فهرست مطالب

مطالعات انقلاب اسلامی - پیاپی 53 (تابستان 1397)
  • پیاپی 53 (تابستان 1397)
  • 232 صفحه،
  • تاریخ انتشار: 1397/04/19
  • تعداد عناوین: 10
|
  • نیره قوی صفحات 7-22
    تحلیل گران انقلاب اسلامی بر اساس نظریه ها و رویکردهای مختلف، تاکنون تحلیل های بسیاری را ارائه کرده اند. در این بین گروهی در تحلیل انقلاب اسلامی از نظریه اقتدار فرهمندانه «کاریزماتیک» ؛ «ماکس وبر» بهره گرفته اند و بر این مبنا از امام خمینی نیز به عنوان رهبری کاریزما نام برده اند. پژوهش حاضر با هدف گونه شناسی انواع تحلیل هایی که از انقلاب اسلامی بر اساس نظریه کاریزماتیک وبر ارائه شده؛ به دنبال پاسخ به این سئوال است که «انواع تحلیل ها از انقلاب اسلامی مبتنی بر کاریزماتیک وبر چندگونه است؟» طی تحقیق تحلیل های ارائه شده از انقلاب اسلامی بر اساس نظریه کاریزماتیک وبری بر مبنای دیدگاه شخصیت های محوری در هرگونه مورد بررسی قرارگرفته و در سه گروه انطباقی، ترمیمی و انتقادی، گونه شناسی و تبیین شده است. این پژوهش با روش ترکیبی، توصیفی تحلیلیو تفهمی انجام گرفته است.
    کلیدواژگان: انقلاب اسلامی، اقتدار فرهمندانه، ماکس وبر، گونه شناسی
  • محسن محمدی*، غلام رضا مهدوی صفحات 23-42

    انقلاب اسلامی با هویتی دینی، مبتنی بر اهداف و برنامه های فرا مرزی و قومی، ایده صدور انقلاب اسلامی را از همان ابتدای پیروزی انقلاب در برداشت. یکی از نمونه ها برای صدور انقلاب اسلامی، شیعیان هند است که علی رغم داشتن پیشینه علمی و فرهنگی، امروزه در نظام سیاسی و اجتماعی هند جایگاه شایسته ای ندارند. این نوشتار در صدد پاسخ به این پرسش است که عوامل تاثیرگذاری انقلاب اسلامی بر شیعیان هند و در برخی موارد ناکامی های این مولفه ها چیست؟ برای پاسخ به این پرسش، بر اساس مولفه های نظریه پخش به عنوان چارچوب نظری، مهم ترین علل تاثیر انقلاب ایران بر شیعیان هند در پیشینه روابط سیاسی و فرهنگی و تشابهات سیاسی و فرهنگی شیعیان هند با ایران بررسی شده است. در مقابل مهم ترین موانع تاثیر، عبارتند از تاخر فرهنگی اجتماعی حوزه های علمیه، ضعف خودباوری، سطحی بودن شخصیت دینی و خلا رهبری دینی. در پایان نیز راهبردهای تاثیر انقلاب بر شیعیان هند در قالب بیان «ایجاد و ارتقای خودآگاهی دینی» و «ایجاد جامعه خودبنیاد» بیان می شود.

