فهرست مطالب

انتظار موعود - پیاپی 61 (تابستان 1397)
  • پیاپی 61 (تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1398/02/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • فتح الله نجارزادگان، مسلم کامیاب صفحه 5
    مفسران فریقین درباره ایمان اهل کتاب به حضرت عیسی در آیه 159 سوره نساء اختلاف دیدگاه دارند. منشاء اختلاف آنان در این آیه درباره ارجاع ضمیر«ها» در قبل «موته» است. دیدگاه مفسران را در این زمینه می توان سه دسته دانست: برخی تنها به نقل اقوال پرداخته و دیدگاهی بر نگزیده اند. گروهی دیگر با ارجاع ضمیر موته به اهل کتاب ایمان آنان را به حضرت عیسی در لحظات پایان عمر دیده اند. گروه سوم که بیش تر در بین مفسران شیعه است، ایمان اهل کتاب را به دوره حضور عیسی و قبل از موت ایشان منحصر می داند. نوشتار پیش رو که با روش توصیفی -تحلیلی سامان یافته است، به بررسی این موضوع می پردازد و در آن، با ارزیابی دیدگاه های فریقین، ضمن مناقشه در نظریه انحصار ایمان اهل کتاب به عیسی قبل از موت اهل کتاب، دیدگاه گروه سوم را قول مختار عنوان کرده است.
    کلیدواژگان: آیه 159 سوره نساء، فریقین، قبل موته، ایمان اهل کتاب، لیومنن به، حضرت عیسی7
  • عبدالله میراحمدی، اکرم سادات حسینی صفحه 29
    «آیه 82 سوره نمل»، یکی از شاخص ترین آیاتی است که به وقایع آخر الزمان و نشانه های پیش از وقوع قیامت اشاره می کند. این آیه، به جهت اجمال در زمینه مصداق «دابه الارض»، زمان و مکان خروج او، همواره معرکه آرای مفسران بوده است. وجود ابهام یاد شده، بیش تر مفسران را بر آن داشته تا در تبیین آیه به روایات مراجعه کنند. با وجود برخی خصوصیات مشترک میان روایات فریقین، در تعیین مصداق دابه الارض اختلافاتی وجود دارد. بیش تر احادیث اهل سنت، بر ماهیت حیوانی این موجود با ویژگی های خارق العاده و غیر قابل باور اشاره دارند. در مقابل، پیش تر منابع روایی شیعه بر ماهیت انسانی دابه الارض تصریح دارند و بیش تر حضرت علی7 را از مصادیق آن ذکر کرده اند. حال آن که با مراجعه به منابع رجالی فریقین، به ضعف سندی این روایات پی می بریم. از سوی دیگر، محتوای احادیث نیز با محکمات قرآن، سنت و عقل مخالف بوده و در مواردی، با سایر احادیث در تعارض هستند. با توجه به این اهمیت، پژوهه پیش رو، با روش تحلیل محتوا، مجموعه روایات فریقین را در مصداق شناسی دابه الارض بررسی سندی و تحلیل دلالی می کند تا از این طریق بتوان به دیدگاه صحیح دست یافت.
    کلیدواژگان: دابه الارض، روایات فریقین، مصداق شناسی، بررسی سندی، تحلیل دلالی
  • محسن الویری، زهیر دهقانی آرانی صفحه 55
    مستشرقان و پژوهشگران غربی، بیش از 150 سال است به موضوع مهدویت و جایگاه آن در عقاید اسلامی به طور خاص علاقه مند شده و در این زمینه به فعالیت گسترده ای پرداخته اند. نگاهی به کتاب ها و نوشته های این خاورشناسان، نشان دهنده نوعی تغییر و تحول در گزارش ها و آرای ایشان در گذر زمان است. با توجه به برخی شاخص ها، دیدگاه های محققان و نویسندگان غربی را در مورد مهدویت می توان به 4 دوره زمانی تقسیم بندی کرد که بررسی سیر تحول آرای ایشان در دوره آغازین (از سال 1828 تا 1945م)، موضوع کار تحقیقاتی پیش روست. در این زمینه سعی گردیده همه اندیشه های شاخص مستشرقان این دوره در موضوع مهدویت و موضوعات متبوع به روش کتابخانه ای و مراجعه مستقیم به نوشته های ایشان احصا شده و این اندیشه ها دسته بندی و موارد مهم گزارش دهی شود. بررسی و تحلیل آماری موضوعات موردتوجه و منابع مورد رجوع مستشرقان در این بازه زمانی، همراه اطلاعات مفید دیگر، همچون ملیت، شغل و حضور ایشان در کشورهای اسلامی از دیگر موارد ارائه شده در مقاله کنونی است.
