فهرست مطالب

  • سال دهم شماره 4 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/21
  • تعداد عناوین: 8
|
  • مقاله پژوهشی
  • مهدی حدادی* صفحات 1-30
    در نظام بین المللی در مواردی دولت ها بدون کمک سایر دولت ها قادر به نقض تعهدات بین المللی خود نیستند. لذا در نقض یک تعهد بین المللی، با دولت مباشر و دولت معاون روبرو هستیم. از طرف دیگر، مبنای طرح مسئولیت بین المللی دولت ناشی از فعل متخلفانه بین المللی 2001 بر مسئولیت مستقل استوار است. سوال این است که مسئولیت دولت معاون در این طرح بر چه مبنایی استوار است؟ در صورت احراز مسئولیت دولت معاون، وی به چه میزان در جبران خسارت زیان دیده سهیم خواهد بود؟ پاسخ ما این است که به اعتقاد کمیسیون حقوق بین الملل، حقوق بین الملل معاصر قاعده عام معاونت را پذیرفته است. در ماده 16 طرح، این قاعده اولیه از سوی کمیسیون با شرایطی در میان قواعد ثانویه تدوین شد. علی رغم تلاش ارزشمند کمیسیون حقوق بین الملل، از یک طرف شرط تعهدات بین المللی مشترک میان دولت معاون و دولت مباشر مانع از عمومیت قاعده شده و از سوی دیگر مسئله نتایج حقوقی این نوع مسئولیت و توزیع مسئولیت میان دولت مباشر و معاون در طرح و تفاسیر کمیسیون حقوق بین الملل مبهم باقی مانده است.
    کلیدواژگان: جبران خسارت، قاعده اولیه، قواعد مسئولیت بین المللی، مسئولیت اشتقاقی، معاونت
  • مسعود زمانی* صفحات 31-58

    ظهور ساوینی مقارن بود با اوج عقل گرایی طبیعی در ساحت تفکر حقوقی اروپا. مکتب طبیعی گرا واقعی بر نقش اجتماع در شکل گیری قوانین نمی گذاشت و برای تاریخ یک ملت در شکل گیری حقوق ارزشی قائل نبود. در چنین فضایی بود که ساوینی از روح جمعی برآمده از تاریخ یک ملت و نقش آن در ایجاد حقوق صحبت به میان آورد. ساوینی گفتمانی جدید در دنیای حقوق ایجاد کرد که وفق آن حقوق مانند زبان هر ملت یک پدیده منحصر به فرد اجتماعی-تاریخی و نه صرفا عقلی و جهان شمول محسوب می شود. با این وجود عقاید ساوینی در نهایت ابهام و پیچیدگی مطرح شده اند. در این میان، آنچه بیش از دیگر مفاهیم مطروحه از سوی ساوینی شگفتی حقوقدانان را موجب شده است، مفهوم volkgeist است که نویسندگان فارسی زبان با قدری مسامحه از آن با عنوان روح جمعی ملت یاد کرده اند؛ اما فی الواقع volkgeist ساوینی به چه معناست و خاستگاه تاریخی این مفهوم چیست؟ این نوشتار می کوشد در چارچوبی توصیفی-تحلیلی از معنی volkgeist در نظر ساوینی پرده بردارد. با ایضاح این مطلب، در پایان مشخص خواهد شد که ساوینی بیش از آنکه حقوقدانی تاریخ گرا باشد، آغازگر نوعی رمانتیسیسم حقوقی است.

    کلیدواژگان: تاریخ، ثیبوت، حقوق رم، روح جمعی، رمانتیسیسم، ساوینی، کانت، مکتب تاریخی
  • باقر شاملو *، حمیدرضا دانش ناری صفحات 59-97
    پژوهش پیش رو با هدف ارزیابی نقش فرهنگ سازمانی شرکت ها در ارتکاب جرائم حوزه زیست محیطی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه کارگران شش کارخانه دارای بیش ترین نرخ جرائم زیست محیطی در مشهد تشکیل می دهند که از این میان، با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای متناسب 252 نفر به عنوان حجم نمونه نهایی انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسش نامه محقق ساخته بود که روایی محتوایی و صوری آن با استفاده از نظرات سه متخصص تایید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 83/0 محاسبه شد. بر اساس یافته ها، اثرگذاری اهداف سازمان بر فعالیت های کارگران بیشتر از سطح متوسط است و بین نمرات نقش فرهنگ سازمانی بر فعالیت های کارگران بر حسب جنس، تحصیلات، سابقه کار، سن، وضعیت تاهل، تحت پوشش بیمه بودن و سابقه کیفری تفاوت معناداری وجود ندارد. نتایج حاصل از آزمون فریدمن در مورد تاثیر ابعاد سه گانه نقش فرهنگ سازمانی بر ارتکاب جرائم زیست محیطی نشان داد که انتقال فرهنگ سازمانی بالاترین رتبه و یادگیری سازمانی پایین ترین رتبه را به خود اختصاص داده است.
    کلیدواژگان: انتقال فرهنگ، تشویق و تنبیه سازمانی، جرائم زیست محیطی شرکت ها، فرهنگ سازمانی، یادگیری فرهنگ
  • فردین مرادخانی* صفحات 99-127
    قانون اساسی به عنوان یکی از مفاهیم کلیدی حقوق عمومی، مفهومی چندوجهی است. قانون اساسی به جز متن مکتوب، لایه های دیگری نیز دارد که به آن ها اصول نانوشته قانون اساسی می گویند. این اصول حوزه وسیعی را شامل می شوند که یکی از اساسی ترین آن ها مفهوم رویه های اساسی هستند. این مفهوم در کشورهای داری سنت نوشته و سنت نانوشته وجود دارد. فهم قانون اساسی بدون شناخت این مفاهیم کلیدی ناقص است. این مقاله کوشش می کند با طرح پرسش از مفهوم رویه های اساسی با روش توصیفی و تحلیلی وجوه مختلف این مفهوم اساسی را روشن کند و ضمن نشان دادن پیچیدگی این مفهوم مبانی نظری، کارکردهای آن و ارتباط آن با مفاهیم هم عرض را مورد بررسی قرار داده است.
    کلیدواژگان: حقوق اساسی، رویه های اساسی، عرف اساسی، قانون اساسی
  • حمید مسجدسرایی*، مصطفی جباری صفحات 129-158
    در فقه و قانون مدنی، نفوذ وصیت به بیش از ثلث منوط به اجازه ورثه دانسته شده است؛ اگرچه درباره زمان نفوذ اجازه ورثه در فقه اختلاف نظر وجود داشته و قانون مدنی آن را به اجمال و ابهام گذاشته و از آن گذشته است. اما این نوشتار- که به روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای انجام شده است- در پی یافتن پاسخ به این سوال است که آیا وصیت امری تعبدی یا توقیفی بوده که نفوذ آن در بیش از ثلث، منوط به اجازه ورثه است یا آن که می توان آن را امری موردی و قضایی تلقی کرده و نه تنها وصیت به بیش از ثلث، بلکه گاهی حتی به مقدار ثلث را نیز نافذ ندانست؟ ادعای نویسندگان آن است که می توان وصیت را از حوزه احوال شخصیه خارج دانست و آن را امری قضائی تلقی کرده و بسته به اوضاع و شرایط اقتصادی، روحی و عاطفی ورثه و نیز تعداد آنان و مقدار ما ترک و نیز وضع مالی و اقتصادی موصی له یا موصی لهم متغیر دانست و در نتیجه، پذیرفت که وصیت از یک رابطه انحصاری بین موصی و موصی له در می آید و این نهاد دادرسی و دادرس است که در خصوص اعمال آن به اندازه ثلث و گاه به کمتر از ثلث، تصمیم می گیرد.