    کلیدواژگان: انقلاب اسلامی، شیعیان هند، نظریه پخش، هویت دینی، اسلام سیاسی
  • محسن باقری ، عنایت الله یزدانی* صفحات 43-62
    استقرار نظام جمهوری اسلامی در ایران منجر به ایجاد اتحادی منحصر به فرد با حزب الله لبنان بر اساس منافع و ملاحظات اعتقادی و استراتژیکی گردید. بر این اساس سوال اصلی این پژوهش مبتنی بر این است که اتحاد استراتژیک جمهوری اسلامی ایران با حزب الله لبنان چه تاثیری بر منافع استراتژیکی جمهوری اسلامی گذاشته است؟ مفروض اصلی پژوهش حاکی از این است که اتحاد جمهوری اسلامی با حزب الله منجر به تامین منافع استراتژیک ایران در ابعاد سیاسی، نظامی و امنیتی شده است. بررسی مسئله با استفاده از نظریه های اتحاد و ائتلاف از منظر نوواقع گرایی تهاجمی و تدافعی، نشان دهنده ماهیت توامان تهاجمی و تدافعی این اتحاد است؛ منافع استراتژیک حاصل از آن نیز عبارتند از: بیشینه سازی قدرت و امنیت، افزایش عمق استراتژیک و قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران، مقابله با هژمونی اسرائیل و آمریکا در خاورمیانه، کاهش ضریب امنیت ملی اسرائیل، حفظ محور مقاومت و گسترش شبکه متحدان.
    کلیدواژگان: منافع استراتژیک، نوواقع گرایی تهاجمی، نوواقع گرایی تدافعی، حزب الله لبنان
  • حمید درج، علیرضا سمیعی اصفهانی* صفحات 63-80

    مردم بحرین به دنبال خیزش های عربی در سال 2011، خواستار سرنگونی رژیم آل خلیفه شدند. این قیام در جهان عرب نگاه بسیاری از بازیگران منطقه ای و بین المللی را متوجه خود ساخت. ایران از جمله کشورهایی بود که از همان ابتدا روند تحولات بحرین را دنبال نمود. جمهوری اسلامی به دلیل شاخصه مردم سالاری و انقلابی بودنش، همواره الهام بخش حرکت های مردمی در کشورهای منطقه بوده است، از این رو پس از وقوع خیزش هایی در بحرین، به شیوه ای دیپلماتیک از آنها حمایت نمود و در این راستا هرگونه سرکوب مردم را محکوم کرد. پرسش اصلی نوشتار حاضر این است که جمهوری اسلامی ایران در قبال تحولات بحرین چه رویکردی را در سیاست خارجی خود پیش گرفته است؟ یافته تحقیق، این است که نظام ایران بر پایه گفتمان انقلاب اسلامی با ابتنای بر حفظ استقلال ملت ها، در عین مخالفت با هرگونه دخالت و حضور نیروهای خارجی در بحرین در راستای هرچه مطلوب تر وضعیت شیعیان این کشور گام بر می دارد. در این تحقیق فرضیه پژوهش با بهره گیری از نظریه سازه انگاری به آزمون گذاشته شود.

    کلیدواژگان: ایران، بحرین، بیداری اسلامی، نظریه سازه انگاری
  • سعید ساسانیان* ، سید جلال دهقانی فیروزآبادی صفحات 81-102
    اگرچه نمی توان انقلاب 2011 مصر را بر اساس تعریف آکادمیک از «انقلاب» ، یک انقلاب تمام عیار دانست؛ اما تحول شکل گرفته در این کشور از منظر تغییری که می توانست در نظم منطقه ای و الگوهای رفتاری بازیگران ایجاد کند، عمیقا قابل مطالعه است. یکی از حوزه های بررسی، رقابت جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا برای الگوسازی در مصر است. این مقاله می کوشد تا با مفاهیمی هم چون قدرت نرم، تغییر سیاسی و دیپلماسی عمومی مدلی مفهومی را برای تبیین رقابت بازیگران خارجی در کشورهای دچار تغییر سیاسی طراحی کرده و به این سوال پاسخ دهد که اساسا الگوسازی در انقلاب مصر، تا چه میزان در دستور کار ایران و آمریکا قرار داشته و اهداف، محتوا و راهبردهای چنین الگوهایی چه بوده است. نتایج حاصل شده بیان گر این است که ایران و آمریکا عمیقا به این موضوع پرداخته بودند.
    کلیدواژگان: انقلاب مصر، الگوسازی، ایران، آمریکا، بیداری اسلامی
  • فرزاد جهان بین صفحات 103-126

    فرهنگ مقوله‌ای است که توجه بسیاری از نظریه‌پردازان در طول تاریخ را به خود معطوف نموده است. ازجمله مسایل کلیدی در این خصوص، مسیله ضرورت و نیز امکان یا امتناع کنترل و مدیریت فرهنگ و حدود مداخله دولت در فرهنگ می‌باشد. دیدگاه فراگیر و تمامیت‌خواه بر یکسان‌سازی فرهنگ و دیدگاه لیبرال، با نفی امکان مدیریت فرهنگ، قایل به نظم خودانگیخته می‌باشد. مقاله حاضر بر آن است تا مدیریت فرهنگ در اندیشه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای را تبیین نماید. برای پاسخ به این سوالات، پس از تبیین مفاهیم کلیدی، مبانی هستی‌شناختی، انسان‌شناختی، معرفت‌شناختی و جامعه‌شناختی مطرح و مبتنی بر آنها، اصول، استخراج می‌گردد. براساس مبانی و اصول، باغبانی فرهنگ که الگوی آیت‌الله خامنه‌ای در مدیریت فرهنگ است، توضیح داده می‌شود. راهبرد پژوهش از نوع کیفی و روش مورد استفاده، استنتاج فرارونده است.

    کلیدواژگان: مدیریت، فرهنگ، مطلوب، اختیار، باغبانی
  • خانم زهرا بیگم علی بیگی، مرتضی دهقان نژاد*، علی اکبر جعفری، صادق سلیمی بنی صفحات 127-148

    متعاقب ناکامی مردم ایران در نهضت مشروطیت، جهت محدودسازی و پاسخ گو نمودن قدرت پادشاهان از طریق مجلس، در بهمن 1357 انقلابی نظام ساز، پدیدار گشت و بستری جهت تحقق قوای سه گانه نظام جدید فراهم گردید. به رغم فعالیت جریانات سیاسی متعدد در ایران بعد از پیروزی انقلاب، جایگاه رکن قانون گذاری در ساختارسازی نظام جدید بسیار با اهمیت گردید. این مقاله درصدد واکاوی نقش اسلام گرایان در ایجاد و استحکام رکن تقنینی نظام برآمده از انقلاب اسلامی است. جریان اسلام گرا با استفاده از توان سازماندهی سنتی و نگاه مدرن به مشارکت سی%D

