فهرست مطالب

پژوهشنامه اصلاح گیاهان زراعی - پیاپی 28 (زمستان 1397)
  • پیاپی 28 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/21
  • تعداد عناوین: 20
|
  • توحید نجفی میرک، منوچهر دستفال، بهرام اندرزیان، حسین فرزادی، محمد بهاری، حسن زالی * صفحات 1-12
    به منظور دستیابی به ژنوتیپ های پرمحصول و سازگار گندم دوروم برای مناطق گرم و خشک کشور، آزمایشی با 18 لاین امیدبخش به همراه دو شاهد شامل یک رقم شاهد گندم دوروم بهرنگ و یک رقم شاهد گندم نان چمران در ایستگاه های تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی داراب، اهواز، خرم آباد و دزفول در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار و به مدت دو سال (95-1393) در شرایط آبیاری نرمال مورد ارزیابی قرار گرفتند. در هر منطقه عملکرد دانه و صفات زراعی لاین ها یادداشت برداری شد. نتایج مدل AMMI نشان داد دو مولفه اصلی مدل AMMI معنی دار بودند و 17/85 درصد تغییرات اثر متقابل ژنوتیپ در محیط را توجیه نمودند. هم چنین مدل AMMI (AMMI1 و AMMI2) نشان داد که لاین های شماره ی G5 (DW-93-5)، G10 (DW-93-10) و G12 (DW-93-12) به علت داشتن میانگین عملکرد بالاتر از میانگین کل، می توانند به عنوان ژنوتیپ هایی با پایداری بیش تر انتخاب شوند. بررسی بای پلات چند ضلعی منجر به شناسایی لاین های برتر (لاین های شماره یG5 (DW-93-5)، G9 (DW-93-9)، G13 (DW-93-13)، G16 (DW-93-16) و G17 (DW-93-17) و دو محیط بزرگ شده و ژنوتیپ های مناسب در هر محیط بزرگ نیز مشخص گردید. بررسی هم زمان عملکرد و پایداری ژنوتیپ ها با استفاده از بای پلات مختصات ها محیط متوسط نیز نشان داد که لاین شماره ی G5 (DW-93-5) با بیش ترین عملکرد و پایداری یکی از پایدارترین لاین بود. بررسی بای پلات همبستگی بین مناطق نشان داد که بردارهای محیطی منطقه خرم آباد با سه منطقه داراب، دزفول و اهواز دارای زاویه نزدیک به 90 درجه بوده که بیانگر عدم تشابه خرم آباد با این مناطق بود. در مجموع خرم آباد، دزفول و داراب دارای تمایز بالایی بوده و توانستند تفاوت های بین لاین ها را به خوبی نشان دهند. در نهایت لاین های شماره ی G5 (DW-93-5) و G10 (DW-93-10) با داشتن عملکرد بالا و پایداری عمومی بالا، مقاومت نسبت به بیماری های مهم برگی و کیفیت دانه مناسب، به عنوان لاین های برتر برای مطالعات تکمیلی و انتخاب مناسب تر بودند.
    کلیدواژگان: اثر متقابل ژنوتیپ × محیط، سازگاری، روش های چند متغیره، گندم دوروم
  • مرتضی کامرانی*، اصغر مهربان، منوچهر شیری صفحات 13-26
    در بین تنش های مختلف محیطی، خشکی تاثیر منفی بالایی بر روی میزان تولید محصولات دارد. به منظور بررسی تحمل خشکی در ژنوتیپ های گندم دیم، آزمایشی با 36 ژنوتیپ گندم نان تهیه شده از سیمیت در دو شرایط دیم (تنش خشکی) و آبیاری تکمیلی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 96-1395 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تفاوت معنی داری بین ژنوتیپ ها از نظر عملکرد دانه در هر دو شرایط دیم و آبیاری تکمیلی وجود داشت. تجزیه واریانس مرکب نشان داد که آبیاری تکمیلی باعث افزایش معنی دار عملکرد دانه گردید. در شرایط آبیاری تکمیلی ژنوتیپ های شماره 22، 34 و 21 به ترتیب با میانگین 143/3، 089/3 و 921/2 تن در هکتار بالاترین عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند. تحت شرایط دیم بیشترین عملکرد دانه به میزان 647/2، 610/2 و 558/2 تن در هکتار به ترتیب مربوط به ژنوتیپ های شماره 20، 22 و 27 بود. برای شناسائی ژنوتیپ های متحمل به خشکی، از شاخص های تحمل (TOL)، حساسیت به تنش (SSI)، میانگین بهره وری (MP)، میانگین هندسی بهره وری (GMP)، شاخص تحمل به تنش (STI) و شاخص پایداری عملکرد (YSI) استفاده شد. شاخص های MP،GMP و STI همبستگی بالایی با عملکرد تحت شرایط تنش و بدون تنش داشتند و به عنوان شاخص های مناسب برای گزینش ژنوتیپ های پرمحصول در هر دو شرایط محیطی معرفی شدند. بر اساس تجزیه به مولفه های اصلی و نمودار سه بعدی، ژنوتیپ های شماره 22، 34، 33 و 15 به عنوان ژنوتیپ های مقاوم و ژنوتیپ های شماره 7، 17، 14 و 1 به عنوان حساس به تنش خشکی شناخته شدند. تجزیه خوشه ایبه روش Ward’s بر پایه شاخص های تحمل به خشکی و عملکرد دانه در هر دو شرایط محیطی ژنوتیپ های مورد بررسی را در چهار گروه قرار داد که با نتایج تجزیه به مولفه های اصلی مطابقت داشت.
    کلیدواژگان: گندم نان، آبیاری تکمیلی، تنش خشکی، عملکرد دانه، شاخص های تحمل به تنش
  • مصطفی طباطبایی، فاطمه حدادی، حسین کمال الدینی، بهمن فاضلی نسب * صفحات 27-37
    تربچه از تیره شب بویان، دارای موادی از جمله سنوول، مالوین کلراید، ساپوژنین، سولفورافان و رافانین بوده و از خواص درمانی متعددی برخوردار است. در تحقیق حاضر تنوع ژنتیکی 7 جمعیت تجاری/بومی گیاه دارویی تربچه با استفاده از نشانگر رتروترانسپوزونی IRAP بررسی شد. آغازگر ترکیبی LTR2 & LTR15 با 1 باند کمترین تعداد و آغازگر LTR23 با 16 باند بیشترین تعداد را در میان باندهای تولیدی توسط هر آغازگر داشتند. میانگین تعداد باند در کل جایگاه ها برابر 93/6 بود. بیشترین میزان شاخص چندشکلی (41/0) مربوط به آغازگر Sukkula و کمترین میزان شاخص چندشکلی (18/0) مربوط به آغازگر LTR2- LTR15 و با میانگین کل 28/0 مشاهده گردید. بیشترین میزان شاخص نشانگری (1/4) مربوط به آغازگر LTR3 و کمترین میزان شاخص نشانگری (18/0) مربوط به ترکیب آغازگری LTR15 & LTR2 مشاهده گردید. بیشترین میزان تعداد باند موثره، شاخص تنوع شانن و شاخص تنوع نی به ترتیب 82/1، 64/0 و 45/0 متعلق به آغازگر Sukkula و کمترین میزان تعداد باند موثره، شاخص تنوع شانن و شاخص تنوع نی به ترتیب 18/1، 27/0 و 15/0 متعلق به آغازگر rtdk بود. در بین جمعیت های تربچه بیشترین درصد مکان چندشکل، تعداد باند موثره، شاخص تنوع نی و شاخص تنوع شانن به ترتیب 85/46، 05/1، 17/0 و 26/0 متعلق به جمعیت Profit بود. تغییرات درون و بین جمعیت ها با استفاده از تجزیه واریانس مولکولی نشان داد که 59 درصد کل تغییرات ژنتیکی به تنوع درون جمعیت ها اختصاص داشت. نتایج این تحقیق نشان داد که می توان از جمعیت Profit (چون دارای بیشترین درصد چندشکلی و تنوع شانن و نی و تعداد باند موثره بوده) به عنوان یکی از پایه های پدری یا مادری و یا دهنده ژن انتخاب در اصلاح تربچه های ایران استفاده کرد.
    کلیدواژگان: تنوع ژنتیکی، شباهت ژنتیکی، IRAP، Raphanus sativus
  • محمد پرند، احد یامچی*، حسن سلطانلو، خلیل زینلی نژاد صفحات 38-49
    یکی از صفات مهم در اصلاح کیفیت گندم ارزش نانوایی آن است. در این آزمایش تنوع آللی ژن های رمزکننده گلوتنین با وزن مولکولی پایین (LMW-GS) در پانزده رقم گندم با کیفیت های نانوایی خوب، متوسط و بد با استفاده از نشانگرهای SRAP مورد ارزیابی قرار گرفت و همچنین صفات مورفولوژیک از قبیل عملکرد، وزن صد دانه، تعداد سنبله در کرت، تعداد دانه در سنبله، ارتفاع بوته و طول سنبله نیز در کنار نتایج حاصل از نشانگر SRAP مورد ارزیابی قرار گرفتند تا رابطه احتمالی بین نتایج درخت فیلوژنی داده های مولکولی و مورفولوژیکی بررسی شود. در این آزمایش بر اساس نواحی تکراری گلوتامین دو نشانگر SRAP طراحی شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس صفات مورفولوژیک نشان داد که رقم ها از نظر کلیه صفات در سطح احتمال یک درصد دارای تفاوت معنی دار بودند. همچنین محاسبه ضرایب همبستگی صفات مورد بررسی حاکی از آن بود که بالاترین ضریب همبستگی متعلق به رابطه بین عملکرد و تعداد سنبله در کرت است. گروه بندی ارقام گندم به روش WARD و خط برش با استفاده از روش CCC پلات، ارقام را در سه گروه متمایز دسته بندی کرد. در مورد نشانگر SRAP1 محدوده تکثیر باندها بین 200 تا 3000 جفت باز و در مورد نشانگر SRAP2 محدوده تکثیر باندها بین 90 تا 2500 جفت باز بود. در مجموع 19 باند بین 15 ژنوتیپ تکثیر شد که 8 باند چندشکل بودند و درصد چندشکلی 1/42 درصد بدست آمد. محتوای اطلاعات چند شکلی (PIC) برای نشانگر SRAP1 برابر با 11/0 و برای نشانگر SRAP2 برابر با 39/0 بود. با استفاده از روش تجزیه خوشه ایمبتنی بر داده های مولکولی و بر اساس ضریب جاکارد و روش UPGMA ژنوتیپ ها در چهار دسته گروه بندی شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که نشانگر SRAP تا حدودی توانسته است ارقام مورد بررسی را از نظر صفت کیفیت نانوایی گروه بندی کند و نتایج حاصل از این گروه بندی می تواند با نتایج حاصل از داده های موروفولوژیک مورد مقایسه قرار بگیرد.