    کلیدواژگان: اجازه ورثه در وصیت، نفوذ وصیت، وصیت، وصیت به ثلث، وصیت مازاد بر ثلث
  • محمد منصوری، محمد مهدی الشریف *، سید محمد صادق طباطبایی صفحات 159-188
    در بین عقود معین، عقد صلح از این ویژگی منحصر به فرد برخوردار است که می تواند نتیجه معاملات دیگر را افاده کند، بدون اینکه احکام اختصاصی آن عقود بر آن حکومت کند. ابهام در معنای صلح از یک سو و امکان جانشینی صلح در مقام سایر عقود، تمییز صلح از عقد معینی که صلح در مقام آن واقع شده را به مسئله ای چالش برانگیز مبدل کرده است. به همین جهت، هدف این مقاله پاسخگویی به این دو سوال است: نخست، حقیقت صلح چیست؟ دوم، معیارهای توصیف عقد به صلح زمانی که در مقام عقود معین واقع می شود کدام است؟ پس از بررسی و تحلیل آراء فقهاء و حقوقدانان در این زمینه می توان دریافت حقیقت صلح به لحاظ ثبوتی چیزی جز تسالم و تراضی نیست. در مقام اثبات هر جا طرفین از عنوان صلح استفاده کنند، به دلیل شمول قلمرو صلح، قرارداد را باید صلح قلمداد کرد.در مواردی نیز که طرفین از عنوان صلح استفاده نکرده اند و در توصیف عقد بین قالب صلح و یکی دیگر از عقود معین تردید باشد، چنانچه عقد مبتنی بر مسامحه بوده یا در مقام حل یک نزاع واقع شده باشد انتخاب جانب صلح ترجیح دارد.
    کلیدواژگان: تسالم، توصیف عقد، دلالت سیاقی، ظهور لفظی، عقد صلح، عقود معین
  • آیت مولایی *، حسن لطفی صفحات 189-218
    در چارچوب «نظریه مسئولیت مبتنی بر تقصیر»، ارکانی برای خسارت، همچون عمل زیانبار و خسارت متصور است. قضات دادگاه ها در مقام احراز خسارت، ناگزیر از بررسی و احراز هر یک از این ارکان به صورت مستقل و جداگانه هستند به نحوی که نقصان در هر یک از آنها، امتناع در مسئولیت مدنی را موجب می گردد. نوشتار حاضر با درک چنین اهمیتی، از منظر حقوق عمومی، در صدد تحلیل حقوقی نحوه اثبات ارکان مسئولیت مدنی اداره در نظام حقوقی ایران از دیدگاه آسیب شناسی است. بنابراین با استفاده از روش تحقیق توصیفی تحلیلی موضوع را به بحث گذاشته و چنین نتیجه گیری شده است: هر چند با اصلاح تبصره یک ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، ظاهرا قانونگذار در پی ارجاع موضوع خسارت به دادگاه های دادگستری بوده است اما باید گفت که اولا دیوان عدالت اداری همچنان در چارچوب «نظریه مسئولیت مبتنی بر تقصیر»، واجد صلاحیت رسیدگی به دو رکن: «فعل زیانبار و تقصیر» است. ثانیا استدلال های ناظر بر «غیر حقوقی بودن» و «غیر ترافعی بودن» دیوان عدالت اداری محل ایراد جدی است. لذا شایسته است «مسئولیت مدنی اداره» در صلاحیت «دیوان عدالت اداری» باشد.
    کلیدواژگان: مسئولیت مدنی اداره، خسارت، ارکان مسئولیت مدنی
  • علی نواری* صفحات 219-261
    احداث سدهای بزرگ بر روی رودخانه های بین المللی در قالب پروژه های تولید نیروی برق-آبی دارای آثار متعددی است که لزوم رعایت مقررات حقوق بین الملل محیط زیست، یکی از ابعاد مهم آن محسوب می شود. در مواردی که احداث یک سد در قلمروی سرزمینی یک دولت، با احتمال فراوان، آثار عمده و مخرب فرامرزی برای محیط زیست سایر دولت ها ایجاد می کند، تقابل ادعاهای متعارض، امری اجتناب ناپذیر است. درحالی که دولت سازنده سد، به منافع حاصل از احداث آندر چارچوب اصل صلاحیت سرزمینی خود استناد می جوید، دولت های همسایه ممکن است ادعای آثار زیان بار فرامرزی سد را برای محیط زیست خود مطرح کرده و خواستار رعایت مقررات مرتبط حقوق بین الملل محیط زیست باشند. در ارتباط با سد ایلیسو، ادعا شده و احتمال می رود ساخت و بهره برداری از این سد، در تشدید پدیده ریز گردها در کشورهای همسایه به ویژه ایران، اثرگذار باشد. سوالی که مطرح می شود، این است که دولت ها در اجرای پروژه های ملی از جمله احداث سد، چه اصولی از حقوق بین الملل محیط زیست را باید در اولویت و مورد رعایت قرار دهند؟ این مقاله تلاش می کند تا رویکرد نظام حقوق بین الملل را در اولویت بخشی به رعایت اصول حقوق بین الملل محیط زیست در اجرای پروژه های ملی تبیین کند.
