فهرست مطالب

  • سال هفتم شماره 2 (پاییز و زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/12
  • تعداد عناوین: 13
|
  • حمید رضا بابائی *، حسین سبزی، جهان فر دانشیان، مهدی ناصری، سیامک رحمان پور صفحات 127-138
    معرفی ارقام زودرس و متحمل به بیماری بوته میری تاثیر بسزائی در توسعه کشت و تولید سویا در اقلیم معتدل کشور مخصوصا مناطق معتدل استان لرستان که دارای پتانسیل خوبی برای تولید این محصول در کشور هستند خواهد داشت. با هدف تولید و معرفی ارقام زودرس سویا در مناطق معتدل کشور، در سال 1372 پروژه مشترکی مابین موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر و سازمان انرژی اتمی انجام شد که در این پروژه بذر رقم سویای دیررس کلارک تحت اشعه گاما قرارگرفت. بذور اشعه دیده در مزرعه کشت و پس از چهار نسل بررسی و ارزیابی صفات زراعی جهش یافته، 47 موتانت زودرس گزینش شدند. موتانت های گزینش شده در آزمایشات مقدماتی و نهائی عملکرد در لرستان مورد ارزیابی قرار گرفتند که در نهایت موتانت M. 7 با توجه به زودرسی و عملکرد مطلوب انتخاب شد. این موتانت با 110 روز طول دوره رشد و عملکرد 3300 کیلوگرم در هکتار، 15 روز زودرس تر از رقم شاهد کلارک با عملکرد 3279 کیلوگرم در هکتار بود. همچنین عملکرد آن 500 کیلوگرم در هکتار بیشتر از عملکرد رقم زودرس TMS با طول دوره رشد 108 روز بود. آزمایشات تکمیلی نشان داد که موتانت M. 7 متحمل به شرایط کم آبی و مقاوم به بیماری پوسیدگی ساقه و ریشه فیتوفترائی است. این موتانت در سال 1394 توسط کمیته معرفی رقم با نام کوثر نامگذاری شد.
    کلیدواژگان: سویا، جهش ژنتیکی، پوسیدگی ساقه و ریشه فیتوفترائی، فیتوفترا سوجا، شرایط کمبود آب
  • خلیل محمودی، حسین اکبری مقدم، منوچهر سیاح فر، سیروس طهماسبی، غلام عباس لطف علی آینه، احمد نادری، نازنین امیربختیار، مجید فرهادی صدر، فرزاد افشاری، محمد دال وند، عبدالکریم ذاکری، نصرت الله طباطبایی، محسن یاسایی، رامین روح پرور، شعبان کیا، محسن اسماعیل زاده مقدم *، منوچهر خدارحمی صفحات 139-147
    رقم گندم برات با شجره SLVS*2/PASTOR و تاریخچه انتخاب CMSS98Y03489F-040M-0100M-040Y-020M-040SY-28M-0Y-0SY انتخاب شده از خزانه بین المللی 24SAWSN دریافت شده از مرکز بین المللی تحقیقات ذرت و گندم (CIMMYT) می باشد. این رقم در آزمایش سازگاری اقلیم گرم و خشک جنوب در سال زراعی 91-1389 به مدت دو سال زراعی و در شش ایستگاه تحقیقاتی کشور مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که این رقم دارای پایداری عملکرد دانه در ایستگاه های مورد ارزیابی در اقلیم گرم و خشک جنوب کشور می باشد. پتانسیل عملکرد بالا (6433 کیلوگرم در هکتار) ، تحمل نسبتا خوب آن به گرمای آخر فصل، زودرسی نسبی، مقاومت قابل قبول به بیماری های زنگ زرد و قهوه ای و سیاه نژاد Ug99 و ریزش دانه از ویژگی های بارز این رقم می باشد. این رقم برای کشت در نظام های زراعی مناطق گرم جنوب به خصوص مناطقی که فشار بیماری ها و به ویژه زنگ زرد در آن مناطق عامل محدود کننده می باشد، معرفی شده است.
    کلیدواژگان: گندم نان، اقلیم گرم و خشک جنوب، پتانسیل عملکرد دانه، مقاومت به بیماری
  • حبیب اله قزوینی * ایرج لک زاده، شیرعلی کوه کن، مهدی جباری، علی براتی، حسین علی فلاحی، حسن خان زاده قره آغاج لو سفلی، کمال شه بازی هومون لو، احمد یوسفی، رضا اقنوم، صفر علی صفوی، عبدالکریم ذاکری، نرجس خاتون کازرانی، حمید رضا نیک خواه، سیروس طهماسبی، سید طه دادرضایی، سید محمود ناظری، محمد شریفی الحسین، محمد دال وند، مجید رخشنده رو صفحات 149-159
    رقم جدید اکسین با شجره Rojo/Sahra حاصل دورگ گیری بین رقم خارجی روجو (Rojo) به عنوان والد مادری و رقم صحرا به عنوان پایه پدری و انتخاب در نسل های در حال تفکیک تا رسیدن به خلوص ژنتیکی در ایستگاه اهواز بودکه با توجه به سازگاری وسیع و پایداری عملکرد دانه و صفات مطلوب زراعی در آزمایشات انجام گرفته طی سال های 86-1385 تا 95-1394 برای کاشت در مناطق گرم کشورآزادسازی و نام گذاری شد. رقم اکسین در مناطق گرم جنوب و شمال کشور به ترتیب دارای میانگین های عملکرد 5148 و 3916 کیلوگرم در هکتار بوده که بترتیب به میزان 868 و 160 کیلوگرم در هکتار نسبت به ارقام شاهد نیمروز و صحرا برتری داشت. رقم اکسین با عادت رشدی بهاره جزو ارقام با سنبله شش ردیفه بوده و متوسط ارتفاع بوته آن در مناطق گرم جنوب و شمال کشور به ترتیب 81 و 102 سانتیمتر می باشد. میانگین طول دوره رشد اکسین در مناطق گرم جنوب و شمال کشور به ترتیب 129 و 162 روز و طول دوره پر شدن دانه آن به ترتیب 41 و 46 روز است که طولانی تر از ارقام شاهد نیمروز و صحرا می باشد. از خصوصیات بارز دیگر این رقم مقاومت به خوابیدگی و شکنندگی محور سنبله و واکنش مقاوم آن نسبت به بیماری های لکه نواری و لکه برگی های جو است.
    کلیدواژگان: جو، پایداری عملکرد، منطقه گرم و خشک، منطقه گرم و مرطوب
  • حمید رضا فنایی*، حسن امیری اوغان، محمدحسین عالم خومرام، امیر خسرو دانایی، نرجس کازرانی، عبدالحسین عسکری، سیامک رحمان پور، داود رودی، فرناز شریعتی، غلامرضا قدرتی، ابوالفضل فرجی، ابراهیم هزار جریبی، ولی الله رامعه، بصیر صمدی، صابر سیف امیری، حسین اکبری مقدم، محمد خواجه داد کشته گر صفحات 161-173
    رقم دلگان به روش گزینش شجره ای تغییر شکل یافته از یک هیبرید خارجی به دست آمده است. برای این منظور، یک صد بوته بارور از جمعیت F2 هیبرید خارجی در مرحله گلدهی انتخاب و سلف شدند. بذور F3 به همراه 17 جمعیت دیگر در پروژه ایی با عنوان تولید لاین های پرمحصول بهاره کلزا از جوامع F2 در کرج، دزفول، بوشهر، زابل و هرمزگان مورد بررسی قرار گرفتند. انتخاب بوته ها تا رسیدن به لاین (ها) ی خالص به روش شجره ای ادامه و در نسل F7 فقط 3 لاین خالص (SAN-12 یا زابل صفر، بهبهان 2 و ورامین 3) انتخاب شدند. در ارزیابی مقدماتی عملکرد، لاین منتخب SAN-12، از لحاظ عملکرد دانه و زودرسی در قیاس با رقم شاهد آرجی اس 003 به همراه تعدادی لاین دیگر انتخاب شد. در ارزیابی سازگاری و پتانسیل عملکرد لاین های منتخب در چهار منطقه اقلیم گرم جنوب، رقم دلگان (SAN-12) با عملکرد 2808 کیلوگرم در هکتار مقام اول را داشت. از نظر رسیدگی فیزیولوژیک رقم دلگان (SAN-12) نسبت به رقم شاهد آرجی اس 003 ، نه روز زودرس تر بود. نتایج حاصل از تجزیه پایداری به دو روش رتبه بندی و شاخص برتری لین و بینز حاکی از پر محصولی و پایداری رقم دلگان بود. نتایج طرح تحقیقی-تطبیقی در دو منطقه از زابل نشان داد که رقم دلگان (SAN-12) با میانگین 2462 کیلوگرم در هکتار دارای بیشترین عملکرد دانه بود. نتیجه طرح تحقیقی- ترویجی در مناطق زابل و دلگان نیز نشان داد که رقم دلگان (SAN-12) نسبت به شاهد آرجی اس 003 عملکرد دانه بالاتری داشت. بنابراین با توجه به ویژگی های مطلوب مانند پتانسیل عملکرد بالا، سازگاری وسیع، زود رسی، تحمل نسبی به بیماری اسکلروتینیایی ساقه، تحمل به ورس و کیفیت خوب روغن لاین، SAN-12 در سال 1393 به نام دلگان معرفی و برای کشت در مناطق گرم جنوب توصیه شد.
    کلیدواژگان: آزاد گرده افشان، درصد روغن، زودرسی، کلزا
  • مظفر روستایی *، مقصود حسن پور حسنی، اسماعیل زاد حسن، جعفر جعفرزاده، بهزاد صادق زاده، رسول اسلامی، رضا رضایی، کاظم سلیمانی، غلام رضا عابدی اصل، ابراهیم روحی، هوشنگ پاشاپور، رضا حق پرست، مصطفی آقایی، ملک مسعود احمدی، غلام رضا خلیل زاده، تقی بابایی، رحمان رجبی، فرزاد افشاری، رحیم هوشیار، رامین روح پرور، سید محمود عطاحسین، محمود مرادی، صمد سرکاری، معصومه خیرگو، شعبان کیا صفحات 175-185
    تنش های خشکی و سرما عوامل تاثیرگذار بر عملکرد دانه و کیفیت گندم هستند. استفاده از پتانسیل ژنتیکی ارقام جدید برای افزایش و پایداری تولید گندم دیم مورد توجه اصلاح گران گندم است. در این راستا رقم هشترود در سال زراعی 80-1379 از طریق دورگ گیری بین دو لایه پیشرفته ایجاد و مراحل گزینش و ارزیابی های اولیه آن در ایستگاه تحقیقات دیم مراغه انجام شد. در آزمایش مقدماتی مشترک (88-1387) میانگین عملکرد دانه رقم جدید 2012 کیلوگرم در هکتار بود که نسبت به رقم آذر2 حدود 13 درصد برتری داشت. میانگین عملکرد دانه رقم جدید در آزمایش مقایسه عملکرد پیشرفته (89-1388) در ایستگاه های تحقیقاتی سرد و معتدل 2492 کیلوگرم در هکتار بود. رقم جدید به مدت سه سال (92-1389) در آزمایش سازگاری در ایستگاه های تحقیقاتی دیم مراغه، قاملو، زنجان، اردبیل، سرارود، شیروان و ارومیه بررسی شد و میانگین عملکرد دانه آن و ارقام آذر2 و اوحدی به ترتیب 2037، 1988 و 1970 کیلوگرم در هکتار بود. رقم جدید در سال زراعی 92-1391 در مزارع کشاورزان شهرستان های مراغه و اهر ارزیابی و میانگین عملکرد دانه ارقام هشترود، آذر2 و اوحدی به ترتیب 1095، 952 و 896 کیلوگرم در هکتار بود. در سال زراعی 93-1392 در شهرستان کنگاور استان کرمانشاه رقم جدید بررسی و نتایج نشان داد که میانگین عملکرد دانه رقم جدید، آذر2 و ریژاو به ترتیب 1800، 1319 و 1332 کیلوگرم در هکتار بود. رقم جدید به دلیل دارا بودن تحمل به تنش های خشکی، سرما، زودرسی، وزن هزار دانه بالا و پارامترهای کیفی مناسب جهت کاشت در مناطق دیم سرد و معتدل کشور انتخاب و معرفی شد.
