فهرست مطالب

اخلاق - سال هشتم شماره 4 (زمستان 1397)
  • سال هشتم شماره 4 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1398/02/19
  • تعداد عناوین: 6
|
  • عادل قنبری*، محمدرضا سالاری فر صفحات 11-30
    از جمله زمینه های مهم بروز اختلافات زناشویی و طلاق در خانواده های مذهبی، روابط همسران با فامیل است. مشکلات اخلاقی پدیدآمده در این روابط می تواند موجب بروز اختلالات فراوانی در زندگی زناشویی شود. پژوهش حاضر به بررسی مسائل اخلاقی همسران مذهبی در روابط فامیلی پرداخته و از روش پژوهش کیفی، روش تفسیری و تحلیل محتوای متون اسلامی استفاده کرده است. براساس نتایج مقاله، مسائل اخلاقی موجود در روابط همسران مذهبی با فامیل ازنظر موضوع بیست وپنج مورد است: مسائل دسته اول تعاملی است و از ارتباط یا حضور در مجالس، رعایت موازین دینی، امور تربیتی، وابستگی ها و تبعیض ها نشات می گیرد؛ مسائل دسته دوم به حمایت های معنوی مربوط است، مانند کمک به والدین و حل مشکلات آن ها و تبادل اطلاعات؛ مسائل دسته سوم حمایت های مادی مانند تامین مالی والدین را دربردارد. ریشه های بروز این مسائل در بیست عنوان کلی، مانند ضعف آگاهی درباره مهارت های زندگی و افول دینداری و اخلاق در خانواده ها، دسته بندی شده است.
    کلیدواژگان: مسائل اخلاقی، همسران مذهبی، روابط فامیلی
  • محمدجواد موحدی* صفحات 31-69
    در این مقاله نویسنده مدعی است که کانت می تواند اهمیت اخلاق را برای محافظت از محیط زیست، برپایه ارتقاء و بهبود شخصیت و ایجاد محیط کلی تر برای شکوفایی بشر، توجیه کند. انسان محوری کانت ایجاب می کند که ما از طبیعت محافظت کنیم؛ زیرا طبیعت به ما در رسیدن به اهداف مان کمک می کند. همچنین، براساس انسان محوری کانت، ما موظفیم از محیط زیست برای نسل های آینده محافظت کنیم. افزون براین،اخلاق کانتی نشان می دهد چگونه رویکرد غیرابزاری به طبیعت (چه زیباشناسانه و چه به دیگر روش ها)، می تواند به ما کمک کند تا به منزله یک موجود اخلاق مدار پیشرفت کنیم؛ ازاین رو، نباید محیط زیست را صرفا منبع مواد خام برای انسان تصور کنیم. هنگامی که ما، جدا از منافع خود، به طبیعت احترام می گذاریم، می توانیم انواع نگرش هایی را که موجب رشد فضائل اخلاقی می شوند، در وجود خود تقویت کنیم. برهمین اساس، اخلاق کانتی می تواند نظام اخلاق زیست محیطی پیچیده ای را بر مبنای اصولی انسان مدار سازمان و بسط دهد.
    کلیدواژگان: کانت، اخلاق، محیط زیست، انسان محوری، طبیعت
  • محمدمهدی فیروزمهر*، فرج الله میرعرب صفحات 71-94
    خانواده رکن بنیادین جامعه انسانی است، اما با افول و ضعف رویکرد اخلاقی به زندگی، این رکن دچار مشکل شده و محبت، مودت و رحمت، در میان مردم، روبه کاهش است. الگوهای متعددی برای ایجاد علاقه به خانواده ارائه شده که به نظر می رسد الگوی اخلاقی ای که استاد مطهری با تکیه بر تعالیم الهی به دست داده، بهترین راه برای تحکیم بنیان خانواده است. این پژوهش که به روش توصیفی - تحلیلی انجام شده، در پی تبیین این الگو و نظریه است. هدف پژوهش این است که نشان دهد روند فعلی اوضاع فرهنگی جامعه جهانی، مشکل بزرگی برای جامعه اسلامی است. این مشکل در عرفی شدن دین و اخلاق، تبلیغات غرب و ترویج شهوت ریشه دارد. با تبلیغات فرهنگی غرب، هدف از تشکیل خانواده برای انسان معاصر مبهم شده است؛ چنان که نمی داند، آیا براساس فطرت خود به همسر، فرزند و والدین و محبت به آن ها نیازمند است و نیازهای جنسی ابزاری برای کمک به رفع این نیاز فطری است یا خانواده فقط بهانه ای برای رفع نیاز شهوانی است و حرمت، قداست و ارزش دیگری ندارد؟ گروهی نظر دوم را پذیرفته اند، اما اندیشمندان الهی، مانند شهید مطهری، نظر اول را ارائه می کنند و معتقدند تنها راه سعادت بشر بازگشت به اصل خانواده است و چنین بازگشتی با الگوی فطرت، یعنی میل فطری زن و مرد به تشکیل خانواده، مهرورزی به یکدیگر، گرایش فطری به همزیستی عاطفی با عزیزان و... دیر یا زود محقق می شود.
    کلیدواژگان: خانواده، الگوی اخلاقی، جهان معاصر، استاد مطهری
  • محمدحسین طالبی*، محمدهادی حاضری صفحات 95-121
    ناروایی همجنس گرایی که بیشتر در قالب برهان «امر غیرطبیعی» تبیین می شود، چندی پیش توسط آقای آرش نراقی، در مقاله ای با عنوان «درباره اقلیت های جنسی» مورد مناقشه قرار گرفت. از نظر او، براهین عقلانی ممکن برای غیرطبیعی بودن هم جنس گرایی در حکمت عملی اسلامی مخدوش هستند. وی با تعریف «طبیعت» و اتکا بر تعریف ارسطویی «غایت گرا» به دفاع از ایده «تعدد» کارکردها می پردازد، و بر فرض این برهان نیز هم جنس گرایی را موافق با «لذت جویی» دانسته آن را کارکردی هم عرض «فرزندآوری» برای قوه جنسی انسان معرفی می کند. نوشتار حاضر به نقد تعاریف وی، و ارایه قانون عقل عملی در نظریه اسلامی قانون طبیعی پرداخته، و نشان داده کارکردها به مثابه «کمال»های هر قوه نفس، رو به سوی کامل ترین «غایت» دارند. همچنین، براساس آموزه سنخیت، لازم است هر کارکرد با کارکرد نهایی یا همان خیر کامل سنخیت داشته باشد. به همین دلیل، توقف در کثرت و عدم نیل به وحدت، مخل غایت مندی و به لغویت می انجامد. لذت اگر به تنهایی دیده شود بر خلاف ایده انسان کامل در فلسفه اسلامی خواهد بود. موارد استثنا نیز تحلیل شده اند.
    کلیدواژگان: نراقی، هم جنس گرایی، اسلام، امر غیرطبیعی، نظریه اسلامی قانون طبیعی، غایت
  • روح الله شهریاری* صفحات 123-145
    این پژوهش، با روش توصیفی تحلیلی، به واکاوی سیره تربیتی حضرت زهرا پرداخته است تا اصول پرورش فضائل اخلاقی در فرزندان را از دیدگاه ایشان تبیین کند. بهره گیری از این اصول به راهکارهای تربیتی والدین و مربیان جهت می دهد و فعالیت های آن ها را در عرصه تربیت هدفمند می کند. در روش تربیتی حضرت زهرا ، اصول تربیتی در سه سطح نمود دارد؛ اصول ناظر به والدین، اصول ناظر به فرزندان و اصول ناظر به عمل تربیتی. اصول ناظر به والدین نشان می دهد در منطق تربیتی آن حضرت، تربیت فعل خداست و از این حیث استعانت از خدا برای کسب شایستگی در مقام نمایندگی او لازم است. همچنین، برخورداری از ثبات عاطفی و تخصص از اصول مربوط به والدین است. اصول ناظر به کودک بیانگر لزوم آگاهی از ظرفیت جسمی و روحی فرزندان است. از میان اصول ناظر به عمل تربیتی، هنرگرایی، تحریک حق طلبی، ترجیح عقل گرایی ایمانی برنازپروری، کرامت پروری و اقدام عملی، در سیره تربیتی صدیقه طاهره 3 اهمیت بیشتری دارند.
    کلیدواژگان: اصول تربیت، فضائل اخلاقی، سیره حضرت زهرا
  • سید علی اصغر هاشم زاده* صفحات 147-166
    مصرف گرایی به عنوان یک پدیده جهانی، بیشتر از منظر اثرات جمعی مثبت یا منفی اش بر ساختارهای اقتصادی بررسی شده است و دیدگاه های کم شماری به اثرات منفی آن بر هویت فردی مصرف کننده توجه داشته اند. ارزیابی اثرات منفی مصرف گرایی با تاکید بر تعارضات هویتی، مسئله ای کلیدی است که پرداختن به آن در جهت شناخت شیوه های مصرف و کاهش عواقب فردی و اجتماعی مصرف گرایی در جامعه ضرورت دارد. این مقاله با روشی توصیفی و تحلیلی و از جنبه نظری به بررسی تاثیر مصرف گرایی بر رفتار و سنت های اخلاقی با تکیه بر شواهدی در میان خانواده های ایرانی می پردازد. نخست به عوامل مهمی که تاثیری منفی بر هویت جمعی مصرف کننده دارند اشاره کرده ایم، سپس عناصر کلیدی تاثیرگذار در هویت فردی را برشمرده ایم و درنهایت سازوکارهایی عملی برای حمایت و جلوگیری از آسیب های اخلاقی مصرف گرایی را ارائه داده ایم. حاصل آنکه زنجیره تامین از تولید تا مصرف باید با اصلاح رویکردها، در کنار تلاش برای بهبود شرایط زندگی و گسترش رفاه برای همگان، مانع از گسست هویتی و نابودی ارزش های اصیل جامعه گردد.
    کلیدواژگان: مصرف گرایی، مصرف اخلاقی، هویت فردی، