فهرست مطالب

کارنامه ادب پارسی - پیاپی 4 (بهار و تابستان 1397)
  • پیاپی 4 (بهار و تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/11/24
  • تعداد عناوین: 9
|
  • میرجلال الدین کزازی صفحه 1
    زبان از آواهایی نخستین و بنیادین ساخته شده است که هیچ یک، به تنهایی و گسسته از آواهای دیگر، کارکردی زبان شناختی نمی توانند داشت و آوایی اند مانند هر آوایی دیگر که در گیتی، یا در جهان پیرامون خویشتن، می توانیم شنید یا آوایی است برساخته که نمونه ای، در این جهان، نمی تواند داشت. از همین روی، نخستین و بنیادی ترین یکان (=واحد) زبان را واژه می توانیم دانست، نه آواهایی که آنرا پایه می ریزند و پدید می آورند. واژه نیز آمیزه ای است از دو یا چند آوای زبانی که با هم درمی آمیزند و درهم می تنند و پیکره ای آوایی را هستی می بخشند که نخستین و نهادی ترین یکان راستین و بنیادین زبان همان است.  
    کلیدواژگان: زبان پارسی، واژه، واژه واره، آوا، زبان شناختی
  • قهرمان شیری صفحه 9
    تجسم بخشی به عناصر نامرئی و ماوراء طبیعی چون فرشته، ابلیس، جن، دنیا، خضر و نور، که یکی از کنش‎های متداول در حکایات و تعلیمات صوفیانه است، اغلب به این منظور انجام می‎شود که از یک سو مریدان را از امکان برقراری ارتباط با عوالم روحانی و ملکوتی مطمئن سازند و از سوی دیگر، ذهن و ضمیر آنان را از هدف‎های محدود زمینی به هدف‎های نامحدود آسمانی معطوف کنند و انگیزه‎های نیرومندی برای سیر و سلوک در طریقت در پیش روی آن‎ها قرار دهند و در سویه سوم نیز سختی‎های سپری کردن مراتب سلوک، از تحمل ریاضت‎ها و ترک تعلقات و تن دادن به تعلیمات، با خرسندی خاطر و اشتیاق به فرجام نهایی خود که فنای از خودی و بقای در حق است به حقیقت نزدیک‎تر شود.
    کلیدواژگان: تمثیل، تمثل، تصوف، حکایت، کرامت، عناصر نامرئی
  • وحید سبزیان پور، فریده احمدی صفحه 27
    سخنان حکمت آمیز و پندهای اخلاقی ایرانیان که از متون پهلوی به منابع عربی ترجمه شده، تاثیر شگرفی بر دو ادب عربی و فارسی گذاشته است. در واقع، همین پندنامه ها، نخست، لباس عربی به تن کرده و سپس به فارسی ترجمه شده و به نوبه خود در ادب فارسی تاثیر گذاشته و این باور نادرست را به وجود آورده اندکه فرهنگ و ادب پارسی یکسره وامدار فرهنگ عربی است. در این پژوهش یکی از پندنامه های ایرانی را که ابن مسکویه از متون پهلوی نقل کرده است با ادب فارسی و عربی مقایسه کرده ایم. این پژوهش نشان می دهد که ایرانیان قبل از اسلام پایبند به اصول اخلاقی بوده آنها را به عنوان دستور العملی برای زندگی فردی و اجتماعی به کار می برده اند. در نهضت ترجمه این سخنان حکیمانه به منابع عربی انتقال یافت. آثار و نشانه های این پندها را به شکل روشن و واضح در فرهنگ عربی و فارسی می توان دید.
    کلیدواژگان: اخلاق ایرانیان باستان، حکمت های ایرانی، ابن مسکویه، الحکمه الخالده
  • جلیل کریمی، علی اکبری صفحه 49
    مقاله حاضر رمان کلیدر را از منظر گفتمانی تحلیل می کند. ورود ایده های غربی به ایران در کنار سایر ویژگی های جامعه ایران، به برخوردها و نگرش های متفاوتی انجامیده که در منابع متعدد به آن پرداخته شده است. از جمله این منابع متون ادبی هستند. هر متن ادبی در زمینه ای اجتماعی خلق می شود و تاثیر وضعیت اجتماعی را در آن می توان پی گرفت. رمان کلیدر حاوی ویژگی هایی است که به نوعی وضعیت تاریخی و گفتمان های زمانه خویش را بازنمایی می کند. برای نشان دادن چنین ویژگی هایی از روش تحلیل گفتمان انتقادی به مثابه روش و نظریه پژوهش استفاده شده است. از جمله نتایج این مطالعه این است که کلیدر وضعیت اجتماعی و اقتصادی زمانه روایت شده را به خوبی بازنمایی کرده است. همچنین فضای سیاسی آن دوره و کشمکش های موجود در بین گفتمان های متخاصم را نشان داده است؛ سرنوشت حزب توده را روایت کرده؛ و طبقه های اجتماعی دهه بیست و شرایط معیشت و کشمکش آنها با یکدیگر بازنمایی نموده است.
    کلیدواژگان: تحلیل گفتمان انتقادی، حزب توده، تاریخ معاصر، طبقات اجتماعی، کلیدر
  • وحید مبارک، مریم ازلی فر صفحه 65
    در روان‎شناسی نوین ، «رنگ» ، یکی از معیارهای سنجش شخصیت است. رنگ‎ها، برخوردار از انرژی ارتعاشی و اصوات مرئی‎اند و در زندگی نقش مهمی می‎گذارند و به انتقال و خوانش جریان ذهنی کمک می‎کنند، چرا که گرایش ذهن به رنگ‎های مختلف، از مطلوب‎ترین رنگ تا منفورترین آن، با توجه به فراگیری و گستردگی آنها در زندگی، فرهنگ و نگرش مردم، نشان دهنده بازتاب‎های مختلف روانی انسان‎ها و نیز شعرا است. در این مقاله، بر اساس نظریه روان‎شناسی رنگ «لوشر» رنگ‎های به‎کار رفته در مجموعه اشعار ایرج میرزا، به روش توصیفی-تحلیلی، بررسی و روان‎شناسی آنها مشخص کرده می‎شود. ایرج میرزا از شاعرانی است که در شعرش، رنگ واژه‎های را استفاده کرده است؛ اما کاربرد فراوان رنگ سیاه، از رویکردهای برتر وی است. یافته‎های این پژوهش، تصویری منطقی از اندیشه‎ها، جهان بینی و گرایش‎ها و تمایلات نهانی شاعر ارائه می‎کند و نشان می‎دهد که ایرج میرزا از نظر شخصیت، و با وجود یاس و بدبینی منفعلانه و غرور، فردی بهنجار و متعادل است زیرا چهار رنگ اصلی آبی، قرمز، سبز و زرد جزء انتخاب‎های اول تا پنجم قرار دارند.
    کلیدواژگان: شعر، ایرج میرزا، روان‎شناسی رنگ، لوشر
  • زهرا جمشیدی، فاطمه مدرسی صفحه 83
    کهن الگوی زن و خویشکاری های او در ادوار و اعصار مختلف ایران، همواره یکی از موضوعاتی است که ذهن پژوهشگران را به خود مشغول کرده است. نگارندگان در این جستار با روش تحلیلی – توصیفی و تحلیل داده ها به کهن الگوی زن و خویشکاری های آن در ایران باستان پرداخته اند. برآیند تحقیق اثبات می کند که جایگاه زن در ایران باستان، همواره به یک شکل نبوده و در برخی از اعصار مقام او تا حد خدایان نیز بالا برده شده است. این موضوع به دورانی برمی گردد که حکومت هایی مادر سالار بر این سرزمین حاکم بوده و به تبع، خدایان آنان نیز الهه هایی مقتدر بوده اند. - این دوران، دورانی بسیار کهن است و تنها با بهره گیری از مطالعات باستان شناسی، می توان به ابعاد آن پی برد. - در این میان نمی توان از تاثیر زن در زندگی کشاورزی و هم چنین خویشکاری زایش و فرزند آوری و تربیت نسل او غافل ماند؛ اما در دوره های متاخرتر و با کشف آهن، حکومت هایی مردسالار بر ایران حاکم می شوند و قدرت زن بسیار محدود می شود. حتی زندگی متکی بر شکار نیز بر زندگی قائم بر زمین و کشاورزی ترجیح داده می شود. در این میان نمی توان تاثیر ادیان آریایی از جمله آیین زرتشتی بر قدرت زن را نیز در نظر نگرفت؛ زیرا در این ادیان باستانی، نظری مثبت نسبت به زن، چنان که سابق بر آن بود، وجود ندارد.
    کلیدواژگان: الهه ها، حکومت، خویشکاری های زن، زمین، کهن الگوی زن - مادر
  • سید محمد آرتا، الیاس نورایی صفحه 95
    تامل در فرهنگ بومی و ملی، موجب قرابت و آشنایی عمیق ما با فرهنگ جامعه و گرایش‎یافتن به سوی شناخت هویت جمعی و تاریخی می‎شود؛ این شناخت، تایید اصالت فرهنگی است که فرد در پرتو آن به شخصیت و هویتی تاریخی و ریشه‎دار دست می‎یابد. آثار ادبی که آیینه تمام‎نمای فرهنگ هر جامعه‎ای تلقی می‎شوند، می‎توانند مناسب‎ترین راه برای شناخت بهتر فرهنگ عامیانه محسوب گردند. به دیگر سخن، آگاهی‎یافتن از جنبه‎های مختلف فرهنگ عامیانه یک جامعه، می تواند از طریق مطالعه و غور در آثار ادبی آن جامعه امکان‎پذیر شود. این مختصر درصدد است تا ابعاد مختلف فرهنگ عامیانه را در رمان بافته‎های رنج، اثر علی‎محمد افغانی بکاود و جنبه‎های پنهان آن را بازنماید. برآیند جستار حاضر گویای آن است که ساختار فرهنگ عامیانه در رمان بافته‎های رنج تبلور خاص و برجسته‎ای دارد و روح فرهنگ عامیانه مردمان اجتماع در کالبد این رمان دمیده شده است. با توجه به گرایشات مارکسیستی افغانی و عضویت او در حزب توده، در این رمان، فراخوان عناصر فرهنگ عامه - ‎مانند باورها و عقاید عامیانه و مذهبی، اصطلاحات و گویش‎ منطقه‎ای، وجود اشعار عامیانه، کنایات و ضرب‎المثل‎ها و آداب ورسوم - توسط نویسنده، واکنشی ضداستعماری و ضدامپریالیستی تلقی می شود و حرکتی در مسیر غرب‎زدایی از جامعه و گامی به سوی حفظ و تثبیت فرهنگ ملی و بومی است.
    کلیدواژگان: فرهنگ عامیانه، رمان، استعمار، بافته‎های رنج، علی‎محمد افغانی
  • غلامرضا غلامی درگاهی، فریبا مبارک، هدیه مرادی صفحه 115
    ناصرخسرو شاخص ترین چهره ادبی قرن پنجم هجری است که محتوا و مضمون اشعارش، از جایگاه و اهمیت ویژه ای برخوردار است، ناصرخسرو به عنوان نمونه ای از افراد جامعه و تحت تاثیر عوامل بیرونی و درونی و از طریق استفاده از رنگ ها ، به نمایاندن مسائل و مشکلات فردی و اجتماعی پرداخته است، هرچند نسبت به شاعران دیگر، رنگ در اشعار وی کاربرد کمتری دارد. این پژوهش بر اساس نظریه روان شناسی رنگ ماکس لوشر، روانکاو معروف انجام گرفته است که در روان شناسی رنگ، بعد از آزمون معروف رورشاخ درزمینه شناخت انسان، از طریق لکه های رنگین جوهر، نظریات جدیدی دارد. در این روش رنگ ها هرکدام به نوعی بیانگر احساسات و اندیشه های خاص افراد است. با بررسی و تحلیل اشعار ناصرخسرو، معلوم شد که رنگ سیاه که بر ناخشنودی از اوضاع دلالت می کند، پر کاربردترین رنگ هاست. پس ازآن، رنگ سپید، سرخ ، سبز ، زرد به ترتیب بیشترین بسامد را به خود اختصاص داده است. کاربرد رنگ آبی کمترین بسامد را در اشعار ناصرخسرو داراست. وی 733 بار از رنگ ها در دیوانش به صورت مستقیم و غیرمستقیم استفاده کرده است. رنگ ها با معتقدات فاطمی و باطنی او که تاویل را می پسندد، تناسب ویژه ای دارد. رنگ سیاه بر عباسیان و سپید بر فاطمیان دلالت می کند.
