فهرست مطالب

پژوهش علف های هرز - سال دهم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • سال دهم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1398/01/26
  • تعداد عناوین: 5
|
  • فاطمه پورکریمی، سعیده ملکی فراهانی*، مصطفی اویسی، محمدرضا چائی چی صفحات 1-12

    به منظور بررسی ساختار جمعیت و تنوع گونه ای بوم نظام های گندم استان قزوین، مطالعه ای طی سال زراعی 1395-1394 اجرا گردید. نمونه برداری به روش شبکه بندی از حدود 330 کوادرات 0/5 متر × 0/5 متر در 9 مزرعه سه هکتاری، در بوم نظام گندم تحت مدیریت های دیم بدون شخم (کم نهاده)، آبی بدون شخم (بی خاک ورزی) و آبی با شخم برگردان دار (پر نهاده) در دو مرحله پنجه زنی و انتهای ساقه دهی انجام شد. میزان تنوع گونه ای سیمپسون، شانون- وینر، غنای مارگالف، منهینیک و شاخص غالبیت به تفکیک جنس و گونه تعیین گردید. شاخص غالبیت در مزارع دیم (0/9245) نسبت به مزارع آبی و در مزارع آبی با شخم برگردان دار (0/7451) نسبت به مزارع آبی بدون شخم (0/6664) بیش تر بود. شاخص شانون در مزارع کم نهاده (2/6973) بیش تر از پر نهاده (1/5230) و در مزارع پر نهاده بیش تر از مزارع بی خاک ورزی (1/4346) بود. بالاترین شاخص غنای مارگالف مربوط به زمین های دیم بود (1/8516) و کم ترین آن در مزارع بدون شخم (0/7432) مشاهده شد. شاخص غنای گونه ای در مزارع کم نهاده بیش تر از مزارع پر نهاده و در مزارع پر نهاده بیش تر از مزارع بی خاک ورزی (با خاک ورزی حفاظتی) بود. در مجموع نتایج این تحقیق نشان داد که سیستم های بدون شخم می تواند منجر به کاهش رشد علف های هرز شود.

    کلیدواژگان: علف هرز، گندم، خاک ورزی، شاخص تنوع
  • ابراهیم ایزدی دربندی*، مریم شوریابی صفحات 13-22

    استفاده از ارقام متحمل یکی از مهم ترین روش های مدیریت گل جالیز می باشد. به منظور شناسایی و معرفی ارقام متحمل گوجه رنگی به گل جالیز، آزمایشی بر روی 19 رقم گوجه فرنگی که از کشور صربستان آورده شده بود، در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در شرایط کنترل شده ی گلخانه ای انجام شد. به منظور ارزیابی نتایج آزمایش، از دو سری تیمار شاهد عدم آلودگی به گل جالیز در هر رقم و آلودگی به گل جالیز استفاده شد. نتایج نشان داد که در بین ارقام صربی مورد بررسی، رقم های اکسپرس، اوراگان، دوناتور، رد استون و لیدر نسبت به دیگر ارقام گوجه فرنگی مورد مطالعه، تحمل بیشتری به گل جالیز داشتند. رقم اکسپرس با وجود تولید وزن خشک نسبتا بالای گل جالیز، کمترین خسارت (44/75 درصد) را متحمل شد. ارقام اوراگان و دوناتور نیز با تولید کمترین تعداد ساقه و وزن خشک گل جالیز به ترتیب با 35/39 درصد و 58/16 درصد کاهش وزن خشک اندام های هوایی جزو ارقام با تجمل نسبی به گل جالیز بودند. از سوی دیگر ارقام فانتوم، اایکس هرت، هانی، پروفیت ارقامی بودند که علی رغم تولید بیشترین زیست توده در تیمار شاهد، در شرایط حضور گل جالیز، با وجود وزن خشک گل جالیز کمتر نسبت به دیگر ارقام، بیشترین تلفات (بیش از 80 درصد) را در صفات مذکور داشتند. این مهم نشان از حساسیت بالاتر این ارقام در مقایسه با دیگر رقم ها به آلودگی به گل جالیز است.