    کلیدواژگان: گندم نان، کیفیت نانوایی، صفات مورفولوژیک و نشانگر SRAP
  • مینا مقدس زاده، رسول اصغری زکریا *، داود حسن پناه، ناصر زارع صفحات 50-63
    به منظور بررسی پایداری عملکرد غده، 15 ژنوتیپ سیب زمینی با استفاده از روش های ناپارامتری در سه ایستگاه تحقیقاتی، طی دو سال و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار مورد مطالعه قرار گرفتند. بر اساس نتایج تجزیه واریانس مرکب، اثرات ژنوتیپ، محیط و اثر متقابل ژنوتیپ×محیط معنی دار شد. نتایج تجزیه به مولفه های اصلی نشان داد که دو مولفه اصلی اول 7/86 درصد واریانس متغیرهای اولیه را توجیه می کنند. بای پلات مولفه اصلی اول (PC1) در مقابل مولفه اصلی دوم (PC2)، آماره های پایداری ناپارامتری مورد مطالعه در چهار گروه طبقه بندی کرد. تجزیه کلاستر میانگین عملکرد غده و آماره های ناپارامتری، ژنوتیپ های سیب زمینی مورد مطالعه را در دو گروه اصلی داد. بر اساس میانگین رتبه همه آماره های ناپارامتری مورد مطالعه، ژنوتیپ های G1، G15، G5، G6، G12و G13 با داشتن کمترین میانگین رتبه، پایدارترین و ژنوتیپ های G9، G11، G14، G3 و G7 با داشتن بیشترین میانگین رتبه، ناپایدارترین ژنوتیپ ها بودند. با توجه به اینکه معیارهای پایداری Ysi، R، TOP و LOW با میانگین عملکرد (MY) و مفهوم دینامیک پایداری رابطه داشتند، بنابراین این روش ها برای گزینش ژنوتیپ های پایدار با عملکرد بالا در سیب زمینی مناسب هستند. بر اساس این پارامترها ژنوتیپ های G5 با عملکرد غده 57/45 تن در هکتار و G1 با عملکرد غده 99/39 تن در هکتار به عنوان ژنوتیپ های پایدار با عملکرد بالا شناسایی شدند.
    کلیدواژگان: تجزیه پایداری، تجزیه به مولفه های اصلی، تجزیه کلاستر، سیب زمینی
  • صنم صفایی چایی کار *، مهدی ریحیم، شهاب خاقانی صفحات 64-72
    پیدا کردن ارتباط بین نشانگرهای مولکولی و صفات زراعی یک ابزار عالی برای انتخاب غیرمستقیم صفت مورد نظر در جمعیت گیاهی است. در این مطالعه، از تجزیه و تحلیل رگرسیون گام به گام برای تخمین ارتباط بین آغازگرهای ISSR و RAPD با برخی از صفات زراعی در 12 توده بادرنجبویه استفاده شد. نشانگرها یا باندها به عنوان متغیر مستقل و صفات به عنوان متغیر تابع در نظر گرفته شدند. تجزیه و تحلیل نتایج رگرسیونی، ارتباط معنی داری بین صفات و برخی از جایگاه های مورد مطالعه نشان داد. برای بعضی صفات بیش از یک نشانگر آگاهی بخش تشخیص داده شد. در مجموع 90 نشانگر آگاهی بخش از جمله 48 جایگاه ISSR و 42 جایگاه RAPD مشخص شدند. چهار نشانگر RAPD (نشانگرهای SA-R-10، OPA-01-15، OPC-04-7 و CS-56-8 به ترتیب با درصد توجیه 54، 7/0، 4/0 و 2/0) و چهار نشانگر ISSR (نشانگرهای UBC826-1، UBC812-9، UBC813-10 وUBC825-4 به ترتیب با درصد توجیه 29، 5/7، 5 و 3) با درصد اسانس همبستگی معنی داری نشان دادند و 8/99 درصد از تنوع فنوتیپی را توجیه کردند. در میان آغازگرهای RAPD، توجه ویژه ای باید به آغازگر SA-R شود چرا که بیشترین ارتباط بین قطعات این آغازگر با صفات تعداد روز تا 50٪ گلدهی، تعداد شاخه در بوته، وزن تر و وزن خشک اندام رویشی بود. برخی از این آغازگرها (SA-R و UBC813) با بیش از یک صفت ارتباط داشتند که نشان دهنده پیوستگی نزدیک این صفات یا کنترل این صفات توسط اثرات پلیوتروپی می باشد. این آغازگرها برای بهبود و اصلاح بادرنجبویه مفید هستند.
    کلیدواژگان: ارتباط رگرسیونی، نشانگر آگاهی بخش، درصد اسانس
  • رخساره رحمانی اصل، ایرج برنوسی*، بابک عبدالهی مندولکانی صفحات 73-82
    بهبود ژنتیکی گیاهان زراعی، از جمله گندم متکی بر وجود تنوع ژنتیکی است. در این تحقیق ساختار و تنوع ژنتیکی 99 لاین و 49 رقم گندم با استفاده از 20 جفت آغازگرSSR بررسی شد. از آغازگرهای مورد استفاده، 19 آغازگر در بین ارقام و لاین ها مورد مطالعه چند شکل بودند و در مجموع 67 آلل چند شکل تکثیر شد. تعداد آلل در هر مکان از 1 (Xgwm44) تا 7 (Xgwm47) متغیر و میانگین آن 5/3 بود. میانگین هتروزیگوسیتی مورد انتظار (He) از 71/0 (Xgwm149) تا 27/0 (Xgwm469) متغیر بود. میانگین محتوای اطلاعات چند شکلی (PIC) و بیشترین شاخص اطلاعاتی شانون (I) به ترتیب 52/0 و 88/0 بود. مقادیر تعداد آلل، شاخص اطلاعاتی شانون و میانگین هتروزیگوسیتی مورد انتظار در لاین های مورد مطالعه کمی بیشتر از ارقام بود. متوسط ضرایب تمایز ژنی بین لاین ها و ارقام (Fst) و مقدار جریان ژنی (Nm) برای تمامی آغازگرها به ترتیب برابر 067/0 و 96/6 بود. تجزیه واریانس مولکولی (AMOVA) سطح بالایی از تنوع ژنتیکی را درون لاین ها + ارقام (92%) در مقایسه با بین لاین ها و ارقام (8%) نشان داد. تجزیه خوشه ایبر اساس ضرایب تشابه تطابق ساده به روش UPGMA انجام شد. دامنه ضرایب تشابه از 40/0 تا 1 متغیر و میانگین آن 7/0 بود. بر اساس تجزیه خوشه ای148 لاین و رقم گندم در 5 گروه اصلی قرار گرفت. برخی لاین ها که در گروه های مشابه قرار گرفتند از نظر منشاء جغرافیایی نزدیک به هم بودند. شباهت ژنتیکی بالای بین ارقام می تواند نشان دهنده کاهش پایه ژنتیکی ژرم پلاسم گندم نان در ایران باشد. به هر حال مطابق با فاصله ژنتیکی بین گروه های مختلف، لاین ها می توانند به عنوان والدین بالقوه در برنامه های اصلاحی گندم مورد استفاده قرار بگیرند.
    کلیدواژگان: گندم نان، نشانگرهایSSR، هتروزیگوسیتی موردانتظار، شاخص اطلاعاتی شانون، محتوای اطلاعات چند شکلی
  • سید حمید یاهوییان *، پویا آروین صفحات 83-92
    به منظور بررسی اثر تنش خشکی برروی سویا، آزمایشی دو مرحله ای با تعداد 25 ژنوتیپ سویا در قالب طرح لاتیس ساده 5× 5 در دو تکرار و دو آزمایش تنش و نرمال در شهرستان بجنورد اجرا شد و سپس برای بررسی فاکتورهای جوانه زنی، آزمایش فاکتوریلی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه انجام گردید. اعمال تنش در شرایط مزرعه پس از استقرار کامل گیاه و از مرحله دو برگی (V2) به صورت دور آبیاری شروع شد و برای آزمایشات جوانه زنی در دو سطح نرمال و تنش خشکی در سطح 9- بار با سه تکرار و در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. نتایج نشان داد از میان 20 صفت اندازه گیری شده در شرایط مزرعه ، بیشترین درصد کاهش اجزای عملکرد مربوط به بیوماس با 6/32% ، تعداد دانه در بوته با 6/26%، بود. همچنین تنش باعث کاهش 7/46 درصدی عملکرد در هکتار و عملکرد تک بوته با 2/35% شد. به طوری که بیشترین کاهش عملکرد با 9/69 درصد مربوط به ژنوتیپ Korona بود و ژنوتیپ Capital با 7/10 درصد، کمترین کاهش در عملکرد را شاهد بود. در شرایط آزمایشگاهی، طول ساقه چه با 3/83%، شاخص بنیه طولی با 44/80% بیشترین کاهش معنی دار را نشان دادند. از نظر مجموع رتبه درصد تغییرات صفات (TRI)، ژنوتیپ های Capital، Chaleston و Jame×Williams به تنش خشکی مقاوم تر بودند این درحالی است که ژنوتیپ های Korona و Amurska حساس ترین ژنوتیپ ها بود. رتبه بندی توسط دو روش SDI و TRI انجام شد و آزمون ناپارامتری مان ویتنی تفاوت معنی داری را بین رتبه بندی ژنوتیپ ها در این دو روش نشان نداد.
