فهرست مطالب

  • سال دوم شماره 2 (پاییز 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/07/24
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مقاله پژوهشی
  • زهرا عباسی *، محبوبه باقری صفحات 9-19
    این پژوهش با هدف بررسی تغییرات در نگرش‏ های هویت قومی-فرهنگی ‏‏‏و تاثیر زبان (فارسی یا عربی) بر دیگر مولفه ‏های هویت قومی-فرهنگی ‏‏‏در بین سه نسل از ایرانیان مهاجر در بحرین، با استفاده از پرسش نامه استاندارد ‏ارتباطات متقابل بین‏ فرهنگی در جوامع متکثر (MIRIPS) انجام شد. زبان در حال کاربرد، نگرش نسبت به زبان فارسی دربرابر زبان عربی، حفظ سنت‏ های ایرانی در برابر سنت ‏های عربی، نگرش نسبت به فعالیت ‏های اجتماعی، ارتباطات اجتماعی و دوستان و حس تعلق به فرهنگ ایرانی دربرابر فرهنگ عربی، به عنوان مولفه‏ های موردنظر این پژوهش انتخاب شدند. بررسی یافته ‏ها نشان داد از لحاظ نگرش نسبت به این مولفه‏ ها تفاوت معناداری میان سه نسل‏ وجود دارد و نسل اول مهاجران احساس تعلق خاطر بیشتر و بهتری به گروه هویتی اولیه خود، یعنی هویت قومی-فرهنگی ایرانی، نسبت به بقیه گروه ها دارند و این وابستگی فرهنگی و حس تعلق در نسل ‏های دیگر به تدریج کم شده است. این نکته در همه مولفه‏ های هویت قومی-فرهنگی ‏‏‏قابل مشاهده است. همچنین، براساس یافته‏ ها، نمی ‏توان فاصله مشخصی میان نسل ‏ها قائل شد، بلکه باید هویت قومی-فرهنگی ‏‏‏را در میان نسل ‏های مختلف به صورت پیوستاری تلقی کرد. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نیز نشان داد که زبان بر تمامی مولفه‏ های هویت قومی-فرهنگی ‏‏‏تاثیرگذار است و با آنها رابطه‏ ای مثبت و معنادار دارد.
    کلیدواژگان: هویت، هویت فرهنگی، زبان شناسی قومی، زبان مادری، نشل دوم و سوم مهاجران، زبان شناسی اجتماعی
  • محمد دبیرمقدم، فاطمه یوسفی راد، ویدا شقاقی، سید محمود متشرعی* صفحات 20-29
    در این مقاله پس از معرفی مبانی اصلی رویکردزبان‏شناسی شناختی اجتماعی از طریق منابع دست اول آن، نشان داده می ‏شود. این نگاه نوین، که محصول هم‏گرایی در مطالعات زبان‏شناسی شناختی و زبان‏شناسی اجتماعی است، می تواند چشم اندازی جدید و راهگشا در مطالعهزبان باشد. زبان شناسی شناختی اجتماعی از درون مطالعاتزبان‏شناسان شناختی سر برآورد و در پی تلفیق با دستاوردهای زبان شناسی اجتماعی غنی‏تر شد. دو ویژگی مهم این رویکرد، یکی ماهیت کاربرد- محور آن و دیگری توجه به تنوعات اجتماعی زبان است که، در کنار هم، قلب تپنده و کانون مطالعات این رویکرد محسوب می‏شوند. این مقاله در پی آن است که پس از معرفی این رویکرد نوین، نشان دهد حلقه ارتباطی بین رویکردزبان‏شناسی شناختی و زبان شناسی اجتماعی، همین دو ویژگی بنیادین، یعنی کاربرد- محور بودن آن و تاکید بر تنوعات اجتماعی است. چنین رویکردیباید این واقعیت را نیز قبول کند که تنها راه مطالعهنظام‏مند تنوعاتی که ابعاد اجتماعی مختلف را در برمی‏گیرند، لزوما تجزیه و تحلیل تجربی است. به عبارت دیگر، اتخاذ رویکرد اجتماعی مستلزم روش تجربی است.
