فهرست مطالب

پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی - سال بیست و چهارم شماره 1 (پیاپی 87، بهار 1397)
  • سال بیست و چهارم شماره 1 (پیاپی 87، بهار 1397)
  • 142 صفحه، بهای روی جلد: 50,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1397/03/05
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سعید اصغری* ، محسن اکبرپور شیرازی صفحات 1-26
    هدف اصلی این پژوهش شناسایی پیشران های آینده آموزش عالی و تدوین سناریوهای آینده آموزش عالی کشور در افق بیست سال آینده کشور بود و به همین منظور فهرست اولیه عوامل کلیدی اثرگذار بر آینده آموزش عالی کشور از طریق مرور ادبیات داخلی و بررسی سناریوهای آموزش عالی برخی از کشورهای خارجی به دست آمد و ضمن پرسش از تعداد سیزده نفر از خبرگان حوزه آموزش عالی درباره چگونگی اثرگذاری و اثرپذیری این عوامل، محورهای سناریو از بین عوامل کلیدی اثرگذار و دارای عدم قطعیت شناسایی شدند. در گام بعدی با استفاده از فرایند تحلیل حساسیت نقشه شناختی فازی، رفتار عوامل کلیدی در ازای حالات مختلف پیشران های شناسایی شده سنجیده و روایت های سناریوها تدوین شد. خروجی این فرایند شامل شناسایی عوامل «جهانی شدن» و «آموزش عالی مبتنی بر تقاضای بازار» به عنوان محورهای سناریو و ارائه چهار سناریو برای آینده آموزش عالی کشور بود. در هرکدام از این سناریوها عوامل مختلف اثرگذار بر آینده آموزش عالی بررسی و تشریح شدند که می توان به ماموریت آموزش عالی، تامین مالی، کاربرد فناوری، تغییرات جمعیتی، نیاز جامعه به آموزش عالی، جهانی شدن و تقاضای بازار اشاره کرد. ویژگی این پژوهش در ارائه نگاه سناریویی و ایجاد قابلیت تصمیم گیری و برنامه ریزی به اقتضای تصاویر مختلفی است که ممکن است در آینده رخ بدهند. در انتها نیز بر مبنای ویژگی ها و شرایط حاکم بر هر سناریو، جدولی از سیاست های پیشنهادی آموزش عالی به اقتضای هر سناریو ارائه شده است.
    کلیدواژگان: سناریونگاری، آموزش عالی، نقشه شناختی فازی، آینده پژوهی
  • محمد جواد صالحی* صفحات 27-49
    شاخص توسعه انسانی متشکل از سه نشانگر امید به زندگی، آموزش و درآمد سرانه است؛ یعنی شاخصی که میزان موفقیت کشورها یا مناطق را در سه معیار زندگی طولانی و سالم، دسترسی به دانش و معرفت و زندگی مناسب نشان می دهد. همچنین سرمایه انسانی میزان دانش نهادینه شده در انسان ها را به منظور رشد و توسعه کشورها و به نوعی همان معیارهای توسعه انسانی را نشان می دهد. بر این اساس، هدف از این مطالعه رتبه بندی استان های کشور بر اساس دو شاخص یادشده و مقایسه آنها با هم بود. روش پژوهش ریاضی و کمی بود که برای محاسبه شاخص توسعه انسانی از روش تاکسونومی عددی و برای محاسبه سرمایه انسانی از روش مبتنی بر درآمد استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که استان های کشور در تک تک شاخص های سازنده توسعه انسانی با هم متفاوت و بنابراین، رتبه استان ها در شاخص ترکیبی توسعه انسانی ناشی از معیاری است که وزن بیشتری در آن استان دارد. در مقام مقایسه با شاخص سرمایه انسانی نیز همگرایی معناداری بین این دو شاخص مشاهده نشد، اگرچه در نزدیک به نیمی از استان ها رتبه شاخص توسعه انسانی و سرمایه انسانی به هم نزدیک بودند و در بسیاری از آنها نیز تفاوت چشمگیری دیده می شد.
    کلیدواژگان: توسعه انسانی، سرمایه انسانی، رتبه بندی، استان
  • مرتضی فرنگ، پیمان یارمحمدزاده* ، ابوالفضل قاسم زاده علیشاهی صفحات 51-69
    هدف پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه ای جو نوآوری در رابطه بین فرهنگ و مهارت های کارآفرینی سازمانی با گرایش به کارآفرینی اعضای هیئت علمی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش تحقیق توصیفی و از نوع همبستگی و مبتنی بر مدلسازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه اعضای هیئت علمی دانشگاه محقق اردبیلی با تعداد 364 نفر بود که از این تعداد 181 نفر، بر اساس جدول مورگان و کرجسی، به شیوه طبقه ای نسبتی به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار اصلی گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد بود که روایی صوری آنها را صاحبنظران تایید کردند و برای تعیین پایایی پرسشنامه های فرهنگ سازمانی، مهارت های کارآفرینی، جو نوآوری و گرایش به کارآفرینی ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب 827/0، 860/0، 894/0 و 890/0 به دست آمد. برای تحلیل داده ها از آزمون های آماری تحلیل مسیر، تحلیل عاملی تاییدی و مدلیابی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که بین فرهنگ سازمانی و گرایش به کارآفرینی، بین مهارت های کارآفرینی و گرایش به کارآفرینی، بین فرهنگ سازمانی و جو نوآوری، بین مهارت های کارآفرینی و جو نوآوری و بین جو نوآوری و گرایش به کارآفرینی رابطه مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین جو نوآوری نقش واسطه ای را در رابطه بین فرهنگ سازمانی و گرایش به کارآفرینی دارد و جو نوآوری نقش واسطه ای را در رابطه بین مهارت های کارآفرینی و گرایش به کارآفرینی ایفا می کند.
    کلیدواژگان: فرهنگ سازمانی، مهارت های کارآفرینی، جو نوآوری، گرایش به کارآفرینی
  • رضا سپهوند، زهرا سلگی* ، فاطمه اکبری پشم صفحات 71-90
    پژوهش حاضر که به منظور تحلیل تاثیر جهت گیری و برنامه ریزی مسیر شغلی بر اشتغال پذیری دانشجویان دکتری دانشگاه لرستان انجام شد، از نظر هدف کاربردی و بر اساس نوع گردآوری داده ها توصیفی- پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش کلیه دانشجویان مقطع دکتری دانشگاه لرستان با تعداد 400 نفر بودند که با استفاده از روش نمونه گیری طبقه بندی شده 200 پرسشنامه در میان آنها توزیع شد. الگوریتم تحلیل داده ها به روش حداقل مربعات جزئی که شامل بررسی مدل های اندازه گیری و برازش مدل ساختاری بود، برای سنجش روابط بین متغیرهای پژوهش استفاده شد که برازش مناسب هر دو بخش الگوریتم داده ها نشان دهنده مطلوبیت و قابل قبول بودن پرسشنامه ها و ساختار مکنون در سطح شاخص ها و سوالات پژوهش بود. نتایج تحقیق حاکی از تاثیر مثبت جهت گیری مسیر شغلی متنوع بر برنامه ریزی مسیر شغلی و همچنین تاثیر مثبت برنامه ریزی مسیر شغلی بر سرمایه های مسیر شغلی (انسانی، اجتماعی و روانشناختی) بود. علی رغم تایید تاثیر مثبت سرمایه اجتماعی و روانشناختی بر اشتغال پذیری افراد، تاثیر سرمایه انسانی بر اشتغال پذیری تایید نشد و در نهایت، سرمایه اجتماعی مهم ترین سرمایه مسیر شغلی برای ارتقای اشتغال پذیری شناخته شد.
