فهرست مطالب

علوم گیاهان زراعی ایران - سال چهل و نهم شماره 4 (زمستان 1397)
  • سال چهل و نهم شماره 4 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1398/01/07
  • تعداد عناوین: 16
|
  • پرویز رضوانی مقدم *، راهله نقیبی، رضا قربانی، احمد بالندری صفحات 1-12
    کاسنی پاکوتاه با نام علمی pumilum Jacq. Cichorium یکی از مهم ترین گیاهان دارویی است که تقویت کننده کبد بوده ودر درمان نقرس و رماتیسم به کار میرود. این تحقیق به منظور بررسی تاثیر کودهای آلی و تلقیح میکوریزایی بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه گیاه دارویی کاسنی پاکوتاه آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 92-91 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل کاربرد کود آلی در چهار سطح (کود گاوی ، هیومیک اسید، فولویک اسید و شاهد) و تلقیح میکوریزایی درسه سطح (تلقیح با Glomus mosseae، تلقیح با Glomus intraradices و عدم تلقیح) در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که تلقیح گونه-های میکوریزا باعث افزایش تعداد شاخه جانبی، ارتفاع بوته، تعداد گل، تعداد دانه و وزن دانه در بوته گردید. در بین سطوح مختلف کودهای بیولوژیک، کاربرد قارچ میکوریزا گونه .mosseae G باعث افزایش عملکرد دانه به میزان 29 درصد نسبت به شاهد شد. کاربرد کودهای آلی نیز باعث بهبود اجزاء عملکرد دانه کاسنی پا کوتاه گردید، بطوریکه استفاده از کود گاوی باعث تولید بیشترین تعداد ساقه جانبی و ارتفاع بوته، همچنین کاربرد هیومیک اسید نیز باعث تولید بیشترین تعدا د گل و تعداد دانه در بوته و عملکرد دانه گردید. کاربرد هم زمان قارچ های میکوریزا و کود های آلی موجب افزایش عملکرد و اجزای عملکرد دانه کاسنی پاکوتاه شد.
    کلیدواژگان: فولویک، کودهای بیولوژیک، کود گاوی، گیاه دارویی، هیومیک
  • عاطفه صبوری *، احمدرضا دادرس، حنانه خوش چهره، امیر وطن پرست، حامد افلاطونی صفحات 13-24
    تنش خشکی همواره یکی از مهم ترین عوامل محدودکننده در تولید محصولات گیاهی بوده است. در تحقیق حاضر تعداد 142 لاین اینبرد نوترکیب برنج برنج حاصل از تلاقی ارقام شاه پسند و IR28 در بهار و تابستان 1394 در دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان مورد بررسی قرار گرفت. پس از ثبت عملکرد لاین ها در شرایط نرمال و تحت تنش خشکی، به منظور شناسایی لاین های متحمل به خشکی از شاخص های تحمل و حساسیت به تنش و نشانگرهای ریزماهواره پیوسته به خشکی استفاده شد. بر اساس نتایج تجزیه خوشه ای، کلیه لاین ها به چهارگروه تقسیم شدند. بر اساس این گروه بندی دو لاین (37 و 144) به همراه زیر گروه 11 عضوی، در مجموع بر اساس شاخص های GMP، STI و MP، به عنوان متحمل ترین لاین ها شناسایی شدند و میانگین عملکرد 13 لاین مذکور در شرایط بدون تنش و تنش خشکی بترتیب 086/5 و 678/4 تن در هکتار بدست آمد. به منظور اعتبارسنجی در جمعیت حاضر، برای نشانگرهایی که در مطالعات پیشین به عنوان نشانگر پیوسته به QTLهای مرتبط با تحمل به تنش خشکی شناسایی شده بودند، تجزیه رگرسیونی انجام شد. نشانگر RM7 برای همه متغیرهای وابسته، RM231 با عملکرد در هر دو شرایط، STI ، نشانگر RM302 با عملکرد در هر دو شرایط، GMP و MP ارتباط معنی دار داشتند و نشانگرهای RM12091، RM19367 و RM10793 در درجه بعدی اهمیت قرار داشتند. تجزیه ارتباط نشان داد 4/51 درصد از تغییرات عملکرد تحت تنش خشکی توسط نشانگرهای RM7، RM231، RM302، RM12091 و RM19367 توجیه شدند که می تواند نشاندهنده تایید اهمیت این نشانگرها در زمینه ژنتیکی حاضر باشد.
    کلیدواژگان: برنج، رگرسیون گام به گام، کمبود آب، نشانگرهای ریزماهواره، QTL
  • فرشاد صالحی، علی احمدی *، رضا بصیری، مجتبی میراب زاده صفحات 25-34
    مطالعه حاضر در سال زراعی 94-1393 در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با هدف تعیین رژیم رطوبتی مطلوب جهت بهبود راندمان مصرف آب و عملکرد گندم زراعی انجام شد.آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل سه رقم گندم زراعی (پیشتاز، سیوند و پارسی)، و 12 سطح رطوبتی به صورت ترکیبی (70، 90، 110 و 130 میلی متر تبخیر تجمعی در مرحله رویشی و سطوح 90، 110 و 130 میلی متر تبخیر تجمعی در مرحله زایشی) بودند که سطوح رطوبتی براساس میزان تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A اعمال گردید. اثرات اصلی رقم و رژیم رطوبتی بر تمامی صفات مورد مطالعه معنیدار شد. در بین ارقام مورد بررسی،رقم پیشتاز دارای بیشترین میزان عملکرد دانه بود که این برتری عملکرد با تعداد و وزن دانه بیشتر و نیز شاخص برداشت بالاتر این رقم هماهنگ بود. بالاترین میزان عملکرد دانه در تیمار شاهد (79T) مشاهده گردید و با افزایش فاصله آبیاری از 70 به 90، 110 و 130 میلی متر تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر کلاس A در مرحله رویشی، به ترتیب کاهش 15، 19 و 27 درصدی در میزان عملکرد دانه مشاهده شد. با این وجود در هر گروه تیمار آبیاری در مرحله رویشی (70، 90، 110 و 130)، با افزایش فاصله آبیاری از 90 به 110 و 130 میلی متر تبخیر تجمعی در مرحله زایشی کاهش معنی داری در عملکرد دانه ایجاد نشد که مقاومت نسبی مرحله زایشی در گندم نسبت به کاهش میزان رطوبت در دسترس را نشان می دهد.
    کلیدواژگان: عملکرد دانه، شاخص برداشت، راندمان مصرف آب، تشتک تبخیر
  • حسین دشتی *، زهره دهقان منشادی، خلیل ملکزاده، شهاب مداح حسینی صفحات 35-51
    36 ژنوتیپ گندم نان شامل6 رقم اصلاح شده و30 ژنوتیپ دیگر که از مناطق مختلف ایران و سایر کشورها جمع آوری و تهیه شده اند، در دو محیط رطوبتی (آبیاری نرمال و ‎کم‎آبیاری) در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در هر محیط ،مورد ارزیابی قرار گرفتند و با اندازه گیری میانگین عملکرد دانه در دو محیط برای هر ژنوتیپ، شاخص‎های تحمل و حساسیت به تنش محاسبه گردید و رابطه بین تعدادی از نشانگرهای ریز ماهواره مرتبط با تحمل به خشکی و میزان تحمل به خشکی ژنوتیپ های مورد بررسی مطالعه شد. گروه‎بندی ژنوتیپ‎ها بر اساس شاخص تحمل به تنش (STI)، میانگین هندسی بهره وری (GMP)، شاخص میانگین عملکرد (MP) و عملکرد دانه در متر مربع در شرایط تنش (Ys) و شرایط بدون تنش (Yp) با استفاده از تجزیه خوشه‎ای انجام شد و ژنوتیپ‎ها به سه گروه تقسیم شدند. ژنوتیپ‎های 113/11، 1553، 176، 198، 3798، 689، 894، 9016، 910، 99، کوهدشت، پیشتاز، زاگرس، سیوند و ژنوتیپ‎های 1637، سرداری، 2047، 2103، آذر2، 871، 890‎ به‎ترتیب به‏عنوان ژنوتیپ‎های متحمل و نیمه متحمل شناسایی شدند. تجزیه خوشه‎ای بر اساس نشانگر‎های ریز‎ماهواره نیز ژنوتیپ‎ها را به سه گروه تقسیم‎بندی نمود. مقایسه دندروگرام‎ها بیانگر ارتباط معنی‎دار بین تحمل به خشکی و نشانگرهای SSR بود. همچنین تجزیه رگرسیونی بین عملکرد در هر دو شرایط و شاخص‎های GMP وSTI , MP بعنوان متغیرهای وابسته و باندهای نشانگر بعنوان متغیر مستقل نشان داد که آغازگرهای (WMC179، WMC307 و WMC322 ) به عنوان موثرترین نشانگر در MAS برای بهبود عملکرد در شرایط تنش و بدون تنش می باشند.
