فهرست مطالب

پردازش و مدیریت اطلاعات - سال سی و چهارم شماره 2 (پیاپی 96، زمستان 1397)
  • سال سی و چهارم شماره 2 (پیاپی 96، زمستان 1397)
  • 516 صفحه،
  • تاریخ انتشار: 1397/12/10
  • تعداد عناوین: 18
|
  • اسرین رحمانی، سید محمد باقر نجفی*، محمد شریف کریمی صفحات 487-516
    جوامع بشری در عرصه زندگی اقتصادی-اجتماعی با سه انقلاب اساسی کشاورزی، صنعتی و اقتصاد دانش بنیان، روبه رو بوده اند. در طی این انقلاب ها نه تنها ساختار اقتصادی بلکه ساختار اجتماعی و فرهنگی نیز تحول یافته است. هم اکنون بیش از دو دهه است که سومین انقلاب یعنی عصر اقتصاد دانش بنیان آغاز شده است. عصری که در آن کاربرد دانش مهم ترین عامل تولید است و بیش از هر عامل دیگری پیش برنده صنایع و پایه گذار پیشرفت های اقتصادی است. شرایط عصر حاضر و دگرگونی های ژرف آن، دولت ها را برآن داشته که تمهیدات ویژه ای در راستای تحقق امر توسعه پیش بینی نمایند. فرآیند توسعه در این عصر منوط به انتخاب درست دانش های پیشران و برنامه ریزی دقیق و منظم برای پیشتازی در آن می باشد. برای پیش برد این تمهیدات لازم است علاوه بر شناخت دانش پیشران، معیارهای این انتخاب را نیز تحلیل نمود. در این مقاله با استفاده از رویکرد توصیفی- تحلیلی به تبیین موضوع البته تنها از منظر اقتصادی، پرداخته و با استفاده از اسناد و شواهد موجود، همانند مقالات، کتب، سایت های معتبر و...، فرایند جمع آوری اطلاعات انجام گرفته است. بر اساس یافته های این مقاله چهار معیار اساسی جهت یک انتخاب درست و دقیق عبارتند از ظرفیت خلق ارزش افزوده، ظرفیت خوشه زدن، امکان پذیری از منظر زیرساخت ها، و ظرفیت ایجاد فرصت های شغلی پایدار؛ به تفصیل به شرح و توسعه آن ها پرداخته می شود.
    کلیدواژگان: دانش، اقتصاد دانش بنیان، دانش پیش ران
  • مهناز شمسی، حمزه علی نورمحمدی* صفحات 517-533
    مقدمه و هدف
    پیشرفت سریع فناوری و فراگیری دانش، زمینه ساز ورود به عصر اطلاعات و تشکیل جوامع دانش بنیان است. شرکت های دانش بنیان، علم و دانش تولید شده و ایده های جدید را دریافت کرده و در یک فرآیند کاملا ساختارمند، تجاری سازی می کنند بنابراین ارزیابی عملکرد علم و فناوری این شرکت ها از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف این پژوهش مطالعه تحلیلی شاخص ها و مدل های ارزیابی علم و فناوری و ارائه مدلی جهت سنجش و ارزیابی عملکرد علم و فناوری شرکت های دانش بنیان در ایران است.
    روش اجرای پژوهش
     این پژوهش با استفاده از روش های اسنادی و پیمایشی با بهره گیری از مصاحبه دلفی در چهار مرحله انجام شده است. از روش های مختلف آماری از جمله آزمون فریدمن جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شده است.
    یافته ها و نوآوری پژوهش
     مهم ترین یافته های این پژوهش عبارتند از: تعیین مهم ترین مدل های ارزیابی علم و فناوری، تعیین مهم ترین شاخص های مدل ارائه شده، سنجش تاثیر هر کدام از مدل های ارزیابی علم و فناوری بر مدل ارائه شده و رتبه بندی شاخص های 5 بخش اصلی. با توجه به پیشینه می توان گفت تا کنون مدلی جهت سنجش و ارزیابی عملکرد علم و فناوری شرکت های دانش بنیان ارائه نشده بود و مدل ارائه شده در این پژوهش را می توان سرآغاز چنین امری دانست.
    نتیجه گیری
    در مدل نهایی از 195 شاخص مرحله اول، تعداد 95 شاخص نهایی تعیین و ارائه گردیده است. این پژوهش مدلی با 5 بخش شاخص های انسانی، مالی، ساختاری، عملکردی و بهره وری ارائه نموده است.
    کلیدواژگان: شرکت های دانش بنیان، ارزیابی علم و فناوری، ارزیابی عملکرد، مدل های ارزیابی علم و فناوری، شاخص های ارزیابی علم و فناوری
  • گلناز اژدری، محمد لگزیان*، علی شیرازی، مرجان فیاضی صفحات 535-556
    امروزه درآمدزایی توسط شرکت های دانش بنیان در کانون توجه نظام های اقتصادی قرار دارد. توانمندسازی شرکت های دانش بنیان با دانش مدیریت منابع انسانی و ابزارهای آن، می تواند به رشد و توسعه اقتصاد دانش بنیان کمک کند. از سوی دیگر رایانش ابری ازجمله فناوری های روبه رشد است که توانسته محدودیت های به کارگیری سامانه های اطلاعاتی را برطرف نماید و طیف گسترده ای از خدمات را در اختیار مدیران و تصمیم سازان قرار دهد. پژوهش های بین رشته ای در زمینه مدیریت منابع انسانی در شرکت های دانش بنیان و رایانش ابری محدود است. هدف این پژوهش ارائه الگو بومی شاخص های موثر در به کارگیری خدمات مدیریت منابع انسانی الکترونیک مبتنی بر رایانش ابری در شرکت های دانش بنیان است. روش این پژوهش، روش آمیخته بر اساس طرح متوالی تغییرپذیر است. بر اساس نظریه فناوری، محیط و سازمان در بخش کیفی دیدگاه خبرگان در هر بخش فناوری، محیط و سازمان در قلمرو تحقیق به صورت جداگانه احصا شد و در بخش کمی الگو بومی شاخص های به کارگیری خدمات مدیریت منابع انسانی الکترونیک، مورد برازش قرار گرفت. در بخش کیفی نمونه گیری به صورت هدفمند و با روش گلوله برفی، با ابزار مصاحبه بود که تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در بخش کمی نمونه گیری به صورت تصادفی ساده، با ابزار پرسشنامه از بین مدیران و کارشناسان مدیریت منابع انسانی در 102 شرکت دانش بنیان رده صنعتی استان تهران، به تعداد 168 نفر بود. نتایج برازش الگو نشان داد که در بعد فناوری مزایای مرتبط، عدم اطمینان، پیچیدگی، انطباق پذیری و آزمون پذیری، در بعد محیط فشار رقابت، صنعت، بازار، حمایت رایانشی خارجی و موقعیت فیزیکی و در بعد سازمان آمادگی سازمانی، حمایت مدیر ارشد، تجربه قبلی مبتنی بر فناوری و استقبال از نوآوری ابعاد اصلی الگو به کارگیری خدمات مدیریت منابع انسانی الکترونیک مبتنی بر رایانش ابری است. نتایج این پژوهش برای توسعه دهندگان سامانه های رایانه ای مبتنی بر رایانش ابری، سیاستگذاران شرکت های دانش بنیان و همچنین مدیران این شرکت ها می تواند راهگشا باشد.
    کلیدواژگان: مدیریت منابع انسانی الکترونیک، مدیریت منابع انسانی، رایانش ابری، شرکت های دانش بنیان
  • قدسیه فهم فام، حجت الله حمیدی* صفحات 557-583
    شهر هوشمند در سال های اخیر، شکل جدیدی از توسعه زندگی را نمایان کرده است و به عنوان یک رویکرد موثر برای رسیدن به مدیریت بهتر شهری مطرح شده است. ازنظر مفهومی در این نوع از شهر ها اثرات متقابل بین تکنولوژی های نو، سازمان دهی های جدید و سیاست های نوین سازنده ی شهرهای هوشمند به صورت سیستم اجتماعی و فنی مجتمع شده اند. هدف شهر هوشمند، تحقق بخشیدن به یکپارچگی خدمات شهری، کسب وکار، حمل ونقل، آب، انرژی و سایر زیرسیستم های شهری از طریق ترکیب و تحلیل داده های جمع آوری شده از طریق سنسورها و فناوری اطلاعات و ارتباطات است. در این مقاله، یک ساختار ترکیبی با استفاده از تجزیه وتحلیل و پردازش داده توسط ابر و فناوری اینترنت اشیا برای توسعه و مدیریت شهرهای هوشمند و برنامه ریزی های شهری، پیشنهاد می گردد. علاوه بر این، یک ارزیابی از گسترش و آنالیز حسگرها و هدف از ساخت شهر هوشمند و همچنین تکنولوژی هایی پشتیبان در این نوع از شهرها را بررسی شده است. مطالعه حاضر به تعریف و بررسی اجمالی داده های بزرگ و اینترنت اشیاء و رایانش ابری پرداخته، سپس چالش ها و محدودیت های موجود را شناسایی می کند ساختارمدل ارائه شده دارای 3 سطح می باشد که لایه اول وظیفه جمع آوری منابع داده های بزرگ و تولید محتوا را دارد. لایه دوم مسئول ارتباط بین سنسورها و تقویت آن ها بوده و مدیریت اطلاعات و پردازش داده ها را با استفاده از معماری Hadoop انجام میدهد. لایه سوم مسئول برنامه های کاربردی و نحوه استفاده از نتایج و داده های تحلیلی است. پیاده سازی این سیستم شامل مراحل مختلفی است که از تولید، جمع آوری، یکپارچه سازی، طبقه بندی، پردازش، محاسبه و تصمیم گیری در مورد اطلاعات می شود؛ بر اساس اطلاعات و تحلیل های جمع آوری شده و معماری سیستم موردنظر، سیستم با استفاده از Hadoop تک نوده در Ubuntu 14.04 LTS و با پردازنده های 3.2 GHZ x4 و مموری 4 گیگابایت توسعه پیدا کرده است. نهایتا این مقاله سبب ایجاد راه جدیدی درزمینه اینترنت اشیا شده است که در آن داده ها با استفاده از دستگاه ها و حسگرها از موقعیت های جغرافیایی مختلف جمع شده و با استفاده از یک سیستم جدید طراحی شده و محاسبات ا بری سرویس های مختلف در یک شهر مورد تجزیه وتحلیل قرار می دهد و موجب تصمیم گیری هوشمند برای مدیریت شهر هوشمند و ایجاد رفاه شهروندان می شود.