    کلیدواژگان: حقوق بین الملل، دولت، ریزگردها، سد ایلیسو، محیط زیست
|
  • mahadi Hadadi* Pages 1-30
    In the international system, in some cases, states without the aid of other states are not in a position to violate their international obligations. Therefore, in violation of an international obligation there are a perpetrator state and an abetting state. On the other hand, the draft on responsibility state for internationally wrongful act 2001 is based on independent responsibility. Therefore, the question arises as to the basis for the responsibility of the assisting state in this draft? Another question is that in the event of the assumption of the responsibility of the deputy state, how much it will contribute to the loss compensation? In this article it will be noted that unlike the rules of international responsibility of state under classic international law, according to the International Law Commission, in contemporary international law, general complicity rule is accepted. Despite the valuable efforts of the International Law Commission, On the one hand, condition of joint international obligations among perpetrator state and the assisting state has caused the rule not to be general, on the other hand the legal consequences of this kind of responsibility and distribution of responsibilities between the perpetrator state and deputy state has remained vague in the draft and interpretations of the International Law Commission.
    Keywords: Complicity, Derived Responsibility, Primary Rule, Reparation, Rules of International Responsibility
  • Masood Zamani* Pages 31-58

    Savigny's legal philosophy came to prominence when naturalistic rationalism signified the predominant mode of legal thinking in Europe. In the universe of legal naturalism, society as a whole did not undertake an important role in the formation of laws. Nor was history accorded with significance by those following the natural law school. It was in this environment that Savigny spoke of the 'common consciousness of people' and its prevailing presence in conceiving law. However, Savigny's views are expressed in the most ambiguous of manners. This essay commits itself to clarify the legal foundation of Savigny's jurisprudence through a philosophical and historical lens.

    Keywords: Collective Spirit, History, Historicism, Kant, Rome’s Law, Romanticism, Savigny, Thibault
  • Bagher Shamloo*, Hamidreza Daneshnari Pages 59-97
    The research has been conducted with the aim of evaluating the role of corporate culture in committing environmental crime through a descriptive-survey method. The statistical population of this study is all workers of six factories with the highest environmental crime rate in Mashhad. Among them, 252 persons were selected as the final sample size using proportional stratified random sampling. The data gathering tool in this study was a researcher-made questionnaire whose content and formal validity were confirmed using three expert opinions and its reliability was 0.83 with Cronbach's alpha coefficient The findings of this study indicate that the effectiveness of the organization's goals on the activities of workers and consequently the commission of environmental crime is more than average, between the scores of the role of organizational culture on the activities of workers in terms of sex, education, work experience and age, marital status There is no significant difference between insurance and criminal. The results of Friedman's test on the impact of the three dimensions of the role of organizational culture on environmental crime showed that the organizational culture transfer level was highest and organizational learning was the lowest.
    Keywords: Culture Transfer, Organizational Encouragement, Punishment, Corporate Environmental Crime, Organizational Culture, Culture Learning
  • Fardin Moradkhani* Pages 99-127
    The constitution, as one of the key concepts of public law, is a multifaceted concept. The Constitution, apart from the written text, has other layers that they call the unwritten principles of the constitution. These principles cover a wide range of areas, one of the most fundamental of which is constitutional conventions. They are both in the States of the written constitution and States of unwritten constitution. Understanding the constitution without knowing these key concepts is incomplete. This article attempts to clarify the various aspects of this fundamental concept by descriptive and analytical methods and As the complexity of the concept shows Review the theoretical foundations, their functions, and its relation to equivalence concepts.