    کلیدواژگان: انگل، زیست توده اندام های هوایی، غده چه، حساسیت
  • حکیمه رحیمی، بنیامین ترابی *، الیاس سلطانی، فرشید قادری فر صفحات 23-34

    به منظور بررسی تغییرات دمای کاردینال جوانه زنی بذر خردل وحشی طی رفع کمون، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه تحقیقات بذر دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در سال 1396 انجام شد. عامل اصلی، دماهای مختلف (5، 10، 15، 20، 25 و 30 درجه سانتی گراد) و عامل فرعی دوره های مختلف سرمادهی (0، 2، 4، 6 و 8 روز در دمای 5 درجه سانتی گراد) بود. برای توصیف واکنش سرعت جوانه زنی به دما، از تابع دندان مانند استفاده شد. برای دهک های مختلف جوانه زنی، دمای پایه از 2/9 تا 3/4 درجه سانتی گراد در بذرهای شاهد به 1/5 تا 1/8 درجه سانتی گراد در تیمار 4 روز سرمادهی کاهش یافت؛ دمای سقف در بذرهای شاهد، 25 درجه سانتی گراد بود و به 29/9 تا 32/9 درجه سانتی گراد مربوط به تیمار 6 روز سرمادهی افزایش یافت؛ با توجه به تغییرات دمای کاردینال، کمون فیزیولوژیک خردل وحشی از نوع غیر عمیق تیپ یک می باشد. بذرهای دارای کمون ابتدا در دماهای پایین بیشترین جوانه زنی داشته و با خروج از حالت کمون در دماهای بالا هم جوانه می زنند و دامنه دمایی جوانه زنی افزایش می یابد. پارامترهای تخمینی در این مطالعه می تواند در مدل های شبیه سازی بانک بذر و برای مطالعات بعدی در مورد بیولوژی و اکولوژی خردل وحشی مفید باشد.

    کلیدواژگان: سرمادهی، دما، کمون فیزیولوژیک، مدل
  • جهانبخش میرزاوند *، سمیه رفیعی، رضا مرادی طالب بیگی صفحات 35-46

    تغییر روش خاک ورزی و کاربرد بقایا از روش های پیشنهادی برای مبارزه با علف های هرز مزارع است. به منظور بررسی اثر سه ساله روش های خاک ورزی (خاک ورزی رایج، کم خاک ورزی و بی خاک ورزی) و بقایای گندم (حفظ بقایا و حذف تمام بقایا از سطح خاک) بر رشد علف های هرز و عملکرد ذرت، پژوهشی مزرعه ای در زرقان، استان فارس به صورت آزمایش کرت های یک بار خرد شده در قالب بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد روند رشد علف های هرز در سامانه خاک ورزی رایج و حفظ بقایا نسبت به حذف بقایای گندم از شیب کاهشی و منفی تری برخوردار بود، اما انجام عملیات بی خاک ورزی آلودگی علف های هرز چندساله را تشدید کرد. نتایج نشان داد با گذشت زمان تراکم علف های هرز چندساله با انجام عملیات بی خاک ورزی نسبت به خاک ورزی رایج و کم خاک ورزی بیش از 60 درصد افزایش یافت، درحالی که تراکم علف های هرز یکساله را حدود 40 درصد کاهش داد. بیشترین عملکرد دانه ذرت (14447/64 کیلوگرم در هکتار) در سامانه کم خاک ورزی و حفظ بقایا حاصل شد که نسبت به سامانه بی خاک ورزی منجر به افزایش 34 درصدی عملکرد محصول شد. بیشترین تعداد دانه در بلال (576 عدد) و شاخص برداشت دانه (36/82 درصد) در سامانه خاک ورزی رایج و حفظ بقایای گندم به دست آمد که نسبت به سامانه کم خاک ورزی و بی خاک ورزی به ترتیب به طور متوسط 4 و 15 درصد بیشتر بود. به طور کلی به نظر می رسد در سامانه های زراعی کشت ممتد ذرت جهت حفظ پتانسیل عملکرد محصول و بهبود مدیریت تلفیقی علف های هرز انجام عملیات کم خاک ورزی و حفظ 30 درصد بقایای گیاهی گندم به صورت ایستاده و با ارتفاع 30 سانتی متر در سطح خاک قابل توصیه است.