    کلیدواژگان: جهت گیری مسیر شغلی متنوع، سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی، سرمایه روانشناختی، اشتغال پذیری
  • فهیمه کلاهدوز* ، فرزاد رادمهر، سید حسن علم الهدایی، مجید میرزاوزیری صفحات 91-112
    هدف از مطالعه حاضر بررسی توانایی دانشجویان سال اول رشته ریاضی در استفاده از یک قضیه ریاضی در حل یک مسئله از طریق ارزیابی قلم-کاغذی و ارزیابی پویای الکترونیکی بود. در این پژوهش از روش نمونه گیری در دسترس و هدفمند استفاده شد. 35 نفر از دانشجویان یکی از دانشگاه های دولتی کشور داوطلبانه در این مطالعه حضور داشتند. جمع آوری و تحلیل داده ها با دو رویکرد کمی و کیفی در قالب پژوهش ترکیبی صورت گرفت. روش کمی استفاده شده روش توصیفی بود. همچنین برای مقایسه عملکرد دانشجویان در ارزیابی قلم-کاغذی و عملکرد آنها در ارزیابی پویا از طرح شبه آزمایشی استفاده شد. در رویکرد کیفی بررسی نگرش دانشجویان به ارزیابی پویا در نتیجه مصاحبه نیمه ساختار یافته با برخی از دانشجویان انجام گرفت. تحلیل داده ها نشان داد که اغلب دانشجویان در اعمال شرایط قضیه برای حل مسئله عملکرد موفقی در ارزیابی قلم-کاغذی ندارند و عملکرد آنها در ارزیابی پویا بعد از دریافت بازخوردهای آموزشی ارتقا یافته است. همچنین اغلب دانشجویان بر این باور بودند که دریافت بازخوردها در مسیر ارزیابی پویا بر عملکرد آنها تاثیر مثبتی داشته و به آنها کمک کرده است تا درک بهتری از قضیه مورد نظر داشته باشند. با توجه به یافته ها به نظر می رسد ارزیابی پویا یکی از روش های موثر ارزیابی برای دروس ریاضی دانشگاهی است و می تواند به بهبود یادگیری ریاضی دانشجویان کمک کند.
    کلیدواژگان: درک قضایای ریاضی، دانشجویان رشته ریاضی، کاربرد قضیه، ارزیابی قلم- کاغذی، ارزیابی پویای الکترونیکی
  • مریم قائدی، مهرداد مدهوشی* ، نادر رازقی، عبدالحمید صفایی قادیکلایی صفحات 113-135
    سوال اصلی پژوهش این بود که چه دلایل، شرایط و زمینه هایی سبب ایجاد فساد دانشگاهی می شود و بروز فساد دانشگاهی چه پیامدهایی برای دانشجویان، استادان، ساختار نظام آموزش عالی و دیگر نهادها و سازمان های جامعه دارد. روش پژوهش تئوری زمینه ای بود. داده ها از طریق مصاحبه کیفی عمیق با 22 نفر از دانشجویان دوره دکتری، اعضای هیئت علمی دپارتمان علوم اقتصادی و اداری و علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه های شهید بهشتی، تربیت مدرس و مازندران و همچنین سیاستگذاران حوزه علم و فناوری در سال 96-1395 به شیوه نمونه گیری نظری و هدفمند جمع آوری شد. یافته ها نشان داد که تعدد نهادهای تصمیم گیرنده خط مشی علمی، تمرکزگرایی، توجه به کمیت به جای کیفیت، قانون گریزی، تجاری شدن آموزش عالی، افزایش تقاضای جامعه برای آموزش عالی و مدرک گرایی از جمله علل اصلی بروز فساد دانشگاهی است. همچنین شرایط و زمینه های دیگری چون شکاف بین دانشگاه و صنعت، رویه های نادرست نظارت رسمی در دانشگاه ها و تنزل آموزش در بروز فساد دانشگاهی موثرند. مطالعه نشان داد که پیامد چنین فسادی به کمرنگ شدن اخلاق فردی و حرفه ای، پیامدهای منفی اقتصادی و پایین آمدن رفاه کلی جامعه منجر خواهد شد.