    کلیدواژگان: زبان‏ شناسی شناختی، زبان‏ شناسی اجتماعی، زبان شناسی شناختی اجتماعی، کاربرد-محور، معنا
  • بهمن زندی *، بلقیس روشن، مریم امیری خواه صفحات 30-41
    پژوهش حاضر بر مبنای نام ‏شناسی اجتماعی و با هدف مقایسه نام ‏گذاری قهوه‏ خانه ‏ها با کافی‏ شاپ‏ های شهر تهران از دیدگاه هویت‏ های چندگانه انجام شده است. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و به روش توصیفی- تحلیلی، با بررسی نام 232 قهوه‏خانه و 296 کافی‏ شاپ شهر تهران انجام شده است. نتایج حاکی از آن است که هویت فردی در نام‏گذاری قهوه ‏خانه ‏ها بسیار بیشتر از کافی ‏شاپ‏ ها تجلی یافته است. به لحاظ هویت جنسیتی، نام ‏های مردانه ایرانی در قهوه ‏خانه ‏ها رواج بیشتری از کافی‏ شاپ‏ ها دارد؛ حال آن‏که در نام‏ گذاری کاف ی‏شاپ ‏ها تمایز جنسیتی بارزی به چشم نمی‏ خورد. سهم هویت قومی در نام‏ گذاری هر دو مکان تقریبا یکسان و قابل‏توجه است. از سوی دیگر، نام ‏های ملی و مذهبی در نام ‏گذاری قهوه ‏خانه ‏ها نقش بیشتری دارند، در حالی که صاحبان کاف ی‏شاپ ‏ها به نام ‏های ملی توجه بیشتری دارند. همچنین، هویت فراملی حضور معناداری در نام ‏گذاری کافی ‏شاپ ‏های تهران دارد.
    کلیدواژگان: نام ‏شناسی، نام‏ گذاری، زبان شناسی اجتماعی، هویت، کافی‏ شاپ، قهوه‏ خانه، تهران
  • پارسا بام شادی* ، شادی انصاریان صفحات 42-53
    پژوهش پیش رو با هدف بررسی عنوان های خبری یکی از پربیننده ترین بخش های خبری صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، یعنی اخبار بیست وسی انجام گرفته است. این پژوهش پیکره بنیاد و مبتنی بر شیوه تحلیل کیفی و کمی بوده و عنوان های خبری بیست وسی را در یک بازه زمانی یک ماهه از 11 آذر تا 11 دی 1394 بررسی می‏کند. پیکره داده ها 186 عنوان خبری در موضوعات گوناگون داخلی و خارجی را دربر می گیرد. این پژوهش در پی یافتن پاسخ این پرسش است که ویژگی های زبانی موثر در جذابیت عنوان های خبری بخش اخبار بیست وسی کدام است. یافته های پژوهش گویای آن است که این ویژگی های زبانی را می توان در سه دسته معنایی، واژگانی و نحوی مورد تحلیل قرار داد که مهم ترین موارد هریک از این سه دسته به شرح زیر است: (1) ویژگی های معنایی شامل به کارگیری استعاره (از جمله جاندارپنداری و انسان پنداری) ، مجاز، اصطلاح، ضرب المثل، حس آمیزی و اشاره به شعر یا جمله معروف. (2) ویژگی های واژگانی شامل باهم آیی متداعی، تکرار واژگانی، قافیه سازی؛ (3) ویژگی های نحوی شامل عدم استفاده از فعل و اسم سازی. این یافته ها همچنین نشان می دهد که گرچه هر سه ویژگی پیش گفته در جذابیت عنوان های خبری بیست وسی اثرگذار است، اما اثرگذارترین آنها ویژگی های معنایی است، یعنی گزینش شیوه هایی نوآورانه و جذاب برای معنارسانی.
