فهرست مطالب

تحقیقات تاریخ اجتماعی - سال هشتم شماره 2 (پاییز و زمستان 1397)
  • سال هشتم شماره 2 (پاییز و زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/10/30
  • تعداد عناوین: 10
|
  • محمدمسعود سعیدی* صفحه 1
    سازه های اجتماعی مفاهیم چندبعدی، انتزاعی و غالبا نوینی هستند که برای بیان بسیاری از واقعیت های زندگی انسانی، بلکه برای سنجش و مطالعه علمی آن ها تدوین شده اند. بررسی واقعیت این مفاهیم در اسناد و مدارک باقیمانده از گذشته، پژوهشگر تاریخ را با مساله ناهم سطح بودن افق هرمنوتیک بین عصر حاضر و عصر صدور سند مواجه می کند. واژه های نوین کنونی، یا در عصر صدور سند وجود ندارند و یا بر مفاهیم دیگری غیر از مفاهیم نوین اجتماعی دلالت می کرده اند. در این جا، این پرسش مطرح می شود که پژوهشگر تاریخ برای مطالعه تاریخی در گونه مفاهیم چه باید بکند؟ این پرسش، پرسشی روشی و مرتبط با منطق یا متدولوژی علم تاریخ و در قلمرو فلسفه علم تاریخ است. محقق تلاش می کند تا به روش منطقی پاسخی معرفت شناختی پیشنهاد کند. نتیجه این بررسی متدولوژیک و در واقع، یافته تحقیق این پیشنهاد است که پژوهشگر برای هم سطح شدن و برقراری هماهنگی تفسیری میان خود و منابع تاریخ می بایست گام هایی را بپیماید. نخست، تعریفی نظری و تحلیلی از سازه مورد نظر در راستای اهداف پژوهش ارائه کند و سپس این تعریف را به معرف هایی در راستای هم سطح شدن با منابع تاریخی بازگرداند. گاه نتیجه این روش چنان امکانی را برای پژوهشگر فراهم می کند که می تواند علاوه بر بررسی مقطعی سازه، آن را به نحو تطبیقی نیز مطالعه نماید.
    کلیدواژگان: سازه اجتماعی، پژوهش تاریخی- تطبیقی، معرف، بحران مشروعیت، قاجار، پهلوی
  • امیر صمدیان آهنگر* صفحه 2
    در این نوشتار به صورت موردی به پژوهش در مورد وضعیت جامعه عصر میانه در سده چهارم هجری پرداخته و نسبت بین ارتقای نقش نظامیان در برقراری نظم اجتماعی را مورد بررسی قرار می دهیم. بررسی تاریخی متون این دوران با رویکرد جامعه شناسی نظم نشان می دهد- برخلاف تصور رایج دولت- محور از مفهوم امنیت در مطالعات عصر میانه- که در سده چهارم ه.ق با تشدید فرایند تفکیک و تکثیر گروه بندی های اجتماعی و «ماهای»مختلف و همچنین وجود اختلالات اجتماعی گوناگون در جغرافیای شرقی جامعه اسلامی، برقراری نظم اجتماعی و امنیت با مشکلات فراوانی روبه رو شد. با افزایش تنش ها و دسته بندی های گوناگون اجتماعی، توانایی بسیج، تمرکز قدرت و حقانیت دولت رو به کاهش گذاشت. در این شرایط گروه های نزدیک به قدرت برای برقراری نظم بیرونی در جامعه به رقابت و حتی مبارزه مسلحانه با یکدیگر پرداختند. این فرایند که به سقوط سامانیان و روی کار آمدن غزنوی منتهی شد و شرایط را برای برقراری نظم بیرونی در جامعه مهیا کرد.
