فهرست مطالب

کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور در برنامه ریزی - سال هشتم شماره 4 (پیاپی 804، زمستان 1396)
  • سال هشتم شماره 4 (پیاپی 804، زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/12/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • ابراهیم ساعی مهربانی *، علی سرکارگر اردکانی صفحات 7-20
    در چند سال اخیر علاوه بر تکنیک های پیکسل مبنا از تکنیک های زیرپیکسل نیز جهت تهیه نقشه پوشش برف استفاده شده است زیرا در اکثر مدل های هیدرولوژیکی نیاز به تهیه نقشه پوشش برف به صورت مکرر و با فاصله زمانی کوتاه می باشد که تهیه این نقشه ها تنها با بکارگیری تصاویری با قدرت تفکیک زمانی بالا امکان پذیر است. تصاویری که دارای قدرت تفکیک زمانی بالا هستند، از نظر قدرت تفکیک مکانی پایین و یا متوسط می باشند که در چنین تصاویری امکان وجود پیکسل های مخلوط افزایش می یابد. استخراج اطلاعات از پیکسل های مخلوط، تنها با بکارگیری تکنیک های زیرپیکسل امکان پذیر می باشد. در این مطالعه از تصاویر ماهواره ترا سنجنده مودیس (سایت ناسا) و ماهواره لندست سنجنده OLI (سایت سازمان زمین شناسی ایالات متحده USGS) استفاده گردید. برای انجام مراحل مختلف این تحقیق از نرم افزارهای Envi 4. 8 و ArcGIS 10. 3 استفاده گردیده است. در این روش سطوح برفی تصویر مودیس 1850 کیلومتر مربع و سطوح برفی لندست 1926 کیلومتر مربع برآورد گردید و دقت این روش برای دقت کلی برابر با 90 % و برای ضریب کاپا 86/0 محاسبه شد. همچنین مقدار ضریب همبستگی برای این تکنیک 93/0 محاسبه گردید. لذا با توجه به مقادیر ارائه شده میتوان به صحت و دقت برآورد اعتماد نمود.
    کلیدواژگان: دقت کلی، زیر پیکسل، ضریب کاپا، لندست، مودیس
  • نعمت حسین زاده* ، آناهیتا قربانی، زهرا میر علایی، مجید شاهرودی، محمد جواد فرهمندزادگان صفحات 21-38
    در ایران رشد شتابان شهر نشینی به گونه ای بوده است که متناسب با آن تجهیزات فضاهای شهری به صورت مناسب مکان گزینی نشده اند، امروزه جمعیت پذیری شهرها به همراه مسائل اجتماعی - اقتصادی آنها شکل تازه ای از شهر، شهرنشینی و شهرگرایی به وجود آورده است. از آنجایی که بهداشت و درمان از ضرورت های اولیه زندگی می باشد، لذا خدمات رسانی مناسب و پویا به شهرنشینان نیازمند، استقرار مراکز خدمات درمانی در مکان مناسب در سطح شهر می باشد که نقش مهمی در تامین آسایش شهروندان ایفا می کند. از این رو موضوع مکان یابی، خدمات رسانی، و خدمات دهی بهتر این مراکز در سطح شهر مهم است. بر همین اساس هدف اصلی پژوهش حاضر مکان گزینی مناسب بیمارستان شهری در منطقه19 شهر تهران می باشد، روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و نوع آن کاربردی می باشد. برای رسیدن به این هدف از سامانه ی اطلاعات جغرافیایی و تلفیق روش سلسله مراتبی (AHP) و مدل (Fuzzy) در محیط GIS استفاده شد، ابتدا لایه های مورد نیاز شامل، همجواری با کاربری های سازگار، دسترسی به شبکه ی ارتباطی، نزدیکی به ایستگاه های آتش نشانی، تراکم جمعیت، فاصله از مراکز بیمارستانی موجود، فاصله از مسیل ها، فاصله از جایگاه های سوخت رسانی، فاصله از مراکز آموزشی، شیب زمین، نزدیکی به مرکز شهر و نزدیکی به فضای سبز در سامانه ی اطلاعات جغرافیایی تهیه شد و سپس مقایسه های زوجی به وسیله نرم افزار Expert choice انجام گرفت و در نهایت با وزن دهی معیارها و با ترکیب لایه های اطلاعاتی، مناسب ترین مکان ها برای ایجاد بیمارستان شهری در این منطقه مکان یابی شد.
    کلیدواژگان: منطقه19 شهر تهران، بیمارستان شهری، GIS، AHP، مدل(Fuzzy)
  • علی اکبر جمالی *، رضا رهنمای یزدی صفحات 39-51
    امروزه موجودیت فضای سبز و گسترش آن به عنوان ریه های تنفسی شهر بسیار حائز اهمیت است و این تا آن حد است که بعنوان یکی از شاخص های توسعه یافتگی در جوامع مطرح بوده و نبود آن به معنی عدم وجود سلامت و تندرستی در شهرها تلقی می شود. مقاله حاضر به روش توصیفی تحلیلی و کاربردی بوده و با استفاده از سیستمهای اطلاعات جغرافیایی GIS و لایه های اطلاعاتی فازی شده مورد نظر و انجام مراحل مختلف جهت مدلسازی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی AHP و بدست آوردن وزن لایه های اطلاعاتی و تشکیل مدل نهایی تلفیق فازی به بررسی چگونگی توزیع فضایی و مکانیابی فضای سبز شهری شهر نهاوند استان همدان پرداخته است. مکانهای بهینه جهت این امر مشخص شد. سپس با انتخاب سه منطقه بعنوان مکانهای بهتر و در نظر گرفتن میدان خروجی شهر ، مسیرهای مناسب و بهینه را در جهت رسیدن به این مکانهای جدید پیشنهادی مشخص شد. این روش مدلسازی بهینه فازی برای مسیریابی و مکانیابی را تحلیل نموده است.
    کلیدواژگان: فازی، فضای سبز، مکان یابی، مسیریابی، تحلیل سلسله مراتبی
  • مهدی وطن پرست *، علیرضا افشاری، محسن رضایی عارفی، علی محمد نورمحمدی صفحات 52-66
    تصادفات جاده ای از عوامل بسیار مهم مرگ و میر و صدمات شدید جانی و مالی بوده و آثار سنگین اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن ، جوامع بشری کشورهای در حال توسعه و به ویژه ایران را به شدت مورد تهدید قرار داده است. عوامل جغرافیایی، یکی از مهم ترین عوامل بروز این حوادث مرگبار می باشند. از میان عوامل جغرافیایی که در بروز تصادفات جاده ای نقش دارند سهم پدیده های اقلیمی و ژئومورفولوژیکی قابل توجه است. هدف این پژوهش مطالعه اثرات عوامل اقلیمی و انسانی بر بروز تصادفات جاده ای با استفاده از منطق فازی و سیستم اطلاعات جغرافیایی در محور مشهد-قوچان می باشد. جهت بررسی محور مذکور نقشه های رقومی ، نقشه های زمین شناسی و کاربری اراضی به همراه آمار ایستگاه های هواشناسی منطقه در یک دوره ی 30 ساله و نیز آمار تصادفات جاده ای بررسی شده است. سپس با کلاسه بندی فراوانی تصادفات محور مذکور در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) ، نقشه پهنه بندی خطر تصادفات جاده-ای با درجات زیاد ، متوسط ، کم و خیلی کم تهیه گردید. نتیجه بررسی ها نشان می دهد که نقش عوامل انسانی در بروز تصادفات جاده ای بسیار زیاد است. به طوری که در بروز بیش از 90 درصد تصادفات، عامل انسانی نقش اصلی را داشته است. هم چنین در بررسی خطرخیز بودن مسیر با مدل فازی زبانی، مشخص شد 5 تا 35 کیلومتر اولیه ورودی و خروجی شهرها پرخطر ترین مناطق در بروز تصادفات جاده ای می باشند.
    کلیدواژگان: عناصر اقلیمی، عوامل انسانی، تصادفات جاده ای، سیستم اطلاعات جغرافیایی، فازی زبانی
  • سعدی محمدی، تیمور کریمیان * صفحات 67-84
    علل فقر در نواحی روستایی و چاره جویی برای درمان آن قطعا در بالا بردن سطح رفاه روستاییان، ماندگاری جمعیت، حفظ محیط زیست و در نهایت تحقق توسعه پایدار روستایی نقش بسزایی دارد لذا تحقیق حاضر با هدف شناسایی شناسایی و اولویت بندی علل فقر در نواحی روستایی از دیدگاه صاحبنظران(مطالعه موردی بخش سرشیو شهرستان مریوان می باشد جامعه آماری تحقیق حاضر را کلیه صاحبنظران شهرستان مریوان تشکیل می دهند حجم نمونه در این تحقیق 60 نفر که به صورت هدفمند و با استفاده از فرمول کوکران انتخاب شدند ابزار گردآوری اطلاعات در این تحقیق پرسشنامه محقق ساخته می باشد که رواییان توسط متخصصین تایید و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ 80/0 به دست آمد نتایج تحقیق نشان داد که عوامل اقتصادی، طبیعی، اجتماعی، سیاسی و کالبدی به عنوان عوامل موثر بر فقر در بخش سرشیو مریوان شناسایی شدند همچنین نتایج حاصل از آماره فریدمن نشان داد که عوامل اقتصادی دارای رتبه اول، و عوامل اجتماعی، سیاسی، کالبدی و طبیعی به ترتیب در رتبه های بعدی عوامل موثر بر فقر قرار دارند.
