فهرست مطالب

معرفت سیاسی - سال دهم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • سال دهم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • 120 صفحه، بهای روی جلد: 70,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1397/12/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • ابوذر مظاهری مقدم صفحات 5-22
    داشته های تمدنی، یعنی «میراث درون فرهنگی» و دستاوردهای برون فرهنگی، می توانند به ظرفیت هایی برای تمدن سازی نوین اسلامی، در تکاپوی تمدن سازانه انقلاب اسلامی تبدیل شوند. این تبدیل، نیازمند وجود شرایط و لوازمی است که تبیین آنها هدف اصلی این پژوهش است. بهره گیری از «میراث درون فرهنگی» ، به چهار شرط میزان تاریخ مندی و حفظ و ماندگاری میراث، وضعیت کنونی و چشم انداز آینده ملت، تداوم تاریخی و مرکزیت تاریخی بستگی دارد. دسترسی به گنجینه های تمدنی، عدم گسست میان گذشته و آینده، و تحرک تمدن سازانه اصیل و مستقل یک قوم، سه شرط لازم برای تبدیل میراث درون فرهنگی، به ظرفیت تمدنی هستند. در تبدیل دستاوردها برون فرهنگی به ظرفیتی برای تمدن سازی نوین اسلامی نیز شرط لازم و کافی اخذ و اقتباس این است که داشته ها از فرهنگی اخذ شود که حیات ندارد، یا پویایی و نشاط خود را از دست داده است، زنده، فعال و طالب فراگیری بودن. در اخذ و اقتباس، علاوه بر خودباوری و عدم مرعوبیت نسبت به تمدن غالب، توان ایدئولوژی زدایی و تصرف برای تبدیل داشته های تمدنی فرهنگ غالب هم، ضروری است. به نظر می رسد، انقلاب اسلامی به جهت گشایشی که در تاریخ دینی ایجاد کرده و با تاثیراتی که این گشایش در گذشته دینی و آینده دینی به وجود می آورد، زمینه تبدیل داشته های تمدنی به ظرفیت تمدنی را فراهم می سازد.
    کلیدواژگان: ظرفیت های تاریخی میراث درون فرهنگی، میراث برون فرهنگی، تمدن سازی نوین اسلامی، انقلاب اسلامی، انفعال تمدنی
  • حکیمه سقای بی ریا صفحات 23-42
    در نوشتار حاضر، نویسنده با استفاده از الگوی «فرایندمحور تحلیل پروپاگاندا» ، به بازیابی پیام های تبلیغاتی غالب، فنون و شبکه های رسانه ای آمریکا در کودتای 28 مرداد 1332 می پردازد. بررسی مکاتبات رسمی بازیگران اصلی این کودتا در اسناد دیپلماتیک آمریکا نشان می دهد دولت مردان آمریکایی طبیعت ضد امپریالیستی افکار عمومی ایران و به ویژه نگاه استقلال طلبانه مبتنی بر اسلام سیاسی به رهبری آی هالله کاشانی را مهم ترین مانع پیش روی سیاست های خود در منطقه می دیدند. به عبارت دیگر، بازیگران آمریکایی «ناسیونالیسم افراطی» و «اسلام گرایی مبارز» را دو مانع ایدئولوژیک پیش روی منافع غرب و آمریکا در ایران قلمداد می کردند. این پژوهش به واکاوی چرایی و چگونگی جنگ روانی آمریکا برای نفوذ در افکار عمومی ایران به عنوان مرحله ای حیاتی در جهت دست یابی به کودتا می پردازد. ناکامی مصدق در بی اعتبارسازی کمپین پروپاگاندا، رخنه موفقیت آمیز پروپاگاندای آمریکا را در پی داشت. از این طریق، نه تنها آمریکا کودتایی علیه مصدق شکل داد، بلکه با تضعیف آی هالله کاشانی، در واقع کودتایی علیه تلاش وی برای ارتقای نهضت ملی نفت به نهضت اسلامی استقلال طلبانه فراگیرتری انجام داد.