    کلیدواژگان: سویا، تنش خشکی، جوانه زنی، شاخص TRI
  • لیلا آهنگر *، حسین صبوری صفحات 93-100
    برنج یکی از مهم ترین محصول غذایی است، لذا شناخت صفات موثر بر تولید و عملکرد آن می تواند در برنامه های اصلاحی کاربرد داشته باشد. به منظور تعیین شاخص های مناسب برای انتخاب ژنوتیپ برتر، بذر 15 ژنوتیپ برنج که شامل 5 رقم والدینی به نام های بی نام، دشت، ندا، دم سیاه مشهد و IR62871-175-1-10 10 هیبرید که حاصل از یک تلاقی دای آلل 5 × 5 بود مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1395 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه گنبد کاووس اجرا گردید. در این تحقیق دوازده صفت شامل، ارتفاع بوته، طول و عرض برگ پرچم، طول خوشه، تعداد دانه پر و پوک، تعداد روز تا 50 درصد گلدهی، وزن هزار دانه، تعداد پنجه موثر، وزن خوشه، تعداد سنبلچه در خوشه و عملکرد ارزیابی شدند. عملکرد دانه با صفات عرض برگ پرچم، تعداد دانه پر و وزن خوشه همبستگی مثبت و معنی دار داشته در حالی که با صفت طول برگ پرچم همبستگی منفی و معنی داری را نشان داد. نتایج رگرسیون گام به گام با ضریب تبیین 69 درصد نشان داد که وزن خوشه و عرض برگ پرچم مهم ترین جزء عملکرد می باشند. تجزیه علیت نشان داد که تعداد دانه پر خوشه (27/1=I) بیشترین تاثیر مثبت مستقیم را بر عملکرد بذر دارا بود، در حالیکه وزن خوشه (81/0- =I) بیشترین تاثیر مستقیم منفی را نشان داد ولی این صفت از طریق تعداد دانه پر بیشترین تاثیر غیرمستقیم را بر عملکرد داشته است. ماتریس فاصله اقلیدسی با الگوریتم UPGMA ژنوتیپ های برنج را به سه گروه دسته بندی نمود. همچنین ضریب کوفنتیک (86/0) بیانگر همبستگی زیاد ماتریس تشابه و ماتریس حاصل از دندروگرام می باشد. در مجموع در بین خصوصیات مورد بررسی، صفاتی نظیر عرض برگ پرچم، تعداد دانه پر و وزن خوشه می توانند شاخصهای مهمی برای گزینش ژنوتیپ هایی با عملکرد بالا می باشند.
    کلیدواژگان: برنج، عملکرد، تجزیه خوشه ای، ضریب همبستگی
  • زهرا دانشور، عباس سعیدی *، ابراهیم بیرامی زاده صفحات 101-109
    بررسی تنوع ژنتیکی برای انجام برنامه های اصلاحی ضروری می باشد. به منظور بررسی تنوع ژنتیکی 10 رقم آنتوریومA. andreanum از هفت نشانگر SCoT و 40 نشانگر RAPDاستفاده شد که در این مجموعه 22 نشانگر RAPD و تمامی نشانگر های SCoT چند شکلی نشان دادند. ماتریس فاصله ژنتیکی در محدوده ‏ای بین 01/0 تا 37/0 برای نشانگر RAPD و بین 02/0 تا 52/0 برای نشانگر SCoT محاسبه گردید. درصد چند شکلی نشانگرهای RAPD و نشانگر SCoT، 100 درصد برآورد گردید که تقریبا مشابه بودند. به منظور بررسی روابط ژنتیکی از تجزیه خوشه ایبا روش Neighbor-Joining و با استفاده از نرم افزار Splits tree انجام شد. نشانگرهای RAPD و SCoT ارقام را به سه گروه تقسیم بندی نمودند. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که نشانگر SCoT نسبت به نشانگر RAPD با وضوح و تفکیک پذیری بالایی در شناسایی اطلاعات ژنومی دارد. این اولین گزارش آنالیز تنوع ژنتیکی آنتوریوم با استفاده از نشانگر SCoT بود. در مجموع، نتایج نشان داد که این نشانگرها اطلاعات سودمندی را برای محافظت منابع ژرم پلاسم آنتوریوم فراهم می کنند و همچنین برای برنامه های اصلاح نباتات مفید می باشند.
    کلیدواژگان: آنتوریوم، تجزیه خوشه ای، تنوع ژنتیکی، نشانگرهای مولکولی
  • فرهاد صادقی*، مهران باقری صفحات 110-118
    به منظور مقایسه ی عملکرد دانه و سایر خصوصیات زراعی و کیفی هیبریدهای ذرت خارجی، این آزمایش با استفاده از 13 هیبرید ذرت دانه ای خارجی همراه با دو رقم شاهد داخلی (BC-62، BC632، BC-621، BC628، BC-512، BC-595، PL-472، BC-525، VALBUM، BC-626، BC-585، Torro، Simon، KSC 704 و KSC703)، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال زراعی 1395 در ایستگاه تحقیقاتی ماهیدشت، کرمانشاه اجرا شد. تجزیه واریانس نشان داد که اثر رقم بر صفات زراعی، اجزای عملکرد و عملکرد دانه در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود. هیبرید BC-621 با وزن هزار دانه 359 گرم و درصد چوب بلال بسیار پایین (4/12 درصد) و عملکرد 060/15 تن در هکتار و طول دوره رسیدن فیزیولوژیکی 137 روز برترین هیبرید بود. هیبریدهای BC-512 و BC-626 نیز به ترتیب با طول دوره رسیدن فیزیولوژیکی (138 و 136 روز) و با وزن هزار دانه 331 و 324 گرم و درصد چوب بلال (5/13 و 7/16درصد) و عملکردهای دانه 430/14 و 830/13 تن در هکتار و هیبرید Torro نیز با وزن هزار دانه 396 گرم و درصد چوب بلال (15 درصد) و عملکرد دانه 980/12 تن در هکتار و طول دوره رسیدن فیزیولوژیکی 137 روز هیبریدهای برتر بودند. این هیبریدها جهت کشت در مناطق معتدل استان کرمانشاه و سایر مناطق با شرایط مشابه توصیه می شوند و از نظر تیپ و ارتفاع بوته نیز وضعیت بسیار خوبی داشتند. چهار هیبرید یاد شده در حدود 3 تا 5 تن نسبت به شاهدهای KSC704 و KSC703 افزایش عملکرد دانه داشتند. همچنین از تحمل تنش به سیاهک معمولی بیشتری نسبت به ارقام شاهد برخوردار بودند.
    کلیدواژگان: ذرت، خصوصیات زراعی، ویژگی کیفی، همبستگی فنوتیپی
  • آمنه سادات هاشمی*، قربانعلی نعمت زاده، مرتضی اولادی، عمار افخمی قادی، عمار قلی زاده قرا صفحات 119-124
    ارزیابی ژنوتیپ های امید بخش کلزا در مناطق و سال های مختلف به تشخیص ژنوتیپ های پایدار و سازگار در هر منطقه و با پتانسیل عملکرد بالا کمک خواهد کرد. به این منظور در 3 سال زراعی (94-1391) سه لاین نسل های F6 و بالاتر حاصل از تلاقی سه رقم Foseto، Option 500 و Goliath به همراه شاهد منطقه به نام هایولا 401 در سه منطقه ساری، بهشهر و قراخیل قائمشهر در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار کشت شدند. میانگین عملکرد ژنوتیپ های مورد مطالعه به همراه شاهد منطقه در سه منطقه آزمایشی نشان می دهد که در منطقه ساری لاین 43 با عملکرد 5616، در منطقه بهشهر لاین 43 با عملکرد 3871 و در منطقه قراخیل قائمشهر لاین 29 با عملکرد 3550 کیلوگرم در هکتار دارای بیشترین عملکرد در بین لاین های امید بخش بوده و به جز لاین 29 در قراخیل قائمشهر، نسبت به شاهد منطقه برتر یا برابر بودند. با توجه به نتایج عملکرد در هر سه منطقه در سه سال و نیز با توجه به تجزیه پایداری می توان پیشنهاد کرد که لاین 43 به دلیل پایین بودن پایداری نسبت به دیگر ژنوتیپ ها و بالا بودن عملکرد بخصوص در منطقه ساری و سپس بهشهر، بتواند بهترین کارایی را در این مناطق به دست دهد در حالیکه با استفاده از همین نتایج، لاین 29 با سازگاری عمومی خوب و در اولویت بعدی لاین 28 با سازگاری عمومی متوسط در هر سه منطقه مناسب است.