    کلیدواژگان: بقایای ایستاده، علف هرز یک ساله، علف هرز چندساله، کم خاک ورزی
  • مهتاب هروی، جاوید قرخلو *، آسیه سیاهمرگویی، حسین کاظمی، سعید حسن پور بورخیلی صفحات 46-59

    با گذشت بیش از 20 سال از زمان ثبت علف کش تری بنورون متیل در ایران، گزارش هایی مبنی برعدم کارآیی این علف کش برای کنترل علف های هرز پهن برگ در مزارع گندم شهرستان رامیان وجود دارد. به منظور بررسی بروز مقاومت به تری بنورون متیل در علف هرز خردل وحشی (Sinapis arvensis L.) آزمایش هایی در سال 1395 در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام شد. بیوتیپ های مشکوک به مقاومت علف هرز خردل وحشی از مزارع گندم شهرستان جمع آوری گردید. یک بیوتیپ حساس از مزارعی که هیچ گونه سابقه سمپاشی نداشتند، نیز جمع آوری شد. ابتدا بیوتیپ های مشکوک با دز توصیه شده مورد غربال قرار گرفتند. سپس واکنش بیوتیپ های مقاوم و حساس این علف هرز در مقابل دزهای مختلف علف کش تری بنورون متیل مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمون دز-پاسخ حاکی از بروز مقاومت در برخی بیوتیپ های خردل وحشی به تری-بورون متیل بود. شاخص درجه مقاومت بیوتیپ های RAM-R-14 ، RAM-R-27 ، RAM-R-25 ، RAM-R-30 و RAM-R-5 به علف کش تری بنورون متیل به ترتیب برابر 3/90، 4/10، 3/96 ، 2/66و 2/36 به دست آمد. نقشه پراکنش مزارع آلوده به بیوتیپ های مقاوم خردل وحشی با استفاده ازسامانه سیستم اطلاعات جغرافیایی ترسیم و مشخص شد بیوتیپ های مقاوم در مزارعی مشاهده شده اند که فاقد الگوی کشت مناسب بوده و اتکا مبارزه برپایه شیمیایی قرار گرفته بود. نتایج این تحقیق می تواند جهت اجرای برنامه های مدیریت علف های هرز مقاوم و ممانعت از توسعه این گیاهان به سایر مناطق مورد استفاده قرار گیرد.

    کلیدواژگان: درجه مقاومت، مقاومت به علف کش، منحنی دز-پاسخ، نقشه پراکنش
|
  • F. Pourkarimi, S. Maleki Farahani*, M. Oveisi, M. Chaichi Pages 1-12


    This research project was conducted to study the population and biodiversity indices of weed species in wheat fields in Qazvin province/Iran during the 2015/2016 cropping season. A networking sampling method was employed to study the weed species in three wheat production systems of no-tillage-rainfed (low input), no-tillage-irrigated (intermediate input), and moldboard-tillage (high input)-irrigated systems. Sampling was conducted at two growing stages (Tillering and end of stemming). The species diversity of Simpson, Shannon-Weiner, Margalof richness, Menhinic and dominance index were determined by genus and species. The dominance index in dry farming fields (0.9245) was higher than irrigated farms, and in irrigated farms with moldboard tillage (0.7451) was higher than no-tillage irrigated fields (0.6664). The Shannon index in low input farms (2.9693) was more than high input (1.5230) treatment and in high input farms was more than intermediate input (1.4346) treatment. The highest Margalof richness index was obtained from dry farming system (1.8516) while the lowest was observed in no-till fields (0.7432). The species richness index in low input farms was more than high input and in high input was more than intermediate input (with conservative tillage) fields. The results of this project demonstrated that no-till production system is associated with less weed species and diversity in wheat fields.

    Keywords: cropping system, diversity, population indices
  • Ebrahim Izadi, Darbandi *, MARYAM SHOORYABI* Pages 13-22

    The use of tolerant cultivars is one of the most important methods for parasitic weed managing. In order to screen of 19 Serbian tomato cultivars tolerance to Orobanche aegyptiaca under greenhouse conditions, an experiment was arranged as a factorial experiment, based on completely randomized design with three replications. The tolerance of these cultivars was investigated in the presence and absence of broomrape in separately treatments. The results showed that among the studied Serbian cultivars, express, uragan, donator, red stone and leader cultivars were more tolerant than other cultivars. Despite of high dry weight production in express cultivar, it suffered the least damage (44.75%) compared to other cultivars. The lowest broomrape dry weight was observed at uragan and donator cultivars. However, their aboveground biomass reduced to 35.39% and 58.16% respectively. Despite the higher biomass production in fantom, ox heart, honey and profit cultivars in control treatments, they suffered severe damage (more than 80%) in infected treatments. It seems theses cultivars are more susceptible to broomrape than the others.