    کلیدواژگان: کودتای 28 مرداد، پروپاگاندا، جنگ روانی، افکار عمومی، اسناد روابط خارجی آمریکا
  • مجتبی نوروزی ، سعید صفی شلمزاری ، عباسعلی رهبر صفحات 43-59
    مقاله حاضر به تبیین شیوه ها و بسترهای مشارکت سیاسی در الگوی پیشرفت اسلامی در قالب «الگوی دوسویه واگذاری کارگزاری» پس از تبیین مراد از «الگوی کارگزاری» و «الگوی واگذاری» می پردازد. نگارندگان مقاله بر این باورند که «مشارکت حمایتی» ، «مشارکت تصمیم سازانه» و «مشارکت نظارتی» سه شیوه از مشارکت در الگوی پیشرفت اسلامی بر اساس الگوی دوسویه واگذاری و کارگزاری است که موجب تسهیل مشارکت حداکثری در فرایند «تصمیم گیری» و «تصمیم سازی» متناسب برای جامعه و بهره مندی از ظرفیت نخبگان است. تاسیس «نهاد مشارکت تصمیم ساز» و طراحی «نهاد ناظر» موجب ارائه الگویی از مشارکت سیاسی در قالب «مشارکت نظارتی پیش برنده» و «مشارکت نظارتی بازدارنده» بوده، این الگوی مشارکت را تبدیل به الگویی «ارشادی اصلاحی» می کند. «دقت و فطانت در انتخاب» و توجه به «امانت داری» ، «دانش» ، «قوت نظری و عملی» کارگزاران، «رضایتمندی مردم» ، «پاسخگو بودن کارگزاران» ، «شیفتگی خدمت» ، همچنین «توزیع مسئولیت کارآمدی نظام» از جمله شاخص های این الگوی مشارکت سیاسی اسلامی است. این الگوی مشارکت، که از بستر گزینش مردمی و رقابت نخبگان محقق می گردد، دارای الزامات بینشی، دانشی، کنشی و گرایشی است.
    کلیدواژگان: مشارکت سیاسی، الگوی پیشرفت، الگوی دوسویه، مردم، نخبگان
  • قاسم شبان نیا صفحات 61-76

    اصل «وحدت سرزمینی» از جمله اصول بنیادین در فقه و نظام سیاسی اسلام است. این اصل، که خود منبعث از رسالت جهانی اسلام است، استلزامات عملی در فقه سیاسی بر جای می گذارد. از جمله مهم ترین استلزامات آن می توان به اصل «وحدت امام» و نیز اصالت نداشتن مرزهای جغرافیایی، اعم از مرزهای قراردادی و اعتقادی اشاره کرد. در این نوشتار، از طریق استنباط در منابع معتبر و تحلیل نصوص اسلامی، نشان داده شده است که اصل وحدت سرزمینی ریشه در رسالت جهانی اسلام دارد. در نتیجه، اولا، به رسالت دولت اسلامی در قبال کل جامعه بشری اشعار دارد. ازاین رو، اولا جامعه بشری براساس اهداف متعالی اسلام، تعددپذیر نیست و بدین روی اصل «وحدت امام یا خلیفه» از اصول ضروری بسیاری از مذاهب اسلامی است. ثانیا، هرگونه مرزبندی میان سرزمین ها، چه اعتقادی و چه قراردادی، غیر قابل توجیه قلمداد می گردد. البته اصل «وحدت سرزمینی» ، «اصل وحدت امام» و اصل «نفی هرگونه مرزبندی در میان جوامع بشری» ، نگاه آرمانی اسلام در حوزه روابط بین الملل را به تصویر می کشد، لیکن اسلام برای وضعیت موجود بین الملل نیز بدیلی ارائه می دهد که در آن، تعدد سرزمینی و وجود مرزبندی های جغرافیایی، تحت شرایطی پذیرفته می شود. اما این مرزبندی ها اولا، رسالت فراملی دولت اسلامی را از دوش آن برنمی دارد. ثانیا، ملاک ارزش گذاری افراد قرار نمی گیرد. ثالثا، مانع اولویت دادن شیعیان بر سایر مسلمانان و نیز مسلمانان بر غیر آنان و همچنین اهل کتاب بر کفار و مشرکان نمی گردد.