    کلیدواژگان: گندم، تنش خشکی، شاخص، نشانگر‎های ریز ماهواره
  • فرهاد رجالی *، اشرف اسمعیلی زاد، کبری ثقفی صفحات 53-65
    به منظور بررسی تاثیر رابطه همزیستی میکوریزی بر جذب عناصر معدنی توسط گندم، آزمون گلخانه ای با یازده تیمار قارچی شامل دو سویه از گونه glomus mossea، دو سویه از گونه G. intraradices، دو سویه از گونه G . clarum، یک سویه از گونه G. etanicatum، یک سویه از گونه G. caledonium، یک سویه از گونه G. claroideum، یک تیمار شاهد بدون قارچ و یک تیمار مخلوط از گونه های فوق با جمعیت برابر با سه تکرار و در قالب طرح کاملا تصادفی در گلخانه بخش تحقیقات بیولوژی خاک در پاییز 1393به اجرا درآمد.
    نتایج این تحقیق نشان داد که درصد کلونیزاسیون ریشه با افزایش معنی داری در سطح احتمال 1 درصد، در زمان برداشت گیاه گندم به حدود 50 درصد سیستم ریشه ای رسید. بیشترین وزن خشک اندام هوایی در تیمار T7 (Glomus claroideum) با مقدار عددی 89/11 گرم مشاهده شد. همزیست شدن ریشه گیاه گندم با قارچ، جذب عناصر فسفر، پتاسیم و روی و همچنین افزایش وزن خشک اندام هوایی را در سطح احتمال پنج درصد در این تحقیق نمایان ساخت. بالاترین میزان جذب فسفر در تیمار T4 (Glomus intraradices) با مقدار عددی 9/29 میلی گرم، بالاترین میزان جذب پتاسیم به ترتیب در تیمارهایT7 (Glomus claroideum) و T11 (Mix مخلوطی از تمامی گونه ها با جمعیت برابر)، با مقدار عددی 95/175 و 41/173 میلی گرم در گلدان، و بالاترین میزان جذب روی در تیمار T11(Mix) با مقدار عددی 947/0 میلی گرم در گلدان مشاهده گردید. در بسیاری از شاخص های اندازه گیری شده، تیمار T11 (تیمار Mix)، نتیجه بهتری در پی داشت
    کلیدواژگان: تغذیه معدنی، کلونیزاسیون ریشه، گندم، میکوریز، وزن خشک اندام هوایی
  • رقیه محمدپوروشوایی *، احمد قنبری، براتعلی فاخری، محمود رمرودی صفحات 67-86
    آزمایشی در سال های 1393-1395 به صورت کرت های یک بار خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در پژوهشکده کشاورزی دانشگاه زابل اجرا شد. تنش خشکی در چهار سطح شامل 30، 50، 70 و 90 درصد آب قابل دسترس گیاه به عنوان عامل اصلی و کود در چهار سطح شامل نانوبیومیک، نیتروکسین، میکوریزا و عدم کاربرد کود به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. اثر متقابل سال، تنش خشکی و کود برای کلیه صفات مورد بررسی معنا دار شد. در تیمار آبیاری با 90 درصد رطوبت قابل دسترس و کود نانوبیومیک در سال دوم، بیشترین ارتفاع بوته (75/37 سانتی متر)، تعداد شاخه در بوته (01/47 شاخه)، وزن تر و خشک شاخ و برگ (به ترتیب60/86 و 82/31 گرم در بوته)، عملکرد پیکره رویشی (38/1750 کیلوگرم در هکتار)، درصد نیتروژن و فسفر برگ (35/13 و 742/0 درصد) به دست آمد. بالاترین درصد پتاسیم برگ (07/7 درصد)، درصد اسانس (575/1 درصد) و عملکرد اسانس (22/31 و 93/1716 گرم در بوته/کیلوگرم در هکتار) به تیمار آبیاری با 30 درصد رطوبت قابل دسترس و کود نانوبیومیک در سال دوم تعلق داشت. ترکیبات 1، 8 سینئول، -ترپینئول و لیمونن مهم ترین ترکیبات اسانس گیاه رزماری بودند. تنش خشکی موجب تغییر و کودهای نانوزیستی و زیستی موجب افزایش ترکیبات اسانس رزماری شدند. کود نانوبیومیک نسبت به سایر کودهای زیستی، توانست تنش خشکی را بهتر تعدیل نماید و موجب بهبود رشد، عملکرد پیکره رویشی و اسانس و ترکیبات اسانس رزماری شود. بنابراین، در راستای نیل به اهداف کشاورزی پایدار استفاده از آن جهت بهبود ویژگی های زراعی و بیوشیمیایی رزماری توصیه می گردد.
    کلیدواژگان: اکلیل کوهی، بیومیک، تنش کم آبی، روغن فرار
  • سولماز نادی *، رضاقلی میرفخرایی، علیرضا عباسی، مصطفی خدادادی صفحات 87-96
    در این تحقیق تنوع ژنتیک 22 رقم گندم نان با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره و صفات فیزیولوژیک مرتبط با تحمل به تنش سرمای دیررس بهاره در شرایط کنترل شده بررسی گردید. به این منظور آزمایش فاکتوریل با دو عامل رقم در 22 سطح و دما در 4 سطح C 8+ (شاهد)، C 2+، C 0 وC 2- در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی اجرا گردید. نتایج تجزیه واریانس حاصل از داده های فیزیولوژیک نشان داد که اثرمتقابل رقم در سرما در هر دو صفت در سطح احتمال خطای 1% معنی دار بود. بر اساس نتایج به دست آمده در صفت پرولین در تنش C 2-، بالاترین میزان پرولین، متعلق به رقم مغان2 و کمترین مقدار مربوط به رقم گلستان بود. همچنین در صفت فروکتان در تنش شدید، (C 2-)، بالاترین مقدار قند فروکتان متعلق به رقم اوحدی و کمترین مقدار مربوط به رقم دز بود که برای بررسی تنوع ژنتیکی در سطح مولکولی از 21 جفت آغازگر ریزماهواره استفاده شد که 11 جفت توانستند چندشکلی مطلوبی را نشان دهند و در مجموع 19 آلل شناسایی گردید. تعداد آلل های تولید شده با میانگین 27/2 آلل در هر مکان ژنی، از 2 تا 4 آلل متغیر بود. میانگین سطح اطلاعات چندشکلی (PIC) برابر 62/0 و از 09/0 تا 98/0 متغیر بود. نتایج حاصل از رگرسیون گام به گام ارتباط معنی دار 2 نشانگر واجد اطلاعات را به ترتیب با عناوین Xgwm174 و مرتبط با صفت پرولین در شرایط تنش شدید و Xgwm642 را با صفت فروکتان در شرایط شاهد نشان داد.
    کلیدواژگان: تجزیه کلاستر، فاصله ژنتیکی، محتوی اطلاعات چند شکلی، نشانگر مولکولی
  • گودرز احمدوند *، سمیه حاجی نیا صفحات 97-113
    به منظور بررسی اثر کشت مخلوط بر عملکرد کمی و کیفی ارزن و سویا در رژیم های مختلف آبیاری، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا در سال 1394، به صورت کرت های خردشده در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی رژیم های آبیاری در سه سطح (آبیاری پس از 60، 90 و 120 میلی متر تبخیر تجمعی آب از تشت تبخیر) و عامل فرعی الگوی کشت مخلوط جایگزینی در پنج سطح (33 درصد ارزن+ 67 درصد سویا (67 سویا: 33 ارزن)، 50 درصد ارزن+ 50 درصد سویا (50 سویا: 50 ارزن)، 67 درصد ارزن+ 33 درصد سویا (33 سویا: 67 ارزن) و تک کشتی سویا و ارزن) بودند. نتایج نشان داد بیشترین غلظت فسفر دانه ارزن (35/0 درصد) در نسبت (50 سویا: 50 ارزن) در رژیم آبیاری 60 میلی متر تبخیر و کمترین میزان آن (12/0 درصد) در کشت خالص ارزن در رژیم آبیاری 120 میلی متر تبخیر، مشاهده شد. بیشترین غلظت فسفر دانه سویا (27/0 درصد) در نسبت (50 سویا: 50 ارزن) مشاهده شد که 4/14 درصد در مقایسه با کشت خالص سویا، بیشتر بود. غلظت فسفر و روغن دانه سویا در رژیم آبیاری 120 میلی متر تبخیر در مقایسه با رژیم آبیاری 60 میلی متر تبخیر به ترتیب 7/40 و 14/26 درصد کاهش یافت. کشت مخلوط غلظت پروتئین دانه ارزن را افزایش داد. کشت مخلوط کارآیی مصرف آب ارزن و سویا را افزایش داد. نسبت کاشت (50 سویا: 50 ارزن) در رژیم آبیاری 60 میلی متر تبخیر، بیشترین نسبت برابری زمین 14/1 را به خود اختصاص داد.