    کلیدواژگان: نظام سازی، جریان اسلام گرا، مجلس شورای اسلامی، جمهوری اسلامی ایران
  • عباس عیسی زاده* ، سید حسین شرف الدین، سید حسین اخوان علوی صفحات 149-170
    جریان اسلام هراسی از نوعی ترس و تعصب بی اساس و غیرمنطقی علیه اسلام، در غرب مسلم انگاشته می شود. جمعی از پژوهشگران وجود چنین معضلی را با استناد به شواهد فراوان، تاکید کرده اند. از سویی، برخی نیز شدیدا مدعای اسلام هراسی را ناشی از تئوری توطئه و ساخته ذهن وهم آلود مسلمانان جهت مقابله با هرگونه نقد علمی می خوانند. استنباط نویسندگان این است که عدم توجه و پرداخت به نظرات منتقدان اسلام هراسی، یکی از نقاط ضعف پژوهش های موجود در این زمینه به شمار می رود. نوشتار حاضر با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و بررسی اسناد، مهمترین نظریات و دیدگاه های منتقدان و یا منکران وجود جریان اسلام هراسی را در سه بخش مجزا، مورد واکاوی قرار می دهد: الف) برخی محققان در عین تایید واقعیت تجربی (وجود جریانی مخالف اسلام و مسلمین در غرب) ، اطلاق واژه اسلام هراسی را مناسب نمی دانند؛ ب) عده ای اسلام هراسی را نه یک پدیده نوظهور، که شکل جدیدی از نژاد پرستی (فرهنگی) می پندارند؛ ج) برخی دیگر اساسا وجود اسلام هراسی و همه نمادهای آن را انکار و توجیه می سازند.
    کلیدواژگان: اسلام هراسی، نژادپرستی، شرق شناسی، غرب
  • غلام رضا بهروزی لک ، حسن علی یاری* صفحات 171-190
    ماهیت و کیفیت قوانین اسلام به گونه ای است که عمل به قوانین و دستورات آن، بدون تاسیس یک دستگاه اجرائی و سازمان گسترده سیاسی و اجتماعی قابلیت جامه عمل پوشاندن به آن را ندارد به این خاطر مستلزم تشکیل نوعی حاکمیت و دولت اسلامی می باشد. پژوهش حاضر پیش شرط ها و استلزامات تحقق یک دولت مطلوب از منظر روایات معصومان را مورد بررسی قرار داده و برای گردآوری و تحلیل داده ها از نظریه داده بنیاد استفاده شده است. بر این اساس پس از بررسی متون روایی؛ پیش شرط ها و استلزامات دولت مطلوب در چهار مقوله (1. شرایط اجتماعی، 2. شرایط بنیادین، 3. شرایط زمینه ای، 4. شرایط غایی) استخراج گردید؛ که هر کدام دارای ابعاد و ویژگی های خاص خود می باشند و در صورتی که به درستی مورد توجه قرار گیرند؛ دولتی متعالی و مطلوب تحت عنوان دولت حق و عدل در عمل قابل تحقق خواهد بود؛ در غیر این صورت همواره زمینه های خطر و انحراف از تشکیل دولت حق وجود خواهد داشت.
    کلیدواژگان: روایات معصومان^، پیش شرط ها، استلزامات، داده بنیاد، دولت اسلامی
  • حسین محمدی سیرت ، محمد بختیاری* صفحات 191-208
    در جنگ ایران و عراق یکی از گروه هایی که نسبت به جنگ موضع گرفتند مراجع و روحانیت حوزه علمیه قم و نجف بودند. بی تردید رهبری دینی مسلمانان شیعه در هر دوکشور و موضع گیری آنها نقش مهمی در نوع واکنش مقلدانشان و موفقیت یا شکست هر یک از طرفین جنگ را می توانست برخوردار باشد. پژوهش حاضر در صدد است مواضع روحانیان حوزه علمیه قم و نجف در جنگ ایران و عراق را به صورت تطبیقی مورد بررسی قرار دهد. نتیجه این تحقیق نشان می دهد، برخلاف حمایت همه جانبه روحانیان حوزه قم از رزمندگان ایران و ترغیب آنها برای دفاع از کشور، روحانیان حوزه نجف، مخالف تجاوز حکومتشان به کشور مسلمان همسایه بودند. البته از لحاظ شیوه مخالفت با یکدیگر تفاوت داشتند. عده ای به مخالفت آشکار با رژیم بعث و اقدامات جنگی او پرداختند؛ اما گروهی علی رغم میل باطنی، در ظاهر ساکت و بی طرف باقی ماندند.
    کلیدواژگان: جنگ ایران و عراق، حوزه علمیه قم، حوزه علمیه نجف، مجلس اعلای اسلامی
|
  • Nayyere Qavi Pages 7-22
    Analysts of the Islamic Revolution have presented many analyses based on different theories and approaches. Meanwhile, some have used Max Weber`s theory of charismatic authority and, on this basis have viewed Imam Khomeini as a charismatic leader. The present study, aiming at a typology of all types of presented analyses of the Islamic Revolution on the basis of Weber's theory of charisma; it seeks to answer the question: how many types of charismatic analyses have been used to study Islamic revolution? During the study, the presented charismatic analyses of the Islamic Revolution have been studied typologically, on the basis of centered figures in the types, and explained in three groups of adaptation, restoration, and criticism. This research has been carried out with a synthetic, descriptive-analytical method.
    Keywords: : Islamic Revolution, Charismatic Authority, Max Weber, Typology.
  • Mohsen Mohammadi *, Gholamreza Mahdavi Pages 23-42

    The Islamic Revolution with a religious identity, being based on international goals and plans, conveyed the idea of issuing the message of the Islamic Revolution from the very beginning of the revolution. One example of issuing the Islamic Revolution is the Shiites of India which, despite having a scientific and cultural background, do not have a decent place in the political and social system of India today. This article seeks to answer the question: what may be counted as the components influenced by the Islamic Revolution on Indian Shiites and, in some cases, the failures of these components? To answer this question, based on components of diffusion theory as a theoretical framework, the most important causes of the Iranian revolution's influence on Indian Shiites have been studied in the history of political and cultural relations and the political and cultural similarities of the Shiites of India with those of Iran. The most important barriers against IRI`s influence include the socio-cultural outlook of the seminary, the weakness of self-confidence, the superficiality of the religious personality and lack of religious leadership. Finally, the strategies of IRI`s influence on Indian Shiites are expressed in terms of "creating and promoting religious self-awareness" and "creating a self-sustaining society."