    کلیدواژگان: شهر هوشمند، داده های بزرگ، اینترنت اشیاء، رایانش ابری، معماری و پیاده سازی شهر هوشمند
  • سمیه فتاحی*، منوچهر مرادی سبزوار صفحات 585-608
    یکی از اهداف ایجاد سامانه ها ی اطلاعاتی ارائه خدمات متناسب با ویژگی های شناختی کاربران آن است. این امر باعث افزایش بهره وری سامانه، رضایت کاربران و علاقه مندی آنان به استفاده از سامانه های اطلاعاتی می گردد. با توجه به اینکه آموزش و یادگیری الکترونیکی، یکی از پرکاربردترین حوزه های ارتباط انسان با رایانه و ارائه اطلاعات است، بستر پیاده سازی و ارزیابی این پژوهش در محیط یادگیری الکترونیکی است. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی کارایی یک سامانه یادگیری الکترونیکی هوشمند در مقایسه با یک سامانه یادگیری الکترونیکی ساده است. سامانه یادگیری الکترونیکی هوشمند، سامانه ای است که مطابق با ویژگی های شخصیتی و احساسی کاربر عمل می کند. در این پژوهش، سامانه یادگیری الکترونیکی هوشمند از مدلی استفاده می کند که در آن میزان خوشایندی به عنوان یکی از مهمترین متغیرها در تعیین احساسات محاسبه و براساس آن با کاربران تعامل انجام می شود. مدل به کارگرفته شده، مدلی است که توانایی تشخیص خوشایندی کاربران را براساس ویژگی های شخصیتی، اهداف یادگیرنده و رویدادهای محیط یادگیری دارد. ارزیابی مدل در دوگام انجام می گیرد: گام اول تعیین اینکه آیا مدل در محیط آموزش الکترونیکی با محتواهای گوناگون آموزشی قابلیت کاربردپذیری دارد و گام دوم اینکه ارائه راهبردهای مناسب به کاربران پس از پیش بینی وضعیت احساسی آن ها براساس میزان خوشایندی، تاثیر بر وضعیت رضایت و میزان یادگیری کاربران داشته است یا خیر. ارزیابی مدل در گام اول، در دو سامانه آموزش درس مبانی کامپیوتر و برنامه سازی برای دانشجویان رشته مهندسی کامپیوتر دانشگاه تهران و آموزش لغات زبان انگلیسی به صورت عمومی برای تمام افراد انجام گرفت. نتایج نشان داد قدرت پیش بینی میزان خوشایندی در مولفه احساس در محیط های آموزشی با محتواهای گوناگون آموزشی یکسان است و قابلیت تعمیم مدل تایید شد. در گام دوم، دو سامانه آموزش لغات زبان انگلیسی در دو نسخه ساده و هوشمند مورد بررسی قرار گرفت. در نسخه ی هوشمند خوشایندی به صورت خودکار تشخیص داده می شود و متناسب با آن، سامانه، واکنشی را درخور وضعیت کاربر ارائه می کند و اطلاعات را نمایش می دهد. نتایج مقایسه دو سامانه اطلاعاتی هوشمند و ساده نشان داد که کاربران سامانه هوشمند را جذاب تر و نزدیک تر به ویژگی های شخصیتی شان می دانند. همچنین آن ها تایید کردند که سامانه هوشمند، وضعیت احساسی آن ها را به خوبی درک کرده و متناسب با آن واکنش نشان داده است و این سامانه می تواند در بهبود فرآیند یادگیری آن ها موثر واقع شود زیرا نحوه ارائه اطلاعات براساس ویژگی های شناختی کاربران صورت گرفته است.
    کلیدواژگان: سامانه اطلاعاتی، شخصیت، احساس، خوشایندی
  • مهدی ثنایی، محمد سعید تسلیمی، محمد عبدالحسین زاده*، محمدحسین خانی صفحات 609-636
    اجرای داده حکومتی باز در هر کشور نیازمند شناخت کافی از اکوسیستم داده حکومتی باز است. اکوسیستم داده حکومتی باز شامل بازیگران و ذینفعان مرتبط با داده از تولید داده تا انتشار داده هستند. تبدیل داده ی منتشر شده توسط حکومت به یک ارزش و اثر اجتماعی خود به خود صورت نمی پذیرد و به بستری از بازیگران با کارکردهای مختلف نیاز دارد که با فعال و مرتبط کردن آنها با یکدیگر می توان شاهد استفاده از داده بود، که به مجموع این بازیگران، ذی نفعان و کارکردهای آنها، اکوسیستم داده حکومتی باز گفته می شود. بدین ترتیب از آنجایی که توسعه برنامه ها و سیاست های حوزه داده باز (بطور ویژه داده حکومتی باز) بدون توجه به اکوسیستم آن امکان پذیر نیست، شایسته است شناختی جامع از این اکوسیستم حاصل شود. پژوهش حاضر با هدف فهم اکوسیستم داده حکومتی باز و تحلیل مدل های منتخب اکوسیستم داده حکومتی باز شکل گرفته است. پژوهش حاضر یک پژوهش اکتشافی است که درصدد است با تحلیل محتوای مدل های بین المللی اکوسیستم داده حکومتی باز، عناصر و مولفه های اکوسیستم داده حکومتی باز را شناسایی و قوت آنها را ارزیابی کند. سوال اصلی این پژوهش عبارت است از اینکه آیا مدل های موجود در زمینه اکوسیستم داده حکومتی باز از جامعیت مناسب برای سیاست گذاری برخوردار هستند یا خیر. به منظور پاسخ، مدل های اکوسیستم داده حکومتی باز شناسایی و محتوای آن با روش تحلیل محتوا استخراج گردیده و سپس به مقایسه و ارزشیابی آنها پرداخته شد. لذا واحد مطالعه در این پژوهش، مدل های اکوسیستم داده حکومتی باز است و روش نمونه گیری، نمونه گیری هدفمند است. در مرحله اول با جستجو و بررسی مدل های اکوسیستم داده حکومتی باز، 36 مدل شناسایی شد. در نهایت پژوهشگران با مطالعه این مدل ها و شناسایی مشابه ها و تجمیع برخی مدل ها، و بر اساس نمونه گیری هدفمند، 12 مدل اکوسیستم داده حکومتی باز منتخب را مدنظر قرار دادند و با بررسی آن ها، داده ها و اطلاعات لازم از این مدل ها را استخراج کردند. دلیل انتخاب این 12 مدل نیز جامعیت، تاثیرگذاری، و ظرفیت آنها به نسبت کاربردهای متنوع مورد نظر از آن ها بوده است. با بررسی مدل های موجود، مشخص شد، هنوز مدل جامع و مناسبی از اکوسیستم داده حکومتی باز که بتواند مبنای توسعه سیاست داده حکومتی باز قرار بگیرد وجود نداشته و بایستی مدل اکوسیستم کامل تری طراحی شود
    کلیدواژگان: داده باز، حکومت باز، داده حکومتی باز، سیاستگذاری داده باز، اکوسیستم داده حکومتی باز
  • مهدیه سادات خشوعی* صفحات 637-670
    مستندسازی تجربه یکی از منابع اساسی حفظ، توسعه و انتقال دانش است و تحقق آن در یک سازمان بدون شناخت جایگاه مستندسازی تجربه امکان پذیر نیست. بنابراین این پژوهش با دو هدف تدوین نظریه یکپارچه مستندسازی تجربه و بررسی وضعیت آن از دیدگاه کارشناسان در یک سازمان دولتی انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی و با روش تحلیلی و پیمایشی است. برای دستیابی به هدف اول، پس از طراحی سوالات پژوهش، جستجوی نظام مند پژوهش ها بر اساس کلیدواژه های مرتبط از شش پایگاه داده داخلی و یازده پایگاه داده خارجی (از ابتدا تا پایان فروردین 1396) صورت گرفت و به روش نمونه گیری هدفمند از تعداد 111 پژوهش، 29 پژوهش انتخاب گردید. با بررسی پژوهش های مذکور مفاهیم مرتبط با مستندسازی تجربه استخراج و براساس اشتراک محتوا طبقه بندی و با توجه به پدیده، زمینه، علت، مداخله گر، راهبرد و پیامد مورد طبقه بندی مجدد قرار گرفت. سپس ارتباط موارد مذکور در قالب یک الگو طراحی و با نوشتن قضایا نظریه یکپارچه مستندسازی تجربه تدوین و برازش آن مورد بررسی و تایید قرار گرفت. برای دستیابی به هدف دوم نیز براساس نظریه مذکور پرسشنامه ای طراحی گردید. سپس تعداد 42 نفر از کارشناسان یک سازمان دولتی در شهر اصفهان به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و دیدگاه آنان در زمینه وضعیت مستندسازی تجربه دریافت شد. نتایج آزمون تی وابسته نشان داد از دیدگاه کارشناسان در وضعیت موجود میزان مستندسازی تجربه در سازمان پایین تر از وضعیت مطلوب است. همچنین نتایج آزمون فریدمن نشان داد که رتبه بندی مولفه های مستندسازی تجربه در وضعیت موجود به ترتیب شامل ماهیت (یا پدیده، زمینه و علت)، پیامد، زیرساخت (یا مداخله گر مثبت)، مانع (یا مداخله گر منفی) و راهبرد مستندسازی تجربه بوده در حالی که در وضعیت مطلوب باید به ترتیب شامل پیامد، زیرساخت، راهبرد، ماهیت و مانع مستندسازی تجربه باشد.