    کلیدواژگان: آبیاری، الگوی کاشت، پروتئین، فسفر، نسبت برابری زمین
  • منیژه سبکدست نودهی *، محمد دشتکی، یوسف ساسانی، احمد رضایی زاده صفحات 115-123
    ببه منظور بررسی ,واکنش ژ نوتیپ های لوبیای معمولی نسبت به تنش خشکی و ارزیابی شاخص های تحمل خشکی تعداد 102 ژنوتیپ لوبیای معمولی موجود در بانک ژن گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران انتخاب و در قالب طرح آگمنت در سه تکرار در شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی در سال زراعی 2016 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران واقع در کرج در سال زراعی 2016 اجرا گردید. در شرایط بدون تنش بیشترین عملکرد در ژنوتیپ102 با میزان 4/322 و کمترین در ژنوتیپ 78 و 85 با 04/1 گرم در متر مربع بود. در تنش رطوبتی بیشترین عملکرد در ژنوتیپ 2 با 2/162 و کمترین در ژنوتیپ 77 با 1/1 گرم در متر مربع بود. نتایج تحلیل همبستگی بین شاخص های مقاومت به خشکی و عملکرد دانه نشان داد که شاخص تحمل تنش(STI) و شاخص میانگین بهره وری(MP) و میانگین هندسی(GMP) دارای همبستگی مثبت و معنی داری با عملکرد در هر دو شرایط می باشند و برای شناسایی ژنوتیپ های با عملکرد بالادر هر دو شرایط تنش و بدون تنش مناسب هستند. ترسیم نمودار چند متغیره بای پلات و مقایسه نتایج آن با نمودار سه بعدی نشان داد که ژنوتیپ های 100، 63، 47، 88 و 76 متحمل ترین ژنوتیپ ها بودند. تجزیه کلاستر براساس شاخص های مورد بررسی ، ژنوتیپ ها را در سه کلاستر گروه بندی کردکه ژنوتیپ ها متحمل (100، 102، 2) در کلاستر سوم قرار گرفتند. کلاستر اول شامل ارقام حساس می باشد و ژنوتیپ های نیمه متحمل در کلاستر دوم قرار گرفتند.
    کلیدواژگان: تنوع ژنتیکی، تنش غیر زیستی، آمار چند متغیره، نمودار بای پلات
  • هادی علی پور *، محمدرضا بی همتا، ولیاللهمحمدی، سیدعلی پیغمبری صفحات 125-136
    شناسایی رابطه بین عملکرد دانه و صفات مهم زراعی و آگاهی از روند تغییرات این صفات برای تعیین استراتژی برنامه های به نژادی بسیار حائز اهمیت است. بدین منظور، تعداد 313 ژنوتیپ شامل 203 شماره از توده های بومی ایرانی و 110 رقم زراعی کشور به صورت طرح آگمنت با 3 رقم شاهد نوید، پیشتاز و آذر در 7 بلوک ناقص در سال زراعی 94-1393 در مزرعه تحقیقاتی گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه تهران ارزیابی شدند. برای افزایش دقت و کاهش تغییرات محیطی، طرح آگمنت در سه موقعیت تکرار شد. تجزیه رگرسیون خطی بین صفات مورد بررسی با سال معرفی ارقام زراعی و سال جمع آوری توده های بومی نشان داد که صفات عملکرد دانه و وزن هزار دانه هم در ارقام زراعی و هم در توده های بومی در طول زمان افزایش معنی داری داشته اند در حالیکه صفت وزن سنبله فقط در ارقام زراعی افزایش معنی داری یافته بود. ارتفاع بوته و طول سنبله در ارقام زراعی کاهش معنی داری در طی تاریخ 74 ساله به نژادی نشان دادند ولی در توده های بومی تغییر معنی داری ایجاد نشده بود. ولی صفت تعداد دانه در سنبله که براساس نتایج تجزیه همبستگی، رگرسیون و تجزیه علیت به عنوان یکی از مهم ترین صفات موثر روی عملکرد دانه شناخته شده بود، در طول روند به نژادی هیچ گونه تغییر معنی داری اتفاق نیافتاده است. با توجه به اینکه ضریب تغییرات فنوتیپی و ژنتیکی بالایی در بین ارقام و توده های بومی برای این صفت مشاهده شده است، به نظر لازم است در برنامه های به نژادی در راستای انتخاب برای افزایش این صفت توجه بیشتری انجام شود.
    کلیدواژگان: گندم، ارقام زراعی، توده های بومی، تجزیه همبستگی، پیشرفت ژنتیکی
  • حمید مقبلی *، احمد غلامی، محمدرضا عامریان، حمید عباس دخت صفحات 137-149
    به منظور بررسی اثر غلظت (صفر، 20،40 و 60 درصد) و زمان محلول پاشی متانول (قبل از گلدهی و بعد از گلدهی) بر خصوصیات زراعی و ریخت شناسی کنجد، آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه جیرفت در سال 1395 انجام شد. نتایج نشان داد عامل غلظت متانول به طور معنی داری تمام صفات مورد مطالعه را تحت تاثیر قرار داد به گونه ای که بیشترین و کمترین میانگین بدست آمده به ترتیب مربوط به غلظت 40 درصد و شاهد بود. عامل زمان محلول پاشی نیز بر قطر ساقه اصلی، تعداد دانه، شاخص برداشت و وزن هزار دانه معنی دار بود و بیشترین و کمترین میانگین صفات به ترتیب در مرحله قبل و بعد از گلدهی بدست آمد. اثر متقابل غلظت و زمان محلول پاشی بر شاخص سطح برگ، تعداد برگ، تعداد کپسول، تعداد و طول شاخه های فرعی، ارتفاع بوته، وزن خشک و عملکرد دانه معنی دار شد. بیشترین میانگین این صفات در محلول پاشی متانول با غلظت 40 درصد در مرحله قبل از گلدهی بدست آمد. بر اساس یافته های این تحقیق می توان چنین نتیجه گیری کرد که متانول می تواند سبب افزایش میزان و کارایی فتوسنتز شده و تا حدود زیادی خصوصیات زراعی و ریخت شناسی کنجد را بهبود بخشید.
    کلیدواژگان: شاخص سطح برگ ، عملکرد دانه، محلول پاشی، مرحله گلدهی، وزن خشک
  • امین ابراهیمی *، محمدرضا عامریان، آرمان بیرقدار کشکولی صفحات 151-160
    با ابداع واکنش زنجیره ای پلی مراز در زمان واقعی تحول عظیمی در زمینه تجزیه بیان ژن در موجودات زنده ایجاد شد، چراکه یکی از روش های مناسب برای ارزیابی میزان بیان ژن ها محسوب می گردد. در این روش، برای ارزیابی دقیق بیان ژن کنترل خطا بین نمونه ها ضروری می باشد. روشی که به صورت گسترده برای کنترل خطا مورد استفاده قرار می گیرد، نرمال کردن سطوح RNA با یک ژن مرجع یا خانه دار می باشد. این مطالعه به منظور بررسی کارایی10 ژن خانه دار در گیاه برنج در شرایط تنش شوری انجام شد. تیمار شوری صفر و 300 میلی مولار بعد از گذشت 8 هفته از رشد گیاهان اعمال گردید. همچنین در زمان های صفر، 6، 12، 24، 48 و 72 ساعت پس از اعمال تیمار شوری، از اندام های ریشه و برگ نمونه گیری صورت گرفت. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار geNorm نشان داد که ژن های eIF-4a و ACT7 در بافت ریشه و ژن های GAPDH و ACT11 در بافت برگ به عنوان پایدارترین ژن های مرجع می توانند در نرمال سازی مطالعات بیان ژن مورد استفاده قرار بگیرند. بر اساس آماره توصیفی در برنامه BestKeeper ژن eIF-4a در اندام ریشه و ژن های UBQ10 و eIF-4a در اندام برگ دارای بیشترین همبستگی با شاخص BestKeeper (به ترتیب 885/0، 891/0و 886/0) می باشد. در مجموع نتایج این تحقیق نشان داد که ژن های eIF-4a، ACT7، UBQ10 ، GAPDH و ACT11 می توانند به عنوان ژن های مرجع مناسب در گیاه برنج به منظور نرمال سازی داده های بیانی مورد استفاده قرار بگیرند.
    کلیدواژگان: برنج، واکنش زنجیره ای پلی مراز زمان واقعی، تنش شوری، ژن مرجع، BestKeeper
  • رضا عطایی، علی مقدم، علی آذری نصرآباد، خلیل چابک، علیرضا صابری، بهنام زند، سیدعلی طباطبایی، خالد میری، وحید رهجو، محمد رزمی چرمخوران صفحات 161-173