    کلیدواژگان: فقر، عوامل اقتصادی، عوامل طبیعی، عوامل اجتماعی، شهرستان مریوان
  • حمید گوهرنژاد * صفحات 85-101
    براساس آخرین یافته ها افزایش سطح آب اقیانوس ها و دریاها متاثر از پدیده تغییر اقلیم می باشد و این افزایش سطح آب دریاهای آزاد اثرات مستقیم بر زندگی ساحل نشینان خواهد داشت. در مطالعه حاضر اثرات تغییراقلیم بر افزایش سطح آب در تنگه هرمز مورد بررسی قرار گرفته است. برای پیش بینی تغییرات سطح آب در منطقه مذکور از متغییرهای اقلیمی استفاده گردیده است که براساس روش رگرسیون گام به گام انتخاب شده اند. اثرات تغییر اقلیم با مدل چرخه عمومی جو تحت عنوان CGCH3 که شامل دو سناریوی تغییر اقلیم A1B و A2 می باشد، ارزیابی شده است. برای بررسی ارتباط بین متغیرهای اقلیمی و تغییرات سطح دریا مدل شبکه عصبی مصنوعی-موجک مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج بیانگر میزان افزایش سطح آب دریا تا انتهای قرن حاضر در مجاورت تنگه هرمز برای سناریوی تغییر اقلیم A1B بین 64 تا 75 سانتیمتر و برای سناریوی تغییر اقلیم A2 بین 90 تا 105 سانتیمتر می باشد. همچنین نواحی ساحلی که تحت تاثیر افزایش ارتفاع آب قرار خواهند گرفت نیز بر روی نقشه مشخص گردید که نشان می دهد تغییرات سطح آب در این منطقه دارای آسیب پذیری بالایی نخواهد بود.
    کلیدواژگان: سناریوی تغییر اقلیم، افزایش سطح دریا، بندر شهید رجائی، شبکه عصبی مصنوعی-موجک
|
  • Ebrahim Saei mehrban *, Ali Sarkargar ardakani Pages 7-20
    Snow is a huge water resource in most parts of the world. So the amount of snow cover in Tabriz basins for water resource management is essential. In recent years, in addition to pixel-based techniques Subpixel techniques also have been used for mapping snow cover Because in most hydrological models require snow cover mapping on a frequent basis and at short intervals is That produce these maps is possible only with the use of images with high temporal resolution. Images with high spatial resolution, The spatial resolution is low or medium Mixed pixels is increased in such images possible. Extract data from pixel mixture, is possible only by using Subpixel techniques. This study follows three main objectives First measurable snow cover using remote sensing techniques without the physical presence The second study to help assess the accuracy of medium and high resolution images (Landsat image) Third LSU algorithm as the best and most accurate way to monitor the level of snow cover. In this study of satellite images Terra MODIS (NASA website) and Landsat ETM OLI (Site United States Geological Survey USGS) was used. To conduct various stages of research Envi 4.8 and ArcGIS 10.3 software was used. The MODIS image Snow level 1850 square kilometers and 1926 square kilometers were estimated Landsat Snow levels And the accuracy of the method for overall accuracy of 90% and kappa coefficient was calculated 86/0. R Square value was calculated for this technique also 93/0. However, due to the precision and accuracy of the values given can be trusted.
    Keywords: Kappa coefficient, Landsat, MODIS, overall accuracy, Subpixel
  • Nemat Hossein Zadeh*, Anahita Ghorbani, Majid Shahroudi, Mohammad Javad Farahmndzadegan Pages 21-38
    The issue of access to urban services is one of the important issues affecting the various dimensions of urban affairs. One of the factors affecting the physical environment of hospitals is their location in the city. The deployment of every urban element in a specific physical position of the city level is subject to certain principles and rules and mechanisms (mechanisms) that will lead to the occurrence of a particular location in case of observance of the functional position and performance of the element and, otherwise, problems may arise.Many urban and mostly profit-oriented settlements are subject to economic mechanisms and free competition, but public and usually non-profit elements cannot be fully integrated into the mechanisms of the market economy, but also need to address public policy decisions and policies in order to compensate for market inefficiencies. Iran has been the rapid growth of urbanization in such a way that it fits properly locating facilities in urban areas are not. Today, the population of cities with social issues - economic new form of city, urbanization, and urbanization have created. Since the health of primary necessity of life is, therefore, appropriate and efficient services to citizens in need, the establishment of health care centers in convenient locations in the city, which plays an important role in providing comfort to the citizens. The issue of site selection, service, and service centers in the city is better. The purpose of this study locating urban hospital in Region 19 in Tehran, Analytical method and it is functional. To achieve this goal of integrating GIS and hierarchical (AHP) and model (Fuzzy) was used in GIS, The layers are required, including the proximity of compatible applications, access to the communication network, proximity to fire stations, population density, distance from medical centers, the distance from the stream, away from fuel stations, distance training centers, the slope of the land, close to the city center and near green space in the geographical information system was developed, And then paired comparisons were performed by Expert choice the software and finally the weighting criteria and by combining layers of information, the most suitable place to build a city hospital was located in this area.
