فهرست مطالب

  • پیاپی 10 (بهار و تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/06/28
  • تعداد عناوین: 8
|
  • پیش گفتار
    سیدعلی عماد صفحه 7
  • حمید احمدی، صبریه کرمشایی صفحه 9
    مقاله حاضر در پی پاسخ به این سوال است که سیاست مداخله جویانه قدرت های خارجی در دوره مشروطه چه تاثیری بر ساختار سیاسی آینده ایران به جای گذاشت؟ پاسخی که برای این سوال در نظر گرفته شده، این است که قدرت های خارجی با دخالت در امور داخلی ایران به ناامن کردن کشور پرداختند و ضمن گسترش گرایش های استقلال طلبانه، شرایط را برای طرح دولت قدرتمند فراهم کردند. به طور کلی، مطالعات اسناد موجود نشان می دهد که علاوه بر ناامنی های برجای مانده از عصر قاجار، استقلال، حاکمیت و تمامیت ارضی ایران نیز مورد تهدید واقعی قرارگرفته بود. نتیجه این وضع، اقتدارشکنی آشکار دولت ایران بود. درمجموع، تشدید ناامنی نشان داد، جامعه، آماده کودتا برای پایان دادن به اشغالگری و ناتوانی دولت هاست تا بدین طریق، ماموریت اصلی مشروطه که همانا ساخت دولت قدرتمند در برابر ناامنی بود، این بار به دست نیروهای قزاق تحقق یابد.
    کلیدواژگان: سیاست های بین المللی، مداخلات خارجی، جنبش مشروطه، ناامنی، دولت قدرتمند
  • فاطمه حسین پور صفحه 25
    برگزاری انتخابات آزاد، از مهم ترین و بارزترین مشخصات دموکراسی در جهان امروز است. بند سه ماده 21 اعلامیه جهانی حقوق بشر، اشعار می دارد: اساس و منشا قدرت حکومت ، اراده مردم است؛ این اراده باید به وسیله انتخاباتی برگزار گردد که از روی صداقت و به طور ادواری صورت می پذیرد. از این رو پارلمان و شیوه برگزاری انتخابات پارلمان در یک کشور، نقشی تعیین کننده در اراده مردم یک کشور دارد. هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی تطبیقی شیوه برگزاری انتخابات پارلمان و نظارت بر انتخابات پارلمان در ایران و انگلستان است. از دیگر اهداف تحقیق حاضر باید به بررسی اقسام نظارت در ایران و تفسیر شورای نگهبان از مفهوم نظارت اشاره کرد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که ویژگی هایی که مسئولین برگزارکننده انتخاب در ایران بر آن تکیه می کنند، ویژگی هایی کلی و مبهم است و همه پرمناقشه و بحث انگیز که در هر دوره به یک شکل تفسیر و تعبیر می شود و همیشه جای اما و اگر را باز می گذارد؛ برخلاف ایران در نظام حقوقی انگلستان مرجع تعیین صلاحیت و نظارت در انگلستان با توجه به مشخصه عینی بودن ملاک ها مشکلاتی را از آن دست که در نظام انتخاباتی ایران مورد بحث است، به وجود نمی آورد.
    کلیدواژگان: ایران، انگلستان، پارلمان، انتخابات، نظارت
  • توران طولابی صفحه 47
    با تدوین قانون اساسی مشروطه در ایران و عثمانی، مفهوم «مردم» نیز جلوه مدرنی یافت. این رخداد نقطه عطفی در آگاهی مردم (متعلق به این دو بستر سیاسی) به حقوق خود و نقشی که در تعیین سرنوشت سیاسی داشتند، بود. طبق اصول قانون اساسی، مردم از یک رشته حقوق فردی و اساسی برخوردار شدند که پیش از این سابقه نداشت. در این پژوهش با روش تطبیقی و با تکیه بر واکاوی متن قانون اساسی، نخست، جایگاه مفهوم ملت و سپس وجوه اشتراک و تمایز نخستین تجربه قانون اساسی در ایران و عثمانی بررسی می شود. نتیجه پژوهش نشان می دهد که هم در ایران و هم عثمانی، قانون اساسی، فصل متمایزی در زمینه حقوق اساسی مردم گشود. با این حال، در قانون اساسی ایران، مردم دست کم بر روی کاغذ، به عنوان پشتوانه و منشا مشروعیت نهاد قدرت معرفی شدند و سلطنت به مثابه امری نشئت گرفته از خواسته آن ها تلقی شد. اما در عثمانی با اینکه حقوق فردی معینی برای اتباع درنظر گرفته شد، در مقایسه با قانون اساسی ایران، دامنه حقوق مردم به حقوق اساسی از این دست تسری پیدا نکرد. وانگهی، مفهوم عثمانی گرایی سبب شد تا تاکید بر حقوق مردم در این قانون، تابعی از تلاش عثمانی برای عبور از بحران تنوع قومی دینی باشد.