    کلیدواژگان: گندم، سازگاری، هشترود، عملکرد دانه، زودرسی، مناطق سرد و معتدل دیم
  • علی رضا بهشتی *، مجید رضا کیانی فریز، محمود باصفا، غلام رضا نبوی صفحات 187-196
    به منظور بررسی تاثیرکشت مخلوط ذرت و سورگوم علوفه ای برفاکتور های زراعی و کیفی علوفه، پژوهشی در سال 1393 اجراء شد. دو هیبرید ذرت (Sc 704) و سورگوم علوفه ای (اسپید فید) در پنج نسبت کشت مخلوط ردیفی: M1 (100 درصد ذرت) ، M2 (75:25) ،M3 (50:50) ،M4 (25:75) و M5 (100 درصد سورگوم) در دو آزمایش مستقل با دور آبیاری هشت (شاهد) و16 روز (کم آبیاری) مقایسه شدند. کاهش مصرف آب به میزان 52/7 درصد، متوسط تولید علوفه تر و خشک را 16/7 درصد کاهش اما کارایی مصرف آب و نسبت برابری زمین را 45 درصد افزایش داد. درآبیاری معمول بیشترین مقادیر علوفه تر، خشک، کارآیی مصرف آب با 93/75، 26/25 تن در هکتار، 13/02 کیلو گرم بر متر مکعب آب بود و بیشترین نسبت برابری زمین در تیمار M2 به میزان 35/1 بود. و در کم آبیاری مقادیر فوق به ترتیب برابر با 77/72، 21/76 تن در هکتار، 22/83 کیلوگرم بر کمتر مکعب آب بود و بیشترین نسبت برابری زمین به میزان 1/62 در تیمار M4 بدست آمد. با در نظر گرفتن نتایج بدست آمده، کشت مخلوط ذرت و سورگوم به نسبت 25:75 (تیمار M2) برای شرایط آبیاری نرمال و کشت مخلوط ذرت و سورگوم به نسبت 50:50 (تیمارM3) برای شرایط محدودیت شدید آب توصیه می شوند.
    کلیدواژگان: ارزش غذایی، سیلو، نسبت برابری زمین، علوفه خشک
  • خشنود علی زاده *، سید سعیدپورداد، عبداله شریعتی، مسعود اسکندری، ایرج اسکندر، مقصود حسن پور حسنی، حسین حاتم زاده، مجید خیاوی صفحات 197-206
    رقم صادق از تلاقی بین گونه ای کلزا و خردل روغنی در موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور بدست آمده است. پس از شناسایی لاین های خردل با میزان اسید اروسیک و گلوکوزینولات پایین در تلاقی های برگشتی و بررسی های مقدماتی، آزمایشات سازگاری طی سال های 1387 تا 1390 در ایستگاه های مراغه، کنگاور کرمانشاه، قاملوی کردستان و شیروان خراسان شمالی انجام شد. نتایج بررسی پایداری لاین ها نشان داد که لاین خردل روغنی DARI-4-2 با متوسطعملکرد دانه 700 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با سایر لاین ها از بیشترین میانگین عملکرد و پایداری دانه در مجموع سال ها و مکان ها برخوردار بود. بررسی های کیفی نشان داد که دو لاین خردل روغنی دارای کیفیت کلزا بوده ضمنا در تمام مراحل آزمایشی مقاومت بسیار بالایی در برابر ریزش بذر داشتند. نهایتا لاین های DARI-4-1 و DARI-4-2 به همراه ارقام کلزا بصورت تحقیقی- تطبیقی در مزارع زارعین بررسی شده و نتیجه گیری شد که رقم صادق با شناسه DARI-4-2 می تواند جهت کشت در دیم زارهای کشور معرفی شود.
    کلیدواژگان: خردل روغنی، براسیکا، صادق
  • غلام حسین عرب *، سیاوش رعیت پناه، احمد فرهادی، محمد فتحی، ساعده مظفری، ثریا یساری، شعبان علیان نژاد، مرتضی مس شناس، علی اصغر ذبیحی صفحات 207-219
    جهت دستیابی به ارقام سویا با عملکرد بالا و طول دوره رشد مناسب، در سال 1371 رقم سویای تلار با ارقام مختلف از جمله Gorgan3 تلاقی داده شد. بررسی نسل های در حال تفکیک و خالص سازی طی سال های 76-1371 انجام شد. لاین های خالص به دست آمده در طول سال های 84- 1378 طی اجرای آزمایشات مقایسه عملکرد مقدماتی مقایسه عملکرد دو ساله و تعیین سازگاری با ارقام رایج مورد مقایسه و بررسی قرار گرفتند و لاین های برتر در آزمایشات به زراعی و تحقیقی- ترویجی نیز با ارقام شاهد محلی مقایسه شدند. در مجموع لاین 032 (نکادر) با متوسط عملکرد 3/700 تن در هکتار نسبت به ارقام هیل و سحر برتری چشمگیر داشت و از نظر تحمل به بیماری پوسیدگی زغالی نیز در حد ارقام رایج بود. لاین 032 (نکادر) علاوه بر موارد یاد شده، به دلیل خصوصیات مفید زراعی از جمله ارتفاع بلند، فاصله مناسب پایین ترین غلاف از سطح زمین و در نتیجه امکان برداشت با کمباین، مقاومت به خوابیدگی، مقاومت به ریزش، تحمل خشکی و تحمل بیماری پوسیدگی زغالی، به منظور جایگزینی با رقم سحر در کشت بهاره پیشنهاد شد. بر اساس تایید کمیته انتخاب و نامگذاری رقم سازمان تحقیقات٬ آموزش و ترویج کشاورزی٬ لاین 032 با نام نکادر٬ به معنی (مروارید نکا) نام گذاری شد.
