فهرست مطالب

اپیدمیولوژی ایران - سال چهاردهم شماره 4 (پیاپی 52، زمستان 1397)
  • سال چهاردهم شماره 4 (پیاپی 52، زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/10
  • تعداد عناوین: 12
|
  • فرزام بیدارپور، خالد رحمانی*، بهروز اخوان، اردشیر رحیم زاده، احمد پورمرادی صفحات 302-311
    مقدمه و اهداف
    علیرغم اجرای طرح تحول بهداشت و افزایش تعداد خدمات و مراکز خدمات جامع سلامت در سال 1393 در ایران، هنوز تعداد زیادی از افراد جهت دریافت خدمات سلامت به این مراکز مراجعه نمی کنند. مطالعه حاضر باهدف شناخت علل عدم مراجعه خانوارهای شهری به مراکز خدمات جامع سلامت در شهر سنندج انجام شد.
    روش کار
    این مطالعه با دو رویکرد کمی و کیفی انجام شد. در بخش کمی، داده ها با استفاده از یک چک لیست و از طریق مصاحبه با 200 نفر از سرپرستان خانوارهایی که مراجعه نمی کردند گردآوری شد. در بخش کیفی هم نظرات پزشکان و کارشناسان شاغل در مراکز جامع خدمات سلامت و سرپرستان خانوارها با استفاده از روش مصاحبه نیمه ساختاریافته اخذ شد.
    یافته ها
    عدم احساس نیاز به خدمات، توجه بیشتر به درمان، شاغل بودن در نوبت صبح، مشکلات جسمی، نامناسب بودن مکان ارائه خدمات، اطلاع رسانی ناکافی، عدم تناسب خدمات با نیازها، برخورد نامناسب برخی از کارکنان ارائه دهنده خدمت مهم ترین علل عدم مراجعه افراد بودند. علیرغم گذشت چهار سال از اجرای طرح تحول سلامت در ایران، 5/53 و 60% از افراد بررسی شده به ترتیب از حضور کارشناس سلامت روان و کارشناس تغذیه و خدمات رایگان آنها در مراکز هیچ اطلاعی نداشتند.
    نتیجه گیری
    علل مختلفی در عدم مراجعه افراد به مراکز خدمات جامع سلامت در شهرها نقش دارند اما اطلاع رسانی و معرفی خدمات موجود به جامعه، توجه به نیازهای افراد و تسهیل نمودن فرایند ارائه خدمات ضروری است.
    کلیدواژگان: عدم مراجعه، خانوارهای شهری، مرکز خدمات جامع سلامت، خدمات سلامت
  • زهرا چراغی، حسین محجوب، علی قلعه ای ها، سعید بشیریان، حیدر طیبی نیا، علیرضا رحمانی، بهشاد نقش تبریزی، نسرین شیرمحمدی، آرزو فرهادی، مریم عسگری نیا، منوچهر کرمی * صفحات 312-321
    مقدمه و اهداف
    اولویت بندی فهرست پژوهش های موردنیاز با در نظر گرفتن نیازها و مشکلات واقعی بخش سلامت، زمینه تلاش برای برقراری عدالت، تقویت ارتباط بین پژوهش، عمل و سیاست گذاری و توجه به نیازهای گروه های آسیب پذیر را فراهم می آورد. مطالعه حاضر در راستای تدوین اولویت های پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی همدان، با استفاده از نظرات صاحب نظران انجام شد تا گام مثبتی درزمینه ی تخصیص مناسب منابع پژوهشی دانشگاه در جهت حل مسئله باشد.
    روش کار
    طی این مطالعه برای نخستین بار، اولویت های تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی همدان در 13 حیطه با استفاده از مدل پیشنهادی کارگروه "کمیسیون پژوهش حوزه سلامت برای توسعه تحت عنوان "راهبرد پژوهش در ضرورت های بهداشت ملی" در سال 1396 تعیین شد. همچنین با استفاده از 10 معیار استاندارد موضوعات پژوهشی امتیازبندی شدند.
    یافته ها
    در این مطالعه 40 نفر از ذینفعان اعم از درون دانشگاهی و برون دانشگاهی شرکت نمودند و طی جلساتی با استفاده از تکنیک های تمرین گروهی  (بارش افکار) به بررسی موضوعات پیشنهادی پرداختند و درمجموع 122 موضوع پژوهشی در 13 حیطه تعیین شد. در هرکدام از حیطه های مذکور، 10 موضوع پژوهشی دارای بالاترین امتیاز به عنوان اولویت های پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی همدان تعیین گردید.
    نتیجه گیری
    تعیین اولویت های پژوهشی با رویکرد پژوهش در ضرورت های بهداشت ملی در سطح استانی برای اولین بار در دانشگاه علوم پزشکی همدان با مشارکت تمام ذینفعان حوزه سلامت در استان همدان صورت گرفت. نتایج این مطالعه با هدایت پروژه های تحقیقاتی در راستای اولویت های تعیین شده در استفاده بهینه از منابع حوزه پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی همدان نقش مهمی خواهد داشت.
    کلیدواژگان: اولویت های پژوهشی، رویکرد پژوهش در ضرورت های بهداشت ملی، دانشگاه علوم پزشکی همدان
  • حمید سوری، محسن حیدری، علیرضا رزاقی* صفحات 322-330
    هدف
    این مطالعه با هدف تعیین ارتباط بین میزان بروز حوادث ترافیکی در موتورسیکلت سواران با سطح توسعه یافتگی استان های کشورانجام شده است..