    Keywords: Islamic Revolution, Indian Shiites, Diffusion Theory, Religious Identity, Political Islam
  • Mohsen Baqeri , Enayatollah Yazdani* Pages 43-62
    The establishment of the Islamic Republic in Iran led to the creation of a unique alliance with Lebanon's Hezbollah based on its strategic interests and religious and strategic considerations. Accordingly, the main question of this study may be given as: what may be regarded as the effects caused by IRI`s strategic alliance with Lebanon's Hezbollah on IRI`s strategic interests? The main claim of the research is that the unity of the Islamic Republic with Hezbollah has led to the provision of strategic interests of Iran in the political, military and security dimensions. Studying the problem with regard to the theories of coalition as viewed in offensive and defensive neorealism, one finds the alliance as being offensive and defensive natures both. Some strategic benefits of the alliance may be counted as: preparing thr grounds for power and security, increasing strategic depth and deterrence of the Islamic Republic of Iran, Confronting Israeli-American hegemony in the Middle East, decreasing Israeli national security rate, maintaining the axis of resistance, and expanding the alliance's network.
    Keywords: Strategic Interests, Offensive Neorealism, Defensive Neorealism, Lebanese Hezbollah.
  • Hamid Dorj, Alireza Samiei Isfahani* Pages 63-80

    The Bahrainis, following the 2011 Arab uprisings in 2011, intended to overthrow Al-Khalifa regime. This uprising in the Arab world attracted the attention of many regional and international actors. Iran was among the countries that pursued the Bahraini process from the outset. Because of its democratic character and its revolutionary reputation, the Islamic Republic has always inspired popular movements in the countries of the region, so they supported them in a diplomatic way following the uprisings in Bahrain and condemned any repression of the people in this regard. The main question in the present article lies in IRI`s foreign policy approach to Bahraini rising? As explained in the paper, Iran's system, based on the discourse of the Islamic Revolution on preserving the independence of nations, while opposing any interference and presence of foreign forces in Bahrain, has intended to prepare the people`s interest as it may. In this research, the hypothesis should be tested using constructive theory.

    Keywords: Iran, Bahrain, Islamic Awakening, Structural Theory
  • Saeed Sasanian *, Seyyed Jalal Dehqani Firoozabadi Pages 81-102
    Although the 2011 Egyptian Revolution may not be considered a complete revolution based on the academic definition of the "revolution", the transformation shaped in this country from the point of view of a change that could create players in the regional order and behavior patterns is deeply studyable. One area of ​​study is the rivalry between the Islamic Republic of Iran and the United States for modeling in Egypt. This paper tries to design a conceptual model for defining foreign players' competition in politically changing countries with such concepts as soft power, political change, and diplomacy, and to answer the question of how far the modeling of the Egyptian revolution is on the agenda of Iran And America, and what were the goals, content and strategies of such models. The results indicate that Iran and the United States have deeply dealt with this issue.
    Keywords: Egyptian Revolution, Modeling, Iran, America, Islamic Awakening
  • Farzad Jahanbin Pages 103-126

    Culture is a category focused on by many theorists throughout history. One of the key issues in this regard lies in the necessity and the possibility or the refusal to control and manage the culture and the limits of government intervention in culture. The comprehensive and totalitarian view of unifying the culture and the liberal viewpoint, by rejecting the possibility of managing culture, tends to spontaneous order. The present paper seeks to explain culture management in the thoughts of Ayatollah Khamenei. To answer these questions, after explaining the main concepts, the ontological, anthropological, epistemological, and sociological foundations are raised and based on them, principles are extracted. Based on the principles, gardening the culture, as Ayatollah Khamenei`s model of managing culture, is explained. The research strategy is qualitative and the method is transcendent inference.