    کلیدواژگان: نظریه مستندسازی تجربه، وضعیت مستندسازی تجربه
  • یعقوب نوروزی*، نیره جعفری فر صفحات 671-695
    هدف پژوهش حاضر شناسایی و تعیین استانداردهای مورد استفاده در کتابخانه های دیجیتالی ایران است. روش پژوهش پیمایشی- تحلیلی و ابزار گردآوری داده ها ‎پرسشنامه ‎محقق ساخته بود. در پرسشنامه طراحی شده استانداردهای مربوط به سه بخش ذخیره سازی، سازماندهی و جستجو/ بازیابی اطلاعات که با مرور متون و منابع مرتبط و با اعمال نظر 5 نفر از متخصصان استخراج شده بودند، در اختیار جامعه پژوهش قرار گرفت و از آنان خواسته شد درباره استفاده از هر یک از استانداردها در کتابخانه دیجیتالی خود گزارش دهند. نتایج پژوهش نشان داد رایج ترین فرمت فایل های پشتیبانی شده در قالب متنی؛ پی. دی. اف. با 95%، تصویری؛ JPEG با 7/63%، صوتی؛ MP3 با 7/63%، ویدئویی؛ AVI با 5/45% میزان استفاده است. در حوزه سازماندهی رایج ترین استانداردهای فراداده توصیفی مارک با 3/77 % و دابلین کور با 1/59 % میزان استفاده بودند، استاندارد فراداده ساختاری متس با 7/22% میزان استفاده در جایگاه بعدی جای گرفت. در این میان استاندارد فراداده مدیریتی پرمیس با 1/9% میزان استفاده پایین ترین میزان کاربرد را داشت. در بخش استانداردهای جستجو/ بازیابی اطلاعات در سطح کتابشناختی زد 50/39 با 3/77% میزان استفاده، پرکاربردترین شناخته شد و در سطح تمام متن او.ای.آی. با 7/22% و OAI-PMH با 1/9% میزان استفاده، پایین ترین میزان کاربرد را داشتند. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که 95% کتابخانه های دیجیتالی ایران از نرم افزار تولید داخل استفاده می کنند و پشتیبانی نرم افزار از هر استاندارد نقش موثری در استفاده از آن توسط کتابخانه دارد. نتیجه آزمون مربع کا نیز نشان داد کتابخانه های دانشگاهی بیشتر از سایر انواع کتابخانه ها از استانداردها استفاده می کنند.
    کلیدواژگان: کتابخانه دیجیتالی، استانداردهای کتابخانه ای، استانداردهای ذخیره اطلاعات، استانداردهای سازماندهی اطلاعات، استانداردهای تبادل اطلاعات، ایران
  • محمد زره ساز* صفحات 697-718
    پژوهش حاضر با هدف تعیین سهم رشته های موضوعی موثر در شکل گیری پایان نامه های انجام شده در دانشگاه های ایران در حوزه موضوعی رابط کاربر و همچنین تبیین موارد روش شناختی پژوهشی آنها انجام شده است. این پژوهش از روش تحلیل محتوای کمی با رویکردی توصیفی و ابزار سیاهه وارسی محقق ساخته برای گردآوری داده ها استفاده کرده است. یافته ها نشان داد که در بیش از 25 دانشگاه مختلف کشور (اعم از سراسری، پیام نور، غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد اسلامی) پایان نامه هایی در حوزه رابط کاربر انجام و به نتیجه رسیده است. همچنین متخصصان دارای مدرک در 18 رشته موضوعی در شکل گیری، هدایت و ارائه مشاوره های لازم برای انجام پایان نامه های انجام شده در این حوزه نقش داشته اند. با این حال، متخصصان علم اطلاعات و دانش شناسی بیش از نیمی از پایان نامه های این حوزه را در ایران انجام و یا هدایت کرده اند. از منظر روش شناختی نیز یافته ها نشان داد که برای انجام پایان نامه های مورد بررسی تنها از معدودی از روش های پژوهش مرسوم در حوزه تعامل انسان با رایانه استفاده شده است. بیش از 40 درصد از این پایان نامه ها نیز با استفاده از روش پیمایشی که از مهم ترین روش های رویکرد کمی است انجام شده اند. همچنین اغلب آنها کاربردی بوده و از تک ابزار که اغلب هم پرسشنامه یا سیاهه وارسی بوده برای گردآوری داده ها بهره برده اند. در بررسی پژوهش های این حوزه همچنین گرایش به استفاده از تعداد نمونه های کم و همچنین روش های نمونه گیری هدفمند در جامعه مورد بررسی مشاهده می شود. به نظر می رسد در حوزه پژوهش های رابط کاربر علاوه بر انجام پژوهش های کاربردی (به ویژه در رابطه با ارزیابی محصولات طراحی شده و ارائه بازخورد به طراحان آنها)، نیاز است تا با استفاده از رویکردها، روش ها و ابزارهای پژوهشی جدیدتر و عمقی تر مبانی نظری و اصول موجود در این حوزه نیز مورد بازنگری و بررسی بیشتر قرار گیرند و توسعه حوزه نظری نیز مورد توجه پژوهشگران قرار بگیرد.
    کلیدواژگان: رابط کاربر، تعامل انسان با رایانه، پایان نامه، دانشگاه های ایران، روش شناسی پژوهش
  • مینا رنجبر فرد، عطیه قلمی * صفحات 719-738
    از زمانی که به کارگیری نرم افزارهای مدیریت ارتباط با مشتری[1] فراگیر شده است، همواره این دغدغه وجود داشته که از بین ارائه دهندگان مختلف این نرم افزار، کدام یک می بایست مورد انتخاب قرار گیرد. هدف این پژوهش، شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر انتخاب نرم افزارهای مدیریت ارتباط با مشتری در سازمان های ایرانی، به کمک فرآیند تحلیل سلسله مراتبی[2] است. بدین منظور، ویژگی های مهم نرم افزارهای مدیریت ارتباط با مشتری و همچنین معیارهای موردتوجه در انتخاب آن ها از طریق مطالعه ادبیات شناسایی شد و طی جلسات مصاحبه با خبرگان بررسی گردید. سپس، پرسشنامه تجزیه وتحلیل سلسله مراتبی بر مبنای معیارهای موردتوافق طراحی شد و مجددا در اختیار خبرگان قرار گرفت. یافته های حاصل از تحلیل داده های جمع آوری شده بیانگر آن است که قابلیت های کارکردی نرم افزار شامل قابلیت های عملیاتی، ارتباطی و تحلیلی؛ قابلیت های غیرکارکردی و نهایتا ویژگی های شرکت ارائه دهنده نرم افزار مدیریت ارتباط با مشتری مهم ترین عواملی هستند که می بایست در انتخاب این نرم افزار مدنظر سازمان ها قرار گیرد. همچنین به ترتیب قابلیت های کارکردی نرم افزار، قابلیت های غیرکارکردی و سپس ویژگی های شرکت ارائه دهنده نرم افزار دارای اهمیت می باشند. به علاوه، اوزان و اولویت های مربوط به معیارهای موجود در هر دسته نیز محاسبه شده است. [1] Customer Relationship Management (CRM) [2] Analytical Hierarchy process (AHP)
    کلیدواژگان: انتخاب نرم افزار مدیریت ارتباط با مشتری، فرآیند تجزیه وتحلیل سلسله مراتبی، قابلیت های کارکردی و غیرکارکردی، مدیریت ارتباط با مشتری
  • مرتضی همت، هاله آیت اللهی*، محمدرضا ملکی، فاطمه ثقفی صفحات 739-764
    با توجه به اهمیت فناوری اطلاعات در بخش سلامت برنامه ریزی و مشخص نمودن چشم انداز و نقشه راه آینده برای آن حائز اهمیت است. بدین منظور به کارگیری رویکردی نظام مند جهت مطالعه آینده فناوری اطلاعات سلامت ضروری است. یکی از رویکردهای آینده پژوهی روش فناوری های کلیدی است که از طریق مصاحبه با خبرگان انجام می شود. هدف از این پژوهش شناسایی فناوری های اطلاعات سلامت مهم با استفاده از رویکرد فناوری های کلیدی برای ایران 1404 بود. این پژوهش کیفی در دو مرحله انجام شد. مرحله اول پژوهش به ترسیم نقشه ذهنی فناوری اطلاعات سلامت اختصاص داشت که بر اساس مرور متون و هم اندیشی خبرگان انجام گرفت. در مرحله دوم به منظور تعیین نظرات خبرگان در ارتباط با فناوری های اطلاعات سلامت کلیدی برای ایران 1404، مصاحبه نیمه ساختار یافته با 13 نفر انجام شد. روش تحلیل داده ها در مرحله اول، تحلیل محتوا و در مرحله دوم، تحلیل چارچوبی بود. درون مایه های اصلی حاصل از تحلیل داده ها عبارت بودند از دسترسی سریع، ارزان، پایدار و امن به حداکثر سوابق سلامت کلیه افراد جامعه؛ دسترسی عادلانه به منابع و خدمات پیش خوان سلامت؛ توسعه مدیریت دانش علوم پزشکی و بهداشتی در راستای ارتقای سلامت و حفظ ایمنی افراد جامعه با استفاده از فناوری اطلاعات؛ توسعه خدمات الکترونیکی حاکمیتی (پشتیبان) در نظام سلامت؛ توسعه سلامت همراه؛ حاکمیت فناوری اطلاعات سلامت و ارتقاء زیرساخت فناوری اطلاعات سلامت در سطح ملی بود. در کل 19 فناوری اطلاعات سلامت کلیدی توسط خبرگان معرفی شدند. توسعه پرونده الکترونیک سلامت، توسعه شبکه گسترده سلامت، تبادل و اشتراک داده، توسعه سلامت همراه، پرونده سلامت شخصی بیمار، زیرساخت های فناوری اطلاعات سلامت و توسعه سیستم های پشتیبان تصمیم بالینی از جمله مهمترین فناوری های مورد نیاز ایران تا سال 1404 بودند. به نظر می رسد با تعیین فناوری های اطلاعات سلامت کلیدی تدوین برنامه های راهبردی و عملیاتی در این حوزه تسهیل گردد و تخصیص منابع واقع بینانه تر صورت گیرد.