    کلیدواژگان: فقه، اصل وحدت سرزمینی، وحدت امام، مرزهای اعتقادی، مرزهای قراردادی
  • سیداحمد هاشمی، احمدحسین شریفی صفحات 77-88
    نظریه «مدینه فاضله» به عنوان نظریه ای در حوزه سیاست، از یونان باستان تاکنون، از جمله مباحث مهم در حکمت عملی بوده است. با توجه به تاثیرپذیری حکمت عملی از حکمت نظری و به ویژه مباحث انسان شناسی، این سوال مطرح است که با توجه به نوآوری های صدرالمتالهین در انسان شناسی، آیا تحولی در تحلیل «مدینه فاضله» نیز صورت می گیرد، یا نه؟ بنابراین، مسئله اصلی نوشتار حاضر این است که مبانی انسان شناختی صدرایی چه نقشی در تحلیل یا تکمیل نظریه مدینه فاضله دارد؟ برای پاسخ به این سوال، نوشتار حاضر ابتدا با استفاده از روش «نقلی و توصیفی» ، به تشریح مبانی انسان شناختی صدرایی و همچنین تبیین چیستی مدینه فاضله پرداخته و سپس با بهره گیری از روش «تحلیلی و فلسفی» ، نقش هر یک از مبانی انسان شناختی اختصاصی صدرالمتالهین در تحلیل مولفه های مدینه فاضله را تبیین کرده است. تبیین دقیق تر ویژگی های رئیس اول مدینه و انطباق آن با معصومان‰، اثبات ضرورت دایمی ولایت فقیه در صورت دست رسی نداشتن به معصوم، اتحاد حقیقی افراد مدینه فاضله با یکدیگر و با رئیس اول مدینه و تشکیل صورت نوعی خاص برای تک تک افراد مدینه فاضله در اثر معرفت و محبت به امام جامعه، از مهم ترین دستاوردهای این تحقیق است.
    کلیدواژگان: مدینه فاضله، انسان شناسی صدرایی، حرکت جوهری، اتحاد عالم و معلوم، رئیس اول
  • محمد جواد محسنی ، سید حسین شرف الدین صفحات 89-112
    این مقاله، به «نقد و بررسی الگوهای حل بحران هویت و تطبیق آن بر افغانستان معاصر» می پردازد. افغانستان یک کشور چندقومی- فرهنگی است که تقریبا سه دهه کامل از جنگ ویرانگر سراسری آن می گذرد. این نوشتار، بدون انکار نقش آفرینی مداخلات بیرونی، علل و عوامل و نیز راه حل های اصلی این جنگ طولانی مدت را در درون خود جامعه افغانستان می جوید و آن را با «بحران هویت ملی» مرتبط می داند. برای حل بحران هویت، دو الگوی نظری وجود دارد: یکسان سازی و چندفرهنگی گرایی. با توجه به تجربه شکست الگوی یکسان سازی حل بحران هویت در کشورهای چندقومی فرهنگی، الگوی چندفرهنگی گرایی برای حل این مسئله در این گونه کشورها کارسازتر از الگوی قبلی به نظر می رسد. البته موفقیت این الگو، در گرو استفاده مناسب از ظرفیت های فرهنگی خود جامعه افغانستان است که باید مطابق مختصات قومی فرهنگی و نیازهای عینی و ضرورت های حیاتی این جامعه صورت بندی و بومی سازی شود. در این راستا می توان از مفاهیم اصیل دینی، مانند برابری انسانی، کثرت قومی فرهنگی، کرامت ذاتی بشر و عدالت اجتماعی کمک گرفت.