    به منظور بررسی پایداری ارزن دم‌روباهی، شش ژنوتیپ ارزن دم‌روباهی (پنج ژنوتیپ جدید و رقم باستان به عنوان شاهد) در شش منطقه (کرج، گنبد، ورامین، یزد، ساری و بیرجند) طی دو سال در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی و در چهار تکرار کشت گردید. نتایج تجزیه مرکب برای صفات مورد بررسی (تعداد پنجه، تعداد برگ، تعداد روز تا گلدهی، ارتفاع، عملکرد علوفه تر، عملکرد علوفه خشک و عملکرد دانه) نشان داد ارقام و محیط‌های مورد آزمایش اختلاف معنی‌داری با یکدیگر دارند و اثرات متقابل ژنوتیپ و محیط از لحاظ آماری معنی‌دار بود. تمامی ژنوتیپ‌ها به‌جز ژنوتیپ G4 میانگین عملکردی (علوفه) بالاتر از رقم شاهد داشتند. میانگین کل آزمایش 76/24 تن در هکتار بود و میانگین عملکرد کلیه ارقام به‌جز دو ژنوتیپ G3 و G5 کمتر از میانگین کل بود. بررسی پایداری ارقام به روش‌های مختلف نشان داد ژنوتیپ G5 علاوه بر عملکرد بالا از پایداری خوبی به کلیه محیط‌های مورد آزمایش داشت. نتایج همبستگی بین آماره‌های مختلف پایداری و عملکرد نشان داد دو آماره شاخص برتری ژنوتیپ (Pi) و رتبه‌بندی ژنوتیپ‌ها (S1) دارای همبستگی منفی با عملکرد علوفه بودند و آماره‌های خوبی برای گزینش هم‌زمان ژنوتیپ‌های پایدار با عملکرد بالا بودند. آماره‌های پایداری انحراف از رگرسیون، واریانس پایداری شوکلا و اکووالانس ریک هم‌ارز یکدیگر بودند و امکان جایگزینی این آماره‌ها با یکدیگر در برنامه‌های اصلاحی وجود دارد. به طور کلی نتایج این آزمایش نشان داد ژنوتیپ G5 علاوه بر عملکرد بالا، از پایداری خوبی به کلیه محیط‌ها برخوردار بود و می‌تواند به عنوان یک رقم جدید در آینده معرفی شود.

    کلیدواژگان: ارزن دم روباهی، تجزیه پایداری، رقم باستان، عملکرد علوفه
  • مصعومه خاتمی، محمود رمرودی*، محمد گلوی صفحات 175-184

    به منظور بررسی تاثیر کودهای فسفره شیمیایی و زیستی بر ویژگی‌های مورفولوژیک و عملکرد گل و اسانس گیاه دارویی بابونه در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 95-1394در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زابل انجام شد. عامل اصلی تنش خشکی شامل: آبیاری بر اساس 90، 70 و 50 درصد ظرفیت زراعی و عامل فرعی انواع کود فسفره شامل: شاهد (عدم مصرف کود)، 100درصد کود فسفره شیمیایی 50 درصد کود فسفره شیمیایی + کود زیستی فسفات بارور2 و کود زیستی فسفات بارور2 در نظر گرفته شدند. بر اساس نتایج ارتفاع بوته، قطر ساقه و طبق تحت تاثیر تنش خشکی و کود قرار گرفتند. با افزایش شدت تنش از 90 تا 50 درصد ظرفیت زراعی از میزان ارتفاع بوته، قطر ساقه و طبق کاسته شد و کاربرد تلفیقی کودها نیز بیشترین تاثیر را بر ویژگی‌های فوق داشت. برهمکنش تنش خشکی و کود بر تعداد گل در بوته، تعداد ساقه اصلی، وزن خشک بوته، عملکرد گل و اسانس معنی‌دار شد. بیشترین تعداد گل در بوته، تعداد ساقه اصلی، وزن‌ خشک بوته، عملکرد گل و اسانس از تیمار عدم تنش با کاربرد تلفیقی کودها حاصل شد. بر اساس نتایج، برای بهبود ویژگی‌های مورفولوژیک و عملکرد گل و اسانس گیاه دارویی بابونه کاربرد تلفیقی کودهای فسفره و آبیاری متداول مناسب خواهد بود.

    کلیدواژگان: تعداد گل، تلفیق کود زیستی و شیمیایی، سوپرفسفات، فسفات بارور، عملکرد اسانس
  • مهدی جودی صفحات 185-194

    هدف تحقیق حاضر مطالعه نحوه ارتباط بین تولید ماده خشک (عملکرد بیولوژیک) و توان تولید دانه در گندمهای ایرانی بود. آزمایش در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان در سال زراعی 90-1389 اجرا گردید. تعداد 81 رقم گندم در شرایط آبی و در قالب طرح لاتیس ساده با دو تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد عموما ارقام جدید گندم در مقایسه با انواع قدیمی دارای عملکرد دانه بالا بودند. چنین روندی در مورد شاخص برداشت و تعداد دانه در متر مربع نیز دیده شد. ارقام قدیمی و جدید از نظر عملکرد بیولوژیک و وزن هزار دانه تفاوت معنی داری نداشتند. تجزیه همبستگی نشان داد که ارتباط مثبت و معنی داری بین عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک وجود دارد که مغایر با روند تغییرات عملکرد بیولوژیک در طی روند اصلاحی گندم می باشد. به نظر می رسد مقدار تولید ماده خشک در گندمهای جدید در قبل از گرده افشانی پایین ولی در بعد از گرده افشانی به دلیل تامین مواد فتوسنتزی دانه های افزایش یافته بالا باشد. این امر باعث می شود ارتباط بین عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه مثبت و معنی دار ولی تفاوتی بین ارقام قدیمی و جدید از نظر عملکرد بیولوژیک دیده نشود.

    کلیدواژگان: ارقام قدیمی و جدید، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، گندم
  • سهیلا پورحیدرغفاربی*، حمید رحیمیان مشهدی، حسن علیزاده، سیروس حسن نژاد صفحات 195-210

    به منظور بررسی اثرات اسید سالسیلیک روی ذرت، علف‌های هرز و کارایی برخی علفکش‌ها آزمایشی مزرعه‌ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه تبریز در سال 1394 اجرا شد. فاکتور اول 10 سطح شامل 8 تیمار علفکشی (بنتازون، نیکوسولفورون، توفوردی + ام‌سی‌پی‌آ، بروموکسینیل + ام‌سی‌پی‌آ، ریم سولفورون، نیکوسولفورون+ریم سولفورون، مزوتریون + اس‌متاکلر + تربوتیلازین، یدوسولفورون + فورام سولفورون + تین‌کاربازن) و 2 تیمار شاهد (عاری از علف‌هرز و آلوده به علف‌هرز) و فاکتور دوم محلول پاشی اسید سالسیلیک در 2 سطح (شامل 0 (آب مقطر) و اسید سالسیلیک 1میلی‌مولار) بود. نتایج نشان داد که اسید سالسیلیک، قادر است سطح برگ، وزن خشک برگ و ساقه ذرت را افزایش دهد. این افزایش در تیمارهای علفکشی موفق در کنترل علف‌های هرز چشمگیرتر بود. در تیمار شاهد آلوده به علف‌هرز، اسید سالسیلیک تراکم و وزن خشک سلمه‌تره به عنوان علف‌هرز غالب مزرعه افزایش داد. بنابراین در حضور علف‌های هرز اسید سالسیلیک بیشتر به نفع علف هرز می‌باشد. نیکوسولفورون عملکرد ضعیفی در کنترل علف‌های‌هرز داشت و کاربرد اسید سالسیلیک تراکم و وزن خشک علف‌های‌هرز را افزایش داد. بروموکسینیل + ام‌سی‌پی‌آ، مزوتریون + اس‌متاکلر + تربوتیلازین و توفوردی + ام‌سی‌پی‌آ موفق‌ترین علفکش‌ها در کاهش تراکم و وزن خشک علف‌های‌هرز بودند و کارایی آن‌ها تحت تاثیر اسیدسالسیلیک کاهش نیافت. بنابراین در تیمارهای علفکشی با کارایی ضعیف در کنترل علف های هرز، کاربرد اسیدسالسیلیک بیشتر به نفع علف‌هرز خواهد بود. براساس نتایج بدست آمده، کاربرد اسید سالسیلیک با علفکش‌های ضعیف در کنترل علف‌های-هرز توصیه نمی‌شود.