    کلیدواژگان: زبان شناسی اجتماعی، اخبار بیست و سی، عنوان خبری، استعاره، مجاز، اصطلاح
  • حسین رحمانی* صفحات 54-65
    در پژوهش حاضر تاثیر قدرت و جنسیت بر اتخاذ رویکردهای بی ادبی و برخورد با آن در نمایشنامه افول اثر اکبر رادی (1386 [1342]) ، بر اساس مدل بی ادبی درک بوسفیلد (2008) ، مورد بررسی قرار گرفته است. بوسفیلد مدل خود را براساس مدل بی ادبی کالپپر (1996، 2005) و کالپپر و دیگران (2003) تعریف کرده است، اما در آن تغییراتی به عمل آورده تا بتواند واکنش مخاطبان را در برخورد با بی ادبی نیز بررسی کند. هدف انواع بی ادبی صدمه زدن به وجهه مخاطب است. بر اساس مدل بی ادبی بوسفیلد، فردی که مورد بی ادبی قرارگرفته می تواند سکوت کند یا واکنشی تدافعی یا تهاجمی از خود نشان دهد. این واکنش ها بر اساس جنسیت و قدرت افراد متغیر است. یافته های این پژوهش حاکی از آن است که شخصیت های فرادست و فرودست، به ترتیب، از بی ادبی مستقیم و بی ادبی غیرمستقیم استفاده می کنند؛ شخصیت های فرادست و مردان نسبت به بی ادبی واکنش تهاجمی دارند؛ و شخصیت های فرودست و زنان نسبت به آن واکنش تدافعی نشان می دهند. از نظر استفاده از استراتژی بی ادبی، میان زنان و مردان تفاوت معناداری وجود ندارد.
    کلیدواژگان: قدرت، جنسیت، بی ادبی مستقیم، بی ادبی غیرمستقیم، زبان شناسی اجتماعی، افول، اکبر رادی
  • مارال آسیائی *، سعید راه اندا صفحات 66-77
    گونه گوگانی یکی از گونه های ترکی آذری در ایران است. از ویژگی های جالب این گونه، تبدیل واج /r/ به [j] در گفتار است. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر متغیرهای اجتماعی (سن، تحصیلات و سبک) و متغیر محیط آوایی (میان واکه ای و سایر محیط ها) بر بازنمایی آوایی واج /r/ است. در چارچوب پیشنهادی لباو (1966 و 2006) و به شیوه مصاحبه، در مجموع 1200 واژه از 30 گویشور این گونه از ترکی آذری جمع آوری گردید. داده ها بر اساس متغیر سن و تحصیلات به سه طبقه تقسیم شدند. همچنین، داده ها بر اساس متغیر سبک به دو سبک محاوره ای و رسمی طبقه بندی گردیدند. در تمامی این تقسیم بندی ها دو محیط میان واکه ای و سایر محیط ها نیز مدنظر قرار گرفتند. پس از تجزیه و تحلیل داده ها و با استفاده از آزمون آماری خی دو مشخص گردید که تاثیر سن، تحصیلات، سبک و محیط آوایی بر بازنمایی آوایی واج /r/ معنی دار بوده و در حقیقت، بازنمایی آوایی این واج دراین گونه تابعی است از تعامل متغیرهای اجتماعی و متغیر محیط آوایی.
    کلیدواژگان: آذری، گونه گوگانی، متغیرهای اجتماعی، سن، تحصیلات، سبک، محیط آوایی
  • الهام اخلاقی باقوجری* ، شهلا شریفی، علی ایزان لو صفحات 78-89
    مطالعات اجتماعی و میان‏فرهنگی نشان می‏دهند که روایت یک صورت بنیادی و همیشگی گفتار انسان است که لزوما در جوامع مختلف به‏صورت یکسان به کار نمی رود. در این پژوهش نحوه شفاهی‏سازی فیلم جهانی بدون کلام گلابی از منظر تعامل‏های اجتماعی و نحوه ارزیابی بین دو گروه 80 نفره کودک و بزرگ سال مونث مورد بررسی قرار گرفته است. این داستان مضمونی اجتماعی دارد که دزدی پسر بچه‏ای را همراه با ماجراهای بعد از آن به تصویر کشیده است. پس از نمایش فیلم از شرکت‏کنندگان خواسته شد آن‏چه را دیده‏اند به صورت کلامی بازگو کنند. برای بررسی تعامل‏های اجتماعی از معیار بسامد و مکان و در زمینه نحوه ارزیابی از معیار تولان (1386) بهره گرفته شد. بررسی‏های آماری تفاوت معناداری بین دو گروه از نظر مشخصه‏های تعامل اجتماعی نشان ندادند، اما دو گروه از نظر نحوه ارزیابی تفاوت معناداری با هم داشتند. بر اساس این پژوهش، بزرگ سالان حدود دو برابر کودکان روایت خود را ارزیابی کرده اند. همچنین، تعامل مصاحبه‏شونده در نقطه شروع داستان برای پاسخ به مصاحبه‏گر انجام می‏گیرد و در میان داستان به دلیل فرایند به خاطر آوردن داستان رخ می‏دهد. یافته‏ها نشان می‏دهد که ارزیابی فرآیندی است اجتماعی- فرهنگی و نشانه بلوغ و دانش اجتماعی است و کودکان هنوز به این سطح شناخت نرسیده‏اند.
