فهرست مطالب

مطالعات ادبیات تطبیقی - پیاپی 48 (زمستان 1397)
  • پیاپی 48 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/21
  • تعداد عناوین: 18
|
  • محمدحسن معصومی، مجید فتوحی* صفحات 9-33

    هجو در ادبیات، شعر یا نثری است که ضد مدح باشد و برای مقاصد شخصی به کار رود. لحنی گزنده، صریح و گاه توهین آمیز دارد؛ اما اگر برای بیان دردهای اجتماعی- سیاسی به کار رود، با زبانی ملایم تر سروده می شود. هجو بر پایه نقد گزنده و دردانگیز بنا می شود و گاهی به سر حد دشنام یا ریشخند مسخره آمیز و دردآور می انجامد؛ هرگونه تکیه و تاکید بر زشتی های وجود یک چیز- خواه به ادعا و خواه به حقیقت- هجو است. هجویه یا هجونامه نیز، شعر یا نثری است که بر پایه هجو و دشنام کسی باشد. با توجه به تعریف ادبی هجو و تفاوتی که منتقدان ادبیات بین هجو و فحاشی قائل اند، می توان تمام هرزه سرایی ها و ناسزاگویی های رکیک را که به لکه دار شدن حیثیت و آبروی افراد منجر می شود، از قلمرو هجو خارج کرد. در این پژوهش تلاش شده است تا با روش تحلیل محتوا به بررسی هجو در زبان عربی و فارسی و تاثیر آن بر زبان عربی به ویژه در هجو بشار بن برد پرداخته شود.

    کلیدواژگان: هجو، هزل، طنز، ادبیات عرب، بشار بن برد
  • ساناز تقی پوری حاجبی، کامران پاشایی فخری*، پروانه عادل زاده صفحات 35-53

    استعاره مفهومی مهم ترین دستاورد زبان شناسی نوین است که در آن مفاهیم انتزاعی و مجرد به طور عینی و تجربی مفهوم سازی می شوند. نظریه استعاره مفهومی اولین بار توسط لیکاف و جانسون در کتابی به نام «استعاره هایی که باور داریم» مطرح شد. بر اساس این نظریه، استعاره مفهومی امری تصوری و ذهنی است که در زبان به صورت استعاری تجلی می یابد. بیش تر مطالعه ها در مورد استعاره مفهومی منحصر به گفتار و نوشتار است در صورتی که استعاره های عواطف می تواند به گسترش الگوی استعاره مفهومی کمک کند. پژوهش حاضر به بررسی استعاره های مفهومی حوزه خشم در رمان «شوهر آهو خانم» افغانی و رمان «هرگز رهایم مکن» ایشی گورو(برنده جایزه نوبل ادبی 2017) می پردازد. داده های این تحقیق از عبارات و اصطلاحات مربوط به خشم در این دو رمان استخراج گردیدند. در این جستار بر آن ایم تا با بررسی قسمت هایی که در آن ها مفهوم خشم در قالب استعاره مفهومی مطرح است، پر بسامدترین نگاشت های استعاری و حوزه های مبدا را تبیین کنیم.

    کلیدواژگان: استعاره مفهومی، عواطف، استعاره خشم، افغانی، ایشی گورو
  • محمد رعیت*، محمد شاه بدیع زاده، محمود مهدوی دامغانی صفحات 55-80

    آشنایی با فرهنگ عامیانه در فهم متون ادبی و ظرایف آن ها مدخلیت دارد. همین نکته لزوم پرداختن به این مهم را مسلم می کند. بنابراین ضروری است که روند تاثیرپذیری شاعران از فرهنگ عامیانه قبل از خود و تاثیرگذاری آثار ایشان بر فرهنگ و ادب عامه بعد از خود بررسی و بیان شود. این امر موجب درک بهتر و فهم درست تر آثار ادبی می شود. در این مقاله به بررسی تطبیقی ضرب المثل های فرهنگ عامیانه مشاغل و طبقات اجتماعی در آثار سعدی و متنبی پرداخته است. هدف از این مقاله استخراج و طبقه بندی و بررسی تطبیقی مشاغل اجتماعی و فرهنگ عامه در آثار سعدی و متنبی می باشد. این مقاله با روش کتابخانه ای اطلاعات را فراهم کرده و پس از تحلیل محتوایی اطلاعات، آن ها را به شکل توصیفی- تحلیلی ارائه کرده است. بر اساس نتایج پژوهش درمی یابیم که فرهنگ عامیانه در بسیاری از مشاغل و طبقات اجتماعی متجلی شده است که برخی از آن ها ریشه در دین و مذهب جوامع دارند و برخی ریشه در اساطیر و افسانه ها، و برخی نیز باورهایی خرافی، بی پایه و برساخته ذهن عامه مردم است. هر دو شاعر ضرب المثل های فراوانی را در آثار خود برای طبقات اجتماعی و مشاغل مختلف به کار برده اند که این امر از لحاظ مردم شناسی، جامعه شناسی و روان شناسی اجتماعی حائز اهمیت است.

    کلیدواژگان: فرهنگ عامیانه، بازرگان، حکیم، زاهد، قاضی
  • اسماعیل صادقی لر، امیرعباس علی زمانی، پرویز ضیاء شهابی* صفحات 81-102

    «مثنوی معنوی» مولوی، متضمن عمیق ترین مباحث خداشناسی، هستی شناسی، انسان شناسی و... است. این کتاب که حاصل جمیع تجارب عارفانه و صوفیانه در سنت اسلامی است، در حقیقت حکایت یک نوع سفرنامه معنوی و تجربه شخصی است که در ضمن یک رشته تعالیم و مفاهیم عرفانی به تصویر کشیده شده است. دو مبحث «عشق» و «فنا» از جمله آن مفاهیمی هستند که مولانا در «مثنوی» به آن ها پرداخته است. نوشتار حاضر به شیوه مطالعات کتابخانه ای، با هدف بررسی دو مقوله «عشق» و «فنا» با تکیه بر دیدگاه مولانا در «مثنوی معنوی»، نخست به توصیف عشق و فنا، و سپس به تبیین و تحلیل این دو مقوله و یاری گری «عشق» به سالک عارف در رسیدن به مقام فنا از دیدگاه عرفانی مولانا در «مثنوی معنوی» خواهد پرداخت.