    کلیدواژگان: ولت، ملت، مجلس، قانون اساسی مشروطه، ایران، عثمانی
  • مهدی قسام زاهدانی صفحه 63
    دوران قاجاریه یکی از تعیین کننده ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران در شکل گیری هویت نوین ایران بوده است. در این مقطع، شخصیت های متعددی در حوزه های مختلف سیاسی و مذهبی رشد کردند که در تاریخ معاصر ایران اهمیت بسزایی دارند. در این زمینه، مقطع میانی جنبش تنباکو تا جنبش مشروطیت از اهمیت بیشتری برخوردار است. بررسی شخصیت سیاسی و مذهبی نجفی اصفهانی (13321262ه. ش.) به دلیل نقشی که ایشان در اصفهان و صفحات مرکزی ایران طی مقطع حساس دوره ناصری و مظفری داشت، اهمیت بسیاری دارد. این مقاله با رویکردی تحلیلی و بر اساس مطالعات کتابخانه ای به دنبال پاسخ به این پرسش اساسی است که رویکرد سیاسی مذهبی آقانجفی چه تاثیری بر تحولات تاریخی اصفهان داشته است؟ یافته های حاصل از این تحقیق، بیانگر نقش ضداستبدادی و ضداستعماری آقانجفی در اصفهان است که راه را برای ایجاد جنبش های مردمی ضداستعماری و ضداستبدادی طی دوره های بعد فراهم کرده است.
    کلیدواژگان: قاجاریه، اصفهان، قیام تنباکو، مشروطیت، آقانجفی
  • محسن مدیرشانه چی ، علی زارعی صفحه 81
    انتخابات مجلس هفدهم از رویدادهای مهم تاریخ معاصر ایران در روند دموکراسی بود. اهمیت خاص این دوره از انتخابات شاید بیشتر از این رو باشد که تنها دوره ای است که مقارن با استقرار حکومت ملی و مردمی در ایران هم زمان با نخست وزیری مصدق صورت گرفت. هفدهمین دوره قانون گذاری در هفتم اردیبهشت 1331 آغاز شد. انتخابات در برخی از حوزه ها به علت تشنجات سیاسی و دخالت گروه های صاحب نفوذ محلی به تعویق افتاد. در این دوره، 79 کرسی از 136 کرسی مجلس دارای نماینده بود. انتخابات مجلس در این دوره در نیشابور با تقلب و جنجال های سیاسی همراه شد و به کشته و زخمی شدن چند تن انجامید. در این مقاله بر اساس اسناد و مدارک و منابع مکتوب، روزنامه های منتشر شده در آن ایام و هم چنین مصاحبه با آگاهان محلی، روند برگزاری این دوره از انتخابات در نیشابور و وقایع مرتبط با آن بررسی شده است.
    کلیدواژگان: نیشابور، مجلس هفدهم، انتخابات، تنش های سیاسی
  • عباس نوروزی صفحه 95
    هدف این مقاله، مقایسه عملکرد کمیسیون کشاورزی مجلس شورای ملی در دوره های نوزدهم و بیست و یکم است. دوره های فوق از این جهت انتخاب شد که در فاصله بین دو دوره، اصلاحات ارضی به عنوان مهم ترین برنامه انقلاب سفید شاه به وقوع پیوست. بنابراین، هدف این مقاله، مقایسه عملکرد کمیسیون کشاورزی در مقاطع قبل و بعد از اصلاحات ارضی است. برای دستیابی به هدف مطالعه، از 3 معیار استفاده شده است؛ این معیارها عبارت اند از: سوالات اعضای کمیسیون از وزارت کشاورزی و سایر اعضای کابینه در مورد بخش کشاورزی؛ نطق های قبل و بعد از دستور اعضای کمیسیون با تاکید بر پرداختن به مشکلات بخش کشاورزی؛ و اظهار نظر اعضای کمیسیون در مورد طرح ها و لوایح مرتبط با بخش کشاورزی. روش تحقیق مورد استفاده تاریخی و روش گردآوری اطلاعات، اسنادی و مبتنی بر مشروح مذاکرات دوره های نوزدهم و بیست و یکم مجلس شورای ملی است. نتایج مطالعه نشان داد که از منظر سوال از وزارت کشاورزی، کمیسیون کشاورزی دوره نوزدهم با طرح 25 سوال در مقابل هیچ پرسش کمیسیون دوره بیست و یکم به صورتی بارز فعال تر بوده است. در مقابل، از نقطه نظر اظهار نظر نسبت به طرح ها و لوایح مرتبط با بخش کشاورزی می توان کمیسیون کشاورزی دوره بیست و یکم را موفق تر ارزیابی کرد. از جهت پرداختن به مشکلات بخش کشاورزی در نطق های ارائه شده می توان عملکرد هر دو کمیسیون را برابر قلمداد کرد.
    کلیدواژگان: مجلس شورای ملی، ایران، کمیسیون کشاورزی، دوره های نوزدهم و بیست و یکم
|
  • Hamid Ahmadi, Sabrieh Karamshahi Page 9
    The present paper seeks to answer the question of how the interventionist policies of foreign powers during the Constitutional era influenced the future political structure of Iran. The assumed answer to this question is that foreign powers interfered in internal affairs of Iran to insecure the country and, while expanding local separationist movements, provided the conditions for the proposal of a Powerful Government. In general, documentary studies show that in addition to the insecurities remaining from the Qajar era, the independence, sovereignty, and the territorial integrity of Iran were also under a real threat. The outcome of this situation was the visible fall of the authority of the Iranian government. In sum, the escalation of insecurity revealed that the society was prepared for a coup to end the occupation and the incapability of the governments, so that the main mission of the Constitutional Movement, which was to build a powerful government against insecurity, this time would be realized by the Kazakh forces.
    Keywords: International Policies, Foreign Interventions, Constitutional Movement, Insecurity, Powerful Government
  • Fatemeh Hosseinpour Page 25
    The holding of free elections is one of the most prominent characteristics of democracy in today's world. The third paragraph of Article 21 of the Universal Declaration of Human Rights states that, “the will of the people shall be the basis of the authority of government; this will shall be expressed in periodic and genuine elections". Hence, the parliament and the way of conducting the elections of the parliament in one country play a decisive role in the will of the people of a country. The main purpose of the present study is to comparatively examine the methods of holding and monitoring parliamentary elections in Iran and in the United Kingdom. The other objective of the present study is to consider the types of monitoring in Iran and the interpretation of the Guardian Council of the concept of monitoring. The findings of the present study show that the characteristics upon which the organizers of Iran’s elections rely are general, vague, and entirely controversial features which are interpreted differently in each term, and always leave room for ‘buts’ and ‘ifs’. In the UK legal system, however, contrary to Iran, the United Kingdom's jurisdiction and monitoring authority does not, in view of the objective nature of the criteria, create the problems that govern the Iranian electoral system.