    روش کار
    مطالعه حاضر بوم شناختی است که بر روی حوادث رخ داده در بین موتورسواران در سال 1393 انجام گرفته است. داده های  مورد استفاده بر اساس داده های موجود در بانک اطلاعات سوانح ترافیکی پلیس است. برای تطبیق نتایج برحسب جمعیت استان ها از نتایج آمار سرشماری سال 1390 جمعیت مردان در هر استان استفاده شد. برای سنجش توسعه اقتصادی از شاخص تولید ناخالص داخلی ( GDP) برای هر استان استفاده شد. در این مطالعه آزمون های آماری همبستگی پیرسون استفاده شد.
    یافته ها
    درمجموع 90724 مورد تصادف در بین موتورسیکلت سواران در سال 1393 رخ داد. بر اساس گروه های سنی، بیشترین میزان حادثه در گروه سنی 18 تا 30 سال با 46944 مورد ( 7/51%) بود. میزان بروز کشور برابر 34/239 در یک صد هزار نفر جمعیت مردان بود. بیشترین و کمترین میزان بروز به ترتیب مربوط به استان های تهران و اردبیل با 84/1129 و  37/77 در یک صد هزار نفر جمعیت مردان مشاهده شد. میزان بروز حوادث ترافیکی در موتورسواران به ازای یک صد هزار نفر جمعیت مردان با شاخص تولید ناخالص داخلی (GDP) استان ها و شاخص توسعه انسانی (HDI  ) رابطه مستقیم و از لحاظ آماری معنادار بود (P<0.05).
    نتیجه گیری
    با افزایش سطح توسعه یافتگی استان های کشور میزان بروز حوادث ترافیکی مرتبط با موتورسیکلت افزایش می یابد. جهت کاهش میزان بروز سوانح ترافیکی تلفات ناشی از آن، می بایست برنامه های پیشگیری و کنترل جامع تری را در بخش های مرتبط راه و بهبود مراقبت های پزشکی آسیب دیدگان موردتوجه قرار داد.
    کلیدواژگان: موتورسواران، تصادفات ترافیکی، توسعه اقتصادی، بروز
  • علی محمد مصدق راد، ابوالقاسم پوررضا، نسرین ابوالحسن بیگی گله زن*، سید شهاب الدین شاه ابراهیمی صفحات 331-339
    مقدمه و اهداف
    شاخص توسعه انسانی یک معیار رتبه بندی توسعه یافتگی کشورها و شاخص های مرگ ومیر مهم ترین شاخص های سلامت هستند. هدف این مطالعه تعیین ارتباط بین شاخص توسعه انسانی و شاخص های مرگ مادران، نوزادان، شیرخواران و کودکان زیر 5 سال در ایران است.
    روش کار
    مطالعه طولی حاضر در بازه زمانی 1384 تا 1395 انجام شد. برای بررسی همبستگی بین شاخص های مذکور از آزمون همبستگی پیرسون و برای تعیین میزان تاثیر شاخص توسعه انسانی بر شاخص های مرگ ومیر از معادلات رگرسیون استفاده شد.
    یافته ها
    شاخص توسعه انسانی در ایران از 690/0 در سال 1384 به 774/0 در سال 1395 افزایش یافت (12 درصد افزایش). در سال 1395 میزان میرایی مادران 26 درصد، میزان میرایی نوزادان 41 درصد، میزان میرایی شیرخواران 52 درصد و میزان میرایی کودکان زیر 5 سال 42 درصد نسبت به سال 1384 کاهش یافت. شاخص توسعه انسانی دارای همبستگی منفی با میزان مرگ مادران، نوزادان، شیرخواران و کودکان زیر 5 سال بود. برای کاهش یک مرگ مادر در هر صد هزار تولد زنده شاخص توسعه انسانی باید 01/0 افزایش یابد. افزایش به میزان 014/0، 009/0 و 008/0 در شاخص توسعه انسانی منجر به کاهش یک مرگ نوزاد، شیرخوار و کودک زیر 5 سال به ازای هر هزار تولد زنده می شود.
    نتیجه گیری
    با افزایش شاخص توسعه انسانی میزان های میرایی مادران، نوزادان، شیرخواران و کودکان زیر 5 سال کاهش می یابند. سیاست گذاران و مدیران باید نسبت به تخصیص بهینه منابع عمومی کشور بین بخش های مختلف اجتماعی و اقتصادی کشور اقدام کنند.
    کلیدواژگان: شاخص توسعه انسانی، مرگ مادران، مرگ نوزادان، مرگ شیرخواران و مرگ کودکان زیر 5 سال
  • مرجان جمالیان، سلیمان خیری* صفحات 340-348
    مقدمه و اهداف
    تصادفی سازی، یکی از اصول انجام درست کارآزمایی بالینی است. هدف از این پژوهش، تعیین کیفیت تصادفی سازی در مقالات کارآزمایی بالینی مجلات علوم پزشکی اسکوپوس فارسی است.
    روش کار
    در این مطالعه کتابخانه ای، تمام مقالات کارآزمایی بالینی منتشر در مجلات فارسی با نمایه اسکوپوس در فاصله سال های 1395-1392 بررسی و کیفیت تصادفی سازی با مقیاس جاداد ارزیابی گردید. امتیازات آیتم تصادفی سازی این مقیاس در دامنه 0 تا 2 قرار دارد به طوری که امتیاز 0 کیفیت ضعیف، امتیاز 1 کیفیت متوسط و امتیاز 2 کیفیت بالا را نشان می دهد.
    یافته ها
     در کل 452 مقاله ارزیابی شد که 423 مقاله (6/93 %) به تخصیص تصادفی اشاره داشتند. روش تخصیص تصادفی ساده و بلوک بندی به ترتیب در 8/42 % و 22% از مطالعات تصادفی سازی شده بکار رفته بود. در 34% از مقالات، نحوه تصادفی سازی مبهم و در 3/5 % از آن ها، روش نادرستی برای اجرای تصادفی سازی بکار رفته بود. ازنظر مقیاس جاداد، 4/56 % از مقالات کیفیت خوب، 9/36 % کیفیت متوسط و 6/6 % کیفیت ضعیف ازنظر تصادفی سازی داشتند. متخصصین متدلوژی در 7/40 % از مقالات همکاری داشته که همکاری آن ها منجر به افزایش شفافیت در گزارش نحوه تصادفی سازی شده بود (007/0P=).