    کلیدواژگان: ناصرخسرو، لوشر، روان شناسی رنگ، بسامد بالای رنگ سیاه
  • وحید مبارک صفحه 130
|
  • Mir, Jalaluddin Kazazi Page 1
    The language was made of the first and fundamental phonetics that no one is alone and discrete from other phonetics, could not have had a linguistic function, they are phonemes like any other phonetics that we could hear in the world or around ourselves, or phonetic which has been uniquely constructed in this world. Hence, the first and most fundamental single (= unit) of language is word, not the phonemes that make it. The word is also a blend of two or more language phonemes that interacts with each other and brings together a phonetic structure in the world that is the first and most institutionalized true, fundamental unit of the language.
    Keywords: Persian language, Word, Semi-Words, Phoneme, Linguistic
  • Ghahreman Shiri Page 9
    One of the most common interactions in all of the tales and the deductive Sufism is personification of the unseen and superficial elements such as saints, angel, khezr, devil, light, which results in the high trust of followers for communicating with the holy universe and attract their attentions and minds beyond the limited goal of the world toward the unlimited heavenly goals until the strongest motivations will be prepared for heavenly evolution in this Sufism more than before. On the other hand, by tolerating the hardest stages of evolution and prevented from dependency and more pay attentions in deductions. One can reach happily to his ultimate fortunate which is the exact self – freedom and self – stay in the ultimate right and finally reaches to the ultimate all mighty.
    Keywords: Allusion, Illusion, Sufism, Tale, Miracle, Unseen Elements
  • Vahid Sabzeyan Poor, Farideh Ahmadi Page 27
    Wisdom and ethical sayings of Iranians which were translated from Pahlavi texts into Arabic sources have had a dramatic effect on both Arabic and Persian literature. As a matter of fact, these precepts, first, were in Arabic gown, and then translated into Persian, they have influenced in Persian literature and created this false belief that Persian culture and literature are totally lent to Arab culture. In this research, we compared one of the Iranian precepts Ibn Maskawai from Pahlavi texts with Persian and Arabic literature. The study shows that Iranians adhered to the ethics before Islam, and used them as a guide in their personal and social life. The works and symbols of these precepts can be seen clearly in Arabic and Persian culture.
    Keywords: Ancient Iranian Morality, Iranian Wisdom, Ibn Maskawai, Al-Hikmahah al-Khalid
  • Jalil Karimi, Ali Akbari Page 49
    The present article analyzes Kelider novel from a discourse analysis. The entrance of occidental ideas to Iran along with other features of Iranian society has led to the different approaches and attitudes that have been addressed in the numerous sources. One of these sources is literary texts. Every literary text is created in the social field that can be influenced by social conditions. The novel Kelider contains the features that represent a kind of historical status and the discourse of same time. To illustrate such features, the method of critical discourse analysis as a method and research theory has been used. One of the results of this study is that Kelider is narrated the well-known social and economic situation of the period. It also illustrates the political field of the period and the conflicts among hostile discourses, which narrated the fate of the Tudeh Party, and the social classes of the twenties, the conditions of their livelihood and the struggle.
    Keywords: Critical Discourse Analysis, Tudeh Party, Contemporary History, Social Classes, Kelider
  • Vahid Mobarak, Maryam Azalifar Page 65
    In modern psychology, "color" is one of the criteria for assessing personality. The colors have vibration energy and visible sounds, and they play an important role in life and contribute to the transmissions and readings of the mental flow, because the tendency of mind to different colors, from the most desirable to the most hapless considering the extent of people’s learning in the life, their culture and their attitudes, reflects the various psychological aspects of humans and poets. This essay is based on the psychoanalytic theory of Lusher, the colors which are used in Iraj Mirza's poems collection are characterized by descriptive-analytical, survey and psychological methods. Iraj Mirza is one of the poets who used the color of the words in his poems; but the abundant use of black is one of his superior approaches. The findings of this research provide a logical picture of the thoughts, worldview, and the tendencies of the poet that suggest that Iraj Mirza in terms of personality, and despite the joy and passive pessimism and pride he is a normal and balanced person because the four main colors of blue, red, green and yellow are among the first to fifth choices.