    کلیدواژگان: عشق، سلوک، فنا، مولانا، مثنوی معنوی
  • لیدا داودی، بهزاد پورقریب*، عبدالباقی رضایی تالار پشتی صفحات 103-117

    در روایت شناسی، راوی نقش مهمی در باورپذیری و جلب اعتماد مخاطب دارد. جستار حاضر با تکیه بر نظریه شلومیت ریمون- کنان، رمان «دختری در قطار» اثر پائولا هاوکینز(1927) را از منظر قابل اعتماد نبودن راوی مورد بحث و بررسی قرار می دهد. بر اساس این نظریه، دلایل اصلی و بنیادی بی اعتباری گفته های راوی در یک روایت دانش محدود راوی، مداخله شخصی وی در داستان، و معیارهای ارزشی متناقض او در طول روایت می باشد. راوی «دختری در قطار» به دلیل ضعف حافظه، درگیری های شخصی با شخصیت های داستان، و ارزش گذاری پیچیده و اغلب متناقض پیرامون داستان، روایت جانبدارانه ای از وقایع داستان دارد. یافته های تحقیق نشان می دهد که روایت راوی «دختری در قطار» مغایر با رخدادهای جهان واقعی داستان است طوری که نمی توان در صحت و سقم گفته های راوی شک نکرد.

    کلیدواژگان: روایت، زبان شناختی- انتقادی، مولف تلویحی، ریمون- کنان
  • بررسی مقایسه ای آرایه حس آمیزی در شعر احمد بخیت و نادر نادرپور
    میناسادات امیرآفتابی * صفحات 119-131

    حس آمیزی یک تکنیک بلاغی و هنری است که با بسط و غنی سازی تصویر شعری از راه انتقال حواس پنج گانه از حسی به حس دیگر دامنه خیال پردازی شاعر را گسترش می دهد و منجر به آفرینش تصاویری بدیع متفاوت و تاثیرگذار می شود. حس آمیزی به عنوان آرایه ای ادبی، تکینیکی است از چندین صنعت، که هم از شاخه های علم بیان و هم از تقسیم بندی های علم بدیع محسوب می گردد. تلفیق حواس در خلق تصاویر منحصربه فرد ادبی و انتقال بی نظیر جو شعر در هنگام خوانش نقش بسزایی دارد. این آرایه به سبب بالا بردن سطح لذت ادبی از راه جلب توجه مخاطب و انتقال دقیق حس درونی به او و درگیر کردنش با تجربه روحی شاعر، در ادبیات فارسی و عربی به ویژه نزد شاعران معاصر از اهمیت خاصی برخوردار است. این پژوهش با توجه به حجم بالای استخدام این آرایه در شعر معاصر عربی و فارسی با روش توصیفی- تحلیلی و با آوردن نمونه های شعری مقایسه، به بررسی و تحلیل این پدیده و میزان بکارگیری آن در شعر احمد بخیت شاعر مصری و نادر نادرپور می پردازد. ملاحظه می شود که هر دو شاعر برای گسترش خیال خواننده و افزایش التذاذ ادبی ایشان و بدیع نمودن تصاویر شعری و انتقال موفق حس درونی و روح شعر به خواننده از تکنیک حس آمیزی استفاده کرده اند. طبق تحلیل نمونه های شعری می توان گفت که بکارگیری این آرایه در شعر دو شاعر، تصویرآفرینی ناب، انتقال معنی و تاثیر بر مخاطب را نیرو بخشیده و زیبایی شعرشان را دوچندان نموده است.

    کلیدواژگان: بلاغت، حس آمیزی، تصاویر بدیع، التذاذ ادبی
  • طاهره کوچکیان * صفحات 133-153

    اوج آشتی دو فرهنگ و زبان را در دلبستگی گوته آلمانی به حافظ ایرانی می توان یافت. گوته در دوران پختگی روح، چنان سرسپرده اندیشه قوام یافته حافظ شد که توانست رویکردی تعامل گرایانه را در پیش بگیرد و بارها با افتخار از این سرسپردگی دم زند؛ مناسبات ادبی ایران و آلمان به حافظ و گوته ختم نمی شود؛ اما شکوه این گفت وگوی منطقی را در ارتباط این دو اندیشمند بزرگ، فرای زمان ها و مکان ها می توان جست وجو کرد. گوته برای نخستین بار مبحث «ادبیات جهان» را مطرح کرد و نظریه «منطق گفت وگو» را نیز باختین مطرح کرد؛ ایجاد ارتباط یک گفتار با گفتارهای دیگر برای حذف تک آوایی؛ و ژولیا کریستوا این مفهوم را به ارتباط بین متون و گفتمان های ادبی گسترش داد. این پژوهش بر آن است تا ضمن بررسی گفت وگوی حافظ و گوته به عنوان سمبل شرق و غرب و تحلیل نظریه «ادبیات جهان» در این زمینه، به تبیین تاثیر این گفت وگو در شکل گیری گفتمان های مثبت جهانی بپردازد؛ بدین وسیله نقش گفت وگوی منطقی بین متون و همچنین گفتمان های ادبی در ایجاد تفاهم و صلح ملل با توجه به ارج نهادن به شباهت ها و مدارای با تفاوت ها به صورت قابل تاملی برجسته خواهد شد. این مقاله با رویکردی تحلیلی، تطبیقی و انتقادی به این موضوع پرداخته است.