    کلیدواژگان: فناوری اطلاعات سلامت، فناوری های کلیدی، آینده نگاری، مطالعه کیفی، نقشه ذهنی
  • مهری صدیقی* صفحات 765-791
    با توجه به استفاده فراگیر از رسانه های اجتماعی در عرصه های علمی و پژوهشی، و از سوی دیگر اهمیت توجه به «میزان تاثیر پژوهش ها»، این مطالعه با هدف بررسی نقش رسانه های اجتماعی در ارزیابی میزان تاثیر پژوهش های حوزه موضوعی علم سنجی، انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی است و در آن از روش آلتمتریکس(سنجه های مبتنی بر وب اجتماعی) استفاده شده است. جامعه پژوهش مقالات و استنادات منتشرشده در دو نشریه هسته حوزه علم سنجی یعنی «ساینتومتریکس» و «اینفورمتریکس» است که در بازه زمانی پنج ساله 2012 تا 2016میلادی از پایگاه های اطلاعاتی منتشرکننده این مجلات یعنی «اسپرینگر» و «ساینس دایرکت» گردآوری و استخراج شدند. برای گردآوری داده های پژوهش از پایگاه اطلاعاتی آلتمتریک به عنوان یکی از مهم ترین و معتبرترین ارائه دهندگان خدمات آلتمتریکس و ابزار «بوکمارکلت آلتمتریک» این پایگاه استفاده شد. در گام اول پژوهش، مقاله های دارای بیشترین نمره آلتمتریک که نشان دهنده کمیت و کیفیت توجهی است که یک مقاله در رسانه های اجتماعی دریافت کرده است مشخص شد. در همین راستا علاوه بر تعیین مقالات برتر حوزه علم سنجی بر مبنای نمرات آلتمتریک آنها، حضور مقالات ایرانی این حوزه در رسانه های اجتماعی مختلف و میزان تاثیرآنها نیز مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. همچنین به منظور بررسی رابطه میان حضور مقاله های بین المللی حوزه علم سنجی در رسانه های اجتماعی و عملکرد استنادی این مقاله ها، آزمون های همبستگی لازم انجام شد. یافته ها بیانگر وجود رابطه آماری معنادار، مثبت و درعین حال ضعیف میان تعداد استنادات مقالات حوزه علم سنجی در دو نشریه هسته مورد مطالعه و نمره آلتمتریک این مقالات، و نیز میان تعداد خوانندگان مقالات این حوزه در دو شبکه اجتماعی مندلی و سایت یولایک با تعداد استنادهای دریافتی آنها در وب علوم بود. در این پژوهش رابطه آماری معناداری میان تعداد استنادهای دریافتی مقالات و تعداد خوانندگان آنها در شبکه اجتماعی توییتر مشاهده نشد. در مجموع یافته های فوق بیانگر آن است که برخی رسانه های اجتماعی و شاخص های آنها می توانند همانند استنادها بازنمونی از اثرگذاری مقالات علمی باشند. با این حال، با توجه به قوی نبودن ضرایب همبستگی، جایگزینی این دو دسته شاخص توصیه نمی شود، بلکه می توان از شاخص های آلتمتریکس به عنوان مکمل شاخص های استنادی در ارزیابی پژوهش و محاسبه میزان تاثیر علمی بهره برد.
    کلیدواژگان: ارزیابی پژوهش، رسانه های اجتماعی، شاخص های استنادی، شاخص های آلتمتریکس، علم سنجی
  • محمدامین عرفان منش*، زهره مقیسه صفحات 793-815
    هدف
    امروزه ابرمجلات دسترسی آزاد نقش بسیار مهمی در ارتباطات علمی ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف معرفی هشت ابرمجله برجسته جهانی و مطالعه وضعیت آن ها در یک بازه زمانی پنج ساله (2012 تا 2016) انجام شده است.
    روش شناسی
    پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد نوعی مطالعه توصیفی است که با استفاده از شاخص های علم سنجی انجام شده است. جامعه پژوهش از 195011 مقاله منتشر شده در هشت ابر مجله در بازه زمانی 2016-2012 و نمایه شده در پایگاه وب.آو.ساینس تشکیل شده است. داده های پژوهش با مراجعه به پایگاه های وب.آو.ساینس، جی.سی.آر و این سایتس از محصولات موسسه کلریویت انلیتیکس گردآوری و با استفاده از نرم افزار مایکروسافت اکسل مورد تجزیه و تحیل قرار گرفته است.
    یافته های پژوهش
    تعداد مقاله های منتشر شده در این هشت ابر مجله در سال 2016 نسبت به سال 2012 با رشد تقریبا 101 درصدی همراه بوده است. در بازه زمانی پنج ساله مورد مطالعه، در مجموع 195011 مقاله در هشت ابر مجله منتشر شده که با در نظر گرفتن هزینه انتشار مقاله در هر مجله، رقمی در حدود 300 میلیون دلار برای انتشار آن پرداخت شده است. مقاله های منتشر شده در ابر مجله ها در مقایسه با میانگین کلی پایگاه وب.آو.ساینس از اثرگذاری استنادی بالاتری برخوردار بوده اند. همچنین مطالعه عملکرد هشت ابر نشان داد که در مجموع 6/91 درصد مقاله ها و 1/96 درصد استنادهای مجلات مورد مطالعه، به دو مجله PLoS One و Scientific Reports تعلق داشته است. بیشترین سهم مقاله های منتشر شده در این مجله ها به ترتیب به حوزه های موضوعی بیو شیمی و بیولوژی مولکولی، علوم چند رشته ای، علوم اعصاب، سرطان شناسی و ایمن ی شناسی اختصاص داشته است. همچنین کشورهای ایالات متحده، چین، انگلستان، آلمان و ژاپن دارای بیشترین تعداد بروندادهای پژوهشی در هشت ابر مجله بوده اند.
    نتیجه گیری
    در سال های اخیر ناشران برجسته دنیا تقاضای بازار جهت انتشار بروندادهای پژوهشی را درک کرده و به ایجاد ابرمجلات اقدام نموده اند و پیش بینی می شود که این روند در سال های آتی نیز ادامه داشته باشد.
    کلیدواژگان: ابر مجله، مجلات دسترسی آزاد، ارتباطات علمی
  • سمیه محمدزاد*، مریم محمدزاد، محمدحسین بیگلو صفحات 817-840
    مصورسازی اطلاعات یکی از حوزه های پژوهشی جدید در زمینه نمایش و بازیابی اطلاعات انبوه است. با توجه به اهمیت ویژه ای که بخش پایان نامه ها در کتابخانه های دانشگاهی دارند، در پژوهش حاضر با استفاده از ابزارهای مصورسازی اطلاعات به تسهیل فرآیند بازیابی اطلاعات پایان نامه ها پرداخته شده است. هدف اصلی این پژوهش بررسی تاثیر طراحی گراف موضوع- عنوان بر میزان رضایت کاربران از فرایند بازیابی موضوعی پایان نامه ها است. در این پژوهش با استفاده از ابزار مصورسازی اطلاعات پرفیوز، یک سیستم بازیابی اطلاعات طراحی شده است و در آن اشتراک موضوعی بین پایان نامه های گروه های آموزشی دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز به صورت مصور و در قالب گراف موضوع - عنوان نمایش داده شده است. و در نهایت با استفاده از پرسشنامه استاندارد سنجش رضایت QUIS میزان رضایت کاربران یعنی تمام کتابداران دانشکده های علوم پزشکی تبریز، از این سیستم بازیابی اطلاعات ارزیابی شده است. در سیستم بازیابی اطلاعات طراحی شده، کاربران به آسانی پایان نامه های دارای اشتراک موضوعی را بازیابی نموده و ارتباط های موضوعی بین آن ها را مشاهده می کنند. در رضایت سنجی که از کاربران انجام گرفت، میزان رضایت کاربران از بخش های مختلف سیستم، در وضعیت "متوسط" و "زیاد" قرار دارد و در بین بخش های مختلف نرم افزار میزان رضایت از صفحه نمایش نرم افزار دارای بیشترین میانگین رضایت (69/3) با انحراف استاندارد (47/0) بوده است. یافته های پژوهش نشان می دهد استفاده از گرافیک و اصول مصور سازی در نمایش اطلاعات در جلب رضایت کاربران تاثیر زیادی داشته است و می تواند موفقیت یک سیستم بازیابی اطلاعات را در برآوردن نیازهای کاربران خود بهبود بخشد. بنابراین پیشنهاد چنین سیستمی برای استفاده در فرآیند بازیابی اطلاعات در کتابخانه های دانشگاهی بسیار مناسب بوده و اجرای آن جهت تسهیل فرآیند بازیابی اطلاعات پایان نامه ها توصیه می شود.
    کلیدواژگان: مصورسازی اطلاعات، سیستم بازیابی اطلاعات، کتابخانه های دیجیتال، کتابخانه های دانشگاهی
  • مژده درمنده، علیرضا نوروزی*، محمدرضا اسمعیلی گیوی صفحات 841-869
    داده های بزرگ به مجموعه ای از داده ها اطلاق می شود که نسبت به سایر انواع داده ها دارای ویژگی های منحصر به فردی همچون حجم، سرعت و تنوع بالا، ارزش، صحت، اعتبار و نوسان هستند که این ویژگی ها پردازش آنها را توسط پایگاه داده معمولی دشوار می سازد، اما کسب ارزش از آن می تواند باعث بهبود بسیاری از فرایندهای سازمانی و غیرسازمانی شود، هر چند نیازمند صرف هزینه و استفاده از روش های نوین فناوری اطلاعات و ارتباطات باشد.
    هدف
    هدف این پژوهش شناسایی، تعیین، اولویت بندی و تحلیل فرصت‏های مدیریت داده های بزرگ و واکاوی ساختاری-تفسیری آن و سپس ارائه راهکارها برای مدیریت این داده ها در کتابخانه‏ها و مراکز اطلاع‏ رسانی شهر تهران است.
    روش پژوهش
    این پژوهش بر مبنای هدف، از نوع کاربردی و بر حسب روش، پیمایشی-توصیفی است. جامعه آماری این پژوهش، 35 نفر از مدیران ارشد کتابخانه های مرکزی دانشگاه های دولتی شهر تهران است. در این پژوهش به منظور گردآوری داده ‏ها از دو روش بررسی اسناد و مطالعات کتابخانه ه‏ای و پرسش نامه استفاده شده است. ابتدا از روش مطالعه اسنادی و کتابخانه ه‏ای برای بررسی مبانی فرصت‏های مدیریت داده های بزرگ بهره برده شد. سپس با بررسی پیشینه‏ ها و بر اساس مدل پژوهش، پرسش نامه مورد نظر ساخته شد و در بین جامعه آماری توزیع گردید. داده ‏ها با استفاده از روش‏های آمار توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند، از نرم‏ افزارهای اس.‏پی.‏اس.‏اس. و اسمارت پی.‏ال.‏اس. برای تجزیه و تحلیل داده ‏ها استفاده شد. در مدل ساختاری-تفسیری نیز پرسش نامه بین 15 نفر از خبرگان حوزه داده های بزرگ توزیع گردید و سپس به صورت دستی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
    یافته‏ ها
    یافته‏ ها نشان داد که فرصت های مدیریت داده های بزرگ از نظر مدیران مراکز اطلاع‏رسانی شهر تهران به ترتیب اهمیت و اولویت عبارتند از: مدیریتی-سازمانی، ماهیتی، فرآیندی، انسانی و از دید خبرگان عبارتند از: ماهیتی، فرآیندی، انسانی و مدیریتی-سازمانی. یکی از دلائل اصلی این تفاوت، تمرکز بیشتر مدیران بر مسائل مدیریتی-سازمانی و آشنایی کمتر آنان با داده های بزرگ بود؛ در حالی که خبرگان با درک بیشتر از مفهوم داده های بزرگ بیشتر بر فرصت های ماهیتی تمرکز دارند و فرصت های مدیریتی-سازمانی بری آنان دارای اهمیت کمتری است.
    کلیدواژگان: داده های بزرگ، مدیریت داده های بزرگ، فرصت، راهکار، کتابخانه، مراکز اطلاع رسانی، ایران، تهران
  • عادل سلیمانی نژاد*، مژده سلاجقه، الهام طیبی صفحات 871-896
    با رشد روز افزون منابع و مقالات در سطح وب، بکارگیری روش هایی سریع و ارزان برای دسترسی به متون مورد نظر از میان مجموعه وسیع این مستندات، اهمیت بیشتری می یابد. برای رسیدن به این هدف، به کارگیری تکنیک های متن کاوی، گامی ارزشمند در جهت کشف دانش از مستندات متنی به شمار می رود. هدف اصلی این پژوهش خوشه بندی پایگاه پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران(ایرانداک) براساس فنون متن کاوی می باشد. تا مقالات موجود به چند خوشه تقسیم شوند بطوریکه مقالات خوشه های مختلف حداکثر تفاوت ممکن و مقالات موجود در هر خوشه بیشترین شباهت را با هم داشته باشند. مقالات حوزه های مرتبط با فن آوری اطلاعات انتخاب شدند. بدین منظور ابتدا تمام کلید واژه های حوزه های فن آوری اطلاعات بر اساس دفعات بسامد آنها در مقالات پایگاه انتخاب و سپس مقالات هر کلیدواژه از پایگاه ایران داک استخراج گردید. سپس با استفاده از نرم افزار notepad++ مجموعه داده موردنظر ایجاد گردید. در این پژوهش برای انجام خوشه بندی از الگوریتم k_means و از معیار تابع فاصله اقلیدسی[1] برای اندازه گیری تشابه خوشه ها استفاده گردید. سپس نتایج حاصل از خوشه بندی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت تا میزان شباهت و الگوی مناسب میان مقالات کشف شد. الگوی مورد نظر نشان داد که بیشترین میزان مشابهت میان مقالات دو خوشه داده کاوی و شبکه عصبی با فاصله اقلیدسی 365/1 وجود دارد و کمترین میزان شباهت میان مقالات دو خوشه بهینه سازی و پردازش تصویر با فاصله 387/1 گزارش شده است. دانش حاصل از پژوهش، خوشه بندی مقالات مرتبط با بیشترین وکمترین میزان مشابهت با یکدیگر، یافتن الگوی جدید جهت دسترسی سریع و آسان به مقالات مشابه و کشف ارتباط پنهان میان موضوعات مختلف می باشند.این دانش به پژوهشگران کمک می کند تا بتوانند مقالات موضوعی مرتبط با تخصص خود و مشابه با موضوع مورد مطالعه را به نحوی مطلوب تر شناسایی کنند. [1] -Euclidean distance
    کلیدواژگان: متن کاوی، خوشه بندی، الگوریتم k-means، معیار تابع فاصله اقلیدسی، پایگاه ایران داک
  • الهام علایی ابوذر* صفحات 897-921
    در تهیه سامانه های برچسب گذاری اجزای کلام در زبان فارسی، بررسی ساخت واژی اسم ها و صفت ها از دو نظر حائز اهمیت است: 1- اگر کلمه ای قبلا در پیکره آموزشی ظاهر نشده باشد، نمی توان از پیکره آموزشی اطلاعات دقیقی راجع به آن کلمه به دست آورد . بنابراین، اگر در یک پیکره متنی فارسی، کلمه ای در واژگان حضور نداشته باشد (کلمه خارج از واژگان)، نمی توان برچسب های مربوط به کلمه را بازیابی کرد. در این صورت، برچسب کلمه را تنها می توان با توجه به شکل کلمه (انواع پیشوندها و پسوندهایی که به کلمات متصل می شوند) یا بافتی که کلمه در آن ظاهر می شود، یا هر دو، حدس زد. 2- زبان فارسی ظرفیت بالایی برای ساخت هم نگاره های جدید که از ساخت واژه فارسی نشات می گیرند، را نیز دارد بنابراین، بررسی ساخت واژی اسم ها و صفت ها، به منظور تفکیک آن ها از هم ضروری به نظر می رسد، زیرا اکثر صفت ها در بافت های گوناگون، با صورت نوشتاری یکسان، می توانند برچسب «اسم» بگیرند. در تحقیق حاضرساخت واژه اسم ها و صفت ها در فارسی بررسی شده است. نظام نوشتاری زبان فارسی نیز مورد بررسی قرار گرفته است تا از این رهگذر بتوان به شناسایی انواع هم نگاره ها در زبان فارسی پرداخت. سپس، انواع هم نگاره ها در زبان فارسی مورد مطالعه قرار گرفته است و در نهایت از طریق جستجو به دو روش ماشینی و دستی، فهرست مبسوطی از هم نگاره ها از پیکره های "پیکره متنی زبان فارسی"، "پایگاه دادگان زبان فارسی" و "پیکره وابستگی نحوی زبان فارسی" تهیه شده است. بررسی کلی هم نگاره ها در پیکره های مورد مطالعه نشان می دهد که بیشتر هم نگاره ها، فراوانی بالایی در پیکره های متنی فارسی دارند و اکثر آن ها در اثر یکسان بودن نمود نوشتاری تکواژ یاء نکره، یاء اسم ساز، شناسه دوم شخص مفرد، یاء صفت ساز و یاء متصل به گروه اسمی، ایجاد شده اند.