    کلیدواژگان: نظم اجتماعی، نظامیان، غزنویان، سامانیان، دوره میانه، خراسان و فرارود
  • مرضیه مرتضوی قصاب سرایی*، شهرام یوسفی فر صفحه 3
    بنده و بنده داری یکی از پدیده های مهم اجتماعی در تاریخ ایران بوده است. در کنار شمار کثیری از بندگان غیرایرانی حاضر در جامعه عصر قاجار شماری از زنان و مردان و کودکان ایرانی حضور داشتند که از راههای مختلفی به بندگی درآمده بودند. پژوهش حاضر بدنبال یافتن پاسخ این پرسش است که چه عواملی سبب بنده شدن ایرانیان دراین دوره شد؟ واین امر چگونه صورت گرفت؟ نتایج تحقیق نشان می دهد بی ثباتی سیاسی، ضعف امنیت اجتماعی و بحران های اقتصادی ناشی از عوامل خارجی(دخالت بیگانگان در امور کشور) و عوامل داخلی (علل طبیعی و انسانی) از مهمترین علل سقوط ایرانیان به ورطه بندگی بود. این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی، با استفاده از منابع کتابخانه ای و آرشیوی و با رویکرد تاریخ اجتماعی سامان یافته است.
    کلیدواژگان: ایرانی، قاجار، بنده، بندگی
  • حمید کرمی پور* صفحه 4
    آیین پهلوانی و عیاری با شیوه ها و اشکال گوناگون در تاریخ بسیاری از ملت ها وجود داشته و از جایگاه رفیع و مهمی برخوردار بوده است. در تاریخ ایران زمین نیز این پدیده، از پیش از اسلام تا روزگار معاصر، در جامعه شهری و روستایی نقش ها و کارکردهای متفاوتی داشته است. این آیین به اقتضای هر عصر، برخی ویژگی ها را از دست داده و پاره ای عناصر دیگر را اخذ کرده است. در پی ایلغار مغول به ایران در سده هفتم هجری، نهادهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، برای مدتی کارایی پیشین خود را از دست دادند و جامعه ایرانی، برای نخستین بار در دوره اسلامی، با چالش بزرگی روبرو گردید. شرایط جدید اجتماعی و سیاسی، زمینه نقش آفرینی و کنش گری پهلوانان و عیاران را در عرصه های سیاسی و اجتماعی این دوره فراهم آورد. موضوع این مقاله بررسی چگونگی شکل گیری تحولات آیین پهلوانی و عیاری در دوره مورد بحث است و درصدد پاسخگویی به این سوال است که چرا و چگونه پهلوانان و عیاران به ماهیت سیاسی و اجتماعی در جامعه این عصر دست یافتند. در پژوهش هایی که تا کنون در این زمینه به خامه درآمده است چگونگی این تحول مورد بررسی قرار نگرفته، اما این نوشته با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای درصدد بررسی و تحلیل این موضوع است. نوشته حاضر با اتکاء به منابع تاریخی درصدد اثبات این موضوع است که دوره مورد بررسی، در تحول آیین فتوت، تا روزگار خود مهم ترین عصر تاریخی به حساب می آید و سرزمین خراسان مهم ترین نقش را در این فرآیند داشته است.
    کلیدواژگان: فتوت، عیاران، پهلوانان، قرن هفتم و هشتم هجری، خراسان، اخی
  • داریوش رحمانیان، مهدی میرزایی* صفحه 5
    برتری بخش کشاورزی بر دیگر بخش های اقتصادی، اصلی ترین ویژگی اقتصادهای جوامع پیشاصنعتی است. در ایران دوره قاجاریه نیز بخش اعظم تولید داخلی و مشغله اصلی اکثریت مردم ایران به بخش کشاورزی وابسته بوده است. با تجاری شدن کشاورزی در بخش هایی از تاریخ ایران در نیمه دوم دوره قاجاریه، این وابستگی اقتصاد ایران به کشاورزی، به شدت افزایش یافت. کاشان در دوره قاجاریه، بر اثر زوال صنایع صنعتی آن، یکی از مناطقی بود که وابستگی اقتصاد آن به کشاورزی شدت مضاعفی یافت. با این حال، با وجود نقش محوری و پایه ای آب در کشاورزی، به ویژه در سرزمین خشک و کم آبی چون ایران، مسئله مند کردن تاریخ آب و پیوند آن با تاریخ ایران چندان مورد توجه مورخان و محققان نبوده است. از این رو در نوشته حاضر به بررسی نظام مالکیت آب در شهر کاشان دوره قاجار به مثابه « جامعه ای خشک و کم آب و پراکنده» پرداخته می شود تا به عنوان نمونه ای از آزمون این نظریه مورد ارزیابی قرار گیرد . بنابراین پرسش نوشته حاضر این است که منابع آبی در کاشان دوره قاجاریه به مثابه جامعه ای خشک و کم آب و پراکنده از چه نوع مالکیتی برخوردار بوده است و دولت در این میان چه سهمی داشته است. از این رو، نخست به شرح و بررسی منابع تامین آب پرداخته می شود و آنگاه در ادامه شیوه بهره برداری و مالکیت منابع آبی شرح داده می شود و در آخر نسبت دولت با مالکیت منابع آبی در این دوره سنجیده می شود تا از طریق نمونه شهر کاشان بتوان تصویری کلی از شیوه بهره برداری از آب و مالکیت آن در ایران به مثابه جامعه ای کشاورزی و کم آب و خشک به دست آورد و صحت نظریاتی را که در این مورد داده شده است را به محک آزمون گذارد .