    کلیدواژگان: نظریه ادبیات جهان، منطق گفت وگو، بینامتنیت، صلح کل
  • ناصر بهرامی*، محمدامیر عبیدی نیا صفحات 155-177

    هجو یکی از انواع ادبی است و قسمتی از شعر شاعران فارسی سرا و تازی گو را به خود اختصاص داده است. اما به دلیل محدودیت های اخلاقی- که در جوامع وجود دارد- کم تر کسی وارد این حوزه از ادبیات شده است؛ در نتیجه بسیاری از مسائل ادبی و اجتماعی مربوط به این نوع ادبی ناشناخته و در هاله ای از ابهام پنهان مانده است. در حالی که پژوهش و تحقیق در این باره می تواند گوشه های پنهان جوامع را مشخص نماید. علاوه بر آن با بررسی ویژگی های سبکی این نوع ادبی می توان ارزش های ادبی و ساختار آن را آشکار نمود. پژوهش حاضر در حوزه ادبیات تطبیقی و با هدف بررسی مشترکات و تفاوت های سبکی هجویات انوری و متنبی صورت گرفته است. داده ها با استفاده از شیوه تحلیل محتوا بررسی شده اند. جامعه آماری این پژوهش، دیوان انوری و متنبی، و حجم نمونه هجویات آنان می باشد. انتظار داریم نتیجه تحقیق بتواند به فهم بهتر هجو و سبک شناسی آن کمک کند و زمینه های مطالعه در حوزه ادبیات تطبیقی به ویژه هجو را فراهم کند.

    کلیدواژگان: انواع ادبی، مشترکات سبکی، تفاوت های سبکی، شاعران عرب و ایرانی
  • مهدی جاویدشاد * صفحات 179-204

    مباحث مربوط به ذات استعماری برخی از علوم، از جمله ادبیات انگلیسی، صرفا به ایران ختم نمی شود. این مساله دغدغه ای جهانی بوده و متفکران بسیاری در سراسر دنیا بدان پرداخته اند. در حالی که برخی از اظهار نظرات جنبه شعاری و غیر علمی دارند، برخی دیگر روشمند، مستدل و روشن گرند و می توانند در مقام مبانی نظری مورد توجه قرار گیرند. این مبانی به ترتیب می توانند به اثبات یا رد امکان استفاده ابزاری از علم، ادبیات، ادبیات انگلیسی و دپارتمان های ادبیات انگلیسی کمک کنند که ترکیب آن ها می تواند به مبنای نظری محکمی بدل شود. همچنین این مبانی قادرند راهکارهای برون رفت از سایه ایدئولوژی و استعمار را مورد بررسی قرار دهند. پژوهش پیش رو در تلاش است تا با استفاده از نظریات موجود، ابتدا رسالت ایدئولوژیک ادبیات انگلیسی را به اثبات رساند، سپس با استناد به دسته ای دیگر از نظریات، بر وضعیت ضد استعماری این روزهای این رشته و دپارتمان های آن در دانشگاه های پیشرو صحه بگذارد. علاوه بر رویکردهای ضد استعماری موجود، این پژوهش بینش فراروایتی را به عنوان یکی دیگر از رویکردهای لازم برمی شمرد که می تواند گامی رو به جلو در موج تغییرات امروز ادبیات انگلیسی باشد. در نهایت، این پژوهش اعلام می دارد که امروزه ادبیات انگلیسی، در شکل تکامل یافته خود، نه تنها اشاعه گر تفکرات استعماری نیست، بلکه به ابزاری ضد استعماری تبدیل گشته اند.

    کلیدواژگان: نظریه ادبی، فراروایت نظری، تنوع فرهنگی، بینش فراروایتی
  • جلال رحیمیان، فرشته محمدپور* صفحات 205-224

    تحلیل گفتمان انتقادی یکی از روش های تحلیل گفتمان و شیوه ای نو در بررسی مسائل اجتماعی است که از طریق مطالعات تحلیل متون ادبی و نقد ادبی با ادبیات مرتبط است. تحلیل گران گفتمان انتقادی بر این باورند که متون ادبی، داستان ها و رمان ها نیز مانند سایر متون در راستای برقراری ارتباط هستند. از این رو می توان با نگرش و روش انتقادی آن ها را تحلیل نمود. پژوهش حاضر با استفاده از راهکارهای ارائه شده در زمینه تحلیل گفتمان انتقادی و با توجه به الگوی ون لیوون (2008) که الگویی جامعه شناختی- معنایی است، به بررسی بازنمایی شخصیت زنان در داستان «مالیخولیای محبوب من» می پردازد. در این پژوهش، از روش کیفی استفاده شده است و همچنین جهت بررسی دقیق تر داده ها، از روش کمی نیز استفاده شده است. هدف از انجام این پژوهش، تحلیل و تبیین چگونگی نگرش نویسنده داستان نسبت به بازنمایی شخصیت زنان جامعه امروزی به عنوان کنش گران اجتماعی است. نویسنده کتاب در پی این است که دختران امروزی در نسل بعدی، زنان قدرتمندتری به لحاظ عاطفی و اجتماعی باشند تا بتوانند پا به پای مردان از چالش های عاطفی عبور کنند.