    Keywords: Iran, the United Kingdom, Parliament, Election, Monitoring
  • Touran Toulabi Page 47
    Pursuant to codification of Iran and Ottoman’s constitution, the concept of "people" has also gained a modern manifestation. It was a turning point in the awareness of the people of these two political platforms of their rights and the role they played in determining the political fate. According to the constitution, people enjoyed a range of personal and fundamental rights that did not previously exist. By relying on exploration of the text of the constitutional law in this comparative study, first, the position of the concept of the nation, and, then, the similarities and differences of the first constitutional experience in Iran and Ottoman are examined. The result of the study shows that in both Iran and the Ottoman, the Constitution opened a unique chapter on the fundamental rights of the people. However, in the Iranian constitution, people were introduced, at least on paper, as the backbone and source of the legitimacy of the power institution, and the monarchy was seen as an emanation of their demands. However, in the Ottoman, while certain personal rights were considered for the citizens, the scope of the people's rights reach the constitutional rights as compared to the Iranian constitution. Moreover, the concept of Ottomanism led to the emphasis of the Constitution of the rights of the people to be a function of the Ottoman effort to overcome the crisis of religious-ethnic diversity.
    Keywords: Government, Nation, Parliament, Constitutional Law, Iran, Ottoman
  • Mehdi Ghassam Zahedani Page 63
    The Qajar era has been one of the most decisive and influential periods of the Iranian contemporary history in shaping the modern Iranian identity. In that period, many figures emerged in various political and religious fields who are of great importance in contemporary Iranian history. In this context, the transition period between the Tobacco Movement and the Constitutional Movement is of greater significance. The study of the political and religious personality of Agha Najafi Esfahani (1883-1953 (1262-1332 Hijra Solar)) is important because of the role he played in Isfahan and the central parts of Iran during the sensitive eras of the Qajar Naseroddin Shah and Muzaffaroddin Shah. This analytical library-based paper seeks to answer the fundamental question of what have been the influences of the religious-political approach of Agha Najafi on the historical changes in Isfahan. The findings of this study indicate the anti-imperialist and anti-autocratic role of Agha Najafi in Isfahan, which has paved the way for the formation of anti-colonial and anti-autocratic popular movements in subsequent periods.
    Keywords: Qajar, Isfahan, Tobacco Uprising, Constitutionalism, Aga Khan Najafi
  • Mohsen ModirShanehchi, Ali Zarei Page 81
    The 17th parliamentary election was one of the most important events of the history of contemporary Iran in the process of democracy. The particular significance of this election round lies mostly in the fact that it was the only round that coincided with the establishment of the National and Popular Government in Iran at Mossadegh’s term as the Prime Minister. The 17th term of legislature began on April 26, 1952. Elections in some regions were postponed due to political tensions and interventions of local influential groups. In this round, 79 out of 136 seats in the parliament were occupied by representatives. The parliamentary election of this round in Neyshabur led to fraud and political controversy, resulting in the deaths and injuries of several people. This article seeks to study the process of conducting this election round in Neyshabur and the related events based on written documents and sources, newspapers published in those days, as well as interviews with local informants.
    Keywords: Neyshabur, 17th Parliament, Elections, Political Tensions
  • Abbas Norouzi Page 95
    The aim of this paper is to compare the performance of the Agriculture Committee of the National Assembly in the 19th and 21st terms. The aforementioned terms have been selected because the land reform, as the most important scheme of Shah's White Revolution, took place during the interval between these two terms. Therefore, the purpose of this paper is to compare the performance of the Agriculture Commissions in the pre- and post- land reform periods. The three criteria selected to achieve the objective of this study are: Question of commission members and other cabinet members from the Ministry of Agriculture about the agricultural sector; pre- and post-commission speeches of members focusing on the problems of the agricultural sector; and comments by members of the commission on plans and bills relevant to the agricultural sector. The research method is historical, and the data collection method is documentary and based on the detailed debates of the 19th and 21st terms of the National Assembly. The results of the study showed that, from the point of view of questions posed to the Ministry of Agriculture, the Agriculture Commission of the 19th term was more prominently active with 25 questions versus no questions posed by the 21st Commission. On the other extreme, from the perspective of commenting on plans and bills relevant to the agricultural sector, the Agriculture Committee of the 21st term can be assessed as being more successful. In view of addressing the problems of agricultural sector in the delivered speeches, the performance of both commissions can be considered equal.
    Keywords: National Assembly, Iran, Agriculture Commission, 19th, 21st Terms