    کلیدواژگان: سامانه برچسب گذاری اجزای کلام، ساخت واژه اسم ها و صفت های فارسی، نظام نوشتاری فارسی، هم نگاره ها
  • لیلی سیفی*، نشمیل احمدزاده، محمد جواد هاشم زاده صفحات 923-945
    هدف از انجام این پژوهش، مدیریت ادواری های قدیمی فارسی رقمی شده بر مبنای استاندارد فراداده ای متس بر اساس دیدگاه صاحب نظران بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، و به روش پیمایشی انجام شد. جامعه آماری پژوهش، شامل 26نفر از صاحب نظران حوزه حفاظت رقمی بود. به منظور جمع آوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. برای روایی آن از نظر اعضای صاحب نظران حوزه حفاظت رقمی استفاده گردید و به منظور سنجش پایایی از دو روش تنصیف و آزمون آلفای کرونباخ (91/0) استفاده شد.یافته های پژوهش نشان داد که استاندارد فراداده ای متس استاندارد مناسبی برای مدیریت ادواری های قدیمی فارسی رقمی شده بوده و می توان از ویژگی های آن برای حفظ، انتقال و مدیریت این منابع ارزشمند بهره برد. نتایج این پژوهش می تواند به مدیریت محتوای ادواری های قدیمی فارسی رقمی شده کمک کند و زمینه ساز ایجاد پروفایل ملی برای ادواری های قدیمی فارسی رقمی شده در ایران گردد.
    کلیدواژگان: رقمی سازی، ادواری های قدیمی فارسی، استاندارد فراداده ای متس، ادواری های رقمی شده، ایران
|
  • Asrin Rahmani, Seyed Mohammad Bagher Najafi*, Mohammad Sharif Karimi Pages 487-516
    Human societies have experienced three basic revolutions namely the agricultural, industrial and knowledge-based economic revolutions in modern socio-economic era. During those revolutions not only economic structure but also social and cultural structures have evolved. During the last two decades, the third revolution or knowledge-based economy has started. An era in which application of knowledge is the most important factor of production and it is a driving force behind industrial and economic progress more than any other factors .Given the present conditions and their profound changes, governments have prompted special measures in order to fulfill the prediction of their development. The process of development in this era depends on the right choice of leading knowledge and precise and systematic planning for pioneering it. In order to advance these measures, in addition to knowing the leading knowledge, selection criteria should also be analyzed.  This paper utilized the descriptive-analytical approach to explain the subject, only from the economic point of view, and data collection was conducted using the existing documents and evidence, such as articles, books, credible websites, etc. The findings of this research indicated that the four basic criteria for an accurate and systematic selection include the capacity to create added value, the capacity to cluster, the possibility of infrastructure, and the capacity to create sustainable employment opportunities which are all discussed in details in this paper.
    Keywords: Knowledge, Knowledge based economy, leading knowledge
  • Mahnaz Shamsi, Hamzehali Nourmohammadi* Pages 517-533
    Introduction and purpose
    The rapid advance of technology and learning is field-building of accession to information era and formation knowledge-based communities. Knowledge-based companies received generated knowledge and new ideas and in a fully structured process, do commercialization, so science and technology virgin's evaluation the performance of these firms is very important. The purpose of this research is analytical study of evaluative indicators and models for the of science and technology in order to offer a model for measuring and evaluating the performance of science and technology knowledge-based companies in Iran.
    Research method
    This research is done by documentary and survey methods; utilization the Delphi interview was conducted in four stages. Statistical methods including Friedman tests were used to analyze data.
    Findings and innovation of research
     The most important findings of this research includes: determination the most important science and technology evaluation models, determination the most important parameters of the proposed model, assessment and measurement the impact of each evaluation models of science and technology on the proposed model ranking indicators of five main sections. According the past history can be said to wasn’t have provided a model to measure and evaluate the performance science and technology's knowledge-based companies and the model presented in this study can be considered the beginning of such this.
    Conclusion
    In the final version of the first stage 195 index, 95 index has been finalized and proposed. This modeling research with fifth section provided human, financial, structural, performance and efficiency indicators.
    Keywords: Knowledge-based Companies, Evaluation Science, Technology, Performance Evaluation, Technology Models, Technology Indicators.
  • Golnaz Azhdari, Mohammad Lagzian*, Ali Shirazi Pages 535-556
    The purpose of this paper is to localise cloud based e-HRM adoption model in knowledge base SMEs by using the Technology, Organization and Environment (TOE) framework. While many studies have predominantly looked at cloud computing adoption determinants in general, few is known about specific cloud services such as cloud base e-HRM, which is the main subject of this paper. This study was conducted as a mix method research. In the qualitative part, based on the TOE framework, a semistructured interview conducted between 3 domain experts, the technology, organization, environment domains. In the interviews the questions were whether the determinants is valid in developing countries business ecosystem or not? The interviews continued until heoretical saturation. Then based on the finding of the interview, a questionnaire designed and final users of cloud base e-HRM answered it. There were 168 valid questionaires which used to examine the fitness of model. The findings indicate that factors such as relative advantage, uncertainty, complexity, compatibility in technology domian, physical location, competitive pressure, industry, market, supplier computing support in environment domain and top management support, organizational readiness, prior technology experience in organization domain were the TOE factors found to be significant in cloud based e-HRM adoption model. The findings of this study have important implications to the research community, which managers and information and communication technologies (ICT) providers, to have a better road map and strategies for adopting cloud computing.
    Keywords: e-HRM adoption model, e-HRM in SME, cloud base e-HRM adoption, e-HRM adoption
  • Ghodsiyeh Fahmfam *, Hodjat Hamidi Pages 557-583
    The smart city has shown a new form of life development in recent years and has been proposed as an effective approach to better urban management. Conceptually, in these types of cities, the interactions between the new technologies, the new organizations and the new constructive cities of smart cities have been integrated into the social and technical system. The goal of the smart city is to realize the integration of urban, business, transportation, water, energy and other urban sub-systems through the integration and analysis of data collected through sensors and information and communication technology (ICTs). In this paper, a hybrid structure is proposed using cloud computing and cloud processing and Internet technology for development and management of smart cities and urban planning. In addition, an assessment of sensor development and analysis, and the purpose of building smart cities as well as supporting technologies in these types of cities has been investigated. The present study aims at defining and reviewing large data and objects of the Internet and cloud computing, then identifying existing challenges and constraints. The proposed model structure has 3 levels; the first layer has the task of collecting large data sources and producing content. The second layer is responsible for linking and enhancing sensors and managing data and data processing using the Hadoop architecture. The third layer is responsible for applications and how to use the results and analytical data. The implementation of this system involves the various stages of generating, collecting, integrating, classifying, processing, calculating and deciding information; based on the information and analysis collected and the architecture of the system in question, the system uses Hadoop single-player in Ubuntu 14.04 LTS and It has been developed with 3.2 GHZ x4 processors and 4 GB of memory. Ultimately, this article has created a new way in the Internet context of objects, where data is gathered from different geographic locations using devices and sensors, and it uses a new system designed and cloud computing services in a city to analyze and cause Smart decision making for smart city management and welfare of citizens
    Keywords: Smart city, Bigdata, Internet of thing, Cloud Computing
  • Somayeh Fatahi*, Manouchehr Moradisabzevar Pages 585-608
    One of the most important goals of information systems is to provide services based on users’ cognitive characteristic. This increases the system efficiency, user satisfaction and interest in the use of information systems. Since e-learning has been widely used around the world in human-computer interaction domain, in this research the e-learning environment has been chosen to evaluate the model. The goal of this research is performance evaluating of an intelligent e-learning system is compared with a simple e-learning system. The intelligent e-learning system which is based on user’s personality dimension and emotion. In this research, the intelligent e-learning system use the model which desirability as an important variable to calculate emotions and interact with users based on this model. The model can detect users’ emotion based on personality dimension, user’ goals, and environmental event. Evaluating of the model is in two steps: the first step is checking generality of the model in different learning domains and the second one is to determine whether presenting suitable actions to users after predicting their emotion status has an influence on satisfaction and learning rate or not. In the first step, the model has been evaluated in two real e-learning environments which are designed to teach: “Introduction to computing systems and programming” course and “English language vocabulary”. The results show that accuracy in predicting desirability in emotion module in e-learning environments with different materials learning are the same and they confirm the generality of the model. In the second step, two e-learning environment which is designed to teach English vocabulary. The e-learning environment has been implemented in two versions, i.e. a basic system with no intelligence and an intelligent system which can predict a user’s desirability. The intelligent e-learning environment acts according to the user’s status based on her/his desirability. The results in this step show that users believe the intelligent environment is believable and more attractive than the basic one. Also, they express this environment can understand their emotional status and react based on it, and it can improve their learning process.