    کلیدواژگان: فمینیسم، جامعه شناسی زبان، جنسیت، تربیت عاطفی، تبعیض های اجتماعی
  • علی قهرمانی* صفحات 225-251

    حافظ شیرازی به عنوان شخصیتی ادبی- عرفانی در جهان عرب مورد توجه ادیبان و شاعران فراوانی قرار گرفته است. استفاده از اصطلاحات عرفانی از قبیل عشق آسمانی، خرقه، می و... در اشعار شاعران عرب زبان نشان دهنده نفوذ و تاثیر اندیشه حافظ در ادب عربی است. ابراهیم امین شواربی یکی از مترجمانی به حساب می آید که زمینه را برای آشنایی اعراب با دیوان حافظ فراهم کرد. ترجمه غزلیات حافظ از ابراهیم امین شواربی یکی از نمونه های زیبا و شایسته ترجمه های شعر است. شواربی در این راستا، پایه کار خود را ترجمه غزل ها به نثر نهاده است. در این مقاله نگارنده بر آن است تا بر اساس شیوه توصیفی- تحلیلی و با رویکردی زبان شناختی، دریافت و تلقی مترجم را مورد نقد و بررسی قرار دهد. برخی نتایج بدست آمده حاکی از آن است که با وجود تمامی دقتی که شواربی در این کتاب به کار بسته، اما در دریافت معنی و به عبارتی تلقی وی، لغزش هایی به چشم می خورد. اغلب لغزش ها و کژفهمی ها در این اثر از عدم توجه به عوامل برون زبانی، کم توجهی به عناصر فرهنگی متن مبدا، ترجمه واژه ها بر اساس ساختار زبان عربی و بی دقتی به ای هام نهفته در زبان حافظ ناشی می شود.

    کلیدواژگان: تلقی، عرفان، نقد ترجمه، برون زبانی، عناصر فرهنگی، ایهام نهفته
  • پولک اصلان خانی، سیدمسعود سلامی* صفحات 253-274

    افسانه ها که از ارکان مهم ادبیات همه اقوام در سراسر دنیا به شمار می روند، با زبانی سمبولیک و در قالب داستان هایی خارق العاده ارزش های اجتماعی و فرهنگی ملت ها را به تصویر می کشند و بدین ترتیب از منابع مهم تحقیق در زمینه های اجتماعی و فرهنگی محسوب شوند. با بررسی تطبیقی قصه ها از یک سو می توان به اندیشه و تفکری که پایه و اساس آن هاست پی برد و از سوی دیگر مسائل مشترک اقوام و ملل سراسر دنیا را روشن کرد. از مهم ترین و برجسته ترین انواع افسانه، افسانه های جادویی یا قصه های پریان هستند که حوادث و رویدادهای خارق العاده و ماورای طبیعی را در جهانی غیر واقعی و خیالی به تصویر می کشند. از آنجا که دوگانگی از ارکان مهم افسانه های جادویی و از موتیف های اصلی قصه های پریان محسوب می شود، لذا بررسی تطبیقی این عنصر و نیز نقش قهرمان در تقابل خیر و شر در افسانه های ایرانی و آلمانی، جهت روشن کردن تشابهات و تفاوت های دو فرهنگ، از اهداف مهم تحقیق پیش رو است.

    کلیدواژگان: قصه پریان، دوگانگی، قهرمان، تشابهات و تفاوت های فرهنگی
  • فرج الله براتی، میثم امانی، گودرز رازانی* صفحات 275-296

    وجود درد و رنج به عنوان یکی از امور غیر قابل انکار برای هر انسانی است و همواره خاستگاه درد و رنج، دلایل وجودی و فواید و مضرات وجود این امور، مورد سوال بوده و می باشد. در این مقاله با امعان نظر به دیدگاه و جهان بینی خاص مولانا و جان هیک، در زمینه وجود درد و رنج و نوع نگاه ایشان به آلام موجود در این عالم، راهکارهای برون رفت، کاهش عملی آثار آن ها و معنابخشیدن به زندگی، سخن خواهیم راند. در پایان اثبات خواهیم کرد که مولانا و جان هیک با وجود فاصله مکانی و زمانی بسیاری که با هم داشته اند و همچنین اختلافات نظر جزئی در بعضی زمینه ها، نظیر هبوط انسان؛ دارای نگرش عالی نسبت به مساله درد و رنج بوده و دارای اشتراکات بنیادین نظری زیادی در این خصوص می باشند؛ به نحوی که می توان اندیشه های آن ها را در یک راستا و مطابق با هم دانست.

    کلیدواژگان: مولانا، جان هیک، درد، رنج، معنای زندگی
  • حمید متولی زاده نایینی*، رضا افخمی عقدا، رحمت الله حیدری منش صفحات 297-323

    نقائض از جمله مهم ترین متون شعری در دوره اموی در حوزه شامات به شمار می رود که ابو تمام در کتاب خود با عنوان «نقایض جریر والاخطل» به جمع آوری آن اقدام کرده و الاب انطوان صالحانی الیسوعی در دهه های اخیر به شرح آن پرداخته است. نقائض جریر و اخطل از چند مضمون اساسی بهره برده است. برخی از این مضامین کمرنگ و برخی پررنگ هستند اما در همه نقائض به کار رفته است. این پژوهش با هدف بررسی محتوایی عناصر و درونمایه های مشترک در نقایض جریر و اخطل انجام شده است و با روش تحلیلی- توصیفی با بررسی بیش از 840 بیت در قالب 20 قصیده یعنی(تمام اشعار نقایض) دریافته می شود که تعصبات قبیله ای، حسب و نسب، ایام العرب، سیاست، زن و دین از جمله مهم ترین اندیشه های بنیادین در نقایض جریر و اخطل هستند که مورد توجه هر دو شاعر قرار گرفته اند.

    کلیدواژگان: مضمون شعری، ایام العرب، زن، دین، تعصب قبیله ای
  • هاجر جوکار، مریم پرهیزکاری*، سیدجعفر حمیدی صفحات 325-350

    خراسان بزرگ و ادبیات فارسی پیوندی ناگسستنی با یکدیگر دارند. هرجا از ادبیات، شاعران، نویسندگان و آثار ادبی بزرگ، سخن باشد، بی شک نام شهری از خراسان نیز با آن همراه می شود. این قلمرو پهناور به دلیل ویژگی های طبیعی و موقعیت های خود بستر مناسبی برای رشد و شکوفایی و تکامل آثار و انواع ادبی بوده است. حماسه یکی از انواع ادبی است که زاییده و بالیده خراسان است و طوس مهد این نوع ادبی کهنسال بوده است. شیراز نیز شهری است که نامش با غزل همراه شده است و غزل فارسی با وجود شاعران بزرگی چون سعدی و حافظ در این شهر به اوج و اعتلا رسیده است. خراسان و شیراز در میان دیگر مناطق ادبی ایران بهترین مناطق برای تکوین و اعتلای حماسه و غزل بوده است. پژوهش حاضر به استناد قرآن کریم و نهج البلاغه و مبتنی بر نظرات دانشمندانی چون ابن سینا، ابن خلدون، مونتسکیو و... به شناخت تاثیرات محیط طبیعی خراسان و شیراز در تکوین حماسه و اعتلای غزل پرداخته است.