    نتیجه گیری
    نحوه تصادفی سازی و شیوه گزارش دهی آن در بسیاری از مقالات کارآزمایی بالینی مبهم است. لذا با توجه به اهمیت تصادفی سازی در اعتباربخشی به نتایج این مطالعات، توجه بیشتر سردبیران مجلات و محققین به کیفیت تصادفی سازی و نحوه گزارش آن توصیه می گردد.
    کلیدواژگان: کارآزمایی بالینی، تصادفی سازی، اسکوپوس، مجلات فارسی، مقیاس جاداد
  • بهاره طحانی*، آرش نجیمی، مینو صلواتی صفحات 349-358
    مقدمه و اهداف
    هدف از این مطالعه بررسی روایی و پایایی نسخه فارسی پرسشنامه بین المللی رضایت بیماران از خدمات دندانپزشکی است.
    روش کار
    پس از اطمینان از صحت ترجمه فارسی پرسشنامه، تعیین روایی صوری و محتوا با استفاده از 10 نفر از بیماران و 10 نفر از متخصصین به روش سنجش کیفی و کمی انجام شد. روایی سازه در یک مطالعه مقطعی با حضور 300 نفر از بیماران مراجعه کننده به کلینیک های سطح شهر بررسی شد و حیطه های موثر بر رضایت استخراج گردید.  به منظور تجزیه وتحلیل اطلاعات در مطالعه حاضر از نرم افزار SPSS نسخه 21 ، آمار توصیفی و آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل عاملی اکتشافی و برای پایایی از آلفای کرونباخ استفاده شد.
    یافته ها
    پس از انجام تغییراتی در برخی از سوالات روایی صوری و محتوای پرسشنامه تایید شد. تحلیل عاملی اکتشافی منجر به کشف 7 حیطه در رضایت سنجی شد که این حیطه ها درمجموع 3/61 درصد از واریانس کل را تبیین کرده بود. حیطه ها شامل کیفیت کار دندان پزشکان، کیفیت خدمت رسانی، سهولت و موجود بودن خدمات، کنترل درد، هزینه، همدلی و مسئولیت پذیری دندان پزشک و دسترسی بود. همبستگی هر حیطه با نمره کل بالای 4/0 و میانگین رضایت کلی1/9 ± 6/60 به دست آمد. آلفای کرونباخ ابزار 74/0 به دست آمد.
    نتیجه گیری
    پرسشنامه مذکور از روایی و پایایی مناسب برخوردار است و برای تعیین میزان رضایت سنجی ابزاری مناسب و کاربردی است. حیطه ها به میزان قابل قبولی رضایت کلی بیماران را تبیین می نمایند.
    کلیدواژگان: رضایت بیماران، روان سنجی، پرسشنامه، خدمات دندانپزشکی، ایران
  • سپیده دهقانی، علیرضا ابدی*، مهشید نامداری، زهرا قربانی صفحات 359-365
    مقدمه و اهداف
    بیماری پریودنتال از شایع ترین بیماری های دهان و دندان است که در مراحل پیشرفته باعث از دست رفتن اتصال بالینی (CAL>3mm) می شود. در این مطالعه با استفاده از مدل کلاسیک و مدل هایی که ساختار سلسله مراتبی داده ها را در نظر می گیرند، برآورد ضرایب عوامل موثر بر ازدست رفتن اتصال بالینی محاسبه و مورد مقایسه قرار گرفت.
    روش کار
    این مطالعه مقطعی روی 375 نفر زنان باردار و 192 نفر مادران دارای کودک سه ساله تحت پوشش 16 مرکز بهداشتی و درمانی علوم پزشکی شهید بهشتی انجام گردید. برای 6 دندان از هر فرد شاخص از دست رفتن اتصال بالینی بر اساس فرم استاندارد WHO توسط دندان پزشک ثبت شد. تحلیل داده ها با برازش مدل های رگرسیون لجستیک معمولی و رگرسیون لجستیک سه سطحی به وسیله نرم افزار 14 STATA انجام شد.
    یافته ها
    از کل 3402 دندان بررسی شده 6.3% دارای CAL>3mm بود. بر اساس نتایج به دست آمده نسبت شانس بروز ازدست رفتن اتصال بالینی در سه ماهه سوم بارداری نسبت به غیر باردارها 2.4 برابر و در افرادی که نخ دندان استفاده می کنند، نسبت به افرادی که نخ دندان استفاده نمی کنند 2.86 برابر، همچنین در دندان های خلفی 1.65 برابر دندان های قدامی است (005/0>P).
    نتیجه گیری
    بر اساس معیار AIC مدل رگرسیون لجستیک چند سطحی برازش بهتری نسبت به رگرسیون لجستیک معمولی دارد و می تواند ضرایب عوامل موثر بر CAL را دقیق تر برآورد نماید، در صورت استفاده از مدل رگرسیون لجستیک معمولی در داده های دارای ساختار سلسله مراتبی، خطای استاندارد پارامترها دچار کم برآوردی می شود.
    کلیدواژگان: مدل رگرسیون لجستیک چند سطحی، ساختار چند سطحی، فقدان چسبندگی کلینیکی
  • فاطمه رنجکش، معصومه نصیری، سید حمید شریف نیا، امیر حسین گودرزیان، سیده زهرا حسینی گل افشانی* صفحات 366-374
    مقدمه و اهداف
    اختلالات خواب یکی از مشکلات شایع دوران بارداری است که در نتیجه تغییرات فیزیولوژیکی، هورمونی و جسمی در بارداری ایجادشده و می تواند زمینه ساز بسیاری از اختلالات قبل، حین و پس از زایمان باشد. هدف مطالعه حاضر تعیین ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی پرسشنامه غربالگری اختلالات خواب در زنان باردار است.