    Keywords: Poem, Iraj Mirza, Color Psychology, Lusher
  • Zahra Jamshidi, Fatemeh Modaresi Page 83
    The woman archetype and her siblings in different periods of Iran, has always been one of the topics that engages the minds of the researchers. In this research, the authors by the data-descriptive and analytical methodology have analyzed of the woman's archetype and his accomplishments in the ancient Iran. The outcome of the research proves that the conditions of women in ancient Iran has not always been in one form, and in some ages her position has been raised to the extent of the gods. This dates back to the period when the matriarchy dominated this land, and consequently, their gods were also powerful goddesses. This period is a very ancient, and it is only by exploiting the archaeological studies, its dimensions can be understood. Meanwhile, it is not possible to overlook the influence of woman in the life, agriculture, as well as the rejuvenation of childbearing, and the rearing generation; however, in later periods, with the discovery of iron, the patriarchal rule prevails over Iran, and women's power is very limited. Even life-based hunting is also preferred to land tenure and agricultural life. Furthermore, the effect of Aryan religions, including the Zoroastrianism, on the power of women can’t be considered, because in these ancient religions, there is no positive opinion about women, as it was before.
    Keywords: Goddesses, Government, female Accomplishments, Land, Woman Archetype, Mother Pattern
  • Seyed Mohammad Arta, Elyas Nooraei Page 95
    Reflection in the native and national culture leads to our deep acquaintance with the culture of society and the tendency toward the recognition of the collective and historical identity; this recognition is the confirmation of the cultural originality that a person accesses a historical identity and the root.  Literary works which are considered to be the entirety of the culture of every society, can be regarded as the most appropriate way for a better understanding of folklore. In other words, knowing about the various aspects of the popular culture of a community can be possible through study and engagement in the literary works of that society. This study is intended to address the various dimensions of folklore in the novel of Baftehaye Ranj by Ali Mohammad Afghani and reveals the hidden aspects. The result of this research is that the structure of folk culture in the novel has been particularly striking in the realm of suffering, and the spirit of the popular culture in the community has been outstanding in the body of this novel. Given the Marxist tendencies of the Afghani and his membership in the Tudeh party, in this novel, the call for elements of folklore - such as religious beliefs, terminology and dialect, the folk poem, verses and proverbs are considered to be anti-colonialism and anti-imperialist responses and a move towards the removal of society and a step towards the preservation and consolidation of national and indigenous culture.
    Keywords: Folklore Culture, Novel, Baftehaye Ranj, Ali Mohammad Afghani
  • Gholamreza Gholami Dargahi, Fariba Mobarak, Hedeyeh Moradi Page 115
    Naser Khosrow is the most prominent literary figure in the fifth century AD, the content of his poems, and position are very important, Naser Khosrow as an example of people under the influence of external and internal factors and through the use of colors highlight the personal and social problems, although, in contrast to other poets, the color in his poems is less used. This study is based on Color Psychology of Lusher, which has new ideas in color psychology, after the famous Rorschach test on the subject of human cognition through colored ink spots. In this way, the colors excessively express the feelings and thoughts of individuals. The reviews of his poems showed that the black color indicates dissatisfaction with the situation, the most widely used color. After that, the color white, red, green, yellow, respectively, has the highest frequency. The application of the blue color has the lowest frequency in Naser Khosrow's poems. He used 733 times the colors in his collection, directly and indirectly. Colors are particularly suited to his Fatimid and introvert beliefs, who appreciate to interpret. The black color implies the Abbasids and the white on the Fatimids.
    Keywords: Naser Khosrow, Lusher, Color Psychology, High Frequency of Black