    کلیدواژگان: مهدویت، مستشرقان، سیر تحول آرا، منجی گرایی اسلامی
  • رحیم کارگر، محمد براری صفحه 85
    «مهدویت» در طول تاریخ اسلام، در بین عامه و خاصه مسلمین، از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده است و از آموزه های مشهور اسلامی به حساب می آید. اما کسانی بوده اند که بر اساس مبانی خاص خود یا دلایل دیگر، این ایده را به چالش کشیده، به انکار آن پرداخته اند. هرچند تعداد این افراد، نسبت به عموم مسلمانان قائل به مهدویت، زیاد نیست؛ در زمان خود یا بعد آن توانستند اثر گذار شوند. از جمله این افراد، «سید محمد رشید رضا»، صاحب «تفسیر المنار» است. وی، به ویژه در تفسیر المنار، تلاش کرده است با ادله گوناگون، مهدویت را زیر سوال ببرد، پایه های آن را سست و آن را انکار کند. یکی از ادله وی «تعارض» روایات مهدوی است. نگاشته حاضر با روش توصیفی – تحلیلی به این دلیل پرداخته و حتی بر مبنای اهل سنت، علاوه بر اشکالات مهمی که بر ایشان می شود (از قبیل نقد غیر عالمانه، عدم تلازم بین تعارض و جعل، سردرگمی در منشا یابی برای روایات مهدویت) اثبات می کند بین روایات مهدوی تعارضی وجود ندارد.
    کلیدواژگان: رشید رضا، تعارض روایات مهدوی، تعارض روایات، انکار مهدویت، ادله رشید رضا بر انکار مهدویت، نقد دیدگاه رشید رضا
  • عزالدین رضانژاد، محسن رحیمی جعفری صفحه 105
    با توجه به پیدایی مدعیان مهدویت در طول تاریخ، نحوه پیدایش فرقه ها و جریان ها در دوران مختلف، یکی از پرسش های اساسی است و در کنار آن، بررسی زمینه ها و علت های امتداد و عدم آن از اهمیت خاصی برخوردار است. درپی همین اهمیت و دغدغه مستمر دلسوزان و حافظان اسلام ناب و فعالیت های فراوان برای حفظ شیعیان و به طور خاص برای جوانان؛ این نوشتار در صدد پاسخگویی به چگونگی پایدار ماندن، عوامل تقویت وتضعیف امتداد تاریخی مدعیان مهدویت است. در این پژوهه داده های منابع فرق و جریان های انحرافی از طریق مطالعات کتابخانه ای به دست آمد و با روش توصیفی –تحلیلی به سامان رسید. نتایج نشان می دهد برخورداری از حمایت های حکومت مقتدرسیاسی-استعماری، پشتوانه فرهنگی رسانه ای، فرصت سازی از وضع سیاسی و جغرافیایی و حرکت در جهت باورها و اعتقادات جامعه، از مهم ترین عوامل امتداد جریان ادعای مهدویت به شمار می رود و عواملی همانند وجود عالمان شیعه به عنوان مرزبانان دین اسلام در مقابل انحرافات، اتهام زنی مخالفان، نسبت دروغین، غیر قابل دفاع بودن ادعا، جعلی بودن اصل فرقه و ناپختگی و قیام مسلحانه، موجب عدم امتداد تاریخی مدعیان مهدویت شده است.