    روش کار
    در مطالعه حاضر 300 نفر از زنان باردار مراجعه کننده به مرکز بهداشتی و درمانی کوثر، وابسته به دانشگاه علوم پزشکی قزوین که به روش نمونه گیری در دسترس جمع آوری شدند، پرسشنامه غربالگری اختلالات خواب را در سال 1396 تکمیل نمودند. روایی صوری، محتوی و سازه (روایی همگرا و واگرا) و پایایی پرسشنامه مذکور مورد بررسی قرار گرفت.
    یافته ها
    نتایج تحلیل عامل اکتشافی و تاییدی، دو عامل پایدار و مجزا شامل کمیت در کیفیت خواب و پیامد کیفیت پایین خواب استخراج نمود. برازش دوعاملی پرسشنامه اختلالات خواب بر اساس شاخص های استاندارد تایید شد. روایی همگرا و واگرا برای تمامی عوامل، همچنین ثبات درونی و پایایی سازه قابل قبول بود.
    نتیجه گیری
    نتایج مطالعه حاضر نشان داد پرسشنامه غربالگری اختلالات خواب، در میان زنان باردار از اعتبار و اعتماد کافی برخوردار است، بر این اساس به نظر می رسد می توان از این ابزار جهت غربالگری اختلالات خواب زنان در دوره بارداری استفاده نمود.
    کلیدواژگان: روان سنجی، اختلالات خواب، زنان باردار
  • علی محمد کشت ورز حسام آبادی، ابراهیم حاجی زاده *، محمد امین پورحسینقلی، احسان ناظم الحسینی مجرد صفحات 375-384
    مقدمه و اهداف
    هدف این مطالعه پیش بینی مرگ ومیر حاصل از سرطان کولورکتال در بیماران ایرانی و تعیین عوامل موثر بر آن با استفاده از روش جنگل تصادفی و رگرسیون لجستیک است.
    روش کار
    از اطلاعات 304 بیمار مبتلا به سرطان کولورکتال ثبت مرکز تحقیقات گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی طی سال های 88 تا 93 به صورت یک مطالعه گذشته نگر استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش های جنگل تصادفی و رگرسیون لجستیک انجام شد. برای تحلیل داده ها از نرم افزار R نسخه 3 .4 .3 استفاده شد.
    یافته ها
    ده متغیر مهمی که با مرگ ومیر سرطان کولورکتال ارتباط دارند، توسط روش جنگل تصادفی انتخاب شدند. چندین معیار مانند مساحت زیر منحنی مشخصه عملکرد (AUC) برای مقایسه روش جنگل تصادفی با رگرسیون لجستیک در نظر گرفته شد. با توجه به هر دو معیار، پنج متغیر اثر گذار رتبه بندی شده توسط جنگل تصادفی عبارتند از: مرحله سرطان، سن تشخیص بیماری، سن بیمار، مکانیسم فرار از سلول ایمنی و درجه تمایز یافتگی تومور. از نظر معیارهای مختلف، روش جنگل تصادفی عملکرد بهتری نسبت به رگرسیون لجستیک داشت (مساحت زیر منحنی ROC به ترتیب برای روش جنگل تصادفی و رگرسیون لجستیک برابر با 98%، %80 ).
    نتیجه گیری
    متغیرهای سن تشخیص، مرحله سرطان، سن بیمار، مکانیسم فرار از سلول ایمنی و درجه تمایز یافتگی تومور به عنوان مهمترین عوامل موثر بر مرگ ومیر در سرطان کولورکتال به حساب می آیند که با تشخیص زودرس سرطان با برنامه های بیماریابی و غربالگری می توان بر طول عمر بیماران افزود.
    کلیدواژگان: سرطان کولورکتال، جنگل تصادفی، رگرسیون لجستیک، مرگ ومیر
  • محمدحسین فلاح مهرآبادی*، فرشاد تهرانی، علیرضا باهنر، عبدالحمید شوشتری، آرش قلیانچی لنگرودی صفحات 384-394
    مقدمه و اهداف
    آنفلوانزای فوق حاد پرندگان از جنبه های اقتصادی و بهداشت عمومی دارای اهمیت است. پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی مخزن اصلی و عامل جابجایی ویروس های آنفلوانزا هستند. هدف از مطالعه ارزیابی خطر گسترش و انتقال ویروس های آنفلوانزای فوق حاد (H5) در کشور است.
    روش کار
    در این مطالعه کیفی از روش های مصاحبه ساختارمند (Structured Interview) و مباحثه گروهی (focus group discussion) برای ارزیابی خطر ورود و گسترش ویروس های آنفلوانزای فوق حاد به کشور در طی سال های 2015 تا 2018،  استفاده شده است.
    یافته ها
    بیش از 300  تالاب ها، دریاچه ها و آبگیر در کشور وجود دارد و 517 گونه پرنده شناسایی شده که قوها، غازها، اردک ها و چنگر معمولی بیشترین تعداد پرندگان مهاجر ورودی هستند. ضعف در شناسایی پنجره های ورود ویروس، ضعف در مراقبت غیرفعال در پرندگان مهاجر، نابسامانی و عدم نظارت موثر بر امر صید و شکار پرندگان مهاجر، انتقال بدون ضابطه پرندگان صیدشده به مراکز نگهداری، ناتوانی در نظارت بر عرضه پرندگان وحشی مهاجر در بازارهای محلی به دلایل فنی و غیرفنی، خلاءهای قانونی در برخورد با متخلفین، ضعف در آموزش در کلیه سطوح، وجود شرایط مناسب جهت تماس نزدیک پرندگان مهاجر با طیور روستایی و صنعتی و ضعف در تحقیقات آنفلوانزا در پرندگان مهاجر مهم ترین عوامل موثر در گسترش ویروس ها در کشور هستند.
    نتیجه گیری
    آنفلوانزای فوق حاد در سال های آتی نیز یکی از مهم ترین چالش های صنعت طیور خواهد بود. حل معضل آنفلوانزا نیازمند عزم ملی، نگاه فرابخشی، همکاری و همیاری عملی دستگاه های مرتبط و برنامه ریزی کوتاه مدت و بلندمدت بر اساس واقعیت های موجود است.
    کلیدواژگان: آنفلوانزای فوق حاد، پرندگان مهاجر، گسترش، ارزیابی خطر، ایران
  • محمد چهرازی، رضا عمانی سامانی*، انسیه تهرانی نژاد، هانیه چهرازی، آرزو اعرابی پور صفحات 395-403
    مقدمه و اهداف
    تحلیل داده های با پیامد ترتیبی در بعضی موارد منجر به برآوردهای اریب و واریانس های بسیار بزرگ می شود. این مشکلات زمانی که با داده های تنک سروکار داریم بشتر از پیش نمود پیدا می کند. هدف از این مطالعه مقایسه اثربخشی کابرگولین و آلبومین داخل وریدی در پیشگیری از سندرم تحریک بیش ازحد تخمدان با استفاده از مدل رگرسیون ترتیبی در چارچوب یک مدل بیزی جهت به دست آوردن برآوردهای دقیق تر است.
    روش کار
    در این مطالعه متغیر رتبه ای شدت سندرم در سه رده خفیف، متوسط و شدید به عنوان پیامد و متغیرهایی نظیر تعداد MII، آسیت، دوز HCG و هماتوکریت (HCT) و تلقیح داخل رحمی (IUI) به عنوان متغیرهای مستقل در نظر گرفته شدند. برای تحلیل داده ها از رگرسیون ترتیبی در چارچوب بیز با پیشین های ناآگاهی بخش و با استفاده از الگوریتم نمونه گیر گیبس استاندارد و تعمیم یافته استفاده شد. تحلیل داده ها با نرم افزار R نسخه 3.3.2 انجام شد.
    یافته ها
    مقدار نسبت بخت نوع داروی مداخله برابر -4.99 با فاصله اطمینان 95 درصد 7.42-تا -2.67 برای روش استاندارد و -5.01 با فاصله اطمینان -7.34 تا - 2.65 برای روش گیبس تعمیم یافته بود. نتایج روش زنجیر مارکوف مونت کارلویی بیانگر کاهش خطاهای استاندارد و کوتاه تر شدن فواصل اطمینان بودند. همچنین در روش رگرسیون ترتیبی با نمونه گیر گیبس تعمیم یافته خودهمبستگی نسبت به گیبس استاندارد سریع تر به صفر نزدیک شد.
    نتیجه گیری
    برآوردهای رگرسیون ترتیبی و همچنین با در نظر گرفتن خودهمبستگی، نمونه گیر گیبس تعمیم یافته عملکرد بهتری نسبت به رگرسیون ترتیبی استاندارد داشت و استفاده از این روش، در نمونه های با پیامد ترتیبی تنک پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: رگرسیون لوجستیک، پیامد ترتیبی، زنجیرمارکوف مونت کارلویی، OHSS
  • محرم کرمی جوشین، حسن ایزانلو، عابدین ثقفی پور *، فاطمه رضایی، مهدی اسدی قالهری صفحات 404-409
    مقدمه و اهداف
    وبا ازجمله بیماری های با قابلیت همه گیری است که در نظام مراقبت ایران جزء بیماری های مشمول گزارش فوری تلفنی بوده و سلامت عموم مردم را تهدید می کند. این مطالعه به منظور بررسی عوامل خطر احتمالی موثر بر طغیان وبا در شهر قم طی سال 1396 انجام شد.
    روش کار
    در یک مطالعه مورد-شاهدی، 37 مورد بیمار مبتلا به وبا بر اساس تشخیص آزمایشگاهی و 37 فرد سالم به عنوان شاهد جهت طغیان بیماری انتخاب شدند. برای توصیف داده ها از نمودارها، جدول فراوانی، شاخص های پراکندگی و برای تحلیل داده ها از آزمون های رگرسیون لجستیک، 2χ و تی آزمون در نرم افزار spss25 استفاده گردید.
    یافته ها
    سوش میکروبی عامل بیماریزای طغیان وبا از نوع اینابا بود. اغلب بیماران (54%) در گروه سنی 40-21 سال قرار داشتند. اکثر مبتلایان به وبا مرد (87%)، ایرانی (81%) و محصل یا دانشجو (30%) بودند. ازنظر زمانی، اوج اپیدمی در هفته سوم آبان مصادف با مراسم اربعین روی داده است. در حدود نیمی از بیماران در پایگاه مراقبت مرزی شناسایی شده اند. 95% بیماران، سابقه مسافرت به عراق=75, p-value<0.001)  OR)، 94% سابقه مصرف غذا در مراسم اربعین=66, p-value<0.001)  OR)، و 50% بیماران سابقه مصرف آب نامطمئن داشته اند=11, p-value=0.001)  OR).
    نتیجه گیری
    مراقبت مرزی بیماری وبا در مرزهای مشترک با عراق بخصوص در مراسم اربعین نقش حیاتی در شناسایی و درمان بیماران مشکوک به وبا داشته است. مراقبت از بیماری های واگیردار در هنگام ورود و خروج زائرین از مراسم اربعین باید به طورجدی تقویت گردد.
    کلیدواژگان: طغیان، وبا، عوامل خطر، قم
|
  • F Bidarpoor, KH Rahmani*, B Akhavan, A Rahimzadeh, A Pourmoradi Pages 302-311
    Background and Objectives
    Despite the implementation of the health reform plan and the increasing number of comprehensive centers of health services in 2014 in Iran, many people still do not attend these centers for various reasons. The aim of this study was to determine the reasons why urban households do not attend comprehensive centers of health services in Sanandaj.  
    Methods
    This study was carried out using two quantitative and qualitative approaches. In the quantitative section, data were collected through a checklist and interviews with 200 household heads who did not attend. In the qualitative section, the views of physicians, other health providers, and household heads were obtained using semi-structured interviews.  
    Results
    A feeling of no need for health services, paying more attention to treatment, working on morning shifts, physical problems, inappropriate location of centers, inadequate informing services to community members, inconsistency between existing services and clients’ needs, and inappropriate treatment of some health providers were the most important barriers to non-attendance of clients. Despite four years of implementation of the health reform plan in Iran, 53.5% and 60% of participants had no awareness about the presence of mental health and nutrition experts and their free services in the centers, respectively.  
    Conclusion
    Although there are many reasons for people not attending comprehensive centers of health services in cities, informing and introducing services to the community and considering the clients’ needs are essential.
    Keywords: Non-attendance, Urban households, Comprehensive center of health services, Health services
  • Z Cheraghi, H Mahjub, A Ghalehiha, S Bashirian, H Tayybeenia, A Rahmani, B Naghsh Tabrizi, N Shir Mohammadi, A Farhadi, M Asgarinia, M Karami * Pages 312-321
    Background and Objectives
    Prioritizing the list of required research, taking into account the real needs and problems of the health sector, provides a ground for justice; strengthens the link between research, action, and policy; and addresses the needs of vulnerable groups. The present study was done to formulate research priorities of Hamadan University of Medical Sciences using the opinions of experts in the field of health as a positive step towards proper allocation of research resources of the University to solve the problem.  
    Methods
    In this study, the research priorities of Hamadan University of Medical Sciences in 13 domains during 2017 were ranked using 10 standard criteria according to the Essential National Health Research (ENHR) approach.  
    Results
    Forty inter and intra beneficiaries were participated in this study. During the sessions, using group training techniques (brain storming), the topics were discussed, resulting in identifying 122 topics in 13 domains. In each of these domains, top 10 topics with the highest ranks were determined as the research priorities of Hamadan University of Medical Sciences.  
    Conclusion
    Determination of research priorities at a provincial level based on the ENHR approach was conducted in Hamadan University of Medical Sciences with the cooperation of all health stakeholders for the first time. The result of this study will play an important role in optimum use of resources of the research and technology domain of Hamadan University of Medical Sciences by directing research projects according to the identified priorities.
    Keywords: Research priorities, Essential national health research (ENHR), Hamadan university of medical sciences
  • H Soori, M Heidari, A Razzaghi* Pages 322-330
    Background and Objectives
    Evidences show an increase in the occurrence of road crashes and causalities in early stages of economic growth. This study aimed to evaluate the correlation between the incidence of motorcyclists’ crashes and the level of development of the provinces of Iran in the year of 2015.  
    Methods
    This was an ecological study of the motorcyclists’ crashes in all provinces of Iran. Motorcyclists’ injuries were obtained from the database of traffic police and the report of population census in 2011 was used. Given that more than 99% of motorcycle-related crashes occurred in male motorcyclists, the population of males was used to adjust the results. The Pearson correlation coefficient was also applied.  
    Results
    Totally, 90,724 crashes occurred among motorcyclists. The highest rate was in the age group of 18 to 30 years with 46,944 crashes (51.7%). As for sex, men had 90363 crashes (99.6%). Among different provinces, Tehran and Ardabil had the highest and lowest incidence with 1129.84 and 77.37 per 100 thousand male populations, respectively. Significant correlations were found between the incidence of motorcycle crashes and Gross Domestic Product (GDP) (P value: 0.601) and Human Development Index (HDI) (P value 0.497), respectively (P<0.05).  
    Conclusion
    Increased the incidence of motorcycle crashes is associated with the level of provincial economic development. In order to prevent the injuries and reducing its incidence, attention should be paid to the safety of roads and vehicles.
    Keywords: Motorcycles, Traffic crash, Economic development, Incidence
  • AM Mosadeghrad, A Pour Reza, N Abolhasan Beigi Galezan*, SH Shahebrahimi Pages 331-339
    Background and Objectives
    Human Development Index (HDI) is an important indicator of a country’s development. On the other hand, mortality indicators are the most important indicators of the health of a society. This study aimed to examine the association between HDI and maternal, neonatal, infant, and under-five mortality rates in Iran between 2005 and 2016.  
    Methods
    This longitudinal study was conducted using data collected from Iran Statistics Center, World Health Organization, and United Nations Development Program. SPSS software version 22 was used for data analysis. Pearson correlation test was applied to examine the correlation between HDI and mortality rates. Regression analysis was used to measure the effect of HDI on mortality rates.  
    Results
    HDI increased from 0.690 in 2005 to 0.774 in 2016 (12% rise). Maternal, neonatal, infant, and under-five mortality rates decreased by 26, 41, 52, and 42% in 2016 compared to 2005, respectively. HDI had a significant indirect association with maternal (-0.973), neonatal (-0.983), infant (-0.739), and under-five mortality (-0.987). An increase of 0.01 in HDI reduced 1 maternal death per 100,000 births. An increase of 0.014, 0.009, and 0.008 in HDI decreased one neonatal, infant, and under-five death per 1000 births.  
    Conclusion
    The results showed that increased HDI correlated with decreased mortality rates. Therefore, policy-makers should pay more attention to socio
    Keywords: Human development index, Maternal mortality, Neonatal mortality, Infant mortality, Under 5 children mortality
  • M Jamalian, S Kheiri* Pages 340-348
    Background and Objectives
    Randomization is one of the principles of correct clinical trial. The aim of this study was to determine the quality of randomization in the published articles of clinical trials in the Persian-language journals indexed in Scopus.  
