فهرست مطالب

  • سال سیزدهم شماره 3 (پیاپی 49، پاییز 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/08/12
  • تعداد عناوین: 13
|
  • حامد ارفع نیا *، فرخ اسدزاده صفحات 1-9
    سینتیک آزاد سازی فلزات سنگین (روی، سرب، نیکل، مس و کادمیوم) از دو نمونه رسوب رسی گرفته شده از عمق 0 تا 10 سانتی متری پائین دست رودخانه قره چای واقع در استان همدان که با نمک نیتراته این فلزات آلوده شده بودند، با روش ستون آبشویی مطالعه شد. سرعت آزادسازی فلزات سنگین از نمونه های آلوده در ابتداء سریع و با گذشت زمان از سرعت آزادسازی آن ها کاسته شد. سرب رفتار متفاوتی نسبت به سایر فلزات از خود نشان داد و بطور آهسته ولی پیوسته از ستون آبشویی خارج شد. بطور کلی، مدل مرتبه ی اول دو مکانی قابلیت مطلوبی در توصیف فرآیند آزادسازی فلزات سنگین از نمونه های رسوب آلوده شده، از خود نشان داد. هر چند برای برخی از فلزات مانند سرب، روی و کادمیوم در رسوب (1) و سرب در رسوب (2) مدل مرتبه اول تک مکانی نیز توانایی بالایی در پیش بینی داده های مشاهده ای داشت. میانگین مقادیر ضریب تبیین و RMSE برای مدل مرتبه اول در حالت دو مکانی به ترتیب برابر با 986/0 و 046/0 است. این مقادیر برای مدل در حالت تک مکانی به ترتیب برابر 905/0 و 054/0 می باشد. مقادیر کل آبشویی یافته ی فلزات سنگین در مقایسه با کل محتوای فلزات سنگین رسوبات ناچیز بود که نماینگر توانایی بالای رسوبات رسی در جذب و نگهداشت فلزات سنگین است که این امر با مقادیر کم ضریب سرعت دفع ظاهری در مدل مرتبه اول قابل تبیین است.
    کلیدواژگان: سینتیک آزادسازی، فلزات سنگین، جذب، رسوبات رسی
  • محمد محمدیان، غلامرضا لشکری پور*، محمد غفوری، محمدحسین قبادی صفحات 11-24
    سازند تبخیری گچساران در شرق استان خوزستان رخنمون زیادی دارد و ژیپس های آن به شدت انحلال یافته و کارستی شده اند. در این پژوهش بر اساس بازدیدهای صحرایی، مطالعات آزمایشگاهی و نرم افزاری، نحوه تشکیل کارست در ژیپس ها در مناطقی از شهرهای رامهرمز و میداوود، دشت رامهرمز و دشت میداوود-دالون مطالعه و مسائل زیست محیطی آن مورد بررسی قرار گرفته است. فراوانی ساختارها (درزه ها، گسل ها) و عملکرد آب های سطحی و زیرزمینی از عواملی اصلی تشکیل کارست در منطقه محسوب می گردد. در نتیجه انحلال یافتن سنگهای ژیپسی، میزان TDS و میزان یونهای سولفات در آب های سطحی و زیرزمینی افزایش یافته و موجب کاهش کیفیت آب شده است. برداشت بیش از حد آبهای زیرزمینی و کاهش سطح ایستابی، افزایش سرعت انحلال سنگهای ژیپسی را در پی داشته و فرونشست زمین و تشکیل فروچاله ها را موجب گردیده است. در طول سال های اخیر تعداد زیادی فروچاله بصورت ناگهانی و با ابعاد بزرگ در ژیپس های منطقه تشکیل شده که خوشبختانه خسارتی در پی نداشتند. در نتیجه انحلال ژیپس ها، میزان املاح و مقدار هدایت الکتریکی (EC) خاک در دشت رامهرمز افزایش یافته و گسترش زمینهای نامرغوب را در پی داشته است که محدودیت زمین های زراعی را به دنبال دارد. در نتیجه فرایند انحلال مقاومت سنگها کاهش پیدا کرده و درز و شکستگی توسعه می یابند و معابر جهت عبور جریان آب باز می شوند. این موضوع، تشکیل شیب لغزهایی را به دنبال داشته که در مخزن سد جره فراوان بوده که عموما از نوع واژگونی و لغزش هستند.
    کلیدواژگان: کارست ژیپس، سازند گچساران، شرق خوزستان، مسائل زیست محیطی
  • مرتضی حبیبی *، هادی کیادلیری، رضا اخوان صفحات 25-33
    به منظور بررسی وضعیت درختان در مناطق شهری، منطقه 16 شهرداری تهران برای انجام این تحقیق انتخاب شد. در این بررسی دو گونه اوجا carpinifolia Ulmus و نارون چتری Ulmus carpinifolia Umberaculifera. Var در دو حالت تودهای و نواری بررسی شدند. در این بررسی، آماربرداری بصورت تصادفی و به روش خطی انجام شد. بعد از انتخاب توده ها و نوارها تعداد 100 درخت برای هر گونه و هر گروه ) بصورت مجزا) اندازه گیری شد. برای آماربرداری در نوارها با کد گذاری درختان، درخت اول بصورت تصادفی انتخاب شده و فاصله هر درخت از درخت بعدی چهار پایه تعیین شد. سپس مشخصه های کمی شامل قطر برابر سینه، ارتفاع کل، ارتفاع تاج و میانگین قطر تاج و مشخصه های کیفی شامل سلامت تاج، سرخشکیدگی، شانکر، آفت و چند شاخگی اندازه گیری شد و سپس با استفاده از آزمونهای t و کروسکال والیس با هم مقایسه شدند. براساس نتایج بدست آمده از مشخصههای کمی، اوجا دارای مرغوبیت بیشتر نسبت به نارون چتری، و از نظر مشخصه های کیفی، نارون چتری دارای سلامت تاج بیشتر، سرخشکیدگی کمتر، آفت کمتر و چند شاخگی بیشتر نسبت به اوجا است. ضمن این که درخت اوجا دارای چندشاخگی کمتری نسبت به نارون چتری است. بنابراین، به منظور توسعه فضای سبز در نوارها و در مواردی که هدف طراحی منظر و مسائل زیبایی شناختی باشد بهتر است از گونه نارون چتری استفاده شود و در حالتی که استقرار جنگلکاری و بهبود مشخصههای کمی مد نظر باشد (توده ها) ، گونه اوجا انتخاب مناسبی است.
    کلیدواژگان: نارون چتری، اوجا، نحوه استقرار، مشخصه های کمی و کیفی
  • مرتضی تهامی پور *، عباس صلاح، عباس عرب صفحات 35-49

    یکی از دیدگاه های نوین در مدیریت منابع آب، توجه به اصل مزیت نسبی و تجارت آب مجازی است. در واقع این نگاه وجود دارد که می توان یک تخصص منطقه ای بر اساس منابع آب در نظر گرفت و مناطقی که کم آب هستند واردکننده محصولات آب بر باشند و این محصولات در مناطق پرآب تولید شود و یا اینکه از کشورهای دیگر وارد شود. در این پژوهش این دیدگاه برای ا ستان گیلان مورد بررسی قرار گرفت. در واقع، سوال پژوهش این است که الگوی تجارت آب مجازی در این استان چگونه است؟ برای پاسخ به این سوال، از ابزار جدول داده- ستانده گسترش یافته استفاده شد. بر این اساس، میزان آب مصرفی مستقیم و کل، به تفکیک 40 ر شته فعالیت اقت صادی در سطح استان مورد برر سی قرار گرفت. نتایج نشان داد که استان گیلان به ترتیب با خالص صادرات636 و 811 میلیون متر مکعب آب در سطح کل فعالیت های اقتصادی و بخش کشاورزی، صادرکننده خالص آب مجازی بوده است. این در حالی است که این استان در بخش صنعت واردکننده خالص آب مجازی بوده است. بر اساس یافته ها و اطلاعات به دست آمده در این پژوهش، این امکان وجود دارد که با تغییر در ترکیب فعالیت های اقتصادی (افزایش سهم رشته فعالیت های دارای ارزش افزوده بالا و کاهش سهم رشته فعالیت های دارای شدت بالای استفاده از آب) ، بتوان ارزش افزوده استان گیلان را در سطح فعلی حفظ کرده و در عین حال تراز تجاری آب استان را بهبود داد.

    کلیدواژگان: منابع آب، آب مجازی، فعالیتهای اقتصادی، جدول داده-ستانده، استان گیلان، ایران
  • نرگس درمیانی، هادی کیادلیری، مسعود بیژنی *، فرزاد ویسانلو صفحات 51-61
    مدیریت منابع جنگلی به دلیل گستردگی و تداخل با مسائل اقتصادی و اجتماعی، طرحی فراسازمانی است که نیازمند مشارکت همگانی می باشد. با افزایش جمعیت و وابستگی شدید جنگل نشینان به منابع جنگلی، سطح این منابع با ارزش کاهش یافته و از منظر تخریب کمی و کیفی در خطر نابودی قرار گرفته اند. هدف تحقیق حاضر، بررسی عوامل موثر بر مشارکت روستاییان جنگل نشین در مدیریت جنگل های اشترانکوه در شهرستان دورود بود. برای انجام این پژوهش از روش توصیفی همبستگی استفاده شد. جامعه آماری شامل 543 خانوار بود که به عنوان نمونه، 226 سرپرست خانوار با استفاده از جدول تاکمن و مورگان با روش نمونه گیری تصادفی متناسب با طبقه، مورد مطالعه قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده نرم افزار SPSS انجام گرفت. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه بود که روایی آن با استفاده از نظر جمعی از اساتید، مورد تایید قرار گرفت و پایایی دسته گویه های پرسشنامه با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت. آزمون رگرسیون چندگانه نشان داد که متغیرهای استفاده از وسایل و منابع آموزشی، نگرش به مشارکت، سن، تجربه همکاری در روستا، سطح تحصیلات و درآمد سالانه، توانایی تبیین 51/0 از تغییرات میزان مشارکت در مدیریت جنگل را دارا می باشند. همچنین، نتایج تحلیل مسیر نشان داد که متغیر استفاده از وسایل و منابع آموزشی بیشترین تاثیر و آگاهی از اهمیت جنگل کمترین تاثیر را بر میزان مشارکت در مدیریت جنگل داراست. در پایان بر اساس یافته های پژوهش، پیشنهادهایی ارائه گردیده است.
    کلیدواژگان: مشارکت، مدیریت جنگل، اشترانکوه، شهرستان دورود
  • زیبا سالاری جو، علیرضا ریاحی بختیاری *، سیدمحمود قاسمپوری صفحات 63-69
    پیشگیری از آلودگی دریا برای استفاده پایدار از منابع بسیار مهم است. با توجه به پایداری آلاینده ها در سراسر زنجیره غذایی اکوسیستم های آبی، احتمال آسیب رساندن به تمام موجودات زنده از جمله انسان در راس زنجیره غذایی وجود دارد. در سال های اخیر آلکان های نرمال به عنوان شاخصی مطلوب جهت تعیین منشا و ردیابی روند تغییرات ترکیبات آلی استفاده می شوند. این پژوهش با هدف تعیین غلظت و منشا ترکیبات آلکان های نرمال در تخم چهار گونه پرستو دریایی مهاجر به جزیره شیدور در تیر ماه سال 1392 صورت گرفت. پس از دو مرحله کروماتوگرافی ستونی ترکیبات آلکان های نرمال بوسیله دستگاه GC-MSآنالیز شدند. دامنه آلکان های نرمال در نمونه های مورد مطالعه اغلب در محدودهnC14-nC35 تعیین گردید. غلظت ترکیبات آلکان های نرمال در نمونه های تخم پرندگان در این جزیره در پرستو دریایی گونه سفید، پشت تیره، کاکلی بزرگ و کاکلی کوچک به ترتیب در محدوده 32/86-39/41، 19/53- 88/22، 94/54- 82/21 و 46/95- 47/59 میکروگرم بر میلی گرم لیپید بدست آمد. غلظت این ترکیبات در نمونه های تخم پرستو دریایی گونه سفید و کاکلی کوچک بیشتر از گونه کاکلی بزرگ و پشت تیره بدست آمد. با استفاده از نسبت های تشخیصی CPI،n-C17/Pr ، n-C18/Ph و U/R در تمامی نمونه های مورد مطالعه منشا غالب هیدروکربن ها پتروژنیک تشخیص داده شد. از مهمترین دلیل آن می توان به آلودگی حاصل از. پالایشگاه های نفتی لاوان که در مجاورت جزیره شیدور واقع شده و از دیگر عوامل می توان به آلاینده های موجود در خلیج فارس ناشی از حمل و نقل دریایی، تخلیه ی آب توازن کشتی ها به این منطقه اشاره کرد.
    کلیدواژگان: آلکان های نرمال، پایشگر زیستی، پرستو دریایی، جزیره شیدور- خلیج فارس
  • هومان لیاقتی، وحید عسکری *، محدثه صادقی، سید محمد مجابی صفحات 71-78
    در دهه های اخیر در اغلب کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه با افزایش نگرانی عمومی کیفیت غذا و سلامت افراد جامعه و همچنین تخریب منابع طبیعی، کشاورزی ارگانیک مورد توجه واقع شده است. تحقیق حاضر با بررسی وضع موجود تولید و صادرات انار منطقه، چالش های پیش روی تولید و صادرات انار ارگانیک و شناسایی عوامل آمیخته بازاریابی به بررسی تاثیر عوامل بازاریابی بر توسعه صادرات انار به بازارهای بین المللی پرداخته تا زمینه برای بهبود وضع موجود و دستیابی به ظرفیت بهینه صادرات انار در ساوه مهیا شود. در بخش پیمایشی تحقیق، 3 نوع پرسشنامه تدوین شد و در بین 121 نفر از نمونه آماری مورد نظر در بخش باغداران انار، 50 نفر از نمونه آماری مورد نظر در بخش صادر کنندگان و تولید کنندگان دارای سابقه صادرات و 21 نفر از نمونه آماری در بخش صادر کنندگان توزیع شد. بر اساس آزمون t تک گروهی و آزمون فریدمن با درصد خطای 5 درصد، فرضیات مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مهمترین عوامل تاثیر گذار بر توسعه صادرات انار در بین عوامل آمیخته بازاریابی بترتیب عنصر قیمت، عنصر محصول، عنصر توزیع و عنصر ترفیع بودند. همچنین نتایج نشان داد که عدم آگاهی تولید کنندگان، عدم حمایت از تولید کننده در دوره گذار و عدم تضمین خرید محصول با قیمت بالاتر از جمله موانع پیش روی توسعه سطح زیر کشت انار ارگانیک در منطقه بود.
    کلیدواژگان: کشاورزی ارگانیک، بازاریابی، انار، آمیخته بازاریابی
  • امیر عباس احمدی *، بهمن شمس اسفند اباد صفحات 79-87
    گوسفند وحشی البرز مرکزی (O. o. arkali &O. o. vigneii) گونه ای است که دراکثر مناطق طبیعی استان تهران پراکنش داشته و این گونه در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت در طبقه آسیب پذیر (Vulnerable) واقع شده و بر اساس قوانین و مقررات سازمان حفاظت محیط زیست ایران در طبقه گونه های حمایت و حفاظت شده قرار دارد. بنابراین، حفاظت از آن حائز اهمیت در سطوح ملی و بین المللی می باشد. از سویی حفاظت و مدیریت از گونه بدون شناخت از نیازهای زیستی گونه امکان پذیر نیست. تحلیل روابط بین گونه ومحیط زیست آن همواره یک مسئله اساسی در دانش بوم شناسی بوده وکمی سازی این روابط ، بنیاد مدل سازی مطلوبیت زیستگاه است. دراین پژوهش با استفاده از الگوریتم حداکثر بی نظمی یا مکسنت درسال 1392 درمحدوده استان تهران با ثبت 350 نقطه از محلهای حضور ومشاهده گونه در دو مقطع تابستانه و زمستانه و با بکارگیری 8 متغییر زیست محیطی شیب ، انحراف معیار شیب ، ارتفاع، جهت ، فاصله ازمناطق شهری و روستایی ، فاصله ازجاده آسفالته و منابع آبی نقشه مطلوبیت زیستگاههای تابستانه وزمستانه تهیه شد که مساحت زیستگاه مطلوب تابستانه 204629 هکتار و 202471هکتارمساحت زیستگاه زمستانه را شامل می گردد. برای بررسی اعتبار مدل نهایی از روش اعتبار متقابل (Cross validation) استفاده گردید. طبق بررسی نتایج حاصله انحراف معیار شیب و پس از آن طبقات ارتفاعی و فاصله از منابع آبی بیشترین تاثیریا نقش وجهت کمترین را در مدل و شکل توزیع تابستانه این گونه دارد و در مدل و شکل توزیع زمستانه این گونه ارتفاع و شیب و تاحدودی جهت روبه آفتاب بیشترین نقش و جهت های شمالی و شرقی کمترین نقش را دارند.
