فهرست مطالب

ره آورد نور - سال هفدهم شماره 65 (پیاپی 82، زمستان 1397)
  • سال هفدهم شماره 65 (پیاپی 82، زمستان 1397)
  • ویژه نامه فناوری اطلاعات و علوم حدیث
  • 80 صفحه، بهای روی جلد: 11,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1397/12/25
  • تعداد عناوین: 10
|
  • حمید شهریاری صفحه 2
    اشاره: دبیرخانه شورای سیاست گذاری فقه معاصر وابسته به معاونت پژوهش مرکز مدیریت حوزه های علمیه، در راستای گفتمان سازی درباره مباحث مربوط به فقه معاصر، آرا و دیدگاه های اساتید معظم و صاحب نظران این عرصه را جویا شده و در قالب کتابی با عنوان «فقه معاصر؛ چالش ها و راهکارها» در دست تدوین و انتشار دارد. مقاله حاضر که به این دبیرخانه ارائه شده، در چهار محور کلی سامان یافته است: 1. ضرورت فقه معاصر؛ 2. بیان وضعیت مطلوب فقه و بررسی وضعیت موجود؛ 3. بررسی چالش های پیش روی فقه معاصر؛ 4. ارائه راهکارهای مناسب جهت نیل به وضعیت مطلوب. امید است که مطالب این نوشتار، مورد استفاده فقه پژوهان و علاقه مندان به مباحث مربوط به فقه معاصر قرار گیرد.
  • علی اکبر کریمی میهن صفحه 15
    بنیان فعالیت‏های مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، در طی سی سال که از راه اندازی آن می گذرد، بر ارائه متون دیجیتالی و پژوهش و فراوری منابع و متون اسلامی، با محوریت قرآن کریم و احادیث پیامبر و ائمه معصومان(علیهم السلام) شکل گرفته است. این فعالیت ها، همپای رشد فناوری اطلاعات، در قالب دیجیتال و در سکوهای برخط و برون‏خط، به مخاطبان عرضه شده است. با توجه به جایگاه و اهمیت حدیث در میان علوم اسلامی، بخش مهمی از فعالیت ها و در نتیجه محصولات این مرکز، در زمینه حدیث و خدمت به حدیث اهل بیت(علیهم السلام) بوده است. در این نوشتار، ضمن بیان سیر تکاملی فعالیت های حدیثی مرکز نور، محصولات حدیثی آن معرفی می گردد.  
    کلیدواژگان: نرم افزارهای حدیثی، پایگاه های حدیثی، جامع الاحادیث، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی
  • علیرضا مسعودی، سیدمصطفی حسینی صفحه 23
  • محمد حبیب زاده بیژنی صفحه 33

    متن ویرایش شده، علاوه بر زیبایی ظاهری، به سرعت درک مطلب خواهد افزود و در محتوای رقومی، انتقال انواع اطلاعات میان فرازهای مختلف را آسان تر نموده، مانع فعالیت های موازی در متون مشابه خواهد شد. حرکت به سوی ویرایشگری هوشمند و دقیق متون با استفاده از قواعد و یادگیری ماشین، هدف ارزشمندی است که از جمله می توان سخن پیشوایان دین(ع) را به عنوان ابتدای این مسیر برگزید. ویرایش صحیح روایات، نقش اثرگذار خود را در پژوهش های حدیث محوری چون: «احادیث متحد»، «روایات مشابه»، «ترجمه و شرح روایات»، «پژوهش های موضوعی» و «فرازهای کاربردی» نشان خواهد داد و راهی را برای فعالیت در دیگر متون اسلامی خواهد گشود.
    کلیدواژگان: ویراستاری، فرازبندی، روایات، هوشمندسازی، رقومی
  • مراکز حدیثی و فناوری اطلاعات / معرفی و بایسته‏ ها
    مصطفی علیمرادی صفحه 40
    مفهوم «مراکز حدیثی» در علوم حدیث، مصادیق گوناگونی دارد. یکی از مصادیق آن، حوزه‏های جغرافیایی رخدادهای حدیثی و مصداق دیگر آن، موسسه‏ها و سازمان‏هایی است که در زمینه حدیث فعالیت می‏کنند. در این نوشتار، معنای دوم قصد شده است. ازاین رو، مراکز و موسسه‏های حدیثی به اجمال معرفی شده، فعالیت‏هایشان به اختصار بیان خواهد گردید. سپس، به بررسی زمینه‏های استفاده از فناوری‏های نوین اطلاعاتی در علم حدیث می پردازیم و توصیه‏هایی برای بهره‏مندی موثر از این فنون در زمینه مباحث گوناگون دانش حدیث عرضه خواهد شد.