    Methods
    In this cross-sectional study, all clinical trials published in Persian journals indexed in Scopus during 2013-2017 were evaluated in terms of randomization using the Jadad scale. The score of the randomization item of this scale ranges from 0 to 2, with 0, 1, and 2 indicating poor, moderate, and good quality.  
    Results
    A total of 452 articles were evaluated. Random allocation was indicated in 423 articles (93.6%). Simple random assignment and blocked methods were used in 42.8% and 22% of randomizations, respectively. The randomization method was unknown in 34% and an incorrect method was used for randomization in 5.3% of the articles. According to the Jadad scale, 56.4% of the articles had good, 36.9% had moderate, and 6.6% had poor quality in terms of randomization. Methodologists were consulted in 40.7% of the articles, and their contributions led to increased transparency in the randomization report (P = 0.007).  
    Conclusion
    The randomization method and its report are missing in many clinical trials. Therefore, considering the importance of randomization in validating the results of these studies, journals editors and researchers should pay attention to the quality of randomization and its report.
    Keywords: Clinical trial, Randomization, Scopus, Persian journals, Jadad scale
  • B Tahani*, A Najimi, M Salavati Pages 349-358
    Background and Objectives
    Satisfaction is a valuable measure of the quality of care and the patient-provider relationship. The Dental Satisfaction Questionnaire is a valid and international instrument for evaluating dental satisfaction. The aim of this study was to assess the validity and reliability of the Persian version of the Dental Satisfaction Questionnaire.  
    Methods
    Upon assuring the precision of Persian translation, assessment of face and content validity was performed using the opinion of 10 patients and 10 experts. The validated questionnaire was then distributed among 300 patients attending the dental clinics using multistage cluster sampling. Factor analysis was used to assess the structure validity of the questionnaire and to elicit the factors predicting total satisfaction. Cronbach’s alpha was used for assessing the reliability of the questionnaire.   
    Results
    After some changes in some questions, the face and content validity of the questionnaire were confirmed. Factor analysis revealed 7 domains could determine 61.3% of total variance, including clinical quality, service quality, availability of care, pain management, cost, access, and empathy and responsiveness of dentists. Correlation of each domain with the total satisfaction was above 0.4. The mean satisfaction was 60.6 ±9.1. Cronbach’s alpha was 0.74.  
    Conclusion
    The Persian version of the DSQ is a valid, reliable, and appropriate instrument for evaluation of dental satisfaction of Iranian population. The elicited domains could properly determine the total satisfaction.
    Keywords: Patient satisfaction, Dental service, Psychometrics, Surveys, questionnaires, Iran
  • S Dehghani, A Abadi*, M Namdari, Z Ghorbani Pages 359-365
    Background and Objectives
    Periodontal disease is one of the most common oral health problems. Clinical attachment loss occurs in sever periodontal cases (CAL>3). In this study, we applied a classic regression model and the models that consider the hierarchical structure of the data to estimate and compare the effect of different factors on CAL.  
    Methods
    This cross-sectional study was performed in 375 pregnant women and 192 mothers of three-year-old children. The data were gathered from 16 health networks of Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. CAL was determined for 6 teeth per person by a dentist according to WHO standard oral health examination form. Three-level and ordinary logistic regression analyses were applied for data analysis using the STATA software 14.  
    Results
    Of 3,402 examined teeth, 6.3% had CAL> 3mm. Based on the obtained results, the odds of CAL>3mm were 2.4 in the third semester compared to non-pregnant women. The odds of CAL>3mm were 2.86 in women without daily floss use compared to women with routine daily floss use. Posterior teeth were more likely to have CAL>3m than anterior teeth (OR = 1.65) (P-value < 0.05).  
    Conclusion
    According to the AIC index, multi-level logistic regression model has a better fit than ordinary logistic regression model and can estimate the coefficients of factors related to CAL>3mm more precisely. The use of the ordinary logistic regression model in hierarchical data can result in underestimated standard errors of the estimated parameters.
    Keywords: Multilevel logistic regression model, Hierarchical structure, Clinical attachment loss
  • F Ranjkesh, M Nasiri, SH Sharif Nia, AH Goudarzian, SZ Hosseinigolafshani* Pages 366-374
    Background and Objectives
    One of the most common problems during pregnancy is sleep disorders, which is the result of physiological, hormonal and physical changes in pregnancy and can be the basis for many disorders before, during, and after delivery. The aim of this study was to determine the psychometric properties of the persion version of  Sleep Condition Indicator in a sample of Iranian pregnant women.  
    Methods
    In present study, 300 pregnant women reffered to health center of Kowsar (affiliated to Qazvin University of Medical Sciences) that were gathered via accesible sampling method, completed the Sleep Condition Indicator in 2017. Face, content, and construct validity (convergent and divergent validity) and reliability of selected questionnaire were calculated.  
    Results
    The results of exploratory and confirmatory factor analysis showed two sustained and distinct factors, including quantity in sleep quality and the consequences of low sleep quality. The two-factor fit of Sleep Condition Indicator was approved based on standard indicators. Convergent and divergent validity were acceptable for all factors. Moreover, the internal consistency and reliability of the construct were also acceptable.  
    Conclusion
    The results of this study showed that the Sleep Condition Indicator is valid and reliable among pregnant women, so it seems that this tool can be used to screen sleep disorders in women during pregnancy.
    Keywords: Psychometric, Sleep disorders, Pregnant women
  • AM Keshtvarz Hesam Abadi, E Hajizadeh *, MA Pourhoseingholi, E Nazemalhossein Mojarad Pages 375-384
    Background and Objectives
    The purpose of this study was to predict the mortality rate of colorectal cancer in Iranian patients and determine the effective factors  on the mortality of patients with colorectal cancer using random forest and logistic regression methods.  