    کلیدواژگان: محیط، انواع ادبی، حماسه، غزل، خراسان، شیراز
  • مریم حقی * صفحات 351-372

    نیما یوشیج(1276-1338ش) از مشهورترین و تاثیرگذارترین شاعران معاصر است که علاوه بر دیوان شعر و آثار ادبی، مجموعه نامه ها حاوی نظرات نیما در موضوعات مختلف نیز از او در دست است. یکی از موضوعات مهمی که در مجموعه نامه های نیما فراوان به چشم می خورد مسائل مربوط به تعلیم و تربیت است. نیما که خود چند سال سابقه تدریس داشته است از نزدیک با مسائل و مشکلات این حوزه آشنا بوده و انتقادهای بسیاری به سیستم آموزشی کشور داشته است. به نظر می رسد که نیما در بیان برخی آراء تربیتی خود تحت تاثیر ژان ژاک روسو(1712-1778م) نویسنده و فیلسوف فرانسوی و به ویژه کتاب «امیل» او بوده است. نیما و روسو طبیعت و روستا را بر شهر ترجیح می دهند و معتقدند که اطفال باید تا حد ممکن در طبیعت و دور از شهر پرورش یابند و مهم ترین تربیت در دوران کودکی، تربیت جسمانی و تحریک حس کنجکاوی است. هدف از نگارش این مقاله بررسی نظرات نیما یوشیج درباره تعلیم و تربیت در مجموعه نامه ها و تاثیرپذیری او از نظرات ژان ژاک روسو و به ویژه کتاب «امیل» او می باشد.

    کلیدواژگان: روسو، امیل، نیما یوشیج، طبیعت گرایی، تعلیم و تربیت
  • فرشته خاوری، حبیب الله جدید الاسلامی*، بهروز رومیانی صفحات 371-401

    پژوهش های سنتی در عین آنکه نارسا، پراکنده و فاقد مبانی نظری می باشند، در واقع جایی هستند که ادبیات به طور انتزاعی مورد مطالعه و بررسی قرار می گیرد. در این شکل از مطالعه دیدگاهی تجویزی و گونه ای از باید و نبایدها درباره ادبیات مطرح می شود. پژوهش گران ادبی با ورود نظریه پژوهش های ادبی جنبه های گوناگون ادبیات را مورد بررسی قرار داده و با بکارگیری آن، آن ها را از مقام نظر به عمل آورده اند. فایده این نوع مطالعات عملی، به کار بستن و انطباق نظریه ها با متون ویژه است تا این نظریه ها ملموس و عینی شوند. در این پژوهش بر مبنای الگوی هنجارگریزی لیچ (1969) که با دیدگاهی ساختارگرایانه طرح شده با روش تحلیلی- توصیفی به بررسی هشت نوع هنجار گریزی(واژگانی، نحوی، آوایی، نوشتاری، معنایی، گویشی، سبکی، زمانی) در اشعار ابن حسام پرداخته شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که بسامد وقوع هنجارگریزی معنایی در سخن وی بیش از سایر هنجارگریزی هاست و هنجارگریزی نحوی، زمانی و واژگانی و آوایی و سبکی و گویشی ترتیب در جایگاه های بعدی قرار گرفته اند و هنجارگریزی نوشتاری که بیش تر مربوط به شعر نو است، بسامد صفر داشته است.

    کلیدواژگان: ساختار، هنجارگریزی، برجسته سازی، لیچ، ابن حسام خوسفی
  • لیلا بیژنی، عنایت الله فاتحی نژاد* صفحات 403-420

    «عیون الاخبار» پس از«البیان والتبیین» جاحظ مهم ترین کتاب ادب شناخته شده است. وی در این کتاب هر فصل را «کتاب» نامیده است، برخی از فصول این کتاب عبارت اند از آداب کشورداری، آئین رزم و جنگاوری، اندرزهای پادشاهان، خلفا و حکیمان، سخنان حکمت آمیز بزرگان، خصلت های شایست و ناشایست، و ضرب المثل ها. از کتاب هایی که به تقلید از «عیون الاخبار» نوشته شده کتاب «العقد الفرید» از ابن عبد ربه است. مولف در این کتاب تمام بخش های کتاب «عیون الاخبار» را در لابه لای تالیف خود جای داده و سپس مطالبی را که از دیگر کتاب ها اقتباس کرده در میان فصل ها و باب های کتاب خود گنجانده است. ابن عبد ربه کتاب خود را به تقلید از «عیون الاخبار» نگاشته و بسیاری از روایت های آن را بدون ذکر نام ابن قتیبه و با حذف سلسله سندها نقل کرده است. در پژوهش حاضر که به روش تطبیقی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و دیجیتالی نگاشته شده است، دو کتاب ذکرشده مورد تحلیل قرار گرفته و به ذکر شباهت ها و تفاوت های آن ها پرداخته شده است.