    کلیدواژگان: سویا، دورگ گیری، لاین خالص
  • مهدی غفاری *، ابراهیم فرخی، سیامک رحمان پور، جهان فر دانشیان، عراز محمد نوری راد دوجی، عباس رضایی زاد، اسداله زارعی سیاه بیدی، مسعود سلطانی، نرجس کازرانی، عباس علی اندرخور، عباس علی روانلو، مجید خیاوی، ملیحه همایونی فر، محمد رضا شه سواری، فرناز شریعتی، غلامح سین شیراسماعیلی، فرشاد ناصر قدیم، محمد یزدان دوست صفحات 221-233
    ارقام هیبرید آفتابگردان که تاکنون در ایران اصلاح و معرفی شده است در دو گروه زودرس و دیررس قرار دارند. ارقام زودرس با محدودیت عملکرد و ارقام دیررس با مشکل دیررسی، پابلندی و نیاز آبی بالا مواجه هستند. لذا جای هیبریدهای متوسط رس پا کوتاه با عملکرد بالا در فهرست هیبریدهای ایرانی آفتابگردان خالی است. هیبرید شمس از تلاقی لاین نرعقیم سیتوپلاسمی AF81-112 با لاین پدری RF81-82 با روش گزینش همزمان، خودگشنی متوالی و تلاقی برگشتی در شرایط کشت دو نسل در سال طی سال های 80-1377 تهیه شد. رقم شمس در آزمایش مقدماتی، ضمن برابری عملکرد با هیبرید وارداتی آلستار، به خاطر زودرسی و پاکوتاهی نسبت به ارقام شاهد به عنوان یک هیبرید امیدبخش شناسایی شد. در ارزیابی نهایی در کرج، خوی، زنجان و اسلام آباد غرب با عملکرد 4067 کیلوگرم در هکتار زودرس تر و پاکوتاه تر از ارقام شاهد بود. رقم جدید در آزمایش سازگاری با داشتن عملکرد مشابه با هیبرید وارداتی هایسان 33، زودرس تر و پاکوتاه تر از دو هیبرید آذرگل و هایسان 33 بود. این رقم در شرایط زارعین در کرمانشاه،مازندران و آذربایجان غربی پرمحصول تر از ارقام شاهد بود و در شرایط محدودیت آب، با اختلاف معنی داری پرمحصول تر از هیبریدهای آفتابگردان فرخ و قاسم بود. در ارزیابی گلخانه ای هیبرید شمس و لاین پدری آن (RF81-82) در برابر بیماری سفیدک کرکی مقاوم بودند. هیبرید شمس با متوسط عملکرد 5/3 تن در هکتار به دلیل برابری عملکرد با هیبریدهای وارداتی، برتری عملکرد در مقایسه با هیبریدهای قاسم و فرخ و ارتفاع کمتر، زودرسی و شکل طبق مناسب تر در مقایسه با هیبرید آذرگل به عنوان هیبرید برتر و پایدار شناسایی شد. با توجه به خصوصیات مطلوب زراعی این هیبرید در دی ماه سال 1395 به عنوان یک رقم آفتابگردان جدید برای کشت بهاره مناطق معتدل و سرد و کشت تابستانه مناطق معتدل معرفی شد.
    کلیدواژگان: آفتابگردان، سازگاری، متوسط رس، هیبرید جدید
  • حمید رضا نیک خواه *، سیدعلی طباطبائی، احمد یوسفی، حبیب اله قزوینی، حسین صابری، حمید تجلی، مهرداد محلوجی، محمدحسین بیناباجی، رضا اقنوم، محمدعلی دهقان، عبدالکریم ذاکری، صفرعلی صفوی صفحات 235-249
    رقم جو مهر با کد MBS-87-12 با شجره Roho/Mazurka//Rojo حاصل از دورگ انجام شده در سال زراعی 78-1377 در کرج می باشد. مراحل گزینش این رقم در نسلهای در حال تفکیک تا رسیدن به خلوص در سال های 84-1379 در اردکان یزد تحت شرایط تنش شوری (EC آب 10 و خاک مابین 14-12 دسی زیمنس بر متر) انجام گردید. نتایج آزمایش های ارزیابی مشاهده ای، مقایسه عملکرد مقدماتی و آزمایش مقایسه عملکرد لاین های پیشرفته در سال های زراعی 87-1384، تحت شرایط تنش شوری (EC آب 10 و خاک 12 دسی زیمنس) برتری این رقم را از نظر عملکرد دانه نسبت به ارقام شاهد (نصرت و خاتم) نشان داد. داده های حاصل از آزمایش سازگاری که طی دو سال (88-1387 و 89-1388) در چهار ایستگاه (یزد، اصفهان، بیرجند و گناباد) تحت شرایط تنش شوری (EC آب 10و خاک 12 دسی زیمنس) اجرا شد، نشان داد که میانگین عملکرد دانه رقم مهر نسبت به شاهد (رقم خاتم) برتری داشت، به طوری که میانگین عملکرد رقم مهر برابر، 4751 در برابر 4096 کیلوگرم در هکتار رقم خاتم بود. در مجموع این لاین تقریبا 655 کیلوگرم در هکتار برتری عملکرد (حدود 16 درصد) نسبت به رقم شاهد نشان داد. نتایج بررسیهای تحقیقی- ترویجی رقم مهر در چندین منطقه دارای تنش شوری کشور (اصفهان، خراسان، یزد و ورامین) در اقلیم معتدل طی سال های 93-1389 نشان داد که رقم مهر با میانگین عملکرد 4217 کیلوگرم در هکتار در مقابل 3473 کیلوگرم در هکتار رقم خاتم، 21 درصد افزایش عملکرد نشان داد. رقم مهر دارای سنبله شش ردیفه، عادت رشدی بینابین (فاکولتاتیو) بوده و نسبت به بیماری های برگی جو واکنش نیمه حساس تا مقاوم نشان داد.
    کلیدواژگان: جو، تنش، شوری، اقلیم، معتدل، دو رگ
  • سید علی نورحسینی*، محمدصادق اللهیاری، زهرا چنگیز دلی وند صفحات 251-266
    تحقیق حاضر با هدف شناسایی مشکلات باغداران استان گیلان از دیدگاه کارشناسان طرح آمارگیری باغداری صورت گرفت. این مطالعه به روش دلفی در دو مرحله انجام شد. در مرحله اول تحقیق ازتحلیل پرسش های چند پاسخی برای تجزیه و تحلیل داده های حاصل از سوال های باز پرسشنامه ها استفاده شد. براساس نتایج مرحله اول دلفی، پرسشنامه های مرحله دوم در قالب طیف لیکرت طراحی شد و مجددا توسط پاسخگویان مرحله اول تکمیل شد. نتایج نشان داد که بالا بودن قیمت نهاده های کشاورزی، سطح پایین تحصیلات، وجود تفکرات سنتی، عدم وجود اطلاعات کافی در زمینه باغداری، مهاجرت به شهر، عدم اعتماد به کارشناسان، درآمد پایین، پیش فروش محصولات باغی، عدم وجود تجهیزات بسته بندی و فرآوری، استفاده ناصحیح از کودها و سموم شیمیایی، مکانیزه و یکپارچه نبودن باغ ها، واردات بی رویه برخی از محصولات باغی و عدم خرید تضمینی محصولات باغی با قیمت های واقعی از مهمترین مسائل مطرح شده توسط کارشناسان بودند. مهم ترین راهکارهای پیشنهادی جهت رفع این مشکلات نیز عبارت بودند از: برگزاری کلاس های آموزشی- ترویجی، افزایش تعداد کارشناسان و ناظرین در روستاها جهت بالا بردن دانش فنی باغداران و ارائه تسهیلات و وام های بانکی کم بهره و حمایت های مالی از باغداران.
    کلیدواژگان: مشکلات باغداران، طرح آمارگیری، روش دلفی، گیلان
  • مجید امانی *، عبدالامیر راهنما صفحات 267-275
    بروز پدیده ریزگرد در نتیجه تغییرات زیست محیطی از جمله کاهش بارندگی و خشک شدن تالاب ها از حدود دو دهه پیش در کشور آغاز و هر سال در حال افزایش است. هم زمان با وقوع پدیده ریزگرد، احتمال انتقال عوامل بیماری زا بر محصولات مختلف از جمله خرما و ایجاد خسارت و در نتیجه کاهش کیفیت و بازارپسندی این محصول وجود دارد. این مسئله خصوصا در رقم تجاری و صادراتی خرمای مجول اهمیت ویژه ای دارد. طی سال های 94-1392 از مراحل مختلف رشدی میوه خرمای مجول شامل خلال، خارک، رطب و خرمای آلوده به ریزگرد، نمونه برداری و در محیط کشت سیب زمینی، دکستروز و آگار (PDA) کشت داده شد. پس از بررسی نمونه ها، فراوانی نسبی غالب ترین قارچ های عامل پوسیدگی در خرما تعیین شدند. قارچ های Alternaria alternata، Aspergillus niger،A. phoenicis ، Fusarium sp. ، Helminthosporium sp. وRhizopus stolonifer از میوه های آلوده به ریزگرد، به عنوان عوامل پوسیدگی قارچی جداسازی و شناسایی شدند. نتایج نشان داد که با نشستن گرد و غبار بر روی میوه های خرما در نخلستان ها در شرایط نسبتا مرطوب، شدت خسارت پوسیدگی به مقدار 8/53 درصد و ریزش به مقدار 13/43 درصد افزایش یافت. میزان پوسیدگی میوه متاثر از این پدیده طی مرحله رطب و اوایل مرحله رسیدن میوه بیشتر از مراحل انتهایی رشد میوه بود. بنابراین توصیه می شود که پوشش دهی خوشه ها قبل از تبدیل خارک به رطب صورت گیرد تا میوه های خرما از حمله قارچ های عامل پوسیدگی و آلودگی به گرد و غبار مصون باقی بمانند.
    کلیدواژگان: نخل خرما، پوسیدگی میوه، قارچ های هوازی، خوزستان
  • مهرزاد اله قلی پور *، مسعود کاوسی، فرزاد مجیدی، محمدرضا یزدانی، ناصر شرفی، حمید شفیعی ثابت صفحات 277-289
    ارقام برنج محلی ایرانی ضمن برخورداری از سازگاری وسیع در شرایط مختلف محیطی، بدلیل ویژگی های کیفیت دانه و پخت مطلوب به عنوان یک منبع با ارزش در ایجاد جمعیت ها یا صلاحی به حساب می آیند. نیاز آبی کمتر و بالا بودن کیفیت پخت و بازارپسندی ارقام محلی از دلایل مهم کشت این ارقام در مناطق شمالی و حتی سایر استان هامی باشد. بنابراین دستیابی به ارقام مشابه ارقام محلی با دوره رشد و نیاز آبی کمتر ودارا بودن کیفیت پخت مطلوب با عملکرد مناسب و مقاوم به خوابیدگی از اولویت های مهم تحقیقاتی به شمارمی آید. در فرآیند معرفی رقم گیلانه، جمعیت های اصلاحی مختلف با انجام تلاقی های ساده و برگشتی با استفاده از ارقام محلی و دو رقم اصلاح شده تشکیل و طی سال های 1385 الی 1389 خالص سازی لاین ها جهت دسترسی به لاین های پا کوتاه و زودرس مشابه ارقام محلی انجام شد. گزینش از هر جمعیت با استفاده از روش اصلاحی شجره ای صورت گرفت که منجر به انتخاب 61 لاین امید بخش شد. لاین های انتخابی به همراه سه لاین حاصل از تلاقی برگشتی طی سال های 1390 و 1391 از نظر خصوصیاتی مانند عملکرد، ارتفاع بوته، زود رسی و صفات کیفی نظیر میزان آمیلوز مورد بررسی قرار گرفتند. ازمجموع 64 لاین، تعداد 10 لاین امید بخش انتخاب و به همراه دو رقم صالح و آبجی بوجی به عنوان شاهد طی سال های 1393-1392 در آزمایش سازگاری و پایداری با استفاده از روش GGEbiplot مورد بررسی قرار گرفتند که منجر به گزینش لاین حاصل از تلاقی برگشتی بین دو رقم صالح و آبجی بوجی شد. لاین مذکور با عملکرد دانه 25/5 تن در هکتار، وزن صد دانه 2/55 گرم، تعداد دانه پر 127/5 عدد، ارتفاع بوته 107/5 سانتی متر، طول دوره رشد 112/5 روز و میزان آمیلوز 20/5 درصد ضمن برتری نسبت به والدین خود جزء ارقام زودرس و پاکوتاه محسوب شده و از کیفیت پخت مشابه ارقام محلی ایرانی برخوردار می باشد. رقم جدید در سال زراعی 1395 به نام گیلانه به جامعه کشاورزی معرفی شد.