    کلیدواژگان: گوسفند وحشی البرز مرکزی، مدل مطوبیت زیستگاه، حداکثر بی نظمی
  • طیبه اکبری *، راضیه لک، رضا شهبازی، کمال الدین علیزاده، اشرف اسدی، مهرنوش قدیمی صفحات 89-102
    پژوهش حاضر با روش پالینولوژی و ترسیم نمودار گرده ومحاسبه نسبت های گرده مغزه رسوبی دریاچه گهر و بازسازی داده های دما و بارش منطقه بوسیله مدل کلان مقیاس طبیعی اقلیمی1 انجام شد. چهار زون اصلی شامل دو زون قدیمی تر GHA (عمق 300 تا 290 سانتی متر) و GHB (عمق 290 تا 110 سانتی متر) و دو زون جدید تر GHC (عمق 110 تا 50 سانتی متر) و زونGHD (عمق 50 تا 0 سانتی متر) شناسایی و تحلیل شد. نتایج گرده شناسی نشان داد که در سرتاسر مغزه رسوبی گرده های درختی بلوط حضور دارد و این مغزه میتواند تاریخچه آب و هوای منطقه زاگرس را در طول هولوسن بازسازی کند. احتمالا دو زون GHA وGHB با شروع گسترش درختان بلوط و دوره گرم و مرطوب ابتدای هولوسن همزمان باشد. این دو زون دارای پوشش گیاهی از نوع جنگلی- استپی با گونه غالب بلوط می باشد. بنظر می رسد تغییرات فراوانی درختان بلوط و ریش بز در طول مغزه رسوبی ناشی از تغییرات شرایط رطوبتی و دمایی محیط می باشد. فراوانی قابل ملاحظه گرده های گیاهان علفی همانند علف هفت بند و بارهنگ و خانواده غلات, در زونGHC بعنوان شاهدی بر تخریب منطقه مورد مطالعه در اثر چرای شدید و عملیات کشاورزی و دخالت انسان می تواند باشد. همچنین با مقایسه نتایج مدلسازی و پالینولوژی منطقه با سایر دریاچه های شمال غرب ایران، وجود دوره های متوالی سرد و مرطوب و گرم و خشک در آب و هوای گذشته منطقه گهر نیز مورد تایید است.
    کلیدواژگان: آب و هوای دیرین ، مدل کلان مقیاس طبیعی اقلیمی، گرده شناسی، زاگرس مرتفع، ایران
  • احمد نوحه گر *، فاطمه ریاحی، مجید خلقی، حسن وقارفرد صفحات 103-112
    یکی از راه های مناسب برای جلوگیری از آلودگی آب های زیرزمینی، شناسایی مناطق آسیب پذیر آبخوان به آلودگی، بررسی تغییرات مکانی کیفیت آب زیرزمینی و مدیریت بهره برداری از منابع آب وکاربری اراضی است. در این پژوهش با استفاده از شاخص دراستیک که از ترکیب معیارهای تاثیر گذار هیدروژئولوژیکی و هیدرولوژیکی (عمق، تغذیه، محیط آبخوان، بافت خاک، توپوگرافی، ناحیه غیر اشباع و هدایت هیدرولیکی) موثر برانتقال و یا عدم انتقال آلودگی تشکیل شده است ،میزان آسیب پذیری آبخوان دشت سرخون استان هرمزگان مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج بدست آمده 70 درصد وسعت منطقه دارای آسیب پذیری متوسط، 5/27 درصد آسیب پذیری زیاد و 5/2 درصد دارای آسیب پذیری کم می باشد. با توجه به دو نوع تحلیل حساسیت تک پارامتری و حذف نقشه، در این پژوهش، شاخص آسیب پذیری دراستیک بیشترین حساسیت را در هر دو روش تحلیل حساسیت، به پارامتر اثر منطقه غیراشباع نشان داد. نتایج حاصل از تحلیل تک پارامتری نشان داد که پارامتر عمق سطح ایستابی با وجود اینکه از مهم ترین مشخصه ها در برآورد میزان آسیب پذیری می باشد، ولی برخلاف انتظار تاثیر کمتری برروی آسیب پذیری منطقه مورد مطالعه، در مقایسه با شاخص دراستیک داشته است و با وزن تئوریک اختلاف زیادی در حدود 12 درصد داشته و در مقابل پارامتر محیط آبخوان بیشترین تاثیر را بر آسیب پذیری منطقه نشان می دهد. به منظور صحت سنجی مدل از یون نیترات اندازه گیری شده از 9 چاه منطقه استفاده شد ونزدیک بودن مقادیر نتایج حاکی از دقت قابل قبول مدل درمنطقه مورد مطالعه می باشد.
    کلیدواژگان: آبخوان سرخون، آسیب پذیری، تحلیل حساسیت، معیارهای هیدروژئولوژی، مدل دراستیک
  • لطفعلی کوزه گر کالجی، آرمان مسلمی * صفحات 113-124
    طی چند دهه اخیر، شهر تهران با افزایش چشمگیر جمعیت شهرنشین روبه رو بوده است. این افزایش شهرنشینی و در پی آن استفاده از زمین جهت سکونتگاه های شهری بدون در نظر گرفتن توان های محیطی، باعث پیامدهای ناگوار و تخریب محیط زیست در تهران شده است و تعادل بین شهر و محیط زیست را مختل نموده است. رود دره های شهری به عنوان یکی از عناصر ساختار اکولوژیکی شهرها می توانند نقش موثری در جهت ایجاد تعادل بین فضای انسان ساخت شهر و طبیعت ایفاء نمایند، اما استفاده گسترده سبب شده تا فشاری بیش از توان محیط به طبیعت وارد شود و شاهد از بین رفتن عناصر طبیعت مانند درختان، پوشش گیاهی، آلودگی آب و… باشیم. لذا ایجاد و افزایش مکان های تفریحی ، برنامه ریزی محیط های طبیعی در راستای حفظ و احیاء اکوسیستم های طبیعی و بهره برداری بهینه از آنها، امری کاملا ضروری به نظر می رسد. مقاله حاضر از نوع توصیفی – تحلیلی و بر اساس مدل ترکیبی تحلیل استراتژیک SWOT و مدل برنامه ریزی استراتژیکQSPM است. این پژوهش به بررسی روند برنامه ریزی احیای محیط طبیعی رود دره ها در شهر تهران پرداخته و رود دره درکه را به عنوان یک نمونه از این رود دره ها مورد مطالعه قرار داده و با انجام مطالعات میدانی و بررسی مدارک، بر اساس امکانات و فرصت ها، محدودیت ها و تهدیدات، راهبردهایی به منظور برنامه ریزی احیای محیط طبیعی این روددره ارائه داده است. نتایج تحقیق نشان دهنده آن است که؛ استراتژی های انتخاب شده QSPM از میان پنج استراتژی برگزیده، استراتژی حفظ، احیاء، تقویت پوشش گیاهی و زیستگاه های طبیعی، با نمره جذابیت 048/6 نسبت به دیگر استراتژی ها از اولویت بالایی برخوردار است.
    کلیدواژگان: رود دره، محیط طبیعی، تهران، درکه، SWOT
  • علی اکبر کریمیان *، سمیرا حسین جعفری صفحات 125-132
    زیستگاه به عنوان یکی از مهمترین فاکتورها در حفاظت از گونه ها مطرح است. تعیین وضعیت پراکنش گونه های حیات وحش و انتخاب زیستگاه های تحت اشغال آنها از اهمیت به سزایی در مدیریت حیات وحش و زیستگاه ها برخوردار می باشد. بنابراین هدف از این مطالعه بررسی انتخاب زیستگاه آهوی ایرانی واقع در منطقه حفاظت شده کالمند می باشد. نمونه برداری از هر تیپ زیستگاهی در دو فصل تابستان و پاییز با استفاده از ترانسکت های دائمی تصادفی به طول 200 متر و عرض 2 متر و با دو تکرار طی پنج بازدید انجام گرفت. در امتداد ترانسکت ها هر جا به گروه سرگین برخورد می شد، یک پلات به ابعاد 10 در 10 متر به مرکزیت توده سرگین مستقر و متغیرهای زیستگاهی مورد نظر اندازه گیری و برای پایش دوباره، سرگین ها پاک شدند. هر 45 روز یک بار ترانسکتها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین سه جامعه گیاهی از لحاظ تراکم گروه سرگین تفاوت معنی داری وجود دارد. بیشترین و کمترین استفاده آهو به ترتیب از جامعه درمنه-کاهوی وحشی و درمنه بود، اما بین جامعه درمنه و درمنه-علف شور از لحاظ استفاده از زیستگاه اختلاف معنی داری وجود نداشت. جامعه درمنه-کاهوی وحشی کمترین فاصله را تا نزدیکترین پاسگاه و جامعه درمنه-شور کمترین فاصله را تا نزدیکترین منابع آبی و جاده داشت. همچنین جامعه درمنه کمترین فاصله را تا نزدیکترین مزرعه دارا بود. از نظر تراکم گروه های سرگین در جوامع گیاهی بین دو فصل اختلاف معنی داری وجود نداشت. به نظر می رسد جامعه درمنه-کاهوی وحشی، پناه (به خاطر حضور گونه گون به عنوان گونه همراه در این جامعه) ، ایمنی (به خاطر نزدیکی به پاسگاه محیط بانی) و منابع آب و غذای بیشتر (به خاطر وجود گونه های درمنه وگون) را در مقایسه با دو جامعه دیگر برای آهوی ایرانی فراهم می کند.
    کلیدواژگان: آهوی ایرانی، انتخاب زیستگاه، جوامع گیاهی، منطقه حفاظت شده کالمند
  • وحید امینی پارسا *، اسماعیل صالحی، شهاب عادلی قرجه داغی، علی عزیزی صفحات 133-142
    سطح زمین تاکنون در معرض تغییرات چشمگیر کاربری و پوشش زمین قرار گرفته که این در پهنهها و حوزههای نفوذ مناطق سکونتگاهی ب سیار مشهودتر است. تغییرات کاربری زمین نقش مهمی در درک ارتباط متقابل بین فعالیتهای بشر و محیطزیست دارد، بنابراین بررسی این تغییرات به صورت توالی زمانی از گذ شته تا آینده (رهیافت پویا) ضروری است. در این تحقیق با کاربرد فنون سنجشازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، کاربریهای زمین برای سه دوره 1987 ،2000 و 2014 به ترتیب با استفاده از ت صاویر ماهوارهای لند ست TM+ ،ETM و OLI برای شهرستان ملکان استخراج و تغییرات کاربری زمین بین این سه دوره پایش شد. در ادامه بهمنظور پیشبینی وضعیت کاربری زمین آینده منطقه برای افق 14 ساله از مدل سیای مارکوف استفاده شد. نتایج تحقیق نشاندهنده رشد زمینهای کشاورزی و مناطق انسانساخت (مسکونی) از سال 1989 تا 2014 است؛ در حالیکه در همین دوره و سعت کاربری بایر کاهش یافته است. نتایج حا صل از پیشبینی کاربری زمین آینده منطقه نشان میدهد که در دوره زمانی 2014 تا 2028 کاربری کشاورزی از 53/24 درصد به 67/25 درصد خواهد رسید که نمایانگر روند افزای شی است. طبق پیشبینی به عمل آمده میزان کاربری مناطق ان سان ساخت در منطقه در سال 2028 به 75/3 میر سد که در مقایسه با مقدار مشابه در سال 2014 افزایش خواهد یافت. نتایج تحقیق حاضر میتواند در ارتقا استراتژی های مدیریت کاربری زمین منطقه مورد بررسی نقش مفیدی ایفا کند.
