statistical population is 14 city of Kermanshah The selection of 45 variables of education, culture, health - care infrastructure weight of each variable is determined using the Shannon entropy and multi-criteria decision-making models (VIKOR, topsis and saw) and the compilation and ranking Kandrst development. The results show that . development level between -13 to 13, while the cities of Qasr-e Shirin, Paveh and Sahneh the orientation developed in the first to third rank, Kangavar city, Rvansar, Dalahooand Gilan-e-Gharb relatively developed, cities Sanghar, Kermanshah, Javanrood and Harsin are developing and the cityof Islamabad-e West,Salas-e Babajaniand Sarpol zahab are deprived of development that show the differences and inequalitiesin theregionis thedevelopment of cities.
    Keywords: spatial distribution, inequality, regional, Kermanshah, Kandrst
  • Zein al, Abedin Karami, heidar lotfi *, Ali Naseri Manesh Pages 369-393
    The islands in the Persian Gulf region, and in particular Qeshm Island, are areas in Iran that need to plan.Are for tourism development.The main question of this article is that the Persian Gulf and its islands, especially Qeshm Island, should play a role in planning tourism development in Iran?The hypothesis of the article is that in planning tourism development in Iran, tourism should be considered as a system related to the factors of supply and demand. Demand factors are domestic and international tourism markets and local residents who use tourist attractions, facilities and services. Factors supplying tourist attractions and attractions are residences and other facilities and services.The results of this paper show that considering the potential of both the Persian Gulf tourism supply and demand, especially the Qeshm Island, these areas should be taken seriously in the tourist destinations and from the margin to the planning text Transmit. The present research is qualitative in which it has been tried using library resources and research papers As well as other scientific sources, analyze and explain the position of the Persian Gulf and its islands, in particular Qeshm Island, in planning tourism development in Iran, taking into account the potential of supply and demand.
    Keywords: Tourism, Planning, Development, Gulf Islands, Qeshm Island
  • shahram tahmasebi, mehrdad javaheripour *, reza ali mohseni Pages 395-409
    The purpose of this Article is to investigate the Structuration of participatory patterns in the Islamic Republic of Iran. Theoretical approach is based on the viewpoint of the Giddens Structuration. This study is comparative research method and documentary technique. The article believes that the most fundamental feature of the political system of the IRI is the rule of God. Due to, the political system sought to strengthen the religious community in Iran, because the political forces that supported the political system came from this religious community. But civil society has also survived, because of those political forces that are not necessarily proponents of the existing political system. According to the Structuration theory, three participatory patterns have been observed: (a) the pattern of conflict; (b) the pattern of support C) an unprotected pattern that has an incomplete participatory pattern and is constantly attracting and rejecting the mainstream of political power in Iran.
    Keywords: Structuration, Political Support Participation, Political non-Support Participation, Rule of God
  • reza darvishi, mohammadreza rezaei *, shamsoldini ali Pages 411-426
    Industrial tourism, whose development requires knowledge and adequate knowledge of the factors affecting economic, social and cultural factors. Without the knowledge of the facilities available in each region, there will be no possibility of planning and scientific prediction. In fact, the recognition of natural, economic, social, etc. power in each region, allows planners to identify, based on the status quo, and the capabilities of the region, its development and direction. Therefore, in order to investigate the effects Economic tourism on the development of the region, the views of citizens on the development of tourism activities in the living conditions and life of the citizens of Deylam, has been surveyed. The research method is descriptive-analytic in this survey. The statistical population of this research is the population of 25730 people in Bandar Deylam. By computing the Cochran formula, 378 individuals were selected as sample and randomly. By deducing and analyzing the findings of the questionnaire , The relationships between variables through descriptive statistics (such as descriptive tables, etc.) and inferential statistics (T test), have been evaluated and analyzed using SPSS software capabilities. The results of the research show that the existence of coastal tourism related activities and its related activities with the economic development of the region has a significant relationship at the level of 0.05 and a significant level of p =0/000. This relationship is significant to the extent that most citizens consider the role of tourism, and in particular coastal tourism, in effective economic development and sustainable development.