    Keywords: constitutional convention, constitutional custom, constitution, constitutional law
  • Hamid Masjedsaraie*, Mostafa Jabbari Pages 129-158
    In jurisprudence and civil law, the will's effec over more than a third is subject to the permission of the heirs. This is while heirs’ permission has been the subject of dispute in jurisprudence and the civil code. This article adopting an analytical descriptive method and using library resources seeks to answer the question of whether or not increasing the Will more than a third and also its subjecting to the permission of the heirs are Toghifi or Taabodi; or it can be regarded as a case-law and depending on the economic, l and emotional conditions of the heirs, as well as the number of them and based on what has been willed.
    Keywords: Will, The Will of the Surplus by one-third, Effect of will, Permission of heirs in will
  • Mohammad Mansouri*, Mohammad mehdi Alsharif, Mohammad sadegh Tabatabaei Pages 159-188
    Among the nominate contracts, the compromise has this unique characteristic that can provide the results of other contracts, without imposing specific rules of those contracts on it. The ambiguity in the meaning of compromise on the one hand and possibility of substituting compromise rather than other contracts on the other hand, make it difficult to distinguish the compromise agreement from a contract that compromise has been placed in its position. Thus the aim of this article is to answer two questions: first what is nature of compromise agreement? second which are the measures of qualification a contract to compromise when the compromise is substituted for the other nominate contracts? Substantively, the nature of compromise is nothing but mutual consent and whenever the parties use the title of compromise, , the contract must be considered as compromise and in the cases which they have not used this title, and the nature of the contract is disputed, , categorizing the contract of compromise is preferable provided that the circumstances reinforce such reading.
    Keywords: Compromise Contract, Nominate Contracts, Qualification of Contract, Compromise, Literal Emergence, Context Implication
  • Ayat Mulaee*, Hasan Lotfi Pages 189-218
    Within the framework of the theory of liability based on fault, elements such as as harmful acts and damage take priority. Court judges to obtain damages are inevitable, independently and separately, to examining and verifying each of these components; Somehow that the deficiency in each of them leads to a refusal to take civil responsibility. From the perspective of public Law, the paper Understanding such a concern, from a pathological point of view is seeking legal analysis on How to prove the civil liability of the administration. Therefore, the topic by using descriptive-analytic research method is discussed and concluded: though it is corrected the note 1 of the article 10 of the Act on the Establishment and Procedure of the Administrative Justice Court and apparently, the legislator sought to refer the matter to the courts of judiciary; But it must be said, firstly the Administrative Justice Court has the jurisdiction to deal with two pillars: “the harmful act” and the fault”, still within the framework of the "theory of liability based on fault". Secondly, arguments related to: "non-legal" and "non-contradiction" on Administrative Justice court is a serious objection. Thus, It is appropriate that “the civil liability of the administration” be within the jurisdiction of “the Administrative Justice Court”.
    Keywords: The Civil Liability of the Administration, Damage, the Elements of the Civil Liability
  • Ali Navari* Pages 219-261
    Large dam construction on international Rivers in the context of hydroelectric energy generation projects, have different effects that stay within the bounds of international environmental law. In The case in which dam construction in the realm of the territory of a state most probably will cause main and adverse impacts on the environment of other states, conflict of competing claims is inevitable. While the state that constructs the dam rely on its benefits in the context of the principle of territorial jurisdiction, neighboring states may claim adverse transboundary impacts of the dam for their environment and request compliance with relevant regulations of international environmental law. As regards Ilisu Dam, it has been claimed and seems probably that the construction and operationof such facility, will likely intensify the dust haze phenomenon in neighboring countries especially in Iran. The question that arises is that which principles of international environmental law should be observed and acquire the priority by governments in implementation of national projects, including the construction of a dam. This article attempts to show the approach of international environmental law in granting priority to the observance of principles of international environmental law in the implementation of national projects.
    Keywords: International Law, Ilisu Dam, Dust haze, State, Environment