    کلیدواژگان: ابن قتیبه، ابن عبد ربه، عیون الاخبار، العقد الفرید، عصر عباسی
|
  • Mohammad Hassan Masoumi, Majid Fotoohi * Pages 9-33

    Satire in literature means a piece of poem or prose which stands against eulogy and meets personal purposes. It bears a caustic, explicit and sometimes insulting tone, but if it is to express the socio-political pains, it employs a softer language. Satire is constructed based on caustic and painful criticism, and sometimes, it is led to sarcasm and painful insult. Any form of emphasis on ugly aspects of a phenomenon, whether voluntary or involuntary, is a satire. Satire is a piece of prose or poetry which tends to ridicule or insult somebody. Due to the literary definition of satire and the difference the critics considered between satire and abusiveness, dissolute and indecent writings – which disgrace people - can be excluded from satiric ones. In this study, the authors have tried to analyze satire in Arabic and Persian language and its impact on Arabic, especially on Bashār ibn Burd

    Keywords: Satire, Facetious saying, Comedy, Arabic literature, Bashār ibn Burd
  • Sanaz Taghipouri Hajebi, Kamran Pashayi fakhri *, Parvaneh Adelzadeh Pages 35-53

    Conceptualmetaphoris the most important achievement of modern linguistics in which abstract ideas are objectively and experimentally conceptualized. Conceptual metaphor was initially introduced by Lackoff and Johnson in a book titled “Metaphors We live by”. Based on this theory, conceptual metaphor is a mental and imaginary issue revealed metaphorically in a language. Most studies concerning conceptual metaphors are limited to speech and writing; however, emotional metaphors can help conceptual metaphor patterns develop. The present study aims to analyze the conceptual metaphor of wrath in Afghani’s “lady Ahu’s Husband” and Ishiguro’s “Never Leave Me Alone” (winner of Literature Noble prize in 2017). Date were collected from phrases and expressions related to wrath in these two novels. The researchers are to analyze those parts in which wrath is presented as a conceptual metaphor to explain the most frequent metaphors and their origin.

    Keywords: conceptual metaphor, emotions, anger, Afghani, Ishiguro
  • Mohammad Ra’yat *, Mohammad Shah Badi Zadeh, Mahmood Mahdavi Damghani Pages 55-80

    Getting acquainted with pub culture seems essential to understand literary texts and their complications. Therefore, it is vital to state the process of how the poets are affected by their past pub culture and how they affect the pub culture of the generations to come. It paves the way for better and more correct understanding of literary texts. The present study, whose aim is to extract and classify social occupations and pub culture in Sa’di and Mutanabbi’s works comparatively reviews pub culture proverbs concerning occupations and social classes in Sa’di and Mutanabbi’s works. This research employed library based method to collect data, analyzed the content, and then presented them descriptively and analytically. The findings show that pub culture is revealed in many occupations and social classes of which some are rooted in religion, some in myths and legends, and some in superstitions. Both poets used many proverbs for various occupations and social classes, and it is anthropologically and socio- psychologically significant.

    Keywords: pub Culture, merchants, hakim, devout, judge
  • Ismail Sadeghilor, Amir Abbas Ali Zamani, Parviz Zia Shahabi* Pages 81-102

    Rumi’s Mathnavi Ma'navi includes the deepest issues concerning theology, ontology, anthropology, etc. This book which is the result of all mystical experiences in Islamic tradition is a kind of spiritual travelogue and a personal experience which presents a series of mystical teachings and concepts. Love and annihilation are among those concepts which are dealt with in Mathnavi. The present study through library based method aims to describe love and annihilation in Rumi’s Mathnavi, then explain and analyze them and love’s contribution to a mystical wayfarer to attain annihilation from Rumi’s viewpoint in Mathnavi.

    Keywords: love, wayfarer, annihilation, Rumi, Mathnavi Ma'navi
  • Lida Davoudi, Behzad Pourgharib*, Abdulbaghi Rezaei Talarposhti Pages 103-117

    In narratology, the narrator plays a vital role in making audience trust and believe the story. The present paper, focusing on Shlomith Rimmon- Kenan, discusses Paola Hawkins’s "The girl on the Train" (1927) from the viewpoint of invalidity of its narrator. Based on this theory, the major and fundamental reasons for the invalidity of the narrator rest on the narrator’s limited knowledge, personal intervention in the story, and his/her contradictory valuable criteria through narration. Due to his/her memory weakness, personal conflicts with the characters, complicated and contradictory value judgment regarding the story, he/she presents a biased narration about the story incidents. The findings show that the narration of the story is against the incidents occurring in the story world in such a way that it is impossible not to doubt about the accuracy of the statements.

    Keywords: Narration, critical linguistics, implied author, Rimmon-Kenan
  • A Comparative Study of Anesthesia in Ahmad Bakhit and Nader Naderpour’s Poetries
    Mina Sadat Amir Aftabi Pages 119-131

    Anesthesia is a rhetorical and artistic technique which develops and enriches the poetic images through transferring senses by switching from one sense to another and leads to creating innovative and affective images. Anesthesia is a technique of literary devices and is considered both as a subdivision of figure of speech and rhetoric. Mixing senses in creating unique literary images and transferring the poetic atmosphere play a significant role in reciting a poem. Due to increasing the literary pleasure through absorbing the audience, accurate transferring of internal feelings and involving the audience with the poet’s spiritual experience, this literary device is of high importance in Persian and Arabic literature, especially among contemporary poets. Because of the high frequency of anesthesia usage in Arabic and Persian poetry, the present study tries to analyze descriptively and analytically this literary device in just Ahmad Bakhit, an Egyptian poet, and Nader Naderpour’s poetry. It is observable that both poets employed anesthesia to expand the audience’s imagination, increase literary pleasure, to innovate poetic images, and successfully transfer the inner feelings and the poetic spirit. Based on the analysis of the samples, it can be said that anesthesia has intensified the pure image- making, meaning transfer, affecting the audience, and poetic beautification.