    کلیدواژگان: فساد دانشگاهی، نظام آموزش عالی، پیامدهای منفی اقتصادی، پایین آمدن رفاه کلی جامعه
|
  • Saeed Asghari*, Mohsen Akbarpour Shirazi Dr. Pages 1-26
    The main purpose of this research was to identify the future drivers of higher education and to develop Iran’s future higher education scenarios in the horizon of the next 20 years. In order to achieve this goal, the initial list of key factors influencing the future of higher education in the country was obtained through the review of domestic literature and the study of higher education scenarios in some foreign countries. Asking thirteen experts in the field of higher education about how these factors are influence and being influenced, scenario axes were identified among the key factors and uncertainties. In the next step, using the fuzzy cognitive map sensitivity analysis process, the behavior of the key factors was evaluated for the different modes of the identified propulsion, and the narratives of the scenarios were developed. The output of this process involves identifying the factors of "globalization" and "higher education based on market demand" as the scenarios, and providing four scenarios for the future of higher education in the country. Each of these scenarios describes the various factors influencing the future of higher education, including higher education missions, financing, technology application, demographic changes, the need for higher education, globalization, and market demand. The main feature of this research is to provide a scenario look and make decision-making and planning capabilities possible due to different images that may occur in the future. At the end, based on the characteristics and conditions governing each scenario, a table of proposed policies for higher education is provided for each scenario.
    Keywords: Scenario planning, Higher education, Fuzzy cognitive maps, Future study
  • Mohammad Javad Salehi Dr * Pages 27-49
    Human Development Index consisted of three indices: life expectancy, education and per capita income. This index shows the improvement of countries in three dimensions: a long and healthy life, being knowledgeable and have a decent standard of living. In addition, human capital shows the knowledge embedded in humans for economic growth and development of nations and in some way the same human development index. The aim of this study was ranking of Iran provinces based on two mentioned indices and comparing the two with each other. The research method was mathematical and quantitative. The numerical taxonomy was used to calculate the human development index, and the income-based method was used to calculate human capital. The finding showed that the provinces of the country differ in each of the of human development provinces. Therefore, the rank of provinces in the combined human development index is due to a criterion that has more weight in that province. There was no significant relation between human capital and human development indices. Although, almost in half of the provinces the human development index and human capital rank were closed, there were also significant differences in many of them.
    Keywords: Human development, Human capital, Ranking, Province
  • Mortaza Farang , Peyman Yarmohammadzadeh Dr.*, Abolfazl Ghasemzadeh Dr. Pages 51-69
    The purpose of this study was to investigate the mediating role of innovation climate in the relationship between culture and entrepreneurship skills with entrepreneurial tendency of Mohaghegh Ardabili University faculty members. An applied and descriptive correlational method based on Structural Equations Modeling was chosen for this study. The population of the study consisted of all 364 faculty members at Mohaghegh Ardabili University. Using Morgan and Krejcy tables, a sample of 181 individuals were randomly selected according to the stratified sampling method. The main instrument for collecting data was a standard questionnaire that scholars confirmed its face validity. The reliability of organizational culture questionnaires, entrepreneurship skills, innovation climate and entrepreneurial orientation were 0.827, 0.860, 0.894 and 0.890, respectively. For data analysis, path analysis, confirmatory factor analysis and structural equation modeling were used. The findings of this research indicated that there is a positive and significant relationship between organizational culture and entrepreneurial tendency, between entrepreneurial skills and entrepreneurial tendency, between organizational culture and innovation climate, between entrepreneurial skills and innovation climate and between innovation climate and entrepreneurial tendency. The results are indicating that the innovation climate played a mediating role in the relationship between organizational culture and entrepreneurial tendency. In addition, the results showed that the innovation climate has a mediate role in the relationship between entrepreneurial skills and entrepreneurial tendency.