    کلیدواژگان: زبان شناسی اجتماعی، تعامل اجتماعی، نحوه ارزیابی، روایت، شفاهی‏سازی، داستان گلابی
|
  • Zahra Abbasi*, Mahboobeh Bagheri Pages 9-19
    The purpose of this research is to investigate the changes as well as the effect of the language in use (Persian or Arabic) on ethnocultural identity and its components across three generations of Iranians migrating in Bahrain by means of the standard questionnaire of Mutual Intercultural Relations in Plural Societies (MIRIPS). The components under study were language in use and attitude toward Persian language versus Arabic language, preserving Iranian versus Arab traditions, attitude towards social activities, attitude towards social connections, and friends, as well as the sense of belonging to Iranian culture as compared with Arabic culture. The findings of the research indicate that there is a significant difference across the three generations in terms of the attitudes towards these components with the first generation immigrants feeling more attached to their primary identity group (i.e. the Iranian ethnic identity) as compared to the other groups. Besides, it was observed that this cultural affinity and sense of belonging to their primary identity group have slowly diminished in other generations, a result which is visible in all components of ethnocultural identity. Findings do not show any distinct gap among the generations; yet the ethnocultural identity can be observed continuously across the different generations. Also, the results of Pearson correlation test display that the language affects all components of ethnocultural identity showing a positive and meaningful relationship with them.
    Keywords: Identity, Ethnocultural Identity, Mother Tongue, Second, Third Generation Immigrants, Sociolinguistics
  • Mohammad Dabirmoghaddam, Fatemeh Yousefi Rad, Vida Shaghaghi, Seyed Mahmoud Motesharrei* Pages 20-29
    This paper introduces the main tenets of the new approach to cognitive sociolinguistics and suggests that by incorporating the insights of sociolinguistics with those of cognitive linguistics, this new approach can provide a new and fruitful perspective to the study of language. The two properties of this new approach, i.e., its usage-based character and its emphasis on social variations of language, make it heart throbbing and most optimal for the study of language. After introducing the main tenets of cognitive sociolinguistics, this paper shows that these two underlying properties, the usage-based character and the emphasis on social variations, are the communication loop between the cognitive linguistics and sociolinguistics approaches. Such an approach should accept that the only acceptable way to study the systematic variation of language that encompasses the social dimension of the phenomenon is necessarily empirical. In other words, adopting social approach entails taking an empirical method.
    Keywords: Cognitive Linguistics, Sociolinguistics, Cognitive Sociolinguistics, Usage-Based, Meaning
  • Bahman Zandi*, Belghis Rovsan, Maryam Amirykhah Pages 30-41
    This socio-onomastics research compares naming Tehran traditional cafés (qahveh khaneh) and coffee shops from a multiple identities perspective. Using a descriptive analytic method, this applied study examined around 232 traditional cafés and 296 coffee shops in Tehran. The results display that the individual's identity plays a strikingly more significant role in naming traditional cafes than coffee shops. Moreover, from the perspective of gender identity, the use of masculine name characters is more prevalent in traditional cafés than coffee shops, while there exists no significant gender distinction in naming coffee shops. The role of ethnic identity was almost similar yet noticeable in the two places. On the other hand, while traditional cafes opt for national and religious names, the coffee shops use national names more frequently. Also, the results indicate a significant use of international identity in naming coffee shops.