    کلیدواژگان: اسید سالسیلیک، بیوماس، تراکم، علفکش، عملکرد ذرت
|
  • Parviz RezvaniMoghadam * Pages 1-12
    In order to investigate the effects of organic fertilizers and mycorrhiza inoculation on yield and yield components of dwarf chicory (Cichorium pumilum Jacq.), an experiment was conducted as factorial layout based on randomized complete block design with three replications at research farm of Ferdowsi University of Mashhad in 2012-2013 growing seasons. Experimental treatments were all combinations of organic fertilizers at four levels (cow manure, humic acid, fulvic acid and control) and mycorrhiza inoculation at three levels (inoculation with Glomus mosseae, G. intraradices and control without inoculation). The results showed that the mycorrhiza species increased the number of lateral branches, plant height, number of inflorescence per plant, number of seed and seed weight per plant. Application of G. mosseae led to increasing of seed yield as 29% higher than control treatment. Using organic fertilizers improved seed yield. The highest number of lateral branches and plant height were obtained in cow manure treatment and the highest number of inflorescence, number of seeds per plant and seed yield were shown in humic acid treatment. Furthermore, integrated mycorrhizae and organic fertilizers treatments increased yield and yield components of dwarf chicory.
    Keywords: Biological fertilizers, Fulvic, Humic, Medicinal plant, Organic Fertilizer
  • Atefeh Sabouri * Pages 13-24
    Drought stress is considered as one of the most important limiting factors in plant production. In the present study, 142 recombinant inbred lines (RILs) derived from IR28 and Shahpasand were investigated in Faculty of Agricultural Sciences University of Guilan during spring and summer 2015. After recording of yield under normal and drought stress conditions, in order to determine the drought tolerant lines were used tolerance indices and microsatellites markers that identified as linked to drought stress. According to the cluster analysis results, all of lines were divided to four groups. In this grouping two lines (37 and 144) a long with another sub group with 11 lines were most tolerant lines based on tolerance indices (GMP, STI and MP). Average yield of these 13 lines under normal and drought stress condition were 5.086 and 4.678 t/ha respectively. In order to validate identified markers for drought stress identified in previous studies, a stepwise regression was performed. The marker RM7 for all dependents variables, RM231 for yield under two conditions, STI and RM302 for yield under two conditions, GMP, and MP were significant and thereafter RM12091, RM19367 and RM10793 were the next important markers. Association analysis revealed 51.4% of variation of yield under drought stress was explained by RM7, RM231, RM302, RM12091 and RM19367 markers that can be indicative a confirmation of these markers importance in present genetic background.
    Keywords: Rice, Stepwise regression, Water deficit, Microsatellite markers, QTL
  • Farshad Salehi, Reza Basiri, Mojtaba Mirabzadeh, Ali Ahmadi * Pages 25-34
    The present study was conducted at the research farm of Agriculture College and Natural Resources at the University of Tehran as a randomized complete block design (RCBD) with three replications in 2014-2015. The aim of this study was the determination of optimum moisture regimes to maximum yield and water use efficiency in wheat plant. Three varieties of wheat included (Pishtaz, Sivand and Parsi), and 12 moisture regimes (70, 90, 110 & 130 mm cumulative evaporation at vegetative growth stage and 90, 110 & 130 at reproductive growth stage). in the following, the moisture levels were applied based on the evaporation rate from class A evaporation pan . The main effects of cultivar and moisture regimes had significant effects on all studied traits. Among the surveyed cultivars in the current study, the highest yield was recorded in Pishtaz cultivar, this superiority had been shown with the highest grain yield as well as the highest number of grains, 1000-grain weight and harvest index. The highest yield was observed in control moisture regime (T79), and increasing the time of irrigation intervals from 70 to 90, 110 or 130 mm cumulative evaporation from pan evaporation class A, grain yield decreased approximately 15, 19 and 27%, respectively. However, per irrigation treatment group of vegetative growth stage (70, 90, 110 & 130), increasing intervals irrigation from 90 to 110 and 130 mm cumulative evaporation at reproductive growth stage did not cause a significant reduction in grain yield.
    Keywords: Grain yield, harvest index, water use efficiency, pan evaporation
  • hossein dashti*, zohreh dehghan manshadi, khalil malekzadeh, Shahab Maddah Hosseini Pages 35-51
    36 bread wheat genotypes including 6 improved and introduced cultivars and 30 other genotypes that are collected and prepared from different regions of Iran and other countries were evaluated in two irrigation conditions (normal and limited irrigation) in two separate randomized complete block design with three replications in both moisture conditions. By measuring the average yield for each genotype in each environment, tolerance and stress susceptibility indices were calculated and the relationship between a number of micro satellite markers (associated with drought tolerance) and drought tolerance of genotypes were studied. The genotypes were divided into three groups( tolerant, semi tolerant and susceptible) by cluster analysis based on Stress Tolerance Index (STI), Geometric Productivity Mean (GMP), Mean Performance (MP) and Yield Index (YI) as well as grain yield under stress conditions .
    Genotypes 11.113, 1553, 176, 198, 3798, 689, 894, 9016, 910, 99, Kohdasht, Pishtaz, Zagros, Sivand And Genotypes 1637, Sardari, 2047, 2103, Azar 2, 871, 890 were identified as tolerant and semi tolerant genotypes respectively. Cluster analysis based on micro satellite markers also divided the genotypes into three groups. Comparison of dendrograms revealed a significant relationship between drought tolerance and SSR markers. As well as , regression analysis between the grain yield in both conditions, GMP, STI, MP as dependent and marker bands as independent variables showed that(WMC179 , WMC307 and WMC322) are the most effective marker in( MAS) for improving yield under stressed and non-stress conditions.
    Keywords: wheat. Drought tolerance, index, SSR markers
  • Farhad Rejali * Pages 53-65
    In order to study the effect of symbiosis interaction of Mycorrhizae Arbuscular on mineral uptake in wheat ( Pishtaz cultivar), a greenhouse test with 11 treatments (2 species of Glomus mossea, 2 species of G. intraradices, 2 species of G. clarum, 1 species of G. etanicatum, 1 species of G. caledonium, 1 species of G. claroideum, 1 control treatment without mycorrhiza inoculation, a mix treatment with different species was done in greenhouse of biology department of Soil and Water Research Institute in completely randomized design.
    Result showed that root colonization percentage was significantly (1% probability) increased in harvest time of wheat and reached to 50% of root system. Maximum shoot dry weight was in T7 (G. claroideum) and it was 11.89 g per pot. Wheat root symbiosis with fungi, increased uptake of P, K, Zn and shoot dry weight (5% probability). Maximum P uptake was in T4 (G. intraradices) and it was 29.9 mg per pot. Maximum K uptakes were in T7 (G. claroideum) and T11 (mix treatment with different species), they were 175.95 and 173.41 mg per pot respectfully. Maximum Zn uptake was in T11 and it was 0.947 mg per pot. T11 had better results in most of measured parameters comparing to other treatments.
    Keywords: Mineral nutrition, Root colonization, Mycorrhiza, shoot dry weight
  • roghayeh mohammadpour vashvaei *, Ahmad Ghanbari, Barat Ali Fakheri, Mahmood Ramroudi Pages 67-86
    In this regard, an experiment was conducted in a split plot based on randomized complete block design with three replications, at the Agricultural Research Institute of Zabol University, during growing season of 2014, 2015 and 2016 years. Main plots consisted of irrigation with 30, 50, 70 and 90% of available water and subplots including plant nutrition with bioumik, nitroxin, mycorrhiza, and no fertilizer. Interaction of year, drought stress and fertilizer was significant for all studied traits. The highest plant height (37.75 cm), number of branches per plant (47.01), fresh and dry weight of herb (86.60 and 31.82 g.plant-1, respectively), foliage yield (1750 Kg.ha-1) and leaf nitrogen and phosphorus (13.35 and 0.742%) were belonged to treatment of irrigation with 90% available water and bioumik fertilizer in second year. The maximum potassium concentration (7.07%) and essential oil percentage (1.575%) and yield (31.22 and 1716.93 g.plant-1/Kg.ha-1) were obtained by irrigation with 30% available water and bioumik fertilizer in second year. Compounds of 1, 8 cineole, b-terpineol and limonene were the most important compounds of rosemary essential oil. Drought stress was caused changes and bio and nano bio-fertilizers were increased essential oil composition of rosemary. Bioumik than other fertilizers, amend better drought stress and improved the growth, foilage and essential oil yield and its compounds of rosemary. Thus, in order to achieve sustainable agriculture, it is recommended to improve agronomic and biochemical properties of rosemary.
    Keywords: Bioumik, rosemary, water deficit stress, volatile oil
  • solmaz nadi *, reza Gholi mirfakhraii, Mostafa Khodadadi Pages 87-96
    In this study, the genetic diversity of 22 bread wheat cultivars was investigated through microsatellite markers and physiological traits under controlled condition. For this purpose an experiment was implemented via those varieties with four treated levels of cold stress (8 (control), +2, 0, -2 Celsius) in factorial arrangement in a randomized completely block design (RCBD). Results of variance analysis showed the effects of interaction between cultivars spring cold levels is signification at the 1% probability of error level. According the results of trait Proline content in -2ºC, The highest level of this trait belongs to Moqane2 and the Golestan was the lowest one. Fructan content, Also in this level of cold stress, showed Ohadi and Dez cultivars, respectively. To investigate the genetic diversity at the molecular level were used from 21 microsatellite primer pairs. The 11 pairs of them could show good polymorphism and totally identified 19 alleles. The mean number of produced alleles was 2.27 alleles per marker locus and the range of alleles at loci was 1 to 4. The polymorphic information contents (PIC) values of the loci had ranged from 0.09 t0 0.98 with average 0.62. Results of stepwise regression, shows the significant relationship 2 markers, Xgwm174 Proline-related traits in intense stress condition and Xgwm642 with fructan-related In terms of control.
    Keywords: Allelic diversity, Cluster analysis, Genetic distance, Molecular marker, polymorphic information contents (PIC)
  • Goudarz Ahmadvand *, somayeh hajinia Pages 97-113
    To investigate the effects of intercropping on yield quantity and quality of soybean (Glycine max (L.) Merr.) and millet (Panicum miliaceum L.) in irrigation regimes, the experiment was carried out as a split-plot based on a randomized complete block design with three replications at the Research Station of Agricultural Faculty of Bu-Ali Sina University, 2015. The main factor included three levels of irrigation regimes (irrigation after 60, 90 and 120 mm cumulative evaporation from pan class A) and five levels of replacement intercropping consisted of monoculture of soybean, monoculture of millet, 67 % soybean+ 33 % millet (67Soybean:33Millet), 50 % soybean+ 50 % millet (50Soybean:50Millet) and 33 % soybean+ 67 % millet (33Soybean:67Millet) as subplot. The results showed that the highest grain phosphorus concentration of millet (0.35 percent) was obtained from (50Soybean:50Millet) ratio in irrigation regimes after 60 mm evaporation, and the lowest one (0.12 percent) was observed in monoculture of millet in irrigation regimes after 120 mm evaporation. The highest grain phosphorus concentration (0.27 percent) of soybean was observed in (50Soybean:50Millet) ratio, that was 14.4 percent, higher than monoculture of soybean. Grain phosphorus and oil content reduced in irrigation regimes after 120 mm evaporation were about 40.7 and 34.8 percent, respectively, compared to irrigation regimes after 60 mm evaporation. Intercropping increased protein content of millet. Intercropping increased the water use efficiency of soybean and millet. Maximum value of LER (1.14) was achieved in (50Soybean:50Millet) intercropping in irrigation regimes after 120 mm evaporation.
    Keywords: Intercropping, Irrigation, Land Equivalent Ratio, Protein, Phosphorus
  • manijeh sabokdast nodehi *, Mohammad Dashtaki, Joseph Sassani, ahmad rezaizadeh Pages 115-123
    In order to evaluate and select drought tolerance genotypes in common bean and identify the best indices for drought tolerance, an experiment was conducted at research field University of Tehran in Karaj in 2015-2016 growing season. In this study, 102 common bean genotype were evaluated in an augment design under normal irrigated and drought stress (non-irrigation from flowering stage until the end of growing season) condition. Average values of grain yield and drought tolerance indexes and simple correlation coefficients of indexes with irrigation and dry farm yield showed that indices including MP, GMP and STI were the most suitable criteria for screening bean’s genotypes. In 3-dimensional graphs, referring to MP, STI, and GMP indexes and grain yield under dry farming and irrigation condition, 100,63,47,88 and 76 genotypes were identified as genotypes with high production and tolerant to intensive drought in A group. Actually these genotypes yielded most under both irrigation and dry farming conditions.
    Cluster analysis based on investigating indices and yield under drought stress and non-stress conditions showed that genotypes was grouped in three clusters and most of drought tolerant genotypes with high yield were grouped in third cluster, while most of sensitive genotypes to drought stress were grouped in the second cluster.
    Keywords: abiotic stress, biplot, genetically variation, multivariate statistics
  • Hadi Ali Pour *, Mohammad Reza Bihamta, Valiollah Mohammadi, Seyed Ali Peyghmbari Pages 125-136
    It is of great importance in breeding strategies to know the relationship between grain yield and main agronomic traits and understand the trend of changes in traits during breeding history. To meet these objectives, 313 Iranian wheat genotypes including 203 Iranian landraces and 110 Iranian cultivars were planted in an augmented design along with three check cultivars repeated in seven blocks in 2014 on the research field of Agronomy and Plant Breeding, University of Tehran. In order to increase accuracy and decrease environmental variation, the experiment has been replicated in three different location. Linear regression analysis between investigated characteristics and year of cultivar release and year of collection of landraces showed that the grain yield and thousand grain weight were significantly increased in both cultivars and landraces while spike weight was only significantly increased in the cultivars. Plant height and spike length were significantly decreased only in the cultivars during 74 years of breeding programs. No significant changes, however, was observed in the landraces. Although the number of grain/spike was known as the most important and effective traits on grain yield based on the results of correlation and path analyses, there was no any significant change for this trait during breeding programs. Since there were high phenotypic and genetic coefficient of variation for this trait, it could be one the most important traits in future breeding programs.
    Keywords: Wheat, cultivars, landraces, correlation analysis, genetic gain
  • hamid moghbeli *, Ahmad Gholami, mohamadreza Amerian, Hamid Abbasdokht Pages 137-149
    In order to evaluate the effects of methanol concentration (0,20-40, 60% v/v) and methanol spraying time (before and after flowering) on yield and some morphological characteristics of sesame, a field experiment was performed at the research farm of Jiroft University in 2016. The trials arranged in a factorial experiment based on a randomized complete block design with four replications. Based on results, Methanol concentration had significant effects on all studied characteristics in experiment, so that the highest and lowest mean value was related to the 40% methanol concentration and control respectively. Methanol spraying time significantly influenced on stem diameter, seed number, harvest index and 1000 seed weight so that the highest and lowest mean was obtained at before and after flowering respectively. The interaction of methanol concentration and methanol spraying time were significant on leaf area index, leaf number, length branches, number of lateral branches, number of capsules, seed number, plant height, shoot dry weight and seed yield. The best treatment in this study was a foliar application with 40% methanol concentration in the pre-flowering stage. According to the results, it can be concluded that the use of methanol could greatly improve the yield, and morphological characteristics of sesame.
    Keywords: flowering stage, foliar application, leaf area index, seed yield, shoot dry weight
  • Mohammad Reza Amerian, Arman Beyraghdar Kashkooli, Amin Ebrahimi * Pages 151-160
    A significant progress has been made in the expression profiling of living organism with invention of real time PCR, because this method is one of the suitable methods for evaluating the expression of genes. In this method, it is crucial to control the error observed between samples. Normalization with a house keeping gene is widely utilized to check the errors observed among samples in this method. In the current study, we evaluated expression patterns of 10 housekeeping genes under salinity stresses. We treated the eight- week old plants under salinity stress at concentrations of 0 and 300 Mm. Samples of leaves and roots were collected from the treated plants at 0, 12, 24, 48 and 72 hour post treatment. Expression analysis of the obtained data was performed via geNorm software and it was shown that the eIF-4a as well as ACT7 genes in the root tissues and GAPDH and ACT11 in the leaf tissues was constitutively expressed. Based on the results gained from the analysis trough Best Keeper, the eIF-4a gene (in root) and UBQ10 and eIF-4a (in leaf) showed the highest correlation with the index of Best keeper. Thus, we concluded that the eIF-4a, ACT7, GAPDH, UBQ10 and ACT11 genes could be considered as suitable housekeeping genes to be used in the normalization of the derived from Rice.
    Keywords: Oryza sativa, Real time PCR, Salinity stress, Reference gene, BestKeeper
  • Reza Ataei, Ali Moghaddam, Ali Azari, Nasrabad, Khalil Chabok, Alireza saberi, Behnam Zand, Sayyed Ali Tabatabaei, Khaled Miri, vahid rahjoo, mohammad Razmi, Charmkhoran Pages 161-173

    In order to stablity analysis of foxtail millet, six foxtail millet genotypes (five new genotyps and Bastan as control) were cultivated in six locations (Karaj, Gonbad, Varamin, Yazd, Sari and Birjand) across two years in a randomized complete block design with four replications. the results of combined analysis for studied traits (number of tillers, number of leaves, days to flowering, height, fresh forage yield, dry forage yield and seed yield) showed that the cultivars and environments main effects and intraction between cultivars and environments were statistically significant. all of the studied genotypes except G4 had forage yield higher than Bastan (control). the total mean (fresh forage yield) was 24.76 t/ha and the average of all cultivars except G3 and G5 was lower than total mean. the results of the stability analysis by differnrt methods showed that G5 was high yield and stable genotype in the studied environments. spearman's rank correlation between forage yield and stabilty parameters showed strong negative correlation between forage yield and superiority index (Pi) and ranking (Si). these results indicated thet use of Pi and S1 for simultanious selection of stable and high yielding foxtail millet genotypes would be efficent. reggersion deviation, Wricke oekovalenz and Shukla stability variance are equivalent in ranking genotypes for stability and could be substituted with each other in breeding programs. in conclusion, the results showed that G5 had high yield and good stability to all environments and could be introduced as a new cultivar.

    Keywords: Bastan, Forage yield, Foxtail millet, Stabilty analysis
  • M. Khatami, M. Ramroudi, and M. Galavi Pages 175-184

    In order to evaluate the effect of drought stress, chemical and biological phosphorus fertilizers on morphological traits, flower and essential oil yield of chamomile, an experiment was conducted in Zabol University Research Field, during 2016. The experiment was done as split plot based on randomized complete block design with three replications. Main plots were drought stress including; irrigation after 90, 70 and 50 % of field capacity (FC) depletion and the sub plots were phosphorus fertilizers including; non fertilizer, 100 % chemical phosphorus, combined of 50 % of phosphate fertilizer + biofertilizers (Phosphate B-2), biological fertilizer (Phosphate B-2). The results showed that plant height, stem and head diameter were affected by drought stress and fertilizer. By increasing the stress intensity from 90 (control) to 50% of FC plant height, stem and head diameter was reduced and application of 50 % from chemical and biological fertilizers showed the most influence. Interaction between drought stress and fertilizer on number of main stem, number of flower per plant, dry weight of plant, flower and essential oil yield were significantly affected. The highest number of main stem, number of flower per plant, dry weight of plant, flower and essential oil yield was obtained from non-stress with chemical and biological phosphorus combination. Based on the results, in order to improve the morphological traits, flower and essential oil yield of chamomile the combined application of chemical and biological phosphorus fertilizers with conventional irrigation will be appropriate.

    Keywords: Chemical, biological phosphorus combination, Essential oil yield, Number of flower, Phosphate barvare, Super phosphate
  • Mehdi Joudi Pages 185-194

    The aim of this research was to study the association between dry matter accumulation (biological yield) and grain yield in Iranian wheat cultivars. The experiment was performed at Moghan College of Agriculture and Natural Resources research farm during 2010-2011 growing season. The plant materials (81 wheat cultivars) were evaluated using a simple lattice design with two replications under well-watered condition. Generally, modern wheat cultivars showed high values of grain yield when they compared with the old ones. This trend was also observed in the cases of harvest index (HI) and grain number per square meter. There were no significant differences in biological yield and thousand grain weight between old and new cultivars. Analysis of correlation showed significant and positive association between grain yield and biological yield which is not consistent with the lack of consistent increases in biological yield through breeding activity in the past. Is seems that modern wheat cultivars have lower amount of pre-anthesis dry matter accumulation than the old cultivars. But, they produce more photoassimilates after anthesis because of increased grain number. Therefore, albeit not significant increases in biological yield through breeding, the grain yield correlated positively with biological yield.

    Keywords: Biological yield, Grain yield, Old, new cultivar, Wheat
  • Soheila Porheidar Ghafarbi, Hamid Rahimian Mashhadi, Hassan Alizade, Sirous Hassannejad Pages 195-210

    In order to assess the effects salicylic acid (SA) on corn, weeds, and some herbicide efficiency, a factorial experiment with two factor as randomized complete block (RCB) designed with three replications was conducted research field of university of Tabriz- Iran in 2015. The first factor 10 levels including 8 herbicide treatments (Bentason, Nicosulfuron, 2,4-D + MCPA, Bromoxynil + MCPA, Rimsulfuron, Nicosulfuron + Rimsulfuron, Mesotrion + S-metolacholor + Terbuthlazine, Udosulfuron + Foramsulfuron + Tincarbason), and 2 controls treatments (weed free and weed infest), and the second factor was SA with 2 levels (0 (distilled water), and 1 mM SA). Results show that SA can increase corn leaf area, and dry weight of leaf and stem. This increase was outstanding in herbicides that could successfully control weeds. SA in weed infested treatment, increased common lambesquraters (Chenopodium album L.) density and dry weight, as the main weed species observed in the field. So in presence of weeds, SA is more benefit for weeds. Nicosulfuron was weak in weed control, and SA application increased weeds density and dry weights. Bromoxynil + MCPA, Mesotrion + S-metolacholor + Terbuthlazine, and 2,4-D + MCPA were successful herbicides in reduction weeds density and dry weight, and their efficiency was not reduced in presence of SA. Therefore, in herbicide treatments with weak efficiency in weed control, usage of SA is more benefit for weeds. According to obtained results, applying SA is not recommended with weak efficiency herbicides in weed control.

    Keywords: Biomass, corn yield, Density, herbicide, salicylic acid