    کلیدواژگان: پایداری، سازگاری، عملکرد، کلزا و لاین های امیدبخش
  • جمیله عابدی، امین باقی زاده*، قاسم محمدی نژاد صفحات 125-132
    به منظور مکان یابی QTL های مرتبط با تحمل به شوری و تعیین سهم هر QTL در تنوع فنوتیپی در شرایط مزرعه جمعیتی شامل 96 خانواده F2:3 حاصل از تلاقی ارقام خارچیا (والد متحمل) و گاسپارد (والد حساس) طی 2 سال ارزیابی شدند. از میان 92 نشانگر ریز ماهواره برای ارزیابی والدین، 32 نشانگر حالت چند شکلی داشتند که برای تجزیه استفاده گردیدند. بر اساس روش مکان یابی فاصله ای مرکب سه عدد QTL برای صفت ارتفاع گیاه بر روی کروموزوم های D7، B3 و B4 مکان یابی گردید که در مجموع این QTLها 37 درصد از تغییرات فنوتیپی را توجیه می کردند. سه عدد QTL نیز برای صفت اندازه گیاهچه بر روی کروموزوم های B7 و D7 یافت شد که جمعا 38 درصد از واریانس فنوتیپی را توجیه می کردند. برای هریک ازصفات تعداد دانه در سنبله اصلی و وزن دانه سنبله اصلی دو عدد QTL بر روی کروموزوم D7 و برای صفت تعداد کل دانه نیز دو عدد QTL بر روی کروموزوم B4 شناسایی گردید. یک عدد QTL نیز برای هر کدام از صفات تعداد میانگره و طول میانگره بر روی کروموزوم D7 یافت شد که به ترتیب12 و 11 درصد از واریانس فنوتیپی را توجیه می کردند. برای هر یک از صفات تعداد سنبلچه، پنجه بارور و طول سنبله نیز یک عدد QTL بر روی کروموزوم B4 یافت شد که هر یک 12 درصد تغییرات فنوتیپی را توجیه می کردند. تجزیه ژنتیکی صفات پیچیده از قبیل تحمل به شوری و شناسایی مکان های ژنی کنترل کننده صفات کمی امکان انتخاب به کمک نشانگر را فراهم کرده و نهایتا سبب بهبود کارایی گزینش می شود.
    کلیدواژگان: تنش شوری، گندم نان، نشانگرهای SSR، QTL
  • رضا درویش زاده*، علی سلیمانی قزلجه، هادی علی پور، آسا ابراهیمی، محمدرضا بی همتا، فریبا مرسلی صفحات 133-144
    به منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی لاین های آفتابگردان روغنی، غربال کردن شاخص های تحمل به خشکی و شناسایی لاین های متحمل به خشکی، 100 لاین خالص آفتابگردان روغنی در قالب طرح لاتیس ساده تحت شرایط آبیاری نرمال و آبیاری محدود در شرایط مزرعه در سال زراعی 96-1395 مورد آزمایش قرار گرفتند. بر مبنای عملکرد دانه در شرایط آبیاری نرمال (Yp) و آبیاری محدود (Ys)، شاخص های کمی تحمل به تنش خشکی از قبیل میانگین بهره وری (MP)، میانگین هندسی بهره وری (GMP)، شاخص تحمل (TOL)، شاخص حساسیت به تنش (SSI)، شاخص تحمل تنش (STI) و میانگین هارمونیک (HM) محاسبه شدند. در مجموع دو محیط، لاین شماره 8 با میانگین عملکرد دانه در بوته 25/81 گرم و لاین شماره 66 با میانگین عملکرد دانه در بوته 43/5 گرم به ترتیب بیشترین و کمترین عملکرد را به خود اختصاص دادند. تحلیل همبستگی بین عملکرد دانه در شرایط آبیاری نرمال و آبیاری محدود و شاخص های تحمل به خشکی نشان داد که MP، GMP، STIو HM مناسب ترین شاخص ها برای غربال کردن لاین های آفتابگردان می باشند. در شرایط آبیاری معمولی و محدود بیشترین مقدار MP، GMP، STI و HM متعلق به لاین شماره 8 بود. با توجه به این چهار شاخص و عملکرد بالا در دو محیط آبیاری نرمال و آبیاری محدود، لاین 8 به عنوان بهترین لاین تشخیص داده شد که می تواند به عنوان لاین والدینی در تلاقی ها برای تولید ارقام هیبرید و یا تولید جمعیت های در حال تفرق مورد استفاده قرار گیرد.
    کلیدواژگان: آفتابگردان، تجزیه های چند متغیره، تنش کمبود آب، شاخص تحمل، عملکرد
  • حسن حمیدی، مسعود احمدی*، سیده ساناز رمضانپور، علی معصومی، سارا خرمیان صفحات 145-154
    این آزمایش به منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی لینه های نیمه خواهری چغندرقند (48 لاین و یک رقم شاهد) تحت تنش رطوبتی مزرعه (200 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A) در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی با استفاده از طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1394 انجام شد. در این تحقیق صفاتی از قبیل عملکرد ریشه، عملکرد قند ناخالص، درصد قند ریشه، تعداد برگ، اختلاف دمای برگ و محیط، شاخص شادابی، محتوی آب نسبی برگ، وزن ویژه برگ، نمره رنگ برگ، نمره رشد برگ، طرز قرارگیری برگ، نمره رشد ریشه، تعداد ریشه در هر ردیف و نسبت طول به عرض ریشه اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که از نظر کلیه صفات مورد مطالعه بین ژنوتیپ های مورد بررسی تفاوت معنی داری در سطح یک درصد وجود دارد. در این تحقیق، عملکرد ریشه، همبستگی مثبت و معنی داری با عملکرد قند ناخالص، نمره رنگ برگ و نمره رشد ریشه داشت درحالی که بین عملکرد ریشه و صفات تعداد برگ و نسبت طول به عرض ریشه همبستگی منفی و معنی داری مشاهده گردید. با توجه به دندروگرام حاصل از تجزیه کلاستر می توان ژنوتیپ ها را برای صفت عملکرد قند ناخالص در چهار گروه عمده قرار داد. تجزیه به عامل ها منجر به شناسایی چهار عامل گردید که در مجموع 2/73 درصد تغییرات کل را توجیه کردند. ژنوتیپ hf4 s1 از نظر صفات عملکرد ریشه، عملکرد قند ناخالص و نمره رنگ برگ نسبت به سایر ژنوتیپ ها برتری نشان داد و به عبارتی دارای پتانسیل تحمل به تنش خشکی بالایی می باشد.
    کلیدواژگان: خشکی، ژنوتیپ، عملکرد ریشه، عملکرد قند
  • الهه عبدالله نژاد، وحید پوزش*، سعید زواره صفحات 155-161
    روند نابودی گونه های ارزشمند گیاهی از جمله آویشن دنایی (Thymus daenensis Celak) در اثر عوامل مختلف زیستی و غیرزیستی نیازمند بازنگری در روش نگهداری این گیاهان می باشد. یکی از این روش ها تکنیک های انجمادی و نگهداری بذر در شرایط خارج از رویشگاه ها است. در پژوهش حاضر، اثر محلول های مختلف انجمادی (PVS2 و PVS3) با استفاده از دو روش انجماد (کپسوله-شیشه ای و قطره ای-شیشه ای) بر شاخص های طولی و جوانه زنی بذرهای گیاه آویشن دنایی ارزیابی شد. نتایج نشان داد که بیشترین درصد زنده مانی بذرها (98%) و شاخص بنیه بذر (26) بعد از انجماد قطره ای-شیشه ای و استفاده از محلول آبگیری PVS3 در سطح معنی دار (05/0 >P) بدست آمد. همچنین کمترین ارتفاع گیاهچه پس از انجماد روش کپسوله -شیشه ای با محلول آبگیری PVS2 مشاهده شد (33/17 میلی متر، 05/0 >p). بنابراین روش قطره ای-شیشه ای با استفاده از PVS3 در مقایسه با روش های دیگر برای حفظ بلند مدت بذرهای گیاه آویشن دنایی مطلوب تر می باشد.
    کلیدواژگان: آویشن دنایی، انجماد شیشه ای، محلول آبگیری
  • علی زمان میرآبادی، مصطفی حق پناه، کامبیز فروزان، سجاد طلایی* صفحات 162-170
    توسعه منابع ژرم پلاسم از طریق واردات ژنوتیپ‏ های جدید می ‏تواند کارایی برنامه ‏های اصلاحی گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) را بهبود بخشد. در این راستا 82 ژنوتیپ گلرنگ وارداتی در ایستگاه تحقیقاتی شرکت توسعه کشت دانه ‏های روغنی شهرستان ساری در سال زراعی 94-1393 در قالب طرح بلوک کامل تصادفی مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این آزمایش شش صفت زراعی مهم و مرتبط با عملکرد دانه بررسی گردید. در این مطالعه جهت مدل‏ سازی رگرسیون گام به گام از رویه PROC MIXED و PROC GLM، تجزیه به مولفه‏ های اصلی با استفاده از PROC IML انجام گرفت. نتایج حاصل از تجزیه به مولفه های اصلی نشان داد که دو متغیر عملکرد دانه و وزن هزار‏دانه ضرایب بالاتری در ترکیب خطی مولفه اول داشتند. همچنین مشخص گردید که مجموع سه مولفه اول 68 درصد تغییرات را توجیه نموده است. ضرایب رگرسیونی متغیرهای تعداد دانه در طبق و وزن هزار‏دانه به ترتیب در سطح آماری پنج و یک درصد معنی‏ دار شد که نشان می دهد این دو متغیر نقش موثری در افزایش عملکرد دانه دارند. در روش رگرسیون گام به گام تعداد دانه در طبق و وزن هزار دانه در مدل باقی ماندند و در نتیجه ارتباط معنی‏ داری با عملکرد دانه داشتند. جهت افزایش عملکرد دانه در گلرنگ رسیدن به ژنوتیپ‏ های پر محصول با استفاده از ژرم ‏پلاسم‏ های مورد استفاده در برنامه اصلاحی صفات مورد بررسی در این تحقیق می‏ توانند مورد توجه قرار گیرد.