    Keywords: Information system, Personality, Emotion, Desirability
  • Mahdi Sanaei, Mohammad Said Taslimi, Mohammad AbdolhoseinZadeh*, Mohammad Hosein Khani Pages 609-636
    The conversion of published data by government to a value and social effect is not done automatically and it requires a number of actors with different functions That by activating and connecting them with each other, we can use data. The sum of these actors, stakeholders and their functions is called the Open Government Data Ecosystem. This study aims to understand the ecosystem of open government data and analysis of selected open government ecosystem models is formed. Present study is an exploratory study that seeks to analysis of international models of open government data ecosystem, Identify and monitor the elements and components of the open government data ecosystem. open government data ecosystem models were redefined and its contents were extracted by content analysis method and then compared and evaluated. Units in this study, open government data ecosystem models and sampling is targeted sampling. In the first stage, 36 models were identified by searching and reviewing the models of open government data ecosystems. Finally, by studying these models and identifying the similarities and aggregating of some models, based on targeted sampling, the researchers considered 12 models of open government data ecosystem and by examining them, they extracted the data and information from these models. The reason for choosing these 12 models is their reputation, influence, comprehensiveness and authority. By examining existing models, it has become clear that there is still no comprehensive model of an open government data ecosystem that could be the basis for developing an open government data policy.  Summarizing or generalizing, paying attention to a part of the ecosystem, using a cyclic or value chain approach, instead of ecosystems approach, and some of the models are an experience or specific area of the characteristics of ecosystem models.
    Keywords: Open Data, Open Government, Open Government Data, Open Data Policy, Open Government Data Ecosystem.
  • Mahdieh Sadat Khoshouei* Pages 637-670
    Experience documentation is one of the important resources for knowledge preservation, development and transfer and its realization in an organization without knowing the status of experience documentation is impossible. Thus this study was conducted with two purposes of developing integrated experience documentation theory and examining its status from the viewpoint of experts in a public organization. This research is a descriptive and by analytical and research methods. In order to perform the first purpose of research, after designing research questions, researches systematic search was carried out based on relevant key words from the six internal and the eleven external  databases (from beginning to end of April 2017) and 29 research selected of 111 researches purposefully sampling. By reviewing the researches, concepts related with the experience documentation were extracted, and then concepts categorized based on shared contents and re- categorized into phenomenon, context, cause, intervening conditions, strategy and consequence. Then relation of phenomenon, context, cause, intervening conditions, strategy and consequence were designed in the form of model and with writing of propositions; integrated experience documentation theory were designed and fit of the theory was investigated and confirmed. In order to perform the second purpose of research, a questionnaire was developed based on the above theory. Then, 42 experts from a public organization in Isfahan city were selected through purposive sampling and their views on the status of the experience documentation were obtained. Results of dependent t-Test showed that experience documentation in the organization in the present study are lower than the desired status. The results of Friedman test indicated that the rating of the components of the experience documentation in the present status would include the nature (i.e. phenomenon, context, cause), consequence, substructure (i.e. positive intervening conditions), barrier (i.e. negative intervening conditions) and strategy of experience documentation, while in the desired status, it should include consequence, substructure, strategy, nature and barrier of experience documentation.
    Keywords: Experience documentation theory, Experience documentation status
  • Yaghoub Norouzi*, Nayere Jafari Far Pages 671-695
    The purpose of this study is to identify and determine standards in Iranian digital libraries that most widely used. The research method is descriptive-analytic. The data gathering tool was a researcher-made questionnaire. The questionnaire consisted of three parts storage standards, Meta data standards and interoperability protocols. Respondents reported that most commonly supported file formats are in storage standards part: in Text File Formats, PDF (With 95% usage); in Image File Formats, JPEG (With 63.7% usage); in Audio Formats, MP3 (With 63.7% usage) and in Video Formats, AVI (With 45.5% usage). Most commonly supported standards are in Meta data part: MARC (With 77.3% usage) and Dublin Core (With 59.1% usage), in Descriptive metadata; METS (With 22.7% usage), in Structural metadata; but PREMIS Administrative metadata standard (With 10% usage) Lowest usage. Z39.50 (With 77.3% usage) is most used in interoperability protocols. OAI (With 22.7% usage) and OAI-PMH (With 9.1% usage) in IRAN less are used. The results of this study showed that 95% of Iranian digital libraries use Digital Library software produced by Iranian companies. Software support from any standard has an effective role in using it by libraries. The result of the Chi- square test showed that university libraries are more likely to use standards than other libraries (national, professional / research, general).
    Keywords: Digital library, Libraries standards, File formats, Information Organization Standards, Interoperability Protocols, Iran
  • Mohammad Zerehsaz* Pages 697-718
    The purpose of this research is to determine contribution of effective thematic disciplines in the formation of user interface theses in iran and their methodological analysis. The research was carried out using a quantitative content analysis method and a checklist for collecting data. Results showed that in more than 25 different universities in the country (including state, Payame Noor, non-profit, and Islamic Azad Universities), the theses in the field of the user interface have been performed and completed. The findings of the present study indicated that specialists with a degree in 18 subject fields have played a role in forming, guiding, and providing consultations for conducting theses in this field. However, experts Knowledge and Information Science have conducted or directed more than half of the theses in this field in Iran. Findings about research methodology of theses showed that only some methods and often in quantitative approach have been used. More than 40% of theses have been conducted using the survey method that is one of the most important methods of quantitative approach. In addition, they have often practical and used a single tool, often a questionnaire or checklist, to collect data. The tendency to use a small number of samples, as well as targeted sampling methods is observed. It seems in addition to conducting practical researches (especially evaluating the designed products and providing feedback to their designers), it is necessary to review the theoretical foundations and principles in this area and develop the theoretical field with using new research approaches, methods and tools.
    Keywords: User Interface, Human-Computer Interaction, Thesis, Iranian Universities, Research Methodology
  • Mina Rnjbarfard, Atiye Ghalami * Pages 719-738
    Since the implementation of customer relationship management software (CRM) is widespread, there is always the concern, which of the various CRM software providers, should be selected. The aim of this study is to identify and rank the factors affecting the selection of CRM software in Iranian organizations with Analytic Hierarchy Process (AHP). For this purpose, important properties and criteria of CRM software were identified through the study of literature and considered during the interview with experts. Then, hierarchical analysis questionnaire was designed on the basis of agreed criteria and was completed by experts. The collected data analysis results indicate that the features of software including functional capabilities (Operational, analytical, communicational), non-functional capabilities and the features of providers of CRM software are the most important factors should be considering by organizations. Also, functional capabilities, non-functional capabilities and the features of the software providers are respectively important. In addition, weights and priorities related to the criteria in each category were calculated.
    Keywords: analysis of hierarchical process (AHP), customer relationship management (CRM), functional & non-functional capabilities, software selection (CRM)
  • Morteza Hemmat, Haleh Ayatollahi*, Mohammadreza Maleki, Fatemeh Saghafi Pages 739-764
    Given the importance of information technology in the health sector, planning and identifying the prospect and a future road map is important in this area. For this purpose, applying a systematic approach to study the future of health information technology is essential. The key technology is one of the approaches used in the foresight studies and it is conducted by interviewing experts. The aim of this study was to use key technology approach to identify the most important health information technologies for Iran until 2025. This qualitative study was conducted in two phases. The first phase was related to developing a mind map of health information technologies based on the literature review and an expert panel results. In the second phase, semi-structured interviews were conducted with the 13 experts to identify the key health information technologies for Iran until 2025. In the first phase, content analysis and in the second phase, framework analysis was used to analyze data. According to the results, the main themes were immediate, cheap, stable, and secure access to the maximum health records of the entire population, equitable access to resources and services of the health counter, the development of knowledge management in medical and health sciences, the development of governmental electronic services (backup) in health system, the development of m-health, IT governance in health and the development of national HIT infrastructure. In total, 19 key health information technologies were identified which were related to the main themes. The development of electronic health records, national health information network, data sharing, patient's personal health record (PHR), mhealth, clinical decision support systems and health information technology infrastructure were found to be the most important health information technologies for Iran until 2025. It seems that identifying key health information technologies can help to facilitate strategic and operational planning in this area and help to allocate resources realistically.
    Keywords: Health Information Technology, Key Technologies, Foresight, Qualitative Study, Mind Map.
  • Mehri Sedighi* Pages 765-791
    The aim of this study is to investigate the role of scientific social media in evaluating the impact of research in the field of scientometrics. This study is an applied research using the altmetrics method (social web metrics). The research population consists of articles and citations published in two core journals (scientometrics, Journal of informetrics) in a time interval Five Years (2012-2016). Collecting and extracting the articles directly was carried from Springer and ScienceDirect databases. The altmetric bookmarklet, a service provided by Altmetric Institute was used for data collection. In the first step, research articles with the highest altmetric scores representing the quantity and quality of the attention received by an article in social media was identified. Articles with the highest altmetric scores will be identified.  Also, the presence of Iranian articles in the field of scientometrics in various social media and their effectiveness were analyzed. The association between altmetric scores and citation indicators was investigated using correlation tests.The findings indicated a significant, positive and weak statistical relation between the number of citations of the articles and the altmetric scores of these articles, as well as the number of readers of the literature in this area in the two social networks (Mendeley and Citeulike) with the number of citations received in WOS. In this study, there was no statistically significant relationship between the number of citations of the articles and the number of readers on Twitter. In sum, the above findings suggest that some social networks and their indices can be as representations of the impact of scientific papers, similar citations. However, due to the weakness of the correlation coefficients, the replacement of these two categories of indicators is not recommended, but it is possible to use the altmetrics indicators as complementary scientometrics indicators in evaluating the research and calculating the scientific effect.
    Keywords: research evaluation, social media, citation indexes, altmetrics indexes, scientometric
  • Mohammadamin Erfanmanesh*, Zohreh Moghiseh Pages 793-815
    Objectives
    Open access mega journals represent an increasingly important part of the scholarly communications. The current research aims to introduce eight international mega journals and to investigate their performance in a five-year time span (2012-2016).
    Methodology
    The current study is an applied research in terms of objectives while it is a descriptive study in terms of data analysis and conducted using scientometric indicators. Research population comprised of 195011 articles published in eight mega journals during 2012-2016 and indexed by the Web of Science. Data was collected using three products of the Clarivate Analytics, namely Web of Science, Journal Citation Reports as well as InCites. Data analysis was conducted using Microsoft Excel.
    Results
    Results of the study showed 101% growth in 2016 compared to 2012 with regard to publications in eight studied mega journals. A total of 195011 articles have been published in eight mega journals during 2012-2016. Considering article processing fees of each journal, we can assume that roughly 300 million USD has been charged by eight mega journals. Papers published in mega journals were found to have higher citation impact compared with the average of the Web of Science database. Results revealed that two mega journals, namely PLoS One and Scientific Reports, were accountable for 91.6% of total publications and 96.1% of total citations. The highest share of publications in eight mega journals was found to be in the following research categories: Biochemistry & Molecular Biology, Multidisciplinary Sciences, Neurosciences, Oncology and Immunology. Moreover, the US, China, the UK, Germany and Japan had the highest number of publications in eight studied mega journals.
    Conclusion
    Reputable publishers have identified a market demand for publication of scholarly output and are offering their services using open access mega journals. The mega journal market seems likely to keep increasing in the future.
    Keywords: Mega Journals, Open Access Journals, Scholarly Communications.
  • Somayyeh Mohammadzad*, Maryam Mohammadzad, Mohammad, Hossein Biglu Pages 817-840
    Information visualization is an ongoing research field for exploring and delivering new insight on large amount of data in Information Retrieval (IR) community. The current study aimed to map and visualize the information of dissertations by considering the important role of dissertations in academic libraries. To achieve this aim a Subject–Title portrait was designed for presenting the interactive graphic view of dissertations’ subjects in libraries. The IR-system was designed by information visualization toolkits that presented the related subjects of dissertations in the library. In addition a standard questionnaire (QUIS Questionnaire) was administered among users for measuring their satisfaction-levels. The designed IR system provided a user-friendly environment through displaying subjective relations of dissertations, overwhelming variety of colors in displaying information. Fast and easy access to the cover-to-cover information of dissertations and user-interaction facilities were the advantages of designed IR. Analysis of data indicated that the user satisfaction from altered features was evaluated from medium to high. Satisfaction from the software feature showed the highest rate (69.3%±0.47%). Designing the IR-system revealed an excessive Influence on users’ satisfaction; therefore proposing such systems for employing in academic libraries is very suitable and its implementation is necessary.
    Keywords: Information visualization, Retrieval system, Digital libraries, Academic libraries.
  • Mozhdeh Darmandeh, Alireza Noruzi*, Mohammadreza Esmaeili Givi Pages 841-869
    Introduction
    Big Data is a collection of massive and complex data sets and data volume that has characteristics, such as valence, validity, value, variability, variety, velocity, veracity, visualization, volatility, and volume. These features of big data make it difficult to process and manage with a typical database, but extracting value from it can improve many organizational and non-organizational processes, although it may cost and requires the use of modern ICT infrastructure and techniques.
    Purpose
    The aim of this research was to identify, determine, prioritize and analyze the opportunities of big data; to analyze structural-interpretation of it; and to suggest solutions for managing big data in libraries and information centers in Tehran.
    Methodology
    The methodology of this applied research was descriptive survey and the total number of chief managers of central libraries of public universities in Tehran was considered as its research population (35 chief managers). The data were collected through library studies and questionnaire. In fact, previous studies and the documentary research method were used to review the fundamental opportunities of big data in order to design the questionnaire based on the research model. Data was analyzed through descriptive and inferential statistical methods by the SPSS and the Smart PLS softwares. Finally, the second questionnaire which was designed based on Interpretive Structural Modeling (ISM). It was distributed among 15 experts in the field of big data and analyzed manually.
    Results
    The results showed that from the viewpoints of managers of libraries and information centers in Tehran, opportunities of big data management are as follows in order of importance: managerial-organizational, essential, procedural and human resources. However, according to the experts' opinions, the opportunities of big data were as follows: essential, procedural, human resources and managerial-organizational. One of the main reasons for this difference was that managers were more focused on managerial-organizational issues and they had less familiarity with big data; while experts, with a more understanding of the concept of big data, focused on essential opportunities, and the managerial-organizational opportunities were less important from their viewpoint.
    Keywords: Big data, Big data management, Opportunities, Solutions, Information center, Libraries, Tehran, Iran.
  • Adel Soleimani Nezhad*, Mozhdeh Salajegheh, Elham Tayyebi Nia Pages 871-896
    With the increasing growth of Web-based resources and articles, the use of quick and inexpensive ways to access the texts is important from the vast collection of these documents. The main objective of this research is to cluster the base of Iranian Research Institute for information Science and Technology (IranDoc) based on text mining techniques. So that the articles are ivided into several clusters so that the articles of the different clusters have the maximum possible difference and the articles in each cluster have the most similarity. Articles on information technology related fields were selected. For this purpose, first all the keywords of information technology fields were selected based on their frequencies in base articles and then the articles of each keyword were extracted from the Iran Doc database. Then, using the notepad ++ software, the dataset was created. In this research, clustering of k_means algorithm and Euclidean distance function criterion were used to measure the similarity of clusters. Then the results of the clustering were analyzed to find the similarity and pattern among the papers. The pattern showed that the greatest similarity is found between articles in the two data mining clusters and the neural network with an Euclidean distance of 1.365, and the least similarity between the two cluster articles is optimization and image processing with a distance of 1.387. Research knowledge, clustering of articles related to the highest and the least degree of similarity with each other, finding a new pattern for quick and easy access to similar articles, and discovering hidden relationships among different subjects. This knowledge helps researchers to access topic-related articles related to specialization Identify themselves and the subject of the study in a more desirable way.
    Keywords: text mining, clustering, k-means algorithm, Euclidean distance function criterion, Iran doc database
  • Elham Alayiaboozar* Pages 897-921
    Present research studies morphological structure of nouns and adjectives; there are two main reasons for studying them in the process of making any POS tagger system for tagging nouns: 1. If the system faces an out of vocabulary word (OOV word), one way to identify its tag would be considering its morphological structure. 2. In Persian, lots of homographs are made due to Persian complex morphology; studying morphological structure of nouns in order to distinguish them from adjectives seems to be necessary, since many adjectives, having the same orthographic forms of nouns, would be wrongly tagged as “noun” or vice versa. After studying morphological structure of nouns and adjectives in present study, Persian writing system is studied; then definition of homographs and the related classifications are presented. Finally, the study uses different famous Persian corpora (including Bijankhan, and syntactical dependency corpus (vabastegi ye nahvi) for searching for homographs (using search tools) and Data center for Persian language (Paygah e Dadegan) whose non-tagged file was available (the homographs are searched and tagged manually)) to make a list of homographs. The result of studying the mentioned list showed that the frequency of homographs, especially those which are made due to identical orthographic form of indefinite morpheme, adjective-maker morpheme and second person inflectional morpheme is high is Persian corpora which makes POS tagging difficult.
    Keywords: POS tagger system, morphological structure of Persian nouns, adjectives, Persian writing system, homographs
  • Leili Seifi*, Nashiml Ahmadzaeh, Mohammad Javad Hashemzadeh Pages 923-945
    The aim of this study was handling of digitized old Persian periodicals based on METS according to experts’ opinion. The st udy was practical in terms of purpose and descriptive method used for analyzing the data. Data collection was conducted through a survey. The population of study consisted of 26 experts in the field of digital preservation. For validity of tool  expert's opinions in the field of digital preservation is used and to evaluate the reliability two methods of bisection and Cronbach's alpha test are used. The results showed METS is suitable  standard for handling of digitization of old Persian periodicals and its attributes applicable for preservsetion, transformation and management of these valuable resourses.The results of this research would help to handle digitized old Persian periodicals content and leading to the creation of a national profile for digitized old Persian periodicals in Iran.
    Keywords: Digitization, old Persian periodicals, METS, digitized periodicals, Iran