    Keywords: Onomastics, Naming, Sociolinguistics, Identity, Coffee Shop, Traditional Cafe, Tehran
  • Parsa Bamshadi*, Shadi Ansarian Pages 42-53
    The aim of the present study is to investigate ‘20:30 (Bisto-Si) News’ headlines as one of the most watched news programs in IRIB television. This corpus-based, quantitative- and qualitative-based study analyzed the news headlines collected within one month from the 2nd December, 2015, to the 1st January, 2016. The corpus consisted of 186 news headlines in various national and international issues. This study aimed to find out what linguistic properties in the headlines make the 20:30 news the most watched TV news program. The findings of the research show that the linguistic properties of these headlines can be described into three categories: 1) Semantic properties like metaphor, metonymy, idiom, proverb and synesthesia as well as a reference to famous poems or quotes; 2) Lexical properties such as associative collocations, lexical repetitions and versification; 3) syntactic properties such as verbless sentences and nominalization. Moreover, the results show that although the three categories play an important role in making the news program attractive, the semantic property was found to be the most influential linguistic properties of the 20:30 News headlines.
    Keywords: Sociolinguistics, 20:30 (Bisto-Si) News Program, News Headline, Metaphor, Metonymy, Idiom
  • Hosein Rahmani* Pages 54-65
    The present research aims to study how power and gender affect the choice of impolite strategies and how the addressees react to such face threatening acts in the play Ofool written by Akbar Radi in light of Derek Bousefield’s (2008) model of impoliteness. Although developed based on Culpeper’s (1996, 2005) and Culpeper et al.’s (2003) model, Bousefield’s model was extended to study the addressee’ reaction to impoliteness. Impolite acts are intended to threaten the face wants of the addressees. According to Bousefiled’s model of impoliteness, the offended addressees can choose to keep silent or take an offensive or defensive action which can vary according to individual’s power and gender. The results indicated that the powerful and powerless characters used on-record and off-record impoliteness strategies, respectively. Moreover, the powerful characters and men took an offensive reaction to impoliteness while and the powerless characters and women took a defensive action to impolite acts. The analysis showed that there were no statistically significant differences in the use of impoliteness strategies between men and women.
    Keywords: Power, Gender, On-Record Impoliteness, Off-Record Impoliteness, Sociolinguistics, Ofool, Akbar Radi
  • Maral Asiaee*, Saeed Rahandaz Pages 66-77
    Gogani is one of the varieties of Azeri spoken in Iran. One remarkable feature of this variety is the conversion of /r/ to [j] in speech. This research aims to study the effect of social variables such as age, education and style and linguistic context (i.e. intervocalic and other contexts) on the phonetic representation of /r/. Following Labov’s (1966, 2006) framework and through the interview method, 1200 words from the speech of 30 Gogani speakers were collected. The corpus was then divided into three groups based on the variables of age and education. The corpus was also classified into two styles of casual and formal speech. In all these categorizations, two phonetic contexts including intervocalic and non-intervocalic contexts were taken into consideration. The results of chi-square analyses show that age, education, style and phonetic context have a significant effect on the phonetic representation of /r/. In fact, the phonetic representation of this phoneme is a function of interaction between social and phonetic variables.
    Keywords: Azeri, Gogani Variety, Social Variables, Age, Education, Style, Phonetic Context
  • Elham akhalaghi*, Shahla Sharifi, Ali Izanlu Pages 78-89
    Social and intercultural studies show that narrative is a basic and permanent form of human speech which is not used similarly across nations. This study examines how the Pear Stories, the internationally popular silent film, is verbalized in two groups of 40 women aged 18 to 22 and 40 girls aged 9 years old. This story has a social theme in which depict the story of young boy’s theft and the subsequent adventures. The participants were asked to verbalize the film once it is screened. To examine the social interaction, the data were analyzed by means of frequency and to investigate the evaluation, Toolan’s criteria were used. The statistical analysis indicates no significant differences in the two groups in terms of social interaction; however, their difference was significant in the way they evaluate the story. The findings show that adults’ ratings of their narratives were twice as high as those children. Also, the participants display interaction at the outset of the story in response to the interviewer and in the middle of the story while recalling. The results show that evaluation is a socio-cultural process implicating a level of maturity and social knowledge which children have not reached yet.
    Keywords: Sociolinguistics, Social Interaction, Evaluation, Narrative, Verbalizing, The Pear Stories