    کلیدواژگان: رگرسیون گام به گام، تجزیه به مولفه های اصلی، مدل سازی، معیار اطلاعات آکائیک، معیار اطلاعات بیزین- شوارتس
  • حسن امیری اوغان *، محمد مقدم واحد، رضا عطایی، مجید غلامحسینی صفحات 171-180
    ایجاد ارقام پرمحصول برای ایجاد تعادل بین افزایش تولید و نیاز غذایی مردم از اهمیت خاصی برخوردار است. به منظور تعیین وراثت صفات مهم زراعی در کلزا، تجزیه لاین×تستر با تلاقی 10 لاین و 10 تستر (سه والد زمستانه و هفت والد بهاره) انجام شد. دورگ های نسل اول به همراه 20 والد (120 ژنوتیپ) در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار در دو شرایط مختلف (تاریخ کاشت معمول و تاخیری) کشت شدند و صفات تعداد روز تا گلدهی، طول دوره گلدهی، ارتفاع گیاه، تعداد شاخه در بوته، وزن هزار دانه و عملکرد دانه بررسی شدند. نتایج نشان داد اختلاف بین ژنوتیپ ها برای همه صفات مورد مطالعه (تعداد روز تا گلدهی، طول دوره گلدهی، ارتفاع گیاه، تعداد شاخه در بوته، وزن هزار دانه و عملکرد دانه) در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود و محیط تاثیر متفاوتی بر ژنوتیپ ها داشت. مقادیر بالای وراثت پذیری عمومی (بین 65/73 درصد برای تعداد شاخه در بوته و 65/87 درصد برای عملکرد دانه) نشان داد میزان واریانس ژنتیکی نسبت به واریانس محیطی بیشتر است. برآورد کمتر از واحد برای نسبت میانگین مربعات ترکیب پذیری عمومی به میانگین مربعات ترکیب پذیری خصوصی صفات مورد بررسی و مقدار متوسط وراثت پذیری خصوصی (بین 29 درصد برای ارتفاع بوته و 70 درصد برای عملکرد دانه) نشان داد که عمل غیر افزایشی ژن ها در کنترل ژنتیکی آن ها نقش بیشتری دارد. تجزیه ترکیب پذیری خصوصی دورگ های مطلوب برای صفات مورد مطالعه را شناسایی کرد و برآورد هتروزیس نسبت به والد برتر نشان داد می توان از دورگ های معرفی شده در این پژوهش برای اصلاح و بهبود صفات زراعی استفاده کرد. دورگ های T9×L2، T3×L2، T3×L9 و T3×L5 در شرایط تاریخ کاشت معمول و T3×L5،T7×L6، T5×L10 و T7×L7 در شرایط کاشت تاخیری دارای بیشترین هتروزیس برای عملکرد دانه بودند و امکان استفاده از آن ها در برنامه های اصلاحی با هدف افزایش عملکرد کلزا وجود دارد.
    کلیدواژگان: ترکیب پذیری، کلزا، لاین×تستر، هتروزیس
  • حمیده انجمنی تادوانی*، نادعلی باباییان جلودار، نادعلی باقری صفحات 181-187
    جوانه زنی بذر نقش پر اهمیتی در چرخه زندگی گیاهان داشته و تعیین کننده مراحل چرخه رشد، استقرار و عملکرد نهایی گیاه می باشد. جوانه زنی بذر بحرانی ترین مرحله در استقرار گیاهچه است که در نهایت تولید موفقیت آمیز محصول را تعیین می کند. شوری یکی از عوامل محیطی کاهش دهنده تولید محصولات زراعی در جهان است. خاک های شور یا آبیاری با آب شور پتانسیل تولید گیاه را به شدت کاهش می دهد. جهت مطالعه تاثیر سطوح مختلف شوری بر صفات مربوط به جوانه زنی 11 ژنوتیپ گیاه سویا، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در سال 1392انجام شد. در این آزمایش فاکتور اول سطوح شوری (صفر، 3، 6 و 8 دسی زیمنس بر متر) و فاکتور دوم ژنوتیپ بود و هشت صفت مرتبط با جوانه زنی شامل، درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، طول ریشه چه، وزن تر ریشه چه، وزن خشک ریشه چه، طول ساقه چه، وزن تر ساقه چه، وزن خشک ساقه چه ارزیابی شدند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که اثر تنش شوری و ژنوتیپ در همه صفات مورد مطالعه در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود. از طرف دیگر، با افزایش سطوح شوری مقدار تمامی صفات مورد مطالعه در همه ژنوتیپ ها کاهش یافت. همچنین اثر متقابل شوری و ژنوتیپ برای تمامی صفات تفاوت معنی داری نشان داد. در مجموع در بالاترین غلظت شوری مورد مطالعه، بیشترین میزان سرعت و درصد جوانه زنی، طول ریشه چه و ساقه چه و وزن تر و خشک ساقه چه و ریشه چه در ژنوتیپ های متحمل Forrest، Hill، 032، Cokerstoart وBRAZIL17 و کمترین میزان درژنوتیپ های حساس Bau08، Mangar و 3COH به دست آمد.
    کلیدواژگان: درصدجوانه زنی، سرعت جوانه زنی، سویا، شوری، گیاهچه
  • سلیمان محمدی *، بهزاد سرخی لله لو، محمد رضایی، عزیز مجیدی صفحات 188-200
    شناسایی و معرفی ارقام جو پرمحصول و متحمل به تنش کم آبی یکی از راه کارهای موثری است که در تلفیق با سایر روش های مدیریت کم آبی می تواند منجر به تولید اقتصادی محصول جو شود. به منظور شناسایی و معرفی بهترین رقم جو، 9 لاین امیدبخش جو و رقم بهمن (شاهد) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط آبیاری کامل و تنش کم آبی در سال های زراعی 95-1393 مورد مطالعه قرار گرفتند. تجزیه واریانس مرکب نشان داد، اثر متقابل لاین × سال برای عملکرد دانه معنی دار بود. تحت شرایط آبیاری کامل، در سال اول اختلاف معنی داری بین رقم بهمن (شاهد) با سایر لاین های مورد بررسی مشاهده نشد ولی در سال دوم بیشترین عملکرد دانه مربوط به لاین شماره 5 (81/6 تن در هکتار) بود که اختلاف معنی داری با رقم بهمن نشان داد. تحت شرایط تنش کم آبی، در سال اول، رقم بهمن بیشترین عملکرد دانه (80/ تن در هکتار) را نشان داد، که با لاین های شماره 2، 3، 4، 5، 7 و 8 در یک گروه آماری قرار گرفتند، ولی در سال دوم، بیشترین عملکرد دانه مربوط به لاین شماره 9 (جلگه) با 18/5 تن در هکتار بود. میانگین دو سال عملکرد دانه نشان داد در شرایط آبیاری کامل، لاین های 3، 4، 5، 7، 9 (رقم جلگه) و 10 (رقم مهتاب) بین 15 تا 37 درصد، در شرایط تنش کم آبی لاین های 2، 7 و 9 (رقم جلگه) به ترتیب 15، 15 و 19 درصد نسبت به رقم بهمن افزایش عملکرد دانه نشان دادند. در شرایط تنش کم آبی نسبت به آبیاری کامل، لاین 2 با 15 درصد و لاین 8 (رقم گوهران) با 19 درصد کمترین مقدار کاهش عملکرد دانه نشان دادند. تجزیه علیت نشان داد که در شرایط آبیاری کامل، صفات فتوسنتز برگ پرچم و زیست توده اثر مستقیم مثبت و معنی دار و صفات وزن سنبله و تعداد دانه در سنبله اثر مستقیم منفی و معنی دار بر عملکرد دانه نشان دادند. از طرف دیگر در شرایط تنش کم آبی، صفات وزن هزار دانه و تعداد دانه در سنبله به ترتیب اثر مستقیم مثبت و منفی معنی داری بر عملکرد دانه داشتند. در نهایت بر اساس رتبه بندی لاین های مورد بررسی، می توان لاین های شماره 5 و 10 (رقم مهتاب) برای شرایط آبیاری کامل، لاین شماره 7 برای شرایط تنش کم آبی و لاین شماره 9 (رقم جلگه) برای هر دو شرایط آبیاری پیشنهاد و معرفی نمود.
    کلیدواژگان: لاین های جو، روش های آماری چند متغیره، عملکرد دانه
|
  • Tohid Najafi Mirak, Manoochehr Dastfal, Bahram Andarzian, Hossien Farzadi Mr, Mohammad Bahari, Hassan Zali * Pages 1-12
    To obtain high yield and stable genotypes, 18 durum wheat cultivars and promising lines along with two commercial durum (Behrang) and bread wheat (Chamran) as check cultivars, were evaluated in four warm and dry regions in Iran including Darab, Ahvaz, Khoramabad and Dezful during two cropping seasons (2013-2015). The experiments were conducted as a RCBD with three replications. Seed yield and some agronomic characteristics were recorded in each location. The results that first two bilinear AMMI model terms were significant and of which the first two terms explained 85.17% of the genotype × environment interaction. Also the results of AMMI model (AMMI1 and AMMI2) indicated that lines no. G5 (DW-93-5), G10 (DW-93-10) and G12 (DW-93-12) were the most stable lines with high mean yield performance. The polygon-view of GGE biplot recognized five superior lines (lines G5 (DW-93-5), G9 (DW-93-9), G13 (DW-93-13), G16 (DW-93-16) and G17 (DW-93-17)) and two mega-environments so that the best genotypes within each environment were determined. Simultaneous evaluation of yield and stability through average environment coordinate (AEC) biplot showed that line no. G5 (DW-93-5) with the highest seed yield and stability was the most stable line. Biplot analysis of correlation among environments revealed that environmental vectors of Khoramabad with three locations including Darab, dezful and Ahvaz were near to 90◦ so; these three locations were different from Khoramabad. Totally, Khoramabad, Darab and dezful locations had high discriminating ability so that were be able to show differences between lines and cultivars at ideal environment, so they had the highest discriminating ability and representativeness. Finally, lines no. G5 (DW-93-5) and G10 (DW-93-10) with high yield, broad adaptability, relative resistance to foliar diseases and seed quality were selected as best line for further investigation and to be candidate as commercial durum wheat cultivars.