    کلیدواژگان: آب، مالکیت آب، سازه های آبی، کاشان، دوره قاجاریه
  • رضا سرحدی قهری *، مرتضی منشادی صفحه 6
    انقلاب اسلامی ایران و ائتلاف گسترده طبقاتی که منجر به سقوط سلطنت در ایران شد، یکی از رخدادهای مهم ربع پایانی قرن بیستم میلادی محسوب می شود. این ائتلاف نوعی بی هنجاری و سردرگمی را برای بسیاری از نظریه های موجود انقلاب به وجود آورد. پاسخی نوین به چرایی تشکیل ائتلاف طبقاتی و سقوط سلطنت در ایران با التزام به الگوی جامعه شبکه ای جوئل میگدال و نظریه جامعه توده وار مسئله پژوهش حاضر را تشکیل می دهد. ایران پس از انقلاب مشروطه و در عصر پهلوی وارد دوران «دولت مطلقه» شد. ویژگی اصلی دولت مطلقه پهلوی، انباشت منابع و تمرکز ابزارهای قدرت بود و این فرآیند مانع عمده ای بر سر راه گسترش توانایی های جامعه ایجاد کرد. سوال مقاله حاضر این است که چه نسبتی میان سیاست های رژیم پهلوی (اول و دوم) در قبال جامعه شبکه ای پیشاپهلوی و بسیج سیاسی منجر به پیروزی انقلاب اسلامی ایران وجود دارد؟ یافته های مقاله حاضر با استفاده از یک الگوی نظری معطوف به تحلیل تجربی و با تاکید بر رابطه ی بازتابی دولت- جامعه نشان می دهد که برنامه های نوسازی شاهان پهلوی، اتخاذ سیاست های سرکوبگرانه و تضعیف جایگاه روحانیت، تجار و بازاریان سنتی، عشایر و دهقانان و مالکان زمین دار به عنوان بازیگران عمده جامعه شبکه ای، زمینه ساز تحول در صورت بندی اجتماعی از جامعه شبکه ای به جامعه توده ای شد. در چنین شرایطی تلاش نیروهای سیاسی برای گذار از جامعه توده ای آغاز شد که در نهایت بسیج طبقات مختلف در انقلاب اسلامی ایران تحت ایدئولوژی اسلام گرایانه رخ داد. این پژوهش به شیوه توصیفی- تحلیلی، با استفاده از منابع کتابخانه ای و آرشیوی سامان یافته است.