    کلیدواژگان: چندفرهنگی گرایی، یکسان سازی، هویت، بحران هویت، ملت، افغانستان
|
  • Abuzar Mazaheri Moghaddam Pages 5-22
    Civilization heritages, intra-cultural heritages and cross-cultural achievements, can become the capacities for the new Islamic civilization in the Islamic Revolution's struggle for the civilization-building. This conversion requires the conditions and the supplies of which are the main purpose of this research. Taking advantage of "intra-cultural heritage" depends on the four conditions, historicity, preserving and maintaining the heritage, current situation and future prospects of a nation and historical continuity and centrality. Accessing to civilizational treasures, lacking of gap between past and future, the genuine and independent civilization-building mobility of a nation are the three prerequisite conditions for the transformation of an intra-cultural heritage into a civilizational capacity. The requisite condition for the transformation of a cross-cultural heritage into a capacity for new civilization-building is that, the assets should be adapted from a defunct culture or the one that lost its dynamism and vitality. Adopting, in addition to self-esteem and avoiding intimidation from the dominant civilization, requires the de-ideologizing and modifying to transform the assets of the dominant culture. It seems that, the IRI provides the ground for the conversion of the civilization's assets to a civilizational capacity.
    Keywords: the historical capacities of intra-cultural heritages, cross-cultural heritages, Islamic revolution, civilizational passivity
  • Hakimeh Saghaye, Biria Pages 23-42
    Using a "process oriented model of propaganda analysis," this paper seeks to retrieve dominant American propaganda messages and media techniques and networks used in the 1953 coup in Iran. An investigation of the official correspondence of the main actors of the coup based on US diplomatic documents shows that American officials considered the anti-imperialist nature of Iran's public opinion especially in the case of the independence-seeking political Islam led by Ayatollah Kashani as the main obstacle to their policies in the region. In other words, the American actors considered "radical nationalism" and "militant Islamism" as two ideological barriers to the interests of the West and the United States in Iran. The present research seeks to study the why and how of the American psychological warfare to influence public opinion in Iran as a vital step in the pursuit of the coup. Mossadegh's failure to discredit the propaganda campaign led to the successful advent of American propaganda. Accordingly, not only did the United States create a coup against Mossadegh, but with the weakening of Ayatollah Kashani, it created a coup against his attempts to elevate the national oil movement to a more comprehensive independence-seeking Islamic movement.
    Keywords: the coup attempt of 19 August, propaganda, psychological warfare, public opinion, the US Foreign Relations Documents
  • Mojtaba Norouzi, Saeed Safi Shalamzari , Abbasali Rahbar Pages 43-59
    This paper seeks to explain the political participation methods and platforms in the pattern of progress in the form of "double-sided pattern of assignment-brokerage", while explaining the meaning of "assignment pattern" and "brokerage pattern". The authors of the article believe that, "the support partnership", "the decision-making partnership" and "the supervisory participation" are three ways for contributing in the pattern of Islamic progress based on the "double-sided pattern of assignment and brokerage", which facilitates maximum participation in the process of "decision making" commensurate with the community and taking benefit from the elite's capacity. Establishing a "decision-making institution" and designing a "supervisory institution" provides a model for the political participation in the form of "promoting supervisory participation" and "restrictive supervisory participation", which transforms the partnership model into a "guideline- reform" model. "Precision and cleverness in choice" and paying attention to "trust", "knowledge", theoretical and practical strength of the brokers, "people satisfaction" "accountability of brokers", "love of service", also the "distribution of responsibilities efficiency of the system" are among the indicators of this Islamic political participation pattern. This partnership pattern, which is based on of popular selection and elite competition, has some requirements in terms of insight, knowledge, action, and tendency.