    Keywords: Compatibility, Durum wheat, Genotypes × environment interaction, Multivariate methods
  • Morteza Kamrani *, Asghar Mehraban, Manoochehr Shiri Pages 13-26
    Among different environmental stresses, drought is of great importance that induces a highly negative effect on crop production. In order to evaluate drought tolerance in dryland wheat genotypes, 36 genotypes were studied in a randomized complete block design with three replications under rainfed (drought stress) and supplemental irrigation conditions during 2016–2017 growing season in Research Farm of Moghan College of Agriculture and Natural Resources. Results showed that there are significant differences among genotypes for grain yield in both rainfed and supplemental irrigation conditions. Combined analysis of variance over two experiments showed that drought stress significantly increased grain yield. Under supplemental irrigation conditions, the genotypes 22, 34 and 21 had the highest grain yield by an average of 3.143, 3.089 and 2.921 t/ha and under rainfed condition, genotypes 20, 22 and 27 produced the highest grain yield with an average of 2.647, 2.610 and 2.558 t/ha, respectively. In order to identify drought tolerance genotypes, drought resistant indices such as tolerance index (TOL), stress susceptibility index (SSI), mean productivity (MP), geometric mean productivity (GMP), stress tolerance index (STI) and yield stability index (YSI) were used. GMP, MP and STI indices were highly correlated with grain yield under both stress and non-stress conditions. Therefore, they were introduced as suitable indices to identify superior genotypes for both environmental conditions. Based on principal component analysis and three dimensional graph, genotypes 22, 34, 33 and 15 were identified as drought tolerant genotypes and 7, 17, 14 and 1 were identified as drought sensitive genotypes. Cluster analysis with Ward's method based on grain yield under supplemental irrigation (Yp) and rainfed (Ys) conditions and drought tolerance indices divided the 36 genotypes into four major groups. Therefore, this result was consistent by results from principal component analysis.
    Keywords: Bread wheat, Supplemental irrigation, Drought stress, Grain yield, Drought tolerance
  • Mostafa Tabatabaee, Fateme Haddadi, Hossein Kamalaldini, Bahman Fazelinasab * Pages 27-37
    Radish belonging to the Brassicaceae family, contains some componds such as cineol, malvin Chloride, Sapogenin, Sulforaphane and Raphanin and has many therapeutic properties. In this study, IRAP retrotransposon marker was used for evaluation of genetic diversity in seven commercial and native populations of Radish herb. The least number of bands (1) were produced by LTR2 & LTR15 (primer combinations) and the highest number, (16) were produced by LTR23 primer. The mean number of bands in all sites was 6. 39. the most diversity index (0.41) was found for Sukkula primer and the least diversity index (0.18) was related to LTR2-LTR15 primer and also the mean diversity index was 0.28. The highest marker index (4.1) was related to the LTR3 primer and the least marker index (0.18) was related to the LTR15 and LTR2 primer combination. The most number of effective bands, the Shanoon diversity index and the Nei diversity index were 1.82, 0.64 and 0.45, respectively and all belonged to Sukkula primer. The least number of effective bands, the Shanoon diversity index and the Nei diversity index were 1.18, 0.27 and 0.15, respectively belonged to the rtdk primer. Among radish populations, the most percentage of polymorphic location, effective band, the Shanoon diversity index and the Nei diversity index were 46.85, 1.305, 0.17 and 0.26, respectively. Molecular variance analysis among and between populations showed that 59% of the total genetic diversity was among populations. The results of this study showed that the population of Profit could be used as a parent or maternal parent or gene selection provider in Iran's radish breeding, since it showed the most polymorphism, the Shanoon diversity index and the Nei diversity index and number of effective bands.
    Keywords: Genetic Diversity, Genetic similarity, IRAP, Radish
  • Mohammad Parand, Ahad Yamchi *, Hassan Soltanloo, Khalil Zaynalinejad Pages 38-49
    Baking quality is one of the most important traits in wheat quality breeding. In the present study, allelic diversity of the genes encoding glutenin with low molecular weight (LMW-GS) was evaluated in 15 good, average and poor cultivars in term of baking quality using SRAP markers. Further, morphological traits, including 100-seed weight, spike number per plot, seed number per spike, plant height and spike length were investigated in order to identify possible correlation with molecular markers. In this experiment, two SRAP markers were designed based on repetitive region in LMW-GS. The ANOVA results of morphological traits revealed that all cultivars were differently at 0.01level. Additionally, the correlation analysis between grain yield and other morphological traits indicated a high correlation between yield and spike number per plot. In morphological traits, the cultivars were grouped in three cluster using WARD method and CCC plot cutoff. The product size ranged from 200 to 3000 bp and 90 to 2500 bp for SRAP1 and SRAP2 markers, respectively. In total, 19 bands were produced among the cultivars and polymorphic percentage was 42.1. SRAP2 produced the highest number of bands (11). Polymorphic information content (PIC) was 0.11 and 0.39 for SRAP1 and SRAP2 markers, respectively. Cluster analysis based on Jaccard’s coefficient and UPGMA algorithm by NTSYS-pc 2.2 software related that the cultivars were allocated in four clusters. The results showed that SRAP marker could approximately group the cultivars according to baking trait and this classification can be compared with morphological data.
    Keywords: Wheat Bread, Quality Bakery, Morphological traits, SRAP marker
  • Mina Moghaddaszadeh, Rasool Asghari Zakaria *, Davoud Hassanpanah, Naser Zare Pages 50-63
    In order to study tuber yield stability of 15 potato genotypes, this research was carried out using randomized complete block design with three replications in three different research stations in Iran during two growing seasons. The combined analysis of variance indicated that the main effects of genotype (G), environment (E) and their interactions genotype and environmen (G×E) were highly significant (p < 0.01). The principal component analysis (PCA) based on rank correlation matrix indicated that the first two PCAs explained 86.7% of the variance of original variables. Based on bi-plot analysis, the stability parameters were classified into four groups. Clustering of the genotypes according to the mean yield and nonparametric stability statistics showed that there were two main clusters. Overall, according to mean rank of nonparametric stability parameters, G1, G15, G5, G6, G12 and G13 had the lowest variations and were recognized as the most stable genotypes. Genotypes G9, G11, G14, G3 and G7 had the highest values of mean rank of parameters and therefore, would be considered to be the most unstable. According to the present study, the stability measures Ysi, R, TOP and LOW were associated with mean yield (MY) and the dynamic concept of stability. Therefore, these procedures were suitable for selecting stable and high yielding genotypes. Based on these parameters, genotypes G5 (45.57 t/ha) and G1 (39.99 t/ha) were identified as high yield stable genotypes.
    Keywords: Cluster analysis, Potato, Principal component analysis, Stability analysis
  • Sanam Safaei chaeiikar *, Mehdi Rahimi, Shahab Khaghani Pages 64-72
    Finding association between molecular markers and agronomic traits provides an excellent tool for indirect selection of a trait of interest in the population. In this study, stepwise regression analysis was used to estimate associations between ISSR and RAPD markers with some agronomic traits in 12 lemon balm ecotypes. Markers or bands were considered as independent variables and traits were considered as dependent variables. The results analysis revealed significant associations between the traits and some of the studied loci. For all the traits more than one informative marker was detected. Totally 90 informative markers including 48 ISSR loci and 42 RAPD loci were identified. Four RAPD markers (SA-R-10, OPA-01-15, OPC-04-7 and CS-56-8 markers with 54%, 0.7%, 0.4% and 0.2% phenotypic variation, respectively) and four ISSR markers (UBC826-1, UBC812-9, UBC813-10 and UBC825-4 markers with 29%, 7.5%, 5% and 3% phenotypic variation, respectively) showed a significant correlation with Essential oil percentage and controlled 99.8% of the phenotypic variation. These markers are considered to be relatively more reliable. Among the RAPD primers, special attention should be drawn to primer SA-R, which had the highest associated fragments with the traits including days to 50% flowering, number of branches per plant, vegetative fresh weight and dry weight. Some of these markers (SA-R and UBC813 primers) were associated with more than one trait that these traits had very close linkage together or possibly were controlled by pleiotropic effects. These primers have been found useful for improved lemon balm breeding programmers.
    Keywords: Agronomic traits, Essential oil content, Informative markers, Regression association
  • Rokhsareh Rahmani Asl, Iraj Bernousi *, Babak Abdollahi Mandulakani Pages 73-82
    Genetic improvement of crop plants such as wheat, relies on genetic diversity. In the current investigation, the genetic diversity of 99 wheat lines and 49 cultivars were assessed using 20 SSR primers. Out of the primers used, 19 were polymorphic among studied lines and cultivars and a total of 67 alleles were amplified. The number of alleles per locus ranged from 1 (Xgwm44) to 7 (Xgwm47), with a mean value of 3.5. The mean of expected heterozygosity (He) ranged from 0.71 (Xgwm149) to 0.27 (Xgwm469). The mean of polymorphism information content (PIC) and the maximum value of Shannon’s information index (I) were 0.52 and 0.88 respectively. The number of alleles (Na), Shannon’s information index (I) and mean of expected heterozygosity (He), for lines were slightly more than those of cultivars. Average of gene differentiation coefficients (Fst) and gene flow (Nm) for all primers were 0.067 and 6.96 respectively. Analysis of molecular variance (AMOVA) revealed a higher level of genetic variation within lines + cultivars (89%) compared to among lines and cultivars (11%). Cluster analysis using UPGMA method and simple matching coefficients placed the lines and cultivars in five groups. Similarity coefficients ranged from 0.40 to 1 with a mean value of 0.70. Some cultivars with the same geographic origin were located in the same cluster. The high level of genetic similarity detected in cultivars may demonstrate the narrow genetic base of Iranian wheat germplasm. However, according to the genetic distance between different groups, lines in divergent groups could be potentially used as parents in wheat breeding programs.