    Keywords: Organizational culture, Entrepreneurial skills, Innovation climate, Entrepreneurial tendency
  • Reza Sepahvand Dr., Zahra Solgi*, Fatemeh Akbaripasham Pages 71-90
    The purpose of this study was to analyze the effect of varied career orientation on employability of doctoral students at Lorestan University. Based on the type of data collection, this research was a descriptive-survey. The statistical population of the study consisted of all 400 doctoral students at Lorestan University. Using a stratified sampling method, 200 questionnaires were distributed among them. The data analysis algorithm was used by partial least squares method, which included the evaluation of structural model fitness and measurement models to measure the relationships between the research variables. The appropriate fitness for both parts of the data algorithm indicated the desirability of questionnaires and structure at the level of indicators and questions used. The results of the research showed that the varied career orientation had a positive impact on planning career, as well as the positive effect of planning career orientation on the career capitals (human, social, and psychological). Despite the confirmation of the positive impact of social and psychological capital on the employability of individuals, the impact of human capital on employability was not endorsed, and finally social capital was recognized as the most important career capital for promoting employability.
    Keywords: Varied career orientation, Human capital, Social capital, Psychological capital, Employability
  • Fahimeh Kolahdouz Dr.*, Farzad Radmehr Dr., S. Hassan Alamolhodaei Dr., Majid Mirzavaziri Dr. Pages 91-112
    The aim of the present study was to explore the ability of first-year mathematics major students to use a mathematical theorem to solve a problem through a paper-pencil and an electronic-based dynamic assessment. In this study, a convenient and purposeful sampling method was used. Thirty-five students from a public university in voluntarily participated in this study. Data gathering and analysis with both qualitative and quantitative approaches were used in a mixed method research format. The quantitative method used in this study was the descriptive method. Also, a semi-experimental design was used to compare students' performance in the paper-pencil assessment and the dynamic assessment. In the qualitative approach, students' attitudes toward dynamic assessment were also explored through semi-structured interviews with several students. Data analysis showed that most students did not perform well in applying the conditions of the theorem to solve the problem in the paper-pencil assessment, and that their performance improved after receiving instructional feedback in the dynamic assessment. Furthermore, most students believed that receiving feedback in the dynamic assessment had a positive impact on their performance and helped them to have a better understanding of the theorem. According to the obtained results, it seems dynamic assessment is an effective assessment method for university mathematical courses and could improve mathematical learning of university students.
    Keywords: Mathematical theorem comprehension, Mathematics major students, Theorem application, Paper-pencil assessment, Electronic-based dynamic assessment
  • Maryam Ghaedi , Mehrdad Madhoshi Dr.*, Nader Razeghi Dr., Abdolhamid Safaei, Ghadikolaei Dr. Pages 113-135
    The present research proposed a main question: what are causes and contexts of academic corruption and what are consequences of this corruption for students, professors, higher education structure and, in general, for other institutions and organizations of a society? Grounded Theory was used as research approach. data was collected through deep qualitative interviews with 22 doctoral students, faculty members of economic sciences and human science departments of Shahid Beheshti, Tarbiyat Modares and Mazandaran universities, and policy-makers in the field of science and technology (Academic year 2016 – 17). The sample was selected by theoretical and purposive sampling techniques. Findings indicated that multiplicity of institutions determining academic policy, centralism, importance of quantity rather than quality, escaping the law, higher education commercialization, increased demand for higher education, credentialism were among the main causes of academic corruption. Moreover, other contexts and causes such as gap between university and industry, wrong procedures for formal supervision and degradation of teaching contributed to university corruption. Results demonstrated that such corruption weakens individual and professional ethics, negative economic consequences and lowers total level of social well-being.
    Keywords: Academic corruption, Higher education system, Economic negative consequences, Lowered level of social well-being