    Methods
    Data from 304 patients with colorectal cancer registry from the Gastroenterology and Liver Research Center of Shahid Beheshti University of Medical Sciences during the years 2009 to 2014 were used as a retrospective study. Data analysis was performed using random forest and logistic regression methods. To analyze the data, R software version 3.4.3 was considered.  
    Results
    Ten important variables related to colorectal cancer deaths were selected by random forest method. Several criteria such as the area under the characteristic curve (AUC) were used to compare the random forest method with logistic regression. According to both criteria, five important variables ranked by random forest were Cancer stage, age of diagnosis, patient's age, HLA, and degree of differentiation (tumor differentiation). In terms of different criteria, the random forest method had better performance than logistic regression (Area under the ROC curve for random forest and logistic regression methods was: 98%; 80% respectively).  
    Conclusion
    Variables such as Cancer stage, age of diagnosis, patient's age, HLA, and degree of differentiation are considered as the most important factors affecting mortality in colorectal cancer, that the patients' longevity can be increased with the early diagnosis of cancer and screening programs.
    Keywords: Colorectal cancer, Random forest, Logistic regression, Mortality
  • MH Fallah Mehrabadi*, F Tehrani, A Bahonar, A Shoushtari, A Ghalyanchilangeroudi Pages 384-394
    Background and Objectives
    HPAI has economic and public health importance. Aquatic and shore migratory birds are the main reservoirs and the cause of the spread of viruses across countries. The aim of study was risk assessment of the spread of the avian influenza H5 viruses.  
    Methods
    In this qualitative study, structured interviews and focus group discussions were used to assess the risk of the introduction and spread of highly pathogenic avian influenza viruses (H5-subtypes) into Iran.  
    Results
    Over 300 wetlands, natural and artificial lakes, ponds, and more than 517 bird species (swans, geese, ducks, and coots) are identified in Iran. Weakness in detecting virus entry windows, weakness in passive surveillance of migratory birds, inadequate supervision on hunting of migratory wild birds, movement of  hunted birds without any criteria without the control of the Veterinary Organization, inability to monitor the supply of migratory birds in the LBMs, law weaknesses in dealing with offenders, lack of training for people, presence of suitable conditions for close contacts between wild birds and backyard and industrial poultry, and weakness of research on AI in migratory birds were the most important factors influencing the spread of these viruses.  
    Conclusion
    HPAI will be one of the most important challenges for the poultry industry and public health.  Solving this challenge requires national determination, overhead organizational views, collaborative and practical cooperation of related organizations, and short and long-term planning based on the realities of the country.
    Keywords: Highly pathogenic avian influenza, Migratory birds, Spread, Risk assessment, Iran
  • M Chehrazi, R Omani Samani*, Tehraninejad Tehraninejad, H Chehrazi, A Arabipoor Pages 395-403
    Background and Objectives
    Analysis of ordinal data outcomes could lead to bias estimates and large variance in sparse one. The objective of this study is to compare parameter estimates of an ordinal regression model under maximum likelihood and Bayesian framework with generalized Gibbs sampling. The models were used to analyze ovarian hyperstimulation syndrome data.  
    Methods
    This study used the data from 138 patients of a clinical trial phase III to compare the efficacy of intravenous Albumin and Cabergoline in prevention of ovarian hyperstimulation syndrome. The original study was done between 2010 to 2011 in Royan institute. We compared maximum likelihood and Bayesian estimation with generalized Gibbs sampling for an ordinal regression model based on confidence intervals and standard errors. The model were fit through R 3.3.2 software version.  
    Results
    Markov Chain Monte Carlo results reduced the standard errors for estimates and consequently, narrower confidence intervals. Autocorrelations for generalized Gibbs sampler reached to zero in compare to standard Gibbs sampler for shorter time.  
    Conclusion
    It seems that confidence intervals of an ordinal regression model are shorter for generalized Gibbs sampler in compare to standard Gibbs and maximum likelihood. It suggests doing more studies to warrant the results.
    Keywords: Logistic regression, Ordinal outcome, Markov Chain Monte Carlo, OHSS
  • M Karami Jooshin, H Izanloo, A Saghafipour *, F Rezaei, M Asadi Ghalhari Pages 404-409
    Background and Objectives
    Cholera is one of the communicable diseases that should be reported immediately as a public health threat. This study was conducted to study the probable risk factors of cholera outbreak in Qom, central Iran, during 2017.  
    Methods
    In a case-control study, 37 cholera patients diagnosed based on para - clinical tests and 37 control samples were evaluated. Charts, frequency tables, regression logistic, Chi-square and t-test in SPSS software ver.25 were used for data analysis.
    Results
    The causative agent in the Qom cholera outbreak was Vibrio cholerae serotype Inaba. Most of the patients (54%) were in the age range 21-40 years. Most of the cholera cases were males (87%), Iranians (81%), and school or college students (30%). The peak of the epidemic occurred in the third week of November 2017, coinciding with a religious event. Nearly half of the patients were identified at the cross-border surveillance centers. The most important risk factors for the outbreak were a history of travel to Iraq in order to attend the Arbaeen religious event (95%), (OR=75, P-value<0.001), and a history of consuming unreliable foods and water (94% and 50%, (OR=66, CI=8-410, P-value=0.00 and OR=11, CI=2.7-46)), respectively.   
    Conclusion
    Cross-border surveillance of cholera in common borders with Iraq, especially in the Arbaeen religious event, played a vital role in identifying patients suspected of cholera. The surveillance of communicable diseases should be strengthened when entering and leaving the Arbaeen event.
    Keywords: Outbreak, Cholera, Risk factor, Qom