    Keywords: Bread wheat, SSR markers, Expected heterozygosity, Shannon’s information index, Polymorphism Information Content
  • Seied hamid Yahoueian *, Pooya Arvin Pages 83-92
    In order to study the drought stress in soybean (Glycin max L.), experiments with two stages and 25 soybean genotypes based on Simple Lattice Design 5×5 with two replications in two locations (normal and drought condition) were carried out in Bojnourd. Also evaluation of germination traits with three replications based on Completely Randomized Design has performed. Drought stress was applied in farm after plant establishment at second trifoliate (V2) by irrigation period and in germination experiment, drought stress, has been applied in two levels (normal and -9 bar). Results revealed that among 20 measured traits in field condition, the most reduction in yield components were related to biomass with 32.6% and number of seed per plant with 26.6% respectively. Also drought stress caused a reduction in yield in area by 46.7% and single plant yield by 35.2%. Korona genotype with 69.9% had the highest reduction and Capital genotype with 10.7% had the lowest reduction regarding final yield. Germination assoys showed that plumule with 83.3% and seed length index with 80.44% had the most significant reduction. Considering the Total Ranking Index (TRI), Capital, Chaleston and Jame×Williams genotypes were more resistant to drought stress and Korona and Amuroska were more sensitive to drought stress. Ranking was done by two methods SDI, TRI. Mann Whitney nonparametric test did not show significant differences among genotypes ranking in these two methods.
    Keywords: Soybean, Drought stress, Germination, TRI index
  • Leila Ahangar *, Hossein Sabori Pages 93-100
    Rice is one of the most important food crops, thus identification of definitive traits on the yield can be used in breeding programs. In order to determine the best suitable morphological markers for selection of superior genotypes, seeds of 15 rice genotypes including 5 varieties (namely: Binam, Dasht, Neda, Mashhad Domsiah and IR62871-175-1-10) and their 10 F1 hybrids of corresponding variates from a 5 × 5 one-way diallel cross were evaluated using a randomized complete block design with 3 replicates. This research was performed at Gonbad Kavous University Research Farm in 2016. Twelve traits including plant height, length and width of flag leaf, panicle length, number of unfilled and filled grain, days to 50% flowering, 1000 grain weight, number of fertile tillers, panicle weight, number of spikelets per spike and yield were evaluated. Results of correlation analysis showed that the grain yield had significant and positive correlation with flag leaf width, number of filled grain and panicle weight, while showed a negative significant correlation with flag leaf length. Stepwise regression analysis (correlation coefficient 69%) indicated that panicle weight and flag leaf width are the most important components of grain yield. Also, path analysis revealed that the number of filled grains per panicle (I=1.27) showed the highest positive direct effect on yield. Despite this, the panicle weight (I= -0.81) showed the highest negative direct effect, however, this trait had the highest indirect effect through number of filled grain. Genotypes were clustered in 3 groups based on UPGMA method. Also, cophenetic correlation coefficient (0.86) indicated a high correlation between similarity matrix and the matrix resulted from the cluster analysis. Overall, the characteristics of the studied traits such as flag leaf width, number of filled grain and panicle weight can be important criteria for selection of high yield genotypes.
    Keywords: Correlation analysis, Cluster analysis, Rice, Yield
  • Zahra Daneshvar, Abbas Saeidi *, Ebrahim Beyrami Zadeh Pages 101-109
    Survey of genetic diversity is essential for breeding program. The genetic diversity of A. andreanum, 10 cultivars were analyzed using seven Start Codon Targeted (SCoT) and 40 RAPD markers in which 22 RAPD markers and all of SCoT marker produced polymorphic bands. Matrix genetic distance ranged from 0.01 to 0.37 for RAPD and from 0.02 to 0.52 for SCoT marker analysis. Polymorphism percentage generated by SCoT markers (100%) was similar to RAPD markers. In order to determine genetic relationships, cluster analysis was performed using Neighbor-joining with Splits tree software. Cluster analysis for RAPD and SCoT markers revealed that cultivars were grouped in three clusters. Results from the present study revealed the superiority of SCoT over RAPD markers due to their high resolution and high variability in detection of genomic information. This is the first report of using SCoT marker for genetic diversity analysis in anthorium. Overall, results showed that these markers provide useful information to protect A. andreanum germplasm resources and also useful for breeding programs.
    Keywords: Anthurium, Cluster analysis, Genetic diversity, Molecular markers
  • Farhad Sadeghi *, Mehran Bagheri Pages 110-118
    In order to evaluate the grain yield and other agronomic and qualitative characteristics of foreign corn hybrids, this experiment was conducted with 13 new maize hybrids and two commercial hybrids (BC-62, BC632, BC-621, BC628, BC-512, BC-595, PL-472, BC-525, Valbum, BC-626, BC-585, Torro, Simon, KSC 704 and KSC 703), in a randomized complete block design with four replications in Mahdasht research station in 2016. Analysis of variance showed that the effect of cultivar on grain yield, yield components and grain yield was significant at 1% probability level. The BC-621 was the best hybrid with a 100 seed weight of 359 gr, very low percentage of cob weight (12.4%) and high grain yield (15.060 t/ha) and shorter physiological maturation time (137 days). The BC-512 and BC-626 hybrids with physiological ripening time (138 and 136 days) and 1000 kernel weight (331 and 324 g) and cob (13.5% and 16.7%) and grain yields (14.430 and 13.830 t/h) were superior hybrids. The Torro hybrid was also a good cultivar with a 1000 kernel weight of 396 grams and a cob percentage (15 %) and a grain yield of 12.980 t/h and a physiological ripening time of 137 days. These hybrids are high-yielding and compatible and very suitable for cultivation in the temperate regions of Kermanshah province. These hybrids were a very suitable in terms of type, plant height and low leaf shade in the plant, and the ability to penetrate sunlight on the lower leaves. The four hybrids yields were about 3 to 5 t/h higher than the KSC704 and KSC703 controls. Also they had more tolerance to corn common disease.
    Keywords: Agronomic traits, Corn, Phenotypic correlation, Quality characteristics
  • Amene sadat Hashemi *, Ghorbanali Nematzadeh, Morteza Oladi, Ammar Afkhami Ghadi, Gholizadeh Ghara Pages 119-124
    Evaluating the promising genotypes in different years and locations is performed to identify stable and adaptable genotypes with high yield potential. For this purpose, three genotypes of rapeseed derived from crossing of three varieties named Foseto, Option 500 and Goliath were planted with check variety (Hyola 401) in three locations (Sari, Behshar and qarakheil) using randomized complete block design with 3 replicates from 2012 to 2014 cropping season. Results indicated that the average of grain yield in of: 5616 kg.ha-1 for genotype 43 in Sari, 3871 kg.ha-1 for genotype 43 in Behshahr and 3550 kg.ha-1 for genotype 29 in qarakheil were recorded. The yield of these genotypes was higher or did not have significant difference than check variety (Hyola401). Generally using stability analysis and yield mean, it can be suggested that genotype 43 with the least stable and high yield in Sari and Behshar is a good candidate for these regions. In addition, genotype 29 with good general adaptation and in next priority, 28 with average general adaptation are suitable candidates for all three locations.
    Keywords: Adaptation, Promising genotypes, Rapeseed, Stability, Yield
  • Jamileh Abedi, Amin Baghi Zadeh *, Ghasem Mohammadinejad Pages 125-132
    For QTL mapping of related salt tolerance QTLs and determining the contribution of each QTL to phenotypic variation, a population consisting of 96 F2:3 families derived from the cross Kharchia (parent tolerant) and Gaspard (susceptible parent) were evaluated during 2 years. Of the 92 microsatellite markers used to evaluate parents, 32 markers were polymorphic which were used for analysis. Three QTLs were found according to mapping composite interval method for plant height trait, which were located on chromosome 7D , 3B and 4B. In total, these QTLs explained 37 percent of phenotypic variation. Also, 3 QTLs were found on chromosome 7B and 7D for the size of seedling, which accounted for 38 percent of phenotypic variance were identified. For number of grains per spike and grain weight per main spike traits, 2 QTLs on chromosome 7D and 2 QTL for seed number trait on chromosome 4B. One QTL was found on chromosome 7D for each of the internode number and internode length traits which explained 12 and 11% of the phenotypic variance, respectively. For each of the number of spikelets, fertile tiller and spike length traits 1 QTL was found on chromosome 4B which explained 12% of the phenotypic variation. Genetic analysis of complex traits such as tolerance to salinity and identification of genetic locations controlling quantitative traits allow marker-assisted selection and ultimately improve the selection efficiency.