    Keywords: Coastal Tourism, Citizens' Satisfaction, Port Deylam
  • Ebrahim pourramezan *, gholamreza nabi bidhendi, saeed givehchi, mohammad hassan nami Pages 427-434
    Hi root planning and urban design can be traced to decisions made by the public sector or urban management. Urban management and city are heavily dependent on the performance of its current two twin. The role of urban management in urban development from different perspectives to that in this study the 5th District Tehran, using a questionnaire construction, to determine the components of the intervention of urban management in urban development from the perspective approach to physical attention. The research data by Kolmogorov-Smirnov studied and then using factor analysis to extract the physical components affecting the development of urbanization in the region, the results of this study indicate that the most important of factors in order of preference are indicators of the quality of the 0.91 correlation with the greatest impact, making the index with correlation coefficients of 0.90 second, the capacity index with correlation coefficients of 0.88 ranked third
    Keywords: Urban management, physical features, build quality, 5th District Tehran
  • Amir Gandomkar *, Iraj Heydari, Mohsen Bagheri Bodaghabadi Pages 435-448
    Temperature is one of the most important parameters of the climate that is effective in determining the role and distribution of other climatic elements. The purpose of this study was to investigate the relationship between monthly and annual temperature in Mazandaran watershed and distant link patterns. In this regard, average annual temperature data of 97 concurrent and meteorological stations within and outside the basin, as well as 33 distant link patterns during the statistical period (2014-2014), were used. First, the data were standardized in the standard software and standardized in the SPSS software. The grid was then designed based on the descending gradient algorithm (SCG), the hyperbolic animation function for the hidden layers and the same moving function for the output data. The entire network structure was considered to be 1 to 2 hidden layers and more than 600 networks were created. During this process, 70% of the data was for training and 30% for the test. Then, to evaluate the performance of the model, we used the statistical criteria including the sum of squares of errors and relative error. The results showed that the monthly data, temperature of a month ago and ONI and NINO3 patterns are more important and show more relevance with the monthly temperature of the study area. In annual data, the AMO, NCP, AO, NAO patterns and the one-year-olds' temperature were above 60%. Therefore, it can be stated that the mentioned patterns are more related to the annual temperature of the basin than other patterns.
    Keywords: Teleconnection, Caspian Sea Basin, Temperature, Neural Network, MLP Model
  • Mohammad Shabani, Mohammad Reza Zand Moghaddam *, saeid kamyabi Pages 449-466
    The vital arteries of cities are the most important components of the sustainability and economic, social and even cultural and political dynamics of them. In analyzing the vital arteries of what is important in normal conditions, the capacity and quality of their efficiency are for the benefit of the citizen. But when it comes to natural and man-made crises, the important thing is the city's vital arteries are fairly reliable in the management of the crisis which is largely determined by their quality. Tehran has been exposed to natural and artificial crises since the past and naturally, with the crisis management approach, we need to analyze its vital arteries. The main question of this article is that what are the critical arteries of Tehran with an emphasis on area one in the context of crisis management approach? The research hypothesis is that seams the best method for measuring the quality and efficiency of vital arteries in Tehran is to obtain per capita quantitative and qualitative supply of water supply, electricity, telecommunications and transportation systems in each region and its adaptation and analysis with the standards of crisis management science. The results of the paper show that the situation of Tehran's critical arteries with the crisis management approach in Tehran's 9th area reflects the fact that about 70% of the tissue has a medium-high vulnerability. Given this introduction, this paper will be attempted Using the information and statistics available on the vital arteries of Tehran and drawings and tables, as well as books and scientific articles analyze the status of critical arteries in Tehran with an emphasis on the area not in the framework of crisis management approach.
    Keywords: Keywords: Vital Arteries, Crisis Management, Tehran City, District 9