    Keywords: Parasite, Aboveground biomass, Susceptibility, Tubercle
  • hakimeh Rahimi, Benjamin Torabi *, Elias Soltani, Farshid Ghaderifar, Far Pages 23-34

    In order to investigate the variation in cardinal temperature of wild mustard seed germination during the removal of dormancy, a split plot experiment based on a completely randomized design with three replications was conducted at Seed Research Laboratory of Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources in 2017. The main factor was different temperatures (5, 10, 15, 20, 25 and 30 °C) and different periods of chilling (0, 2, 4, 6 and 8 days at 5 °C) were assigned as the sub-factor. To describe the response of germination rate to temperature, a dent function was used. For different germination stages, the base temperature decreased from 2.9 to 3.4 °C in control seeds to 1.5 to 1.8 °C in 4 days chilling. Ceilings temperature in control seeds was 25 °C, which increased to 29.9 to 32.9 °C as a result of 6 chilling for 6 days. Due to cardinal temperature changes, the physiological dormancy of wild mustard is of type I. Dormant seeds originally have the highest germination at low temperatures, and they germinate at high temperatures after elimination of dormancy. Also, the germination temperature range increases. Estimated parameters in this study can be useful in seed bank simulation models and for further studies on wild mustard biology and ecology.

    Keywords: chilling, Temperature, physiological dormancy, model
  • Jahanbakhsh Mirzavand *, Somayeh Rafiee*, Reza Moradi Talebbeigi Pages 35-46

    Changing tillage systems and plant residue application are regarded as suggested methods to improve weed management. A 3-year field experiment was conducted to evaluate the effects of soil tillage methods (conventional tillage (CT), reduced tillage (RT), and no-till (NT)) and wheat residue (residue preservation and removal) on weed growth and corn yield at Zarghan, Fars province. The experimental design was as split plot based on randomized complete block in three replications. Results showed that the lowest weed growth was obtained by CT method when wheat residue preserved while applying NT method enhanced perennial weed infestations. In other words, applying NT method increased perennial weed density up to 60% compared to CT and RT methods, but annual weed infestations decreased 40%. The kernel yield of corn (14447.64 kg ha-1) increased 34% when RT method accompanied by wheat residue compared to NT method. Applying CT method and residue preservation was maximized kernel number per cob (No. 576) and harvest index (36.82%) compared to RT and NT methods by four and 15%, respectively. It is concluded that, in consecutive corn cultivation, to grantee the corn yield potential and suppress weed growth applying RT method and preservation of 30% of wheat residue (standing residue with a height of 30 cm), is recommended.

    Keywords: Annual Weed, Perennial Weed, Reduced Tillage, Standing Residue
  • Mahtab Heravi, Javid Gherekhloo*, Asieh Siahmarguee, Hossein Kazemi, Saeid Hassanpour Bourkheili Pages 46-59

    More than twenty years after registration of tribenuron methyl herbicide in Iran, there are reports on its lack of efficacy in controlling broad leaved weeds in wheat fields of Ramiyan Township. To investigate the occurrence of resistance to tribenuron methyl in wild mustard (Sinapis arvensis L.), a series of experiments were conducted at Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources in 2016. Putatively resistant wild mustard biotypes were gathered from wheat fields of the Township. A susceptible biotype was also gathered from the fields with no history of spraying. Putative biotypes were first screened with the recommended dose. Then, response of susceptible and resistant biotypes to various doses of tribenuron methyl herbicide was investigated. The results of dose-response assay implied occurrence of resistant to tribenuron methyl in some wild mustard biotypes. Resistance factors of RAM-R-14, RAM-R-27, RAM-R-25, RAM-R-30 and RAM-R-5 were obtained respectively 3.90, 4.10, 3.96, 2.66 and 2.36. Distribution map of fields infested with susceptible and resistant wild mustard biotypes was drawn using geographic information system and it was revealed that the gathered biotypes were observed in the fields which possessed unsuitable cropping pattern and weed management was based on chemical control. The results of the present study may be utilized to implement herbicide-resistant weed management practices as well as prevention of development of these plants to other regions.

    Keywords: Distribution map, Dose-response curve, Herbicide resistance, Resistance factor