    Keywords: rhetoric, anesthesia, innovative images, literary pleasure
  • Tahereh Kouchakian Pages 133-153

    The extreme form of cultural peace and affection among two nations can be found in Goethe’s love towards Hafez. In his spiritual maturity, Goethe was so infatuated by Hafez’s well established thought that he could choose an interactive approach and frequently talked about this infatuation. Literary relationships between Iran and Germany are not confined to Hafez and Goethe, but the magnificence of the logical dialogue between them stands outside time and place. Goethe introduced the idea of the world literature for the first time; Bakhtin offered dialogism, the relationship of a speech to another one to omit monologism; and Julia Kristeva developed this concept to the relation between texts and literary discourses. This study aims to review Hafez and Goethe’s dialogue as a symbol of east and west and analyze the world literature theory from one hand and study the effect of this dialogue in constituting positive global discourses on the other. In so doing, the role of logical dialogue among texts and discourses is highlighted to create a universal peace and understanding, to glorify the similarities and respect the differences leniently. This study deals with this idea analytically, comparatively and critically.

    Keywords: world literature theory, dialogism, intertextuality, complete peace
  • Naser Bahrami *, Mohammad Amir Abidinia Pages 155-177

    Satire is one of the literary devices and a part of poetry in Arabic and Persian poets. Due to the ethical limitations in societies, however, few chose it as their means. As a result, many literary and social aspects of this genre are left unknown and ambiguous while research in this regard can unveil hidden aspects of the societies. The present study aims comparatively to analyze the satirical similarities and differences in Anwari and Motenabi’s poetry stylistically. Data are analyzed based on content analysis method. It is expected to attain a better understanding about satire and its stylistics and to pave the way for common grounds of satire in comparative literature.

    Keywords: literary genres_stylistic similarities_stylistic differences_Arabic & Iranian poets
  • Mehdi Javidshad Pages 179-204

    The ongoing debates on the colonial essence of some sciences, including English literature, are not confined to Iran. This issue has been a global concern, and many intellectuals have discussed it all over the world. While some of such discussions are propagandic and none-scientific, some others are systematic, reasonable, and illuminating and can be taken as theoretical background. These theories can be helpful in the substantiation or rejection of the possible misuses of science, literature, and English literature respectively, an amalgamation of which can lead to the formation of a solid theoretical background. In addition, these theories are able to explore the solutions of avoiding the shadow of ideology and colonization. First of all, by applying the existing theories, the present research aims at proving the ideological mission of English literature; then, by citing another set of theories, it tries to acknowledge the present-day anticolonial condition of this major and its departments in leading universities. In addition to the postcolonial approaches, this research proposes metanarrative insight as another required tactic that can act as a progressive step in the current changes of English literature. In the end, the present research avers that nowadays English literature, in its evolved form, is not only a neo-colonial apparatus but also is an anticolonial entity.

    Keywords: Literary Theory, theoretical metanarrative, multiculture, Metanarrative insight
  • Jalal Rahimian, Fereshteh Mohammad pour * Pages 205-224

    Discourse analysis is one of the approaches of discourse analysis and a novel method for studying social issues which is connected to literature through studying literary content analysis and literary criticism. Discourse analysts believe that literary texts, stories and novels like other texts tend to communicate. Therefore, texts can be analyzed analytically. The present study aims to represent female characters in “My Favorite Melancholy” through offered solutions concerning analytical discourse analysis based on Van Loon (2008) pattern, which is semantic- sociological one. In this research, qualitative method is employed, and quantitative approach is also used to scrutinize data. The aim of the study is to analyze and explain how story tellers view and represent contemporary women as social actors in the society. The novelist is to show that today girls will turn into emotionally and socially powerful women in next generation to be able to pass the emotional crises alongside with men.

    Keywords: Feminism, sociology of language, gender, emotional training, social discrimination
  • Ali Ghahremani Pages 225-251

    As a literary-mystical figure, Hafiz Shirazi has been the focus of attention among many poets and literary figures in the Arab world. The employment of such mystical terms as celestial love, cloak, wine, etc. by the Arab poets in their poetry shows the influence of Hafiz’s thought on the Arab literature. Ibrahim Amin Al-Shawarebi, as an Arabic translator, paved the ground for the familiarization of the Arabs with the Hafiz’s Divan. The Translation of Hafiz’s lyrical poems into Arabic language by Ibrahim Amin Shawarebi is an example of a felicitous and beautiful one in the poetic translation. In this respect, Al-Shawarebi based his work on the translation of Hafiz’s sonnets into prose. In this study, the researcher aims to analyze and criticize his (Ibrahim Amin Shawarebi) translations in the light of linguistic criticism, perception, and understanding through the descriptive and analytical methods. The results showed that there are some misunderstandings in Al-Shawarebi’s translations, although he did his best to provide a careful and meticulous work. Many of these problems originate from the translator’s negligence of the extra linguistic factors, his little attention to the cultural elements of the source language, basing his translation of Persian vocabularies on the linguistic structure of Arabic language, and his ignorance of hidden puns behind the Hafiz’s word.

    Keywords: Perception, mysticism, Translation Criticism, extra-linguistic Cultural Elements, hidden equivalence
  • Poolak Aslankhani, Seyed Masoud Salami * Pages 253-274

    Myth, which is one of the major building blocks of literature throughout the world, portrays through symbolic language exquisite stories of social and cultural values of the nations, and is considered as significant sources of social and cultural research. By comparative analysis of tales, the thought and the bases of them are recognized from one hand and it is feasible to find the common grounds of nations throughout the world on the other. Magical tales and fairy tales are among the most important and marvelous myths which present extraordinary and metaphysical incidents in unreal and imaginary worlds. Since duality is a vital basis of magical myths and is among major motives in fairy tales, the aim of this study is to comparatively analyze this factor and also the role of the protagonist in confrontation with vice and virtue in Germanic and Iranian myths to highlight the similarities and differences of the two cultures.