    کلیدواژگان: مدل سی ای مارکوف، تغییرات کاربری زمین، شهرستان ملکان، آذربایجان شرقی
|
  • Hamed Arfania *, Farrokh Asadzadeh Pages 1-9
    The kinetics of release of heavy metal ions zinc, lead, nickel, copper and cadmium from the depth of 0 to 10 cm of downstream river sediment located in Hamedan Province, polluted with nitrate salt of these metals, were studied using the leaching column method. The rate of desorption of heavy metals from polluted sediments was initially rapid and, then, gradually declined over time; the behavior of Pb was different and it was released in a gradual and continuous manner. In general, the release of heavy metals from clayey sediments polluted by an inorganic source conformed to a two-site model of first order kinetics; however, the release of Zn, Cd and Pb from sediment (1) and Pb from sediment (2) could also be adequately accounted for by a single-site model. The average coefficients of determination and RMSE for metals in the first order kinetics were 0.905 and 0.054 for a single-site model and for a two-site model were 0.986 and 0.046, respectively. Considering the total heavy metal content of sediments, the cumulative quantity of leached metals was low, indicating a high retention capacity of the sediments for heavy metals. This statement can be elucidated by the low values of the apparent coefficient of desorption in the first order kinetics model.
    Keywords: Kinetics of Release, Heavy Metals, Sorption, Clayey Sediment
  • Mohammad Mohammadian, Gholam Reza Lashkari Poor *, Mohammad Ghafori, Mohammas Hosein Ghobadi Pages 11-24
    The Gachsaran evaporate formation is extensively exposed in East of Khozestan Province and the gypsum rocks in this formation show karstification. This paper has studied the development and environmental impact problems of gypsum karst in Ramhormoz and Meaedavood cities based on field study, laboratory and software studies. Structural factors such as joints, fractures and faults and the extraction of groundwater are the main agents in the development of karst gypsum. Due to the dissolution of gypsum, there is an increase in TDS and sulfate ions and a decrease in the quality of surface water and groundwater. The extraction of groundwater and lowering of the water table have increased the dissolution rate of gypsum and created a sinkhole. During recent years, a large number of sinkholes have been formed suddenly in the gypsum but, fortunately, have not caused any damage. Dissolution of the gypsum has caused an increase in the salinity of soil and expansion of saline land in Ramhormoz plain. As a result of the dissolution process, the resistance of rock decreases and cracks and fractures develop for the passage water, creating abundant slope instability in the Jareh Dam reservoir.
    Keywords: Gypsum Karst, Gachsaran Formation, East ofKhozestan, Environmental Impacts
  • Morteza Habibi, * Hadi Kia, Daliri, Reza Akhavan Pages 25-33
    The 16th district of Tehran city was selected for investigating the condition of trees in urban areas. A qualitative and quantitative study was conducted on the stands of two species, namely European elm (ulmus carpinifolia) and Persian elm (ulmus carpinifolia var.umberaculifera), in two forms of stand and line. One hundred trees for each kind (separately) were measured after selecting the stands. After having chosen the lines, first one tree was randomly selected and, then, the next tree would selected and the fourth one. Following this, quantitative parameters (including diameter at breast height, tree height, crown height and average of crown diameter) and qualitative parameters (including the health of crown, the die back, canker, and pests and multi-branching) were measured. According to the results we can say that, according to quantitative characteristics, the European elm has a better desirability rather than the Persian elm, while the Persian elm has healthier crown, lower die back and fewer pests than the European elm in terms of qualitative characteristics; the European elm has more limited multi-branching than the Persian elm but no significant differences were discovered in canker. Thus, for the development of green areas in lines and where the objective is to design an aesthetic landscape, it is better to use Persian elm and, when establishment of forest planting and improvement of quantitative characteristics is desired (stands), European elm may be a better option.
    Keywords: Persian Elm, European Elm, EstablishmentPattern, Quantitative, Qualitative
  • Morteza Tahamipour *, Abas Salah, Abbas Arabmazar Pages 35-49

    One of the new approaches in the management of water resources is according to the principle of comparative advantage and trade in virtual water. This is based on the view that it can be considered a specialty area in which the water products and the products produced in wet areas, or imported from other countries, enter areas that are less water. In this study, the approach in Gilan Province has been studied. On this basis, the central question of this study would be what form the trade model of virtual water in this province takes and, in order to answer this question, an extended input-output table was used. Accordingly, the direct and total water consumption for 40 activities at the provincial level has been considered. The results showed that Guilan Province, with net exports of 636 and 811 million cubic meters of water at the level of economic activity and agriculture, respectively, has been a net exporter of virtual water, while the province's industries and mines have been net importers of virtual water. Based on the information obtained in this study, it is possible through a change in the composition of economic activity (to increase the proportion of activities with high added value and reduce the share of activities with the highest intensity of water use) to hold the added value of Guilan Province and establish an improved trade balance for water.