    Keywords: Region 19 city of Tehran, urban hospital, positioning, GIs, AHP, models (Fuzzy)
  • Aliakbar Jamali *, Reza Rahnamay Yazdi Pages 39-51
    Nowadays, it is very important to exist landscape and we should extend it. This subject is one of the developmental index all over the world and lack of landscape means non-healthy and non- immunity in towns. This paper was as an analytical and descriptive subjects and it is applicable by using GIS (Geographic Information System) systems and informational layers and doing diverse stages for modelling and AHP hierarchy analyzing and getting informational layers and final model. We investigated fuzzy spatial distribution and landscape navigation in Nahavand city in Hamedan state and afterwards we found optimal locations for this thing. Then, we selected three points as the best locations by comparison other locations and by attention to last location was found output square and an appropriate routes for finding these locations. This process has obtained by visible maps in the paper.
    Keywords: Fuzzy, site selection, AHP, Geographic Information System (GIS), routing
  • Mehdi VatanParast *, Alireza Afshari Pages 52-66
    Traffic accidents are the most important factors of mortality and severe damage to life and property in under developing countries. Human society especially Iran, has severely threatened by results of traffic and road accidents. Geographic factors are one of the most important causes of these fatal accidents. Among the geographical factors involved in road accidents, climatic phenomena and geomorphologic factors are very important. This study wants to show how climatic and human factors effect on the incidence of road accidents in Mashhad- Quchan axis by using fuzzy logic and Geographic Information System (GIS). Digital elevation maps, geological maps, land use maps, and local meteorological stations statistics and road accidents statistics in the moment and place of the accident was prepared for this study. Then, by classifying the frequency of accidents occurring according to the geographical situation and integrating topographic layers, geology, slope, direction of slope and land use in the GIS environment in the axis with the help of the fuzzy inference system, mapping the risk of road accidents was prepared with high, moderate, low and very low levels. Consequently, the investigation showed that the human factors have a major role (more than 90%) in the incidence of road accidents.
    Keywords: Climate elements_Human factors_Road accidents_Geographic Information Systems_Mashhad – Quchan Road_Linguistic variables in Fuzzy set theory
  • Sadi Mohamadi, Teymor Karimiyan * Pages 67-84
    The causes of poverty in rural areas and remedies for its treatment will definitely play a role in raising the level of welfare of villagers, population survival, environmental protection and ultimately realization of sustainable rural development. Therefore, the present study aims to identify and prioritize the causes of poverty in rural areas From the experts' point of view (case study of Sarshiyah section of Marivan city), the statistical population of this study is all the experts of Marivan city. Sample size In this research, 60 people who were selected using purpose of Cochran formula were selected. Data gathering tool in this research was a questionnaire. The researcher has made the narrative by Confirmation and reliability experts using Cronbach's alpha of 0.80. The results of the research showed that the economic, natural, social, political and physical factors were identified as factors affecting poverty in the Srijiwi Marivan section, as well as the results of Friedman statistics. Economic factors ranked first, and social, political, physical, and natural factors are in the next rank of factors affecting poverty.
    Keywords: Poverty, Economic factors, Natural factors, Social factors, Marivan County
  • Hamid Goharnajad * Pages 85-101
    Recent investigations have demonstrated the global sea level rise due to climate change impacts. Climate change study the effects of increasing water level in the strait between the Persian Gulf and the open sea can be studied data. The probable changes of sea level rise should be investigated to employ the adaption strategies. In this study the impact of climate change on sea level rise at the southern coastal line of Iran is evaluated. The climatic output data of a GCM (General Circulation Model) named CGCM3 under climate change scenario of A1b and A2 were used. Among different variables simulated by this model, those of maximum correlation with sea level changes in the study region and least redundancy among themselves were selected for sea level rise prediction by using stepwise regression. One models of Discrete Wavelet artificial Neural Network (DWNN) was developed to explore the relationship between climatic variables and sea level changes. In these models, wavelet was used to disaggregate the time series of input and output data into different components and then ANN was used to relate the disaggregated components of predictors and predictands to each other. The results showed in the Shahid Rajaie Station for scenario A1B sea level rise is among 64 to 75 cm and for the A2 Scenario sea level rise is among 90 to 105 cm. Furthermore the result showed a significant increase of sea level at the study region under climate change impacts, which should be incorporated in coastal areas management.
    Keywords: Climate change scenarios, Sea-level rise, DWNN, Shahid Rajaie Port