    Keywords: Management, Culture, Desirable, Volition, Gardening
  • Zahrabigom Alibeigi, Morteza Dehqannejad *, Aliakbar Jafari, Sadeq Salimi Beni Pages 127-148

    Following the failure of the Iranian people in the Constitutional Movement to restrict the king`s power through the parliament, a system-making revolution emerged and became a platform for the three powers of the new system to be established. Despite the activity of numerous political movements in Iran after the victory of the revolution, the status of the legislative pillar in forming the new system became very important. This article seeks to elucidate the role of the Islamists in creating and strengthening the legislative pillar of the system derived from the Islamic Revolution. The Islamic current, using traditional organizing power and modern view of political participation, based on the ideas of Imam Khomeini, compiling the regulation of election, presenting a single list in Tehran, introducing outstanding figures in other provinces, accepting fundamental offices in the first parliament, presenting the drafts and surveying the bills , opposing opponents in the parliment and helping other pillars, has performed its most important tasks in the formation of the first parliament. In this research, library data has been analyzed in a descriptive-analytical method.

    Keywords: System Building, Islamist Current, Islamic Consultative Assembly, IRI
  • Abbas Isizadeh* , Seyyed Hossein Sharafoddin , Seyed Hossein Akhavan Alavi Pages 149-170
    It has been known certain that Islamophobia in the West lies in a rootless and irrational fear and prejudice against Islam. The fact has been emphasized by a team of researchers with many evidences. On the one hand, some have viewed Islamophobia as a result of the conspiracy theory and the fabrication of their illusionist minds of Muslims to confront any scientific critique. As viewed by some, paying little attention to what said by the critics of Islamophobia may be regarded as one weaknesses of present researches in this field. The present paper, using the descriptive-analytical method and surveying documents, has studied the most important theories and views of the critics or those denying Islamophobia in three distinct sections: a) some scholars, while confirming the empirical fact (the existence of a current opposing Islam and Muslims in the West), do not consider the word Islamophobia as appropriate; (b) Some viewed Islamophobia as not being an emerging phenomenon, which constitutes a new form of racism; (c) Others essentially deny the existence of Islamophobia and all its symbols.
    Keywords: Islamophobia, Racism, Orientalism, West
  • Gholamreza Behroozi Lak, Hassan Aliyari* Pages 171-190
    Islamic laws are of such a nature and quality that regardless of an executive and vast political and social may not be performed. In this way, the necessity for establishing an Islamic state becomes clear. The present research has examined the preconditions and requirements for a desirable state to be realized as may be understood of the infallible`s traditions. the data has gathered and analyzed based on the grounded theory. Accordingly, after studying narrative sources, the preconditions and requirements of the desired state were extracted and classified in four categories (1. social conditions, 2. fundamental conditions, 3. Ground-based conditions, 4. final conditions), each of which has specific dimensions and characteristics by which a supreme and desirable state under the name of the state of justice and justice may be established.
    Keywords: Infallible`s Traditions, Preconditions, Implications, Grounded Theory, Islamic State.
  • Hossein Mohammadi Sirat , Mohammad Bakhtiari* Pages 191-208
    In the Iran-Iraq War, one group of those of formal position on the war was the clergies and religious scholars in Qom and Najaf. Undoubtedly, the religious leadership of Shi'a Muslims in both countries and their position could have played an important role in the reaction of their followers and the success or failure of each side of the war. The present study seeks to compare the positions of clergymen in the Qom and Najaf center of religious sciences in the Iran-Iraq war. The findings of this study show that, contrary to the full support of clergies in Qom for the Iranian warriors and their persuasion to defend the country, those in Najaf opposed their regime's invasion of neighboring Muslim countries. Of course, they differed in terms of the way of opposition. Some opposed the Ba'ath regime and its military actions, but some remained silent, despite their desire.
    Keywords: The Iran-Iraq War, Hawzeh of Qom, Hawzeh of Najaf, the Supreme Islamic Council