    کلیدواژگان: مراکز حدیثی، فناوری اطلاعات، پردازش زبان طبیعی، طبقه‏بندی خودکار حدیث، تشخیص خودکار زنجیره راویان حدیث، واژه‏نامه حدیث
  • محمدمصطفی حسینی صفحه 48
    همگانی شدن استفاده از پیام رسان های موبایلی، با وجود ایجاد آسان سازی در ابعاد زندگی انسان، چالش هایی را نیز متوجه زندگی وی ساخته است. انتشار شایعه و عدم دقت افراد در بازنشر مطالب ناصحیح و جعلی بودن برخی محتواها، از جمله این چالش هاست. علاوه بر این روش، اعتبارسنجی این محتوا نیز برای عموم کاربران روشن نیست. نقل احادیث، یکی از مصادیق محتواهای منتشرشده در پیام رسان هاست که با مشکل انتشار احادیث جعلی، ناقص و یا با برداشت ناصحیح مواجه بوده و اعتبارسنجی نیز در آن با معضلاتی همچون تخصصی بودن اعتبارسنجی و در دسترس نبودن منابع برخط روبه روست. به نظر می رسد که استفاده از راهکارهای فنی نظیر ارائه منابع جامع برخط حدیثی به همراه راهکارهای آموزش عمومی و سواد رسانه ای، و همچنین، بسیج رسانه ها در اصلاح فرهنگ مواجهه با حدیث، در بین عموم مخاطبان پیام رسان ها می تواند برطرف کننده چالش های ذکر شده باشد.
    کلیدواژگان: پیام رسان، اعتبار حدیث، اعتبارسنجی حدیث، فضای مجازی
  • تجمیع احادیث شیعه و اهل سنت / ضرورت ها و راهکاره ا
    مرتضی اسدی صفحه 58
    صرف نظر از ملاک های مقبولیت حدیث نزد هریک از فریقین، انتساب روایات به پیامبر اکرم(ص) و ائمه معصومین(ع) و نیز در نزد اهل سنت، مرویات صحابه و تابعان، ضروری می نماید. این مکتوبات پرارزش، با تمامی مشترکات و تفاوت های ساختاری و محتوایی، در کنار یکدیگر و در بستری واحد قرار گیرند تا پژوهشگران حدیثی بتوانند مطالعات گسترده تحقیقی و تطبیقی خویش را به راحتی انجام دهند. این نوشتار، به بررسی ضرورت ها، فایده ها و راهکارهای گردآوری احادیث فریقین در بستر دیجیتال و نیز پاسخگویی به شبهات و دیدگاه های مخالف پرداخته است.
    کلیدواژگان: حدیث، شیعه، اهل سنت، تجمیع احادیث، نرم افزارحدیثی
  • علی نعیم الدین خانی صفحه 69
    مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، از جمله مراکز مهم و پیشرو در حوزه تولید محصولات دیجیتالی مربوط به علوم و معارف اسلامی است و بحمدالله، برای پژوهشگران و صاحب نظران، نامی آشناست. از جمله محور هایی که این مرکز در آن به تهیه و عرضه تولیداتی فاخر و کاربردی توفیق یافته، حوزه حدیث، معارف روایی، رجال و درایه است که بیشتر در قالب ویندوزی و وبی عرضه شده است. در این مقاله، کوشیده ایم به اختصار به معرفی نرم افزارها و وبگاه های مرتبط با متون، علوم و معارف حدیثی بپردازیم که مستقیما از سوی مرکز نور ارائه شده اند و از تولیدات اختصاصی آن به شمار می روند.
  • گزارش نشست علمی نقد و بررسی نرم افزار درایه النور / ناقدان: حجت الاسلام والمسلمین سرخه ای و مسجدی ارائه کنندگان:حجت الاسلام والمسلمین صفایی و مقیمی
    صفحه 75