    کلیدواژگان: چرایی امتدادتاریخی، مدعیان، عوامل تقویت، عوامل تضعیف، فرقه های انحرافی، مدعیان مهدویت
  • سید محمد روحانی صفحه 129
    «متون پورانه» به عنوان مهم ترین منابع دینی که دیدگاه درون دینی آیین هندو در مورد منجی را در بر دارند؛ او را تنزل جسمانی وجه ربوبیت الاهی (ویشنو) و فردی خاص به نام «کلکی» و دارای ویژگی های منحصر به فرد معرفی می کنند. البته در پورانه ها، کلکی با ظاهری انسانی و دارای صفات برجسته جسمانی و معنوی توصیف می شود؛ ولی در برخی دیگر از متون هندو، کلکی چهره ای اسطوره ای، به صورت موجودی نیمه انسان و نیمه اسب دارد. مطابق آموزه های پورانه ها، منجی برای احیای کمالات اخلاقی و سنت های الاهی که به تدریج در دوره های چهارگانه هستی به فراموشی سپرده شده، ظهور خواهد کرد و در این راه، از جنگ و نبرد با اهریمنان، ظالمان و سرکشان نیز ابایی ندارد. هر چند اعتقاد به ظهور کلکی در آیین هندو چندان محوری تلقی نمی شود؛ به هرحال بر فرقه های مختلف این آیین و همچنین جنبش های نوپدید دینی شبه قاره دارای تاثیرات فراوانی بوده است.
    کلیدواژگان: پورانه، ویشنو، اوتاره، کلکی ، کلپه، کلی یوگه، ستیه یوگه
|
  • Fathollah Najarzadegan, Moslem Kamyab Page 5
    The commentators of the two sects have different views about the belief of the people of the Scripture in Jesus Christ in the verse 159 of the Surah al-Nisa. The origin of their different view in this verse is about the reference of the pronoun “ه” (him) before the word “موته” (his death). The view of the commentators can be divided into three categories in this regard: some have only quoted the words and have not selected any view. Another group, by referring the pronoun “ه” (him) in “موته” (his death) to the people of the Scripture saw them believe in Jesus Christ at the end of their lives. The third group, who are mostly Shia, confine the faith of the people of the Scripture to the time of Jesus’ presence and before his death. The present paper, constructed on the descriptive-analytic method, investigates this subject and represents the third group’s view as the view of Mokhtar by evaluating the two sects’ views while disputing over the theory of monopoly of faith of the people of the Scripture in Jesus Christ before the death of the people of the Scripture.
    Keywords: verse 159 of the surah al-Nisa, the two sects, قبل موته (before his death), the faith of the people of the Scripture, لیومنن به (surely believe in him), Jesus Christ.
  • Abdollah MirAhmadi, Akram Sadat Hosseini Page 29
    The “verse 82” of Surah al-Naml is one of the most prominent verses which points to the events of the Last Day and the signs before the occurrence of the Resurrection. This verse, due to the general understanding in the area of determination of the example for «دابه الارض» (whatever moves on the earth), the time and place of its appearance, has always been a field of conflict for the interpreters’ opinions. The existence of the mentioned ambiguity has led the commentators to refer to the traditions to explain the verse. In spite of some common features among the traditions of the two sects, there are disagreements over the determination of instance for «دابه الارض» (whatever moves on the earth). Most of the Sunni hadiths point to the animal nature of this creature with extraordinary and unbelievable characteristics. On the opposite, Shia narrative resources specify the human nature for «دابه الارض» (whatever moves on the earth) and most of them refer to Imam Ali (AS) as the instance for this verse. While, when we refer to the transmitters of hadiths of both sects, we find the weakness of the traditions’ authenticity. On the other hand, the content of these hadiths is in opposition with the Qur’an’s precise verses, life style and intellect, and in some cases conflicts with other traditions as well. Considering the importance of this issue, the current paper, with the method of analyzing the content, investigates and analyzes the authenticity of the collection of the two sects’ traditions on the determination of instance for «دابه الارض» (whatever moves on the earth) to obtain the correct view.
    Keywords: «دابه الارض» (whatever moves on the earth), the two sects’ traditions, knowing the instance, investigation of the authenticity, inferential analysis.
  • Mohsen Alviri, Zoheir Dehghani Arani Page 55
    Orientalists and Western scholars have been interested in the issue of Mahdism and its position in the Islamic beliefs for more than 150 years, and have been working extensively in this regard. A look at the books and writings of these Orientalists suggests a kind of change in their reports and opinions over time. According to some indicators, the views of Western scholars and writers about Mahdism can be divided into four periods. The study of the course of change in the ideas of these scholars during the initial period (from 1828 to 1945) is the subject of the current paper. In this regard, we have tried to collect all the prominent and notable ideas of the Orientalists of this period about Mahdism and the related topics with the library method and direct access to their writings. These ideas have been categorized and then reported in this paper. The investigation and statistical analysis of these mentioned topics and the sources used by the Orientalists during this period is presented in this paper along with other useful information, such as nationality, occupation, and their presence in Islamic countries.
    Keywords: : Mahdism, Orientalists, the course of change of opinions, Islamic Messianism
  • Rahim Kargar, Muhammad Barari Page 85
    “Mahdism” has enjoyed a special status throughout the history of Islam, among the Muslim common people and the Muslim elites, and is considered as one of the famous Islamic doctrines. However, there have been those who have challenged this idea and denied it on the basis of their own fundamentals or other reasons. Although the number of these people with regard to the general Muslims believing in the Mahdism are not very much, they were able to be influential at their own times and later. Among these people is “Seyyed Muhammad Rashid Reza”, the owner of “Al-Minar Tafsir” (Al-Minar Interpretation). In “Al-Minar Interpretation”, he has tried to question Mahdism by various reasons, weaken its basis and deny it. One of his arguments is (the presence of) “contradictions” in Mahdism traditions. The present paper deals with this argument with a descriptive-analytic method. It even proves that there is no contradiction among the Mahdism traditions even on the basis of the Sunnis, in addition to the important problems that are addressed to them (such as unwise criticism, the lack of concomitance between the contradiction and forgery, and confusion in finding the source of Mahdism traditions).
    Keywords: Rashid Reza, the contradictions in Mahdism traditions, the conflict of traditions, denial of Mahdism, Rashid Reza’s reasons on the denial of Mahdism, criticism of Rashid Reza’s view
  • Ezzodeen Rezanejad, Mohsen Rahimi Jafari Page 105
    Due to the appearance of the claimants of Mahdism throughout history, one of the fundamental questions is the way of the emergence of sects and flaws in different periods. Besides that, the study of the grounds and the reasons of their continuation and stoppage is of particular importance. Following the importance of this issue and constant concern of the considerate and guardians of pure Islam and many activities to protect the Shiites and in particular the youth, this paper seeks to answer the how of persistence of the Mahdism claimants and the strengthening and weakening factors of their continuation. In this research, the data of the sources of sects and diverging flaws were obtained through library studies and analyzed with a descriptive-analytic method. The results show that the most important factors of the continuation of Mahdism claimants are: enjoying the support of the dominant-colonial government, the cultural-media support, creating the opportunity and geographical status and moving in line with the beliefs of society. Moreover, factors such as the existence of Shi’a scholars as the border guards of the Islam against the deviations, accusations of the opponents, the false relation, the undefendable claims, the falsification of the origin of the sect, immaturity and armed insurgence has caused the stoppage of historical continuation of Mahdism claimants.
    Keywords: : the why of historical continuation, claimants, strengthening factors, weakening factors, divergent sects, Mahdism claimants
  • Seyyed Muhammad Rohani Page 129
    “Puranas’ Texts”, as the most important religious sources which incorporates the Hindu inter-religious views about the savior, introduce him as the physical incarnation of the divine aspect of God (Vishnu) and a special person named “Kalki” with unique features. Of course, in Puranas, Kalki is characterized by a human appearance with outstanding physical and spiritual qualities; but in some other Hindu texts, Kalki has a mythical face, in the form of a creature who is half-human and half-horse. According to the teachings of Puranas, the Savior will appear to revive the ethical perfections and divine traditions which have been gradually forgotten in the quaternary periods of the cosmos. In this way, he does not refrain from any war and battle with the demons, the oppressors and rebellions. Although the belief in the appearance of Kalki is not considered to be central in the Hindu religion, it has had many effects on the different sects of this religion as well as the newly appeared religious movements in the subcontinents.
    Keywords: Puranas, Vishnu, Avatar, Kalki, Kalpeh, Kali Yuga, Satya Yuga