    کلیدواژگان: برنج، آبجی بوجی، صالح، گیلانه، زودرسی، تلاقی برگشتی
|
  • H. R. Babaei, H. Sabzi, J. Daneshian, M. Naseri, S. Rahmanpour Pages 127-138
    Release of early maturity and tolerant soybean cultivars to phythophtroa disease has a significant effect on development of cultivation and production of this crop in the temperate climate of the country, especially the temperate regions of Lorestan province, that have a good potential for producing soybean in the country. In order to generate and release early mature soybean cultivars, a corporative project conducted by Seed and Plant Improvement Institute (SPII) and Atomic Energy Organization of Iran in 1372 in which seeds of Clark var. were exposed with gama ray. The irradiated seeds were sown in field and were evaluated for the mutated agronomic traits for 4 successive generations and eventually 47 early mature mutants were selected. Finally, after evaluating the selected mutants in the preliminary and adaptability yield trials, M.7 mutant was found as a superior genotype based on its early maturity and desirable grain yield. This mutant with 110 day growth period was 15 day earlier than Clark variety and also with grain yield of 3300 Kgha-1, its yield was 500 Kgha-1 higher than early mature variety TMS. Complementary experiments showed that M.7 mutant is tolerant to water deficit conditions and resistant to root and stem rot disease caused by phythophtora soja. This mutant was released as Kousar by Cultivar Release Committee of Iran in 1394.
    Keywords: Soybean, mutation, phythophtora root, stem rot disease, water deficit conditions, (phythophtora soja)
  • M. Khodarahmi, K. Mahmoudi, H. Akbari Moghaddam, M. Sayahfar, S. Tahmasebi, G. A. Lotfalie Aeineh, A. Naderi, N. Amir Bakhtiar, M. Farhadi Sadr, F. Afshari, M. Dalvand, A. K. Zakeri, N. Tabatabaei, M. Yasaei, R. Roohparvar, S. Kia, Mohsen Esmaeilzadeh Moghaddam* Pages 139-147
    Barat variety with the pedigree of SLVS×2/PASTOR and selection history of CMSS98Y03489F-040M-0100M-040Y-020M-040SY-28M-0Y-0SY has been selected from 24thSAWSN, an international bread wheat nursery that received from international Research Center for Maize and Wheat Improvement (CIMMYT) and was evaluated in Elite Regional Wheat Yield Trial (ERWYT) in six southernwarm and dry research stations during 2011-13 cropping season. Results confirmed that this new variety has yield stability in studied research stations in southern warm and dry agro-climatic zone. Considering high grain yield, high level of resistance to different physiological races of causul agents of stripe rust and leaf rust in different locations (hot spots), good grain quality as well as good agronomic performance including: earliness, resistance to terminal heat stress and shattering, it was selected and officially released as Barat in 2016. Barat, is a new bread wheat cultivar adapted to irrigated wheat growing areas in the Southern Dry and Warm Agro-climatic Zone in Iran especially in Khozestan, West Fars, Warm areas in Lorestan, Kerman and Kermanshah, provinces.
    Keywords: Bread wheat, southern warm, dry, grain yield potential, resistant to diseases
  • Habibollah Ghazvini* Pages 149-159
    Newly released cultivar Oksin with pedigree of Rojo/Sahra was derived from the cross between foreign cultivar “Rojo” and cultivar “Sahra” as female and male parents, respectively. Selection among segregating populations was performed till pure line stage at Ahvaz station. Based on its high grain yield and yield stability as well as its desirable agronomic characteristics in the experiments, which were conducted from 2006 to 2015, Oksin was released for cultivation in warm regions of Iran. The average grain yield of Oksin in the south and north of Iran is 5148 and 3916 kg/ha, respectively, that is 868 and 160 kg/ha more than grain yields of check cultivars Nimrooz and Sahra, respectively. Oksin is a six-rowed spring barley and its plant height in the south and north of Iran is 81 and 102 cm, respectively. The average of days from sowing to maturity for Oksin in the south and north of Iran is 129 and 162 days, respectively, and its grain filling periods is 41 and 46 days that are longer compared to check cultivars Nimrooz and Sahra, respectively. In addition, it exhibits lodging resistance and non-shattering rachis as well as resistant infection responses to barley stripe and barley leaf spots.
    Keywords: Barley, Yield stability, Warm, dry conditions, warm, humid conditions
  • Azadeh Gardehafshan* Pages 161-173
    Dalgan cultivar has obtained from an exotic hybrid cultivar by modified pedigree method. For this purpose, selfing was done on hundreds of F2 population at the time of flowering. F3 seeds along other 17 populations in project with subject Production of canola spring high yielding lines from F2 populations were studied in Karaj, Dezful, Bushehr, Zabol and Hormozgan. Plants selection for reach to pure line by pedigree method was continued and in F7 generation were selected only three pure lines (SAN-12, 2 Behbahan and 3 Varamin). In preliminary yield comparison, SAN-12 was selected in terms of grain yield and earliness compared to control variety RGS003 along with several other lines. In evaluation of adaptation and performance potential of selected lines in four regions of southern warm climate, Dalgan variety (SAN-12) had first rank with yield of 2808 kg/ha. In terms of physiologic maturity, Dalgan variety (SAN-12) was 9 days earlier than the check varieties RGS003. The results of stability analysis by both methods ranking and Lin and Binns superior criteria showed Dalgan variety was high-yielding and stable. Results of on-farm design in two places of Zabol showed that Dalgan variety with mean 2462 kg/ha had highest grain yield. Result of on-farm project in regions of Zabol and Dalgan showed that line SAN-12 compared to RGS003 control had higher grain yield. So with regard to the favorite characteristics such as high yield potential, wide adaptability, earliness, relative tolerance to stem Sclerotinia disease, tolerance to lodging and oil good quality, line SAN-12 introduced to name Dalgan in 2014 year and have been recommended for cultivation in southern warm regions.
    Keywords: Earliness, Grain yield, Oil percent, Open pollinated
  • Mozafar Rostaee* Pages 175-185
    Hashtrood, is a new winter bread wheat cultivar developed from evaluation of national bread wheat breeding program to cold and moderate dryland areas of Iran. New cultivar created by crossing between two advanced bread wheat lines in Maragheh research station. Hashtrood was selected from segregation populations from F2-F6 in Maragheh (2002-2007) based on its appropriate agronomic characteristics. Results of study on new cultivar in preliminary bread wheat yield trials and advanced regional yield trail in cold and moderate research stations (2008-2010) showed that, means of grain yield were 2611 and 2492 kgha-1, respectively. New cultivar was studied for 3 years (2010-2013) in ERBWYT in Maragheh, Qamlo, Zanjan, Ardebil, Sararood, Shirvan and Uromieh research stations. Based on results means of grain yield for Hashtrood, Azar2 and Ohadi were 2037, 1988 and 1970 kgha-1, respectively. Results of on-farm studies showed that means of grain yield for Hashtrood, Azar2 and Ohadi under farmer fields in East Azerbaijan were 1095, 952 and 896 kgha-1, respectively; and in Kermanshah provinces means of grain yield for Hashtrood, Azar2 and Rijaw were 1800, 1300 and 1332 kgha-1, respectively. Results revealed that Hashtrood cultivar is more tolerant to cold and drought stresses and also posses, earliness, moderate resistant to Ug99, higher 1000 kernel weight and good bread quality and therefore was released in 2015 for planting in cold and moderate cold areas of Iran.
    Keywords: Wheat, stability, hashtrood, grain yield, earliness, cold, moderate
  • alireza beheshti*, majid reza kiani feriz, mahmud basaf, gholamreza Nabavi Pages 187-196
    In order to evaluate the effect of intercropping cultivation of forage maize and sorghum on forage production, a study was carried out in 2014 growing season. Maize Hybrid (SC 704) and sorghum hybrid (speed feed) were evaluated in five row intercropping with different ratio of two spices including: M1(100%corn), M2(75 :25), M3(50:50), M4(25 : 75) and M5(100% sorghum). Two separate experiments for applying two irrigation regimes, normal (8, EXP1) and limited (16, EXP2) days irrigation intervals were used. By decreasing 52.7% water in EXP2, its total mean production for green and DM yield decreased by 16.7%, but the mean values for LER and WUE increased by 45%. In EXP.1, Maximum values for green and dry matter yield, WUE and LER were recorded for M2 treatment as 93.75 and 26.25 t -ha, 13.02 kg m-3 water, and ratio 1.35 respectively. At EXP2 these values were recorded for M4 treatment as 77.72 and 21.76 t -ha, 22.83, kg m-3 water and 1.62. With these results, the M2 treatment (75%:25%) and M3 (50%:50%) are recommended for situation of normal and severe water restrictions.
    Keywords: Nutrient values, Land Equvalent ratio, Silage, Dry Forage
  • Khoshnod Alizadeh* Pages 197-206
    Cultivar Sadegh was generated from inter-specific hybridization and subsequent backcrosses between Brassica napus and B. juncea genotypes in Dryland Agricultural Research Institute (DARI). After identification of low glucosinolate and low erucic acid lines among backcross families and also after evaluating of backcrosses in the preliminary trials, adaptability tests were conducted during 2008-2011 in Maragheh (East Azarbaijan), Kangavar (Kermanshah), Ghamloo (Kurdestan) and Shirvan (North Khorasan). Stability parameters showed that line DARI-4-2 with average of 700 (kgha-1) grain yield had the highest stability over years and locations. Quality assessments showed that two Indian mustard linesDARI-4-1 and DARI-4-2 were highly resistant to shattering and also had good oil quality compared to canola cultivars. After evaluation of promising lines under on-farm trials, it was concluded that Sadegh (line DARI-4-2) could be introduced as a suitable oil crop for drylands of the country.
    Keywords: Canola, indian mustard, Brassica juncea
  • Gholamhosain Arab* Pages 207-219
    In order to achieve soybean cultivar with high yield performance and appropriate growth stage length, in 1371 Telat soybean cultivar was crossed with different soybean cultivars from which one was Gorgan3. Evaluation in segregating populations until pure line stage was done in 1371-76. Pure lines were evaluated in the preliminary yield trials in two years and then were compared with commercial cultivars in the uniform regional trials. The superior lines were then compared with local checks in agronomy tests and also under on-farm trials. In total, line 032 (Nekador) with yield of 3.700 tha-1 had better yield compared to Hill and Sahar varieties and its resistance to charcoal rot disease of soybean was as same as commercial varieties. In addition to the above mentioned traits, Nekador had some appropriate agromoic characteristics such as proper height and distance of the first pod from the ground surface which makes it possible for harvesting this cultivar by combine, resistance to lodging and shattering, drought tolerance, resistance to charcoal rot disease, and therefore was recommended to be replaced with Sahar in the spring cropping. Line 032 was released as “Nekador” based on confirmation of the Variety Release Committee of Agricultural Research, Education and Extension Organization.
    Keywords: Soybean, hybridization, pure line
  • Mehdi Asghari* Pages 221-233
    Sunflower hybrid cultivars which have been improved and released in Iran are categorized in two early and late maturity groups. Early mature hybrids are low yielding while late matures have problems of limitation in growing season, higher plant height and higher water requirement. So, there is a lack of mid-mature and dwarf hybrids in Iranian sunflower hybrids. New hybrid, Shams was improved by crossing between CMS line AF81-112 and restorer line RF81-82 using simultaneous selection method, self and back-crossing in offseason conditions. In the preliminary evaluation, this hybrid with seed yield equal toexotic hybrid Alstar, moderate maturity and dwarf height was identified as a promising hybrid. In regional experiments in Karaj, Khoy, Zanjan and Eslam Abad seed yield of Shams (4067 kg ha-1)was equal to the exotic hybrid Hysun33 while it was also earlier and shorter than other checks. In adaptability evaluations, its seed yield was equal to Hysun33 and also it was earlier and shorter than Azargol and Hysun33. Under on-farm trials Shams was superior to check varieties in Kermanshah, Mazandaran and west Azarbayjan provinces. This hybrid had a higher seed yield compared to Farrokh and Ghasem hybrids under drought stress condition. Shams and its restorer line were resistant against powdery mildew under greenhouse condition. Shams hybrid considered as a stable and superior hybrid with an average seed yield of 3.5 tons ha-1 had a similar seed yield to those of exotic hybrids, higher yield compared to early mature hybrids of Ghasem and Farrokh and also lower plant height, moderate maturity and suitable capitule shape compared to the late mature hybrid Azergol. This hybrid was released as a new sunflower cultivar for spring cultivation in the temperate and cold regions and for summer cultivation in the temperate regions of Iran in 2017.