    Keywords: QTL, Salinity, SSR Marker, Wheat
  • Reza Darvishzadeh Dr *, Ali Soleimani Gezeljeh, Hadi Ali Pour Dr, Asa Ebrahimi Dr, Mohammad Reza Bihamta Dr, Fariba Morsali Pages 133-144
    In order to evaluate the genetic diversity of oily sunflower lines, screening drought tolerance indices and identification of drought tolerant lines, 100 oily sunflower lines were evaluated in a simple lattice design under both well-watered and water-limited stressed conditions in 2016. Based on the potential (Yp) and stress (Ys) yield, quantitative drought tolerance criteria such as: mean productivity (MP), tolerance index (TOL), geometric mean productivity (GMP), harmonic mean (HM), stress susceptibility index (SSI) and stress tolerance index (STI) were calculated. Generally, the line with code number of 8 with average yield of 81.25 gr/plant and line 66 with average yield of 5.43 gr/plant showed maximum and minimum seed yield, respectively. Correlation analysis between drought tolerance indices with well-watered and water-limited stress yields revealed that indices such as MP, GMP, HM and STI are the most suitable criteria for screening sunflower lines. In well-watered and water-limited stressed conditions, the highest value of MP, GMP, STI and HM were observed in line 8. Regarding these four criteria and high values of Yp and Ys, line 8 was chosen as the best line for using as a parental line in hybrid varieties production and development of segregating populations.
    Keywords: Multivariate analysis, Sunflower, Tolerance index, Water deficit, Yield
  • Hasan Hamidi, Masoud Ahmadi *, Seyedeh Sanaz Ramezanpour, Ali Masomi, Sara Khoramian Pages 145-154
    This study was conducted to evaluate the genetic diversity of sugar beet half sib inbred lines (48 lines and one control cultivar) under water stress (200mm of class A evaporation pan) in field conditions in a randomized complete block design with three replicates in Khorasan Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center in 2015. In this research, traits such as root yield, raw sugar yield, sugar content of root, leaf number, index of difference between the temperature of environment and leaf, succulence index, leaf relative water content, specific leaf weight, leaf color score, leaf growth score, leaf architecture, root growth score and ratio of length to width of root were measured. Results showed that there were significant differences (p≤0.01) between studied genotypes for all traits. Results showed that, there were significant positive correlations between root yield and sugar yield, leaf color score and root growth score, while, significant and negative correlations were observed between root yield, leaf number and ratio of length to width of root. The dendrogram generated from the cluster analysis for sugar yield classified genotypes into four main groups. Factor analysis led to introduction of four main factors which explained 73.2 percent of total variation. Hf4 s1 genotype showed superiority for root yield, sugar yield and leaf color score than other studied genotypes, indicating that, this genotype has a high potential for drought tolerance.
    Keywords: Drought, Genotype, Root yield, Sugar yield
  • Elahe Abdolahnezhad, Vahid Poozesh *, Saeed Zavareh Pages 155-161
    Increasing rate of extinction of valuable plant species such as Thymus daenensis Celak due to various biological and non-biological factors requires an overview of conservation and preservation methods. In this regard, cryopreservation techniques are one of the most important methods for preservation of seeds in non-habitat conditions. In the present study, the effects of different plant vitrification solutions (PVS2 and PVS3) were evaluated using two methods of vitrification (encapsulation-vitrification and droplet-vitrification) on the longitudinal and germination indices of T. daenensis seeds. Results showed that the highest viability rate (98%) and seed vigor index (26) was obtained after droplet-vitrification method using PVS3 (p ≤0.05). Also, the lowest seedlings height was observed in encapsulation-vitrification method using PVS2 (17/33 mm; p ≤0.05). Therefore, droplet-vitrification method using PVS3 is more favorable for the long-term preservation of T. daenensis seeds.
    Keywords: Dehydration Solution, Thymus Daenensis, Vitrification
  • Ali Mirabadi, Mostafa Haghpanah, Kambiz Foroozan, Sajad Talaeei * Pages 162-170
    Development of germplasm resources through importing new genotypes could improve the efficiency of safflower (Carthamus tinctorius L.) breeding programs. During 2014-2015 season, 82 imported safflower genotypes were evaluated in randomized complete block design at the research station of ORDC (Oilseeds Research & Development Company) in Sari. In this plan, six important quantitative traits related to grain yield were recorded for all genotypes. For modeling of stepwise regression PCA (Principal components analysis) were analyzed by PROC MIXED, PROC GLM and PROC IML methods, respectively. The results of PCA showed that grain yield and thousand grain weight components were correlation in linear combination. It was found 68% of the total variation justified with the three first components. The regression coefficients were significant for grain number per head and thousand grain weights at 1% and 5%, respectively indicating that these two mentioned traits had an effective role on increasing grain yield. The number of grain per pod and thousand grain weights remained in the model of Stepwise regression and for showed a signification with grain yield. Therefore, for increasing grain yield in breeding programs and producing high potential genotypes, the studied traits would be of great importance.
    Keywords: AIC, BIC, Modeling, Principal component analysis, Stepwise regression
  • Hassan Amiri Oghan *, Mohammad Moghaddam Vahed, Reza Ataei, Majid Gholamhosseini Pages 171-180
    Development of high yielded varieties is important to balance between production rates and grewing food needs of human population. For genetic analysis of yield and some important traits in oilseed rape (Brassica napus L.), We conducted line×tester analysis with ten lines and ten testers (three winter parents and seven spring parents). First generation hybrids as well as 20 parents (120 genotypes) were cultivated as a alpha lattice design with two replications under two different conditions (normal and delayed planting date) and days to flowering, flowering duration, plant height, number of primary branchs in plant, thousand seed weight and yield were studied. The results showed that the difference between genotypes is significant and the environment had a different effect on genotypes. High levels of broad sense heritability (from 73.65% for number of primary branches in plant to 87.65% for grain yield) showed that the genetic variance was more than environmental effect. Estimation of less than unit for the mean squares of the general combining ability to the mean squares of thespecific combining ability ratio and low to moderate value of narrow sense heritability (from 29% for plant height to 70% for grain yield) showed that non-additive variance is the major factor in controling of studied traits. The spscific combining ability of hybrids and hetero estimation showed that introduced hybrids in this study could be successfully used in breeding programs and improve the oilseed rape traits. The T9 × L2, T3 × L2, T3 × L9 and T3 × L5 hybrids in normal condition and T3 × L5, T7 × L6, T5 × L10 and T7 × L7 in delayed planting conditions with maximum heterosis for yield were potential hybrids for using in breeding programs for increased yield.
    Keywords: Combining Ability, Heterosis, Line×Tester, Oilseed rape
  • Hamide Anjomani Tadevani *, Nadali Babaeian Jelodar, Nadali Bagheri Pages 181-187
    Seed germination has an important role in the life cycle of plants and critical stages of the growth cycle, establishment and final yield. Seed germination is the most critical stage of seedling establishment which ultimately determines the successful production of the product. Salinity is one of the environmental factors reducing crop production in the world. Saline soils or irrigation the plants with saline water has the potential to dramatically reduce plant production. To study the effect of different levels of salinity on the germination of 11 soybean genotypes, a factorial experiment in a Completely Randomized Design with three replications was performed in the greenhouse of Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University in 2013. In this experiment the first factor was salinity levels (zero, 3, 6 and 8 dS.m-1) and the second factor was genotype and eight different traits including germination percentage, germination rate, root length, root fresh weight, root dry weight, shoot length, shoot fresh weight and dry weight of shoot were evaluated. Analysis of vari ance showed that the effect of salinity and genotypes in all studied traits were significant at 1% probability level. On the other hand, with increasing levels of salinity, all traits in all genotypes decreased. Also interaction of salinity and genotypes for all traits showed significant differences. In total, in the highest levels of salinity, the highest rate and percentage of germination, root length and shoot and shoot and root dry weight were achieved in tolerant genotypes of Forrest, Hill, 032, Cokerstoart and BRAZIL17, while the lowest amounts were observed in sensitive genotypes of Bau08, Mangar and 3 COH obtained.
    Keywords: Germination percentage, Salinity, Seedling, Soybean, Speed of germination
  • Soleyman Mohammadi Dr *, Behzad Sorkhi Lalalo Dr., Mohammad Rezaie Dr., Aziz Majidi Dr. Pages 188-200
    Identification and introduce of high potential and water deficit stress tolerant is one of effective methods that caused to economic production beside other methods of water deficit management. In order to identification of barley lines, 9 barley elite lines and Bahman variety (check) studied under full irrigation and water deficit stress conditions in season cropping years 2013-2015. The results of combined variance analysis showed that the interaction effect, line × year was significant for grain yield. Under full irrigation condition, in first year, significant difference between Bahman (check) variety with other assessed lines was not seen, but in second year, the highest grain yield was belong to line no. 5 (6.81 t.ha-1), that showed significant difference with Bahman variety. Under water deficit stress, in first year, Bahman variety showed the highest grain yield (4.80 t.ha-1) that was situated in same statistical group with lines no. 2, 3, 4, 5. 7 and 8. But in second year, the highest grain yield was belong to line no. 9 (Jolgeh) with 5.18 t.ha-1. Results of two years mean for grain yield showed under full irrigation condition, lines no. 3, 4, 5, 7, 9 (Jolgeh) and 10 (Mahtab variety) had grain yield by 10-35% greater than Bahman variety. Under water deficit stress comparison with the full irrigation condition, promising lines no. 2 and 7 by 15% and 19% respectively, had atleast reduction grain yield among studied barley genotypes. The path analysis result showed that under full irrigation condition, traits flag leaf photosynthesis and biomass had a positive and significant direct effect on grain yield, while traits spike weight and grain number per spike had a negative and significant direct effect on grain yield. On the other hand, traits 1000 grain weight and grain number per spike had a positive and negative significant direct effect on grain yield under water deficit stress condition, respectively. Finally, based on the ranking of assessed lines, we can recommend the elite lines no. 5 and 10 (Mahtab variety) for full irrigation condition, line no. 7 for water deficit stress condition and line no. 9 (Jolgeh) for both conditions.
    Keywords: Barley elite lines, Grain yield, Multivariate analysis