    Keywords: Water Resources, Virtual Water, EconomicActivity, Input-output Table, Guilan Province, Iran
  • Narges Dramiani, Hadi Kiadaliri, Masoud Bijani *, Farzad Veisanloo Pages 51-61
    Due to the breadth of the subject and its interaction with social and economic issues, forest resource management is a metaorganizational plan application which requires public participation. Due to an increasing population size and the high dependency of forest dwellers on forest resources, this valuable resource has faced destruction and a decline in terms of quantity and quality and is in danger of disappearing. The purpose of this study was to investigate factors affecting the participation of rural forest dwellers towards management of Oshtorankooh Forest in Doroud. The study was undertaken by using a descriptive-correlation method. The population size was 543 households and, according to the Krejcie and Morgan Table, 226 family heads were studied as a sample by using stratified random sampling method. Statistical analysis was done through SPSS software. The research tools included a questionnaire whose validity was confirmed by a group of professionals. A pilot study was conducted during which the Cronbach's alpha test was calculated to determinate the reliability of data collection instrument. Multiple regression analysis showed that the use of educational tools and resources, attitude to participation, age, cooperation and interaction experience in rural areas, education level and annual income, could explain 0.51 of the variation of participation. Results of path analysis showed that the variable of the use educational tools and resources had the most effect and the awareness of the importance of forests had the least effect on the participation rate in forest management. Based on the findings, some executive recommendations have been presented.
    Keywords: Participation, Forest Management, Oshtorankooh, Doroud Township
  • Ziba Salarijoo, Alireza Riyahi Bakhtiari*, Sayed Mahmood Ghasempuri Pages 63-69
    The prevention of pollution of marine ecosystems is very important for the sustainable use of resources. Given the persistence of pollutants in the aquatic food chain, the likelihood of damage to all living organisms is high, including humans who are at the top of the food chain. n-alkanes were used as an indicator of the origin and changes in organic substances. The present study was aimed at determining the origin and concentration of these compounds in the eggs of four sea-bird species (White-cheeked Sterna repressa, Bridled Sterna anaethetus, Greated Crested and Lesser Created T. bengalensis Terns) on Shidvar Island in July 2013. n-alkanes were mostly determined in the range of n-C14 - n- C35, and their total obtained concentrations in the sampled eggs of White-cheeked, Bridled, Greated Crested and Lesser Created Terns were also in the range of 41.39-86.32, 22.88-53.19, 21.82- 54.94 and 59.47-95.46 (μg.mg-1 lipid), respectively. However, the concentrations of these compounds in eggs of the White-cheeked and Lesser Created Terns were higher than the Greater Crested and Bridled Terns. Diagnostic ratios of CPI, Pr/Ph, n-C17/Pr, n- C18/Pr and U/R, in addition, n-alkanes in all the samples were mostly recognized as originating from petrogenic compounds and, so, the most important causes involved are presumably contamination from oil refineries which have been established on Lavan Island closed to Shidvar Island. The presence of oil pollutants cause by oil spills in the Persian Gulf, shipping, the discharge of ballast water from ships to this area is also an important source.
    Keywords: N-Alkanes, Biomonitoring Agent, Terns, ShidvarIsland, Persian Gulf
  • Hooman Liaghati, Vahid Askary*, MohadesehSadeghi, Seyed Mohammad Mojabi Pages 71-78
    With increasing public concern about food quality and health of society in conjuction with destruction of natural resources, there has been recently much more attentions about organic farming in most developed and developing countries. This study aims to investigate the effect of mix marketing on development of pomegranate exports of Saveh, southwest of Tehran, to international markets providing the opportunity for improving the existing situation Accordingly, some questionnaires were distributed among exporters and manufacturers having some experiences in export. Assumptions were examined base on a t-student with single groups and Friedman test with a margin of error of 5%. The results showed that the most important factors effecting the pomegranate exports in the mix marketing are price element, product element, distribution element and the element of promotion, respectively. The results also revealed that the lack of knowledge of producers, lack of supporting the manufacturer particularly during the transition period as well as failure to support guarantee buying at a higher price are among those impediments for the development of organic pomegranate area in the region.
    Keywords: Organic Farming, Pomegranate, Mix Marketing
  • Amir Abbas Amadi*, Bahman Shams Esfandabad Pages 79-87
    Alborz markazi wildsheep is a migrant species that has several seasonal home rang. This species is classified as vulnerable in red list of IUCN and is classified as a protected animal based on environment conservation law in iran ،Therefor conservation of this species and itshabitats is important in regional and international levels. Analysis relation between species and their environment has ever been a important issue that it is base of modelling. In research we used maximum entropy approach in1392 in Tehran by recorded 350 present points gathered in summer and winter to environmental variables representing geographical and anthropogenical factors of the study area. of summer suitable habitat is 204629 ha and winter suitable habitat is 204471 ha. . in order to survey validation model we used cross validation. Acording to result of studing standard devation of slope and elevation classification, distance of water resource maximum play and orientation minimum play in summer model and in winter model slop and elevation and about orientation sun maximum play and orient east and south minimum play in model.
    Keywords: Enteral Alborz Wildsheep, Habitat SutibilityModel, Maximum Entropy
  • Tayebeh Akbari*, Raziyeh Lak, Reza Shahbazi, Kamallodin Alizadeh, Ashraf Asadi, Mehrnoosh Ghadimi Pages 89-102
    In this research we tried to investigate the respond of high part of Zagros Mountains to past climate change by studying a 300cm core was extracted from Lake Gahar. This region is as an important biome of oak forest of Iran. Then the aim of this investigation is to detect past climate condition by palynology and climate modeling. According to the pollen diagram of Lake Gahar, four main local pollen assemblage zones during Holocene consisting of two older zones GHA(depth of 300 to 290 cm), GHB (290 to 110 cm depth) and two more new zones GHC (depth 110 to 50 cm) and GHD (depth 50 to 0 cm) were identified. We also reconstructed the annual mean precipitation and temperature data over 40000 years by MCM (Macrophysical Climate Model). The results showed that two zones GHA and GHB beyond depth 300-110cm indicate vegetation of forest- steppe with dominant species of oak trees however Quercus pollen is evident in all zones. It seems that the abrupt decreasing of arboreal pollen, especially Quercus at a depth of 50 and 60 cm at the boundary between the two zones GHC and GHD is associated with unfavorable conditions for plant growth during this period. There are also upland herbs pollen types such as Poaceae crealia types and polygonium can be considered as evidence of the destruction of the region as a result of anthropogenic effects and heavy grazing and farming operations. It is also approved the existence of consecutive period of cold/wet and warm/dry period in the past climate of Gahar region by comparing the results of this study with results from other lakes in the northwest of Iran.
    Keywords: Paleoclimate, Macrophysical Climate Model, Palynology, High Zagros, Iran
  • Ahmad Nohegar *, Fatemeh Riahi, Majid Kholghy, Hasan Vagharfard Pages 103-112
    One of the best ways to prevent groundwater contamination is to identify aquifer vulnerability areas, monitor spatial quality changes and, then, manage water resource exploitation and land uses. In this study, aquifer vulnerability has been studied by using a DRASTIC model in SARKHON. Thus, the geographic information system (GIS) has been used to provide an aquifer vulnerability map and seven hydro-geological factors influencing vulnerability have been studied. The results show that 70% of the area affected has moderate vulnerability, 27.5% has high vulnerability and 2.5% has low vulnerability. In both of the sensitivity analysis methods, the map removal and single parameter was assessed. The DRASTIC vulnerability index was most responsive to both sensitivity analysis methods and shows the effect of vados zone results from a single parameter sensitivity analysis of the study area. This shows a depth of parameter, the most important criterion in assessing the vulnerability of but, unexpectedly, the lower impact on the vulnerability of the study area, weight and a significant difference of about 12% with the weight theoretical. Nitrate ion measurements were taken from multiple wells (water and agricultural) and were used in order to verify the measurement accuracy of the model. The results indicate the high accuracy of the model for the area studied.
    Keywords: DRASTIC Model, Hydro-Geological Factors, Sensitivity Analysis, Vulnerability, SARKHON Aquifer
  • Lotfali Kozegar Kaleji, Arman Moslemi * Pages 113-124
    During recent decades, Tehran County has faced a considerable growth in urban dwellers. This huge rate of urbanism and subsequent use of land for urban habitation, without taking the environmental potentials into account, has caused serious consequences and has led to environmental destruction in Tehran and a disruption of the balance between the county and the environment. Urban river valleys, as one of the elements of ecological structure of cities, can play an efficient role in creating a balance between the human-made city structure and nature, but their widespread use has caused a hyper-pressure on the natural environment resulting in the waste of natural elements such as trees, vegetation, water pollution, etc. Thus, providing and increasing recreational places, planning natural environments in order to save and revive natural ecosystems and the optimum exploitation of them appears to be absolutely vital. This paper is descriptiveanalytical and is based on a SWOT strategic analysis combinational model and the QSPM strategic planning model. This research has explored the process of planning for reviving the natural environment of river valleys in Tehran County and has taken Darakeh river valley as a case study. Performing field studies and reviewing records, it provides some strategies in order to plan for reviving the natural environment of this river valley based on existing facilities and opportunities, limitations and threats. The results of the research shows that the selected QSPM strategy is of the highest priority among the other five strategies, namely the selective strategy, protection strategy, reviving strategy, strengthening vegetation strategy and natural settlements strategy, with an attraction score of 6.048.
    Keywords: River Valley, Natural Environment, Tehran, Darakeh, SWOT Analysis
  • Ali Akbar Karimian *, Samira Hossein Jafari Pages 125-132
    Habitat is one of the significant factors for species protection and determining the pattern of wildlife species distribution and their habitat selection is an important part of managing wildlife and its habitat. So, the purpose of this study is to investigate the habitat selection of Gazella subgutrrosa in Kalmand Conservation Area. Sampling was carried out using random steady transects 200 meters long by 2 meters wide and with two replications during five field investigations. When dung groups were observed, a 10*10 plot was placed in the center of the dung masses and the environmental variables were measured. Then, dung was removed for further monitoring and the transects were investigated every 45 days. The results showed that there is a significant difference among three plant communities in terms of dung group density. The most and the least utilization by deer was related to Artemisia-lactuca and other Artemisia communities, respectively, but there is no significant difference between Artemisia and Artemisia-Salsola communities in terms of habitat use. The Artemisia-lactuca community had the least distance to the nearest post and the Artemisia-Salsola community had the least distance to the nearest water sources and the road. The Artemisia community also had the least distance to the nearest farm. There was no significant difference between the two seasons in terms of dung group density in plant communities. It seems that Artemisia-lactuca community provided better refuge (because the Astragalus species is part of this community), greater safety (because of being near to the post), and more food and water resources (because of the presence of Artemisia and Astragalus species) for Gazella subgutrrosa compared to the other communities.
    Keywords: Gazella subgutrrosa, Habitat Selection, PlantCommunities, Kalmand Conservation Area
  • Vahid Amini Parsa, * Esmail Salehi, Shahab Adeli, Ali Azizi Pages 133-142
    The land surface has experienced significant land use and land cover changes especially with regard to the human built environment. Land use changes is an important component in understanding the interactions between human activities and the environment, so analyzing these changes from the past to the future on the basis of a dynamic approach is necessary. In this research, land use maps for Malekan County in East Azerbaijan (Iran) for the years 1987, 2000 and 2014 were extracted, respectively, using Landsat TM, ETM+ and OLI using RS and GIS techniques. Land use changes detected over the past 27 years were analyzed. The CAMarkov model was used to predict the land use pattern for 2024. Results show that agricultural land and human built areas increased but bare land decreased during the period 1987-2014. The simulated land use map for 2024 indicates an incremental trend in agricultural land (from 24.53% to 25.67%) and also in human built areas (from 2.69% to 3.75%) during 2014-2028. These results can play useful role to improve land use management strategies in the study area.
    Keywords: Land Use Change, CA-Markov Model, RS, EastAzerbaijan