    Keywords: fairy tales, duality, protagonist, cultural similarities, differences
  • goodarz razani *, farajollah barati, meysam amani Pages 275-296

    Pain and suffering are one of the undeniable issues in every man’s life, and their sources, advantages and disadvantages are always under the question. In this study, taking advantage of both Rumis’s and John Hick’s special viewpoint and ideology, pain and both thinkers’ attitudes towards it, solutions, decreasing its practical impact, and giving meaning to life are discussed. At the end, it is proved that although Rumi and Hick are temporally and locally detached and have insignificant difference of viewpoints concerning issues such as human fall, they have a perfect attitude about pain and have fundamentally theoretical similarities in such a way that it can be said their thoughts are consistent.

    Keywords: Rumi, John Hick, pain, suffering, life meaning
  • Hamid Motavallizadeh Naeini*, Reza Afkhami Aqda, Rahmat alah Heidari Manesh Pages 297-323

    Breaches are among the most important poetic texts in the Umayyad period in Shamat. In a book titled, "Breaches of Jirir and Al-Akhtal", Abu Muhammad has been collecting the narrations of these two poets, and Al-Ab Antoan Salehani Aliasuee has described it in recent decades. Jarir’s and Akhtal’s Naqaez have taken advantage of some main themes. Some of these themes are more highlighted and some of them are less paid attention to, but in all of them Breaches have been applied.This research has been conducted with the aim of investigating the content of common elements and themes in the poetry of Jarir and Akhtal, and by analytical-descriptive method, by investigating over 840 couplets in the form of 200 odes, it has been found that tribal prejudices, descent and lineage, Ayyam Al Aarab(Arab Days) ,politics, woman and religion are among the most important and fundamental ideas in Breaches of Jarir and Akhtal that are considered by both poets.

    Keywords: poem theme, Ayyam al Arab, woman, Religion, Tribal fanaticism
  • Hajar Jokar, Maryam Parhizkari *, Seyed Jafar Hamidi Pages 325-350

    Great Khorasan and Persian literature have an irrefrangible linkage. Wherever we talk about literature, poets, authors and great literary works, it is undoubtedly associated with one of the cities of Khorasan. This wide area is considered as a proper place for the growth, development and evolution of different literary works and literary genres due to its natural properties and special situation. Epic is one of the literary genres embedded in Khorasan, and Tous is considered as the cradle of this ancient literary type. Shiraz is also a city whose name is associated with sonnet and Persian sonnet due to great poets such as Sa’di and Hafiz reached its summit in this city. Khorasan and Shiraz are considered as the best places for formation and elevation of sonnet and epic in Iran. Based on Holy Qoran and Nahjol Belagheh and viewpoints of thinkers such as Ace Sina, Ibn – e Khaldoun, Montesquieu, the present study aims to explore the impact of natural environment of Khorasan and Shiraz on the evolution of sonnet and epic.

    Keywords: environment, literary genres, epic, sonnet, Khorasan, Shiraz
  • Maryam Haghi Pages 351-372

    Nima Yushij (1276-1338) is one of the most famous and influential contemporary poets. In addition to the poem and literary works, Nima Yushij has also a collection of letters containing Nima's comments on various topics. One of the important issues found in the Nima’s letter series is the educational issues. Nima, who has taught for several years, is closely acquainted with the issues and problems of this field and has criticized many of the country's educational systems, including poor school conditions, weaknesses in textbook writing, teachers' lack of motivation, etc. Nima appeared to have been influenced by Jean-Jacques Rousseau (1778-1778), a French author and philosopher, and especially his "Emile", in expressing some of his educational ideas. Nima, like Rousseau, prefers the nature and the countryside to the city life and believes that children should be raised as much as possible in nature and away from the city, and the most important childhood education is physical education and stimulation of curiosity. The aim of this study is to analyze Nima’s ideas in his letters concerning education and how he was affected by Jean Jacques Rousseau, especially his Emile.

    Keywords: comparative study, Jean-Jacques Rousseau, Emile, Nima Yushij Nima’s Letters, education, Naturalism
  • Fereshteh Khavari, Habib Jadidol Eslami*, Behruz Rumiani Pages 371-401

    Traditional research is not only inexpressive, scattered and lacking theoretical bases but also deals abstractly with literature. In this approach, methodology is prescriptive and offers some do’s and don’ts about literature. On coming new literary methodologies, researchers discussed different aspects of literature and employed a pragmatist approach. The advantage of such theories is to use and appropriate them with certain texts to crystallize the theories. In this research, eight types of deviation (lexical, syntactic, vocal, writing, semantic, dialectical, stylistic, and temporal) are studied based on Leech’s deviationism (1969) in Ibn Hesam’s poetry. The results show that semantic deviation is more frequent than other forms of deviation. Syntactic, temporal, lexical, vocal, stylistic and dialectical deviations are more frequent, respectively. Writing deviation which is mostly associated with modern poetry had no frequency in his poetry.

    Keywords: structure, deviation, highlighting, Leech, Ibn Hesam
  • Leila Bizhani, Enayatollah Fatehinezhad * Pages 403-420

    Ghotaybeh's Oyoon Al akhbar is known as the most important literary book after Jaahaz's "Albayan and Altabiin". Each chapter of the book is called "Ketab". Some of the chapters include the manner of the statecraft, the custom of war, the pieces of advice of kings, Islamic governors’ and philosophers’ sayings, the words of wisdom by great sages, worthy and unworthy characteristics and proverbs. The author of Alaaghd Alfarid has copied all section of Oyoon Alakhbar and other books into the sections of his book. Also, he has written most of the narratives of Oyoon Alakhbar, without the name of Ibn Ghotaybeh and omitted his all related documents. In the present study, the two mentioned books are compared and similarities and differences are analyzed. The methodology is descriptive-analytical and employed library and digital resources.

    Keywords: Ibn Ghotaybeh, Ibn Aabd Rabbeh, Oyoon Alakhbar, Alaaghd Alfarid, Abbasi Era, literary books