    Keywords: Adaptability, Mid-mature, New hybrid, Sunflower
  • Hmidreza Nikkhah* Pages 235-249
    The Mehr variety with code MBS-87-12 with the Roho/Mazurka//Rojo pedigree derived from the hybrids carried out in Karaj, Iran in 1998-1999. The stages of selection of Mehr variety were carried out in segregating generations to reach purity in Ardakan, Yazd, under conditions of salinity stress (EC water and soil between 12-14 dS/m). The results of the preliminary yields and the advanced lines in 2005-2007 years under the conditions of salinity stress (EC 10 - 12 dS/m) showed the superiority of this cultivar for grain yield compared to the control cultivars (Nusrat and Khatam) showed. The data from the adaptive experiment that was carried out in four stations (Yazd, Isfahan, Birjand and Gonabad) during two years (1388-88 and 1389-88) under conditions of salinity stress (EC= 10-12 dS/m) showed that Mean grain yield of Mehr cultivar was superior to control (Khatam cultivar), so that the average yield of Mehr variety was 4751 against 4096 kg / ha Khatam cultivar. In total, this line showed an average yield of about 655 kg / ha (about 16%) than control. The tests of extensional research in farmers' fields showed in several regions with salinity stress (Isfahan, Khorasan, Yazd and Varamin) in temperate meadow during the years 1993-93 showed that Mehr variety with a mean yield of 4217 kg / ha versus 3473 kg / ha Khatam cultivar , Showed a 21% increase in performance. Mehr cultivar has a six-line spike, facultative growth habit and has a semi-susceptible to resistant leaf disease.
    Keywords: Barley, Salinity, stress, Moderate, climate
  • Seyed Ali Norhosaini* Pages 251-266
    This study was conducted to find out the problems of gardeners in Guilan Province. To accomplish the research objectives, a Delphi procedure was used. At the first stage, a questionnaire with open-ended questions was used to collect data. Data were analyzed using the multi-response analysis. Based on the first stage’s results the questionnaire for second stage was designed. Then, a five-point-Likert type scale was used for this stage. Results showed that the high price of agricultural inputs and their low access, low education, traditional attitudes between gardeners, insufficient information on gardening, migration from rural to urban areas, low-income, sales of premature products of gardens, incorrect use of fertilizers and chemical pesticides, lack of mechanization in gardens, unreasonable imports of some horticultural crops and lack of guaranteed purchasing of horticultural crops with real prices were among the most important issues presented by experts. Increasing educational programs for gardens and number of experts in villages for technical assistance to gardeners as well as providing enough facilities and financial supports for gardeners were among the most important factors offered by experts.
    Keywords: Gardening development, knowledge, agricultural input, import, export, price guaranteed
  • Majid Amani*, A. A. Rahnama Pages 267-275
    The occurrence of the micro-dusts phenomenon as a result of environmental changes as well as reduction of rainfall and drying of wetlands in the country have begun since two decades ago and are increasing every year. At the same time, as the micro-dusts phenomenon occurs, the probability of transmission of the pathogenic agents on various crop products, such as dates will cause significant damage, quality degradation and marketability of this fruit. This issue has a particular importance in the commercialization and export of dates specially for Medjool variety. During the years 2013-2015, sampling was done from infected fruit tissues of different growth stages of Medjool variety consist of Khalal, Kharak, Rotab and date which were exposed to dust and samples were cultured in potato dextrose agar (PAD) culture medium. After examining the samples, the relative frequency of the most prevalent fungi causing rotting was determined in the date fruit. The fungi Alternaria alternata, Aspergillus niger, A. phoenicis, Helminthosporium sp., Fusarium sp., and Rhizopus stolonifer were isolated and identified as agents of the fungal rot from fruits infected with dust. Results showed that under relatively humid conditions, exposure of palm fruit by micro-dusts will increase the severity of rotting damage by 8.53% and the fruit falling by 13.43%. Results also indicated that amount of fruit rotting affected by this phenomenon was higher during the Rotab stage and early stage of ripening compared to the late stages of fruit ripening. Therefore, it is recommended that the covering of fruit clusters should be carried out before the time that Kharak turns into Rotab, so that the palm fruit can be protected from damages caused by fungal agents of rotting and dust contamination.
    Keywords: Micro-dusts, Date palm, Fruit rot, Airborne fungi, Khuzestan
  • Mehrzad Allahgholipour*, Masoud Kavoosi, Farzad Majidi, Mohammadreza Yazdani, Naser Sharafi, Hamid Shafieisabet Pages 277-289
    The Iranian local rice cultivars with wide premium grain and cooking quality are considered as a valuable source in establishing breeding populations. Less water requirement, high cooking quality, marketability and consumer preferences of local rice varieties are the important priorities for cultivation this type of cultivars in the northern region and other provinces of Iran. Therefore, new rice cultivars similar to the local rice varieties with lower water requirement, desirable growth and cooking quality as well as better performance and resistant to lodging are the major research priorities. In this study, the different breeding populations were developed using simple and back crossing methods on local and improved rice cultivars. During the years 2006 to 2010, purification process were conducted to access some dwarf and early lines with back grand of local rice cultivars. Selections from each population were performed using the pedigree method that led to the selection of 61 promising lines. Selected lines and three lines derived from back crosses were studied in terms of characteristics such as grain yield, plant height, earliness and quality traits such as amylose content in 2011 and 2012. From total of 64 lines, 8 promising rice lines and two rice cultivars (Hashemi ad Saleh) as checks were selected and examined in adaptability and stability trials using GGE biplot method during 2013-2014. From this trial, a back cross line between two varieties Saleh and Abjiboji was selected. The grain yield, 100-grain weight and filled grains number of this new line were 5.25 t/ha, 2.55 g and 127.5, respectively. This new rice cultivar was dwarf (107.5 cm) and early (112.5 day) and its cooking quality was similar to that of Iranian local rice varieties. This new rice cultivar was released in the name of Gilaneh to farmerʼs community in 2016
    Keywords: Rice, abjiboji, saleh, gilaneh, earliness, backcross