    کلیدواژگان: انقلاب اسلامی، جامعه شبکه ای، جامعه توده ای، میگدال، بسیج سیاسی
  • حسین آبادیان * صفحه 7
    مقاله حاضر علل و عوامل و نتایج مهاجرتهای روستائی به شهر تهران در دهه های چهل و پنجاه شمسی را مورد ارزیابی قرار میدهد و نقش عامل اصلاحات ارضی را در این زمینه مورد بحث قرار میدهد. در این مقاله نشان داده شده برنامه ریزیهای نامتوازن توسعه اجتماعی، تضعیف اقتصاد کشاورزی، به همراهی بی توجهی به روستا و تاکید بیش از حد بر گسترش، عمران و نوسازی بافتهای شهری تهران، نقشی کلیدی در این مهاجرتها ایفا کرده است. یکی از نتایج این موضوع، زایش و گسترش پدیده حاشیه نشینی در شهر تهران بود که پیامدهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زیادی برجای گذاشت. در این مقاله منابع و ماخذ گوناگون آرشیوی مورد مطالعه قرار گرفته اند و از گزارشهای آماری استفاده فراوان شده است. روش این تحقیق توصیفی-تحلیلی است و جامعه آماری پژوهش هم شهر تهران است. تاکنون در باره مهاجرتهای شهر به شهر و روستا به شهر تحقیقات زیادی انجام شده، لیکن به شکل آماری تبعات مهاجرتهای روستائی به شهر تهران در مقطع زمانی مورد بحث، مورد ارزیابی قرار نگرفته است، پس ضرورت نگارش این مقاله در بررسی زمینه های شکل گیری کلانشهر تهران و نقش مهاجرتها در این فرایند خلاصه میشود.
    کلیدواژگان: تهران، مهاجرتهای روستایی، اصلاحات ارضی، حاشیه نشینی، بحرانهای اجتماعی
  • محمد حسن پور * صفحه 8
    عکس ها بر مبنای نظام سنتی طبقه بندی حواس انسانی ، متعلق قوه باصره و صرفا سندی دیداری انگاشته شده اند اما در فرایند فهم و تفسیر عکس، آنچه در عکس روایت می شود، با رویت ممکن نیست و قوای دیگر حس انسانی نیز در تحلیل متن آن دخالت دارد. در تاریخ اجتماعی حواس نیز، جایگاه حواس انسانی چون بویایی، لامسه، شنوایی و چشایی در مواجهه و تحلیل متن تاریخی مورد مطالعه و تحقیق مورخان قرار دارد و ازاین رو در بحث حاضر، عکس به مثابه سند تاریخی، محل تداخل آن چه "دیده می شود" با حواسی خواهد بود که فهم پذیر اما نادیدنی اند. بویایی از مهم ترین این حواس است و در مفهومی که در حوزه نقد عکس از آن باعنوان "کار خاطره" نام می بریم و نیز در ساخت و تداعی معنا به ویژه در حوزه عکس های اجتماعی که با مقوله زیست روزمره ی انسانی پیوند تنگاتنگی دارد، حاضراست. بنابراین، بر اساس تاریخ اجتماعی حواس، به پیگیری کار خاطره در عکس هایی می پردازیم که به مثابه سندی از تاریخ بویایی در متن اجتماعی است.
    در این مقاله نشان داده شده است که چگونه می توان در تحلیل عکس، به جز قوه ی دید، از قوای دیگر حسی بهره جست؟ و اهمیت تحلیل های مبتنی بر احساسات انسانی در تفسیر عکس های اجتماعی چیست؟ براساس پرسش های ذکرشده، می توان فرض کرد عکس های اجتماعی، به سبب پیوندی ذاتی که با گذشته تاریخی و روایتگری دارند، می توانند ارتباطی تنگاتنگ با ادراکاتی از گذشته داشته باشند که به واسطه قوه بویایی قابل فهمیدن اند، احساساتی چون نوستالژیا و بازیابی عمیق خاطرات؛ قوه بویایی به واسطه ی ارتباط تنگاتنگش با بازآوردن احساس و خاطرات نوستالژیک، همواره به نوعی آشناپنداری پیشینی دلالت دارد. در متن حاضر ارتباط عمیق سطح عکس(آن چه که از زمان گذشته نمایش می دهد) و بویایی در این حوزه شناختی مورد تحلیل واقع می شود. در واقع سازوکار قوه ی بویایی، به واسطه ارتباط مستقیمی که با نوستالژیا و بازیابی خاطرات در گذشته دارد، پیوندی تنگاتنگ با تفسیر عکس های اجتماعی خواهدیافت.
    کلیدواژگان: عکس های اجتماعی، تاریخ فرهنگی بو، تاریخ اجتماعی حواس، کار خاطره
  • سید علاالدین شاهرخی *، محمدعلی نعمتی صفحه 9
    راه ها همواره به مانند شریان های حیاتی تاثیرات فراوانی بر ابعاد مختلف حیات بشر از جمله اوضاع اجتماعی، سیاسی و دوام و رونق حکومت ها و مملکت داشته اند. دولت ها در گذشته با احداث راه، سعی در کنترل اهالی مختلف کشور و رونق اقتصادی داشته اند. در اواخر دوره قاجار باتوجه به کشف نفت در خوزستان و اوضاع آشفته کشور ایجاد راه اهمیت بسزائی یافت؛ در این میان لرستان به سبب قرارگرفتن در مسیر پایتخت به خوزستان و کشف نفت در جنوب از اهمیت ویژه ای برخوردار گردید. یکی از مهمترین اقدامات برای دسترسی به این مناطق، احداث راه ازتهران به خوزستان بود. احداث این راه از همان ورود قوای نظامی به لرستان در سال 1302ش، تا 1307ش. به طول انجامید.
    با ایجاد این راه و امنیت نسبی ایجاد شده در لرستان وتسهیل امکان تردد بومیان و دیگران در داخل و خارج این ناحیه و بخصوص مهاجرت برخی نظامیان و کادر اداری به این منطقه اوضاع اجتماعی دچار تغییراتی گردید. شیوه گردآوری این مقاله با رجوع به منابع کتابخانه ای ومبتنی بر تاریخ توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است و یافته های پژوهشی این مقاله نشانگر آثار قابل توجه پیامدهای اجتماعی ساخت جاده و واکنش اهالی به این طرح است. همچنین تاثیر این راه بر اوضاع اجتماعی لرستان با توجه به متغیرهایی چون: اوضاع امنیتی، مهاجرت افراد نظامی و اداری به لرستان، اسکان عشایر، تغییرسبک زندگی، معیشت اهالی، رواج کشاورزی ،رشد شهرنشینی و ایجاد ادارات دولتی مختلف مورد بررسی قرار می گیرد.
    کلیدواژگان: راه سراسری، اوضاع اجتماعی، لرستان، ایلات وعشایر، قوای نظامی
  • مقصودعلی صادقی گندمانی، علیرضا کریمی، مرتضی دولت آبادی* صفحه 10

    برآمدن سلسله صفویه، در زمینه های گوناگون تغییرات و تحولات گسترده ای پدید آورد؛ به ویژه آن که دامنه تاثیر و بازخورد این تحولات و تغییرات به بیرون از قلمرو صفویه نیز کشیده شد. این امر، در ایجاد یا تقویت و تشدید تحولات و رویدادهای دیگری اثر گذاشت. در این میان، خراسان و به ویژه مرکز آن، شهر هرات، در شرایط خاصی قرار گرفت. این امر را به ویژه آشکارا می توان در زندگی، عملکرد و واکنش ده ها نخبه فرهنگی و اجتماعی ای دید که همه پرورش یافتگان فضا و جو اجتماعی و فرهنگی دوره تیموری و البته پایتخت آن، هرات بودند. در جستار حاضر براساس روش توصیفی تحلیلی به این پرسش پرداخته می شودکه تغییرات عمده اجتماعی و فرهنگی ایجادشده در خراسان تحت حاکمیت صفویان چه بوده است؟ وضع اجتماعی و فرهنگی حاکم بر قلمرو حکومتهای نزدیک به خراسان مانند ازبکان، بابریان، ارغونیان، جامان سند و دیگر ایالات صفوی چگونه بوده است؟ و سرانجام آن که مجموعه این عوامل چه تاثیری بر زندگی، عملکرد و واکنش نخبگان دوره تیموری هرات داشته است؟ یافته ها موید آن است، نخبگان یادشده در روزگار صفوی، محیط اجتماعی خود را بسیار متفاوت با دوره قبل دیدند تا آنجا که تحت تاثیر مسائلی چون ثبات و آرامش؛ حمایت علمی و فرهنگی؛ جذب در ساختار اداری، یکی از دو راه باقی ماندن در هرات یا مهاجرت را برگزیدند. این گزینش می توانست با مقایسه و سنجش دافعه ها و جاذبه های مبدا و مقصدهای گوناگون صورت پذیرد؛ چرا که وضع جغرافیایی خاص آن روز خراسان به شبه جزیره ای می مانست که به قلمرو بابریان، ارغونیان، جامان سند، ازبکان و دیگر ایالتهای صفوی محدود می شد.

    کلیدواژگان: نخبگان اجتماعی و فرهنگی، دوره تیموری، هرات، صفویه
|
  • Mohammadmasood Saeedi * Page 1
    Social constructs are new multidimensional abstract concepts which are constructed to explicate (describe, explain) and measure many facts of human life. The studying reality of these concepts in remaining documents of the past involves researchers in the problem of unevenness of hermeneutic horizon of the present time and the time the document was produced. There is no new social construct in the issuance date of the historical documents or they exist but imply meaning other than meaning of modern social concepts. As a result, a researcher of history has to take steps in order to coordinate himself/herself with historical sources in terms of the hermeneutic horizon. First, he/she must define the construct theoretically and analytically so that the research reaches its goals, then, he/she must reduce this definition to some indicators which are common between himself/herself and the document. Sometimes applying this method provides the researcher with such a possibility that he can study the construct in a comparative way, in addition to studying it at a certain time.
    Keywords: social construct, historical-comparative research, indicator, crisis of legitimacy, Qajar
  • Amir Samadian Ahangar * Page 2
    Based on the sociology of order approach, the present paper seeks to deal with the relationship between the militants' promoted role and the establishment of social order. This paper is a case study of the status of the society of the Middle Ages in the fourth century A.H. A historical review of the texts of this era using the sociology of order approach shows that - contrary to the state-centered understanding of the concept of security, the studies of the Middle Ages indicate the centrality of the concept of security in the concept and definition of social order and the mechanisms of its preservation and durability, because the establishment of social order and security faced many problems in the fourth century A.H due to the intensified process of segregation and propagation of various social groups as well as the appearance of various social disorders in the eastern geography of the Islamic society. Under these conditions, the community was getting away from the cognitive standards, the normative system, and a common and universal value reference. Furthermore, the state's mobilization ability, concentration of power and legitimacy declined due to the increased tensions and various social classifications. In these circumstances, the groups close to power began competing and even fighting together in order to establish the external order of the society. This process, which resulted in the collapse of the Samanids and the rise of the Ghaznavids, provided the conditions for the establishment of external order in the society.
    Keywords: social order, militants, Ghaznavids, Middle Ages, Khorasan
  • Marzieh Mortazavi Gassabsaraei *, Shahram Yousefifar Page 3
    Slave and slavery have been one of the most important social phenomena in Iranian history. Iran Qajar era was a slave society, along with a large number of non-Iranian slaves, some of the men and women and children were mostly rural and tribal Iranians who were taken different ways. The present research seeks to answer the question of why many Iranians were slave in Qajar period? The results of the research show that political instability, the weakness of social security and the economic problems (caused by internal and external causes) were the most important causes of the fall of Iranians into slavery. This research is descriptive-analytic, using historical and archival sources, by the library method and the social history approach.
    Keywords: Iranian, Qaja, slave, slavery
  • Hamid Karamipour * Page 4
    The chivalry and knighthood conduct (Ayyāri) have been found in histories of many nations in different forms and types and had high status and important position. This phenomenon has played different roles and functions in the Iranian history in urban and rural communities from the pre-Islamic era to the recent time. During time, this tradition has lost some characteristics and achieved other elements due to social changes. Pursuant to Mongol Invasion (Ilqar) to Iran in 7th AH/13th AD century, political, economic and social institutions lost their previous effectiveness for a while and Iranian Community was exposed to a great challenge for the first time in the Islamic Period. The new sociopolitical conditions prepared new roles and functions for champions (Pahlivānān) and knights (Ayyārān) in the social and political scenes of this era. The Subject of the current investigation is to analyze the formation and later developments of chivalry and knighthood conducts during the aforesaid period and attempts to answer this question that why and how champions and knights achieved the social and political significance in the society at this period. The quality of the given development has not been examined in the current literutre,  thus the present paper intends to review and analyze this issue using descriptive- analytical method and via  written sources. Based on historical sources, the current paper tends to prove this point that the aforementioned period is the formative period for developing chivalry conduct.