    Keywords: political participation, the pattern of progress, double-sided pattern, people, the elite
  • Qasim Shabannia Pages 61-76

    The principle of "territorial unity" is among the fundamental principles in jurisprudence and Islamic political system. This principle, which rooted in the universal mission of Islam, causes practical implications in the political jurisprudence, among the most important implications of this; one can refer to the principle of the "unity of the Imam", as well as the lack of originality of the geographical boundaries, including contractual boundaries and beliefs. Using inference from authoritative sources and analysis of Islamic texts, this paper implies that, the principle of territorial unity is rooted in the universal mission of Islam. Therefore, it refers to the mission of the Islamic government towards the entire human community. So, firstly, human society is not multiform based on the transcendental goals of Islam, thus, the principle of "unity of Imam or Caliph" is an essential principle of many Islamic sects. Secondly, any types of boundary between lands, whether beliefs or contracts, is unjustifiable. Of course, the principle of "territorial unity", "the principle of the unity of the Imam" and the principle of "negation of any delimitation among human societies" depicts the idealistic view of Islam towards the international relations, but Islam also provides an alternative to the current international status in which territorial multiplicity and geographical delineations are accepted under conditions. But these boundaries, firstly, do not negate the international mission of the Islamic government. Secondly, it does not count as a criterion for valuing individuals. Thirdly, it does not negate the priority of the Shiites over the other Muslims, as well as the priority of Muslims over the others, and also the priority of the People of the Book over the infidels and to the polytheists.

    Keywords: jurisprudence, the principle of territorial unity, unity of Imam, the boundaries of belief, the contractual boundaries
  • Seyyed Ahmad Hashemi Pages 77-88
    Utopia as a theory in politics has been an important topic in practical wisdom from the ancient Greece till now. Considering the influence of the practical wisdom from the theoretical wisdom, especially on the topic of anthropology, this question may arise as to whether any changes would be considered in the analysis of the utopia or not in the light of Sadr al-Muta'līn's innovations in anthropology. Therefore, this paper seeks to study the possible effects of the anthropological foundations of Sadr al-Muta'līn in analyzing or completing the theory of Utopia. Using descriptive narrative method this paper explains the Mulla Sadra's foundations and whatness of the theory of utopia, and then, using analytical-philosophical method, it studies the role of each of the specific anthropological foundations of Sadr al-Muta'līn in the analysis of the components of the utopia. Explaining more details about the characteristics of the Chairman of this city and its adaptation to the infallible, proving the permanent need of Velayat-e Faqih in the absence of the infallible, uniting the ubiquitous people with each other and with the Chairman of the city and forming a certain specific form for every single person in the utopia due to his recognition and affection towards the Imam of community are among the most important achievements of this research.
    Keywords: utopia, Anthropology of Sadraism, Substantial Motion, the Unity of the Knower, the Known, the Chairman
  • Mohammad Javad Mohseni , Seyyed Husein Sharafuddin Pages 89-112
    This paper study and analyze "the identity crisis resolution patterns and its adaptation to the contemporary Afghanistan." Afghanistan is a multicultural country, which has been involved in devastating wars for almost three decades. Without denying the role of external interventions, this paper discusses the causes, factors and the main solutions to this long-standing war in the Afghan society, and linked it to the "national identity crisis". There are two theoretical models to solve the identity crisis, which include multiculturalism and homogenization. Given the failure of the unified model of identity crisis resolution in multicultural countries, the multicultural model for solving this problem seems to be more efficient in these countries than the previous pattern. Of course, the success of this pattern depends on the proper use of the cultural capacities of the Afghan community itself, which must be formulated and localized in accordance with the ethnic-cultural criteria and the objective needs and vital necessities of this society. In this regard, genuine religious concepts such as human equality, ethnic-cultural diversity, human dignity and social justice can be taken into consideration.
    Keywords: Multiculturalism, Homogenization, identity, Identity Crisis, nation, Afghanistan