    Keywords: Futuwwa (chivalry), Ayy?r?n (knights), Champions(Pahliv?n?n), 7th- 8th AH, 13th- 14th AD centuries, Khorasan, Akhi
  • Darioush Rahmaniyan, Mehdi Mirzaee * Page 5
    The superiority of agriculture to other economic section is the main characteristic of the pre-industrial economy.  The major part of domestic production and the main occupation of Iranians have been dependent on the agricultural section during the Qajar period. The commercialization of agriculture in parts of Iranian history during the second half of the Qajar period has led to a growing dependence of Iran's economy on agriculture. Kashan during the Qajar period has been one of the areas where the economic dependence on agriculture has grown increasingly due to the decline of its industrial industries. However, despite the pivotal role of water in agriculture, especially in dry lands such as Iran, the problematization of water history and its link with Iranian history has not been markedly considered by historians and researchers. Therefore, the present study examines the water ownership system in Kashan city during the Qajar era as a " dry, low-water, and dispersed society". Therefore, the question in the present article is that what kind of water resource ownership was dominant In Kashan  as a " dry, low-water, and dispersed society" during Qajar period. What has been the role of government in this regard? Therefore, a description of the sources of water supply will be addressed, and then the exploitation method and ownership of water resources will be described further. Finally, the association of the state with the ownership of water resources in this period was evaluated; so that, a general picture of the exploiting water resources and water ownership in Iran, as an agricultural community, low-water and dry land, can be obtained through the sample of Kashan city .
    Keywords: Water, Water Ownership, Water Structures, Kashan, Qajar Period
  • reza sarhaddi ghahri *, morteza manshadi Page 6
    The Islamic Revolution of Iran and the widespread class coalition that led to the fall of the monarchy in Iran, is one of the important events of the last quarter of the twentieth century. The importance of a massive political mobilization in this revolution has caused the attention of social and political scientists to always be addressed. The present study, with the commitment to the network model of Joel Migdal, attempts to explain the political mobilization in the Iranian revolution. Instead of examining the relationship between government and society, this view focuses on the relationship between society and the state and focuses on the impact of the transformations of power networks on government construction. After the Constitutional Revolution, Iran entered the "Absolute State" in the Pahlavi era. The main feature of Pahlavi's divisive state was the accumulation of resources and the concentration of power tools, and this process created a major obstacle to the development of the community's abilities. Thus, the question of the present article is, what is the relationship between the policies of the Pahlavi regime (first and second) with regard to the network of political and political mobilization leading to the victory of the Islamic Revolution of Iran? The findings of this paper, using a theoretical model focused on empirical analysis and emphasizing the state-society reflection relationship, indicate that Pahlavi's government has adopted policies against the Iranian network of nations that underlie the transformation of social fabric from the networked society to mass society and then mobilize Different classes in the Islamic Revolution of Iran under Islamist ideology.
    Keywords: Islamic Revolution, Network Society, Mass society, Migdal, Political Mobilization
  • Hossein Abadian * Page 7
    This research concerns with the causes, reasons and consequences of rural migrations to Tehran in 1960 and 1970 decades, thus this article discusses the roles did play factors such as land reforms and increasing the oil incomes to the issue. This article has showed programs such as lopsided social development, weakening of agricultural economy, ignorance of the peasantry issues, and emphasizing on building and rebuilding the Tehran old parts; have had a key role in migrations to this city. One of the results of the issue, was generating and development of the problem of marginalizing in Tehran city which had many economic, social and cultural consequences. The goal of this research is to studying the social and historical bases of migrations for more future scientific researches regarding the new vast waves of migrations to find solutions for this problem. Regarding this issue various archival sources have been studied and statistic reports have been used. The method of this research is descriptive-analytical one, and Tehran city is the subject of this study. Although there are many researches concerning rural migrations to the cities; but there is not any independent research on special causes of migrations to Tehran in 60 and 70s. Thus the necessity of this project is to studying the backgrounds of formation the metropolis of Tehran and the role did play migrations to this issue, this necessity is for planning to remove the causes and difficulties of vast migrations to this city.
    Keywords: Tehran, Rural Migrations, Land Reform, Marginalization, Social Crisis
  • mohamad hasanpur * Page 8
    Based on the traditional system of human sensory classification, photographs are considered to belong to the visual sense, and they are regarded merely as visual document, but in the process of understanding and interpreting of the photograph, all that is narrated in the photo is not visible, and the other human senses also are involved in the text analysis. In the social history of the senses, the position of human senses such as olfaction, touch, hearing, and taste in the encounter and analysis of the historical text is studied and investigated by historians. Therefore, in the present discussion, the photograph as a historical document is the point of interference of "what is seen" with the senses that are understandable but invisible. olfaction is one of the main senses that is directly related to reception of memories from the past and it is nostalgic, thus, it is closely associated with the concept of ‘memory work’ in the photograph analysis area and with the meaning association especially in social photograph area that is related to human everyday life. Therefore, based on the social history of senses, work of memory is investigated in the photographs that are as a document from the olfactory history in the social context.
    Research questions: The main question is how can the smelling sense be read in the photograph context and, accordingly, how a deeper understanding of the past that is represented by the photograph is obtained? In addition, this question can also be asked that whether in the process of perceiving a photograph, in addition to the visual sense, what is a function of other senses, and so what is the significance of human emotional-based analysis in interpreting social photographs? based on the research questions, it can be assumed that social photographs, due to their inherent connection with the historical past and narration, can closely be associated with the perceptions from the past, which can be perceived through olfaction sense, feelings such as nostalgia and deep retrieval of memories; the olfaction by its close connection with the rebirth of nostalgic memories and thoughts is always implied by a priori familiarization. In this research, the cultural and social history of the smell and its relation to the analysis and interpretation of social photographs were dealt with. It was concluded that olfaction, along with the visual sense that is base of the photograph historical documentary, provides complex perception in the understanding of what is present in the photograph. Paying attention to the olfactory sense in the photograph understanding connects the “memory work” and perception of objects, things, situations and the individuals present in the photograph with the experienced conditions where the audience of the photo lived in and basically had an ancestral understanding of them, and thus, a more vivid understanding of the text of the photograph is obtained.
    Keywords: Social photography, cultural history, the social history of the senses, the memory work
  • Seyed Alaeddin Shahrokhi *, Mohammadali Nemati Page 9
    Roads have always had a great impact on the durability and prosperity of the state and the state, just like the vital arteries. In the past, governments have tried to control the country's population and economic prosperity by building a way. At the end of the Qajar period, the creation of the road was of great significance in light of the discovery of oil and the turbulent situation in the country. Meanwhile, Lorestan and Khuzestan were of special importance because of the discovery of oil in the south. One of the most important measures for access to these areas was the construction of the Tehran route to Khuzestan during the Reza Shah period. The construction of this route from the same time the military forces arrived in Lorestan in 1302 to 1307. it took. The method of collecting this article is based on references to library resources and on the basis of descriptive-analytic history. The research findings of this paper illustrate how to build the road and respond to the plan. The creation of this way has also had a significant impact on various aspects of the social situation in Lorestan, including: security situation, nomadic settlement, livelihood change and establishment of government offices.
    Keywords: Global Way, Social Situation, Lorestan, Eilat, Ttrible, Military Forces
  • Maghsud Ali Sadeghi Gandomani, Alireza Karimi, mortaza dowlatabadi* Page 10

    The arising of safavid dynasty made a lot of changes and extensive transitions in different fields, especially that the domain of effect and reaction of these transitions and changes was extended to the outside of safavid borders and this matter was helpful in making or fortifying and amplifying other transitions and incidents, in this period Khorasan and especially its center ,haraat, was in a special condition that this matter can be seen evidently in the life, performance and reactions of these cultural and political elites all of whom were raised in the cultural and political environment of teimoorid era which especially its capital was haraat. According to the findings of this research , the forgoing elites perceived their surroundings completely different to the degree that for staying in haraat or abandoning it they considered stability and peace, scientific support, being being attracted to administrative structure and so on which this matter was the result of a special geographical situation of Khorasan on those days which like a peninsula was bounded to the kingdom of baaber, arqoonian, jaamaan, ozbakan and other provinces of safavid, offered a set of different interests and disinterests. The present essay based on a descriptive-analytic method and the use of library resources has been done.

    Keywords: cultural, political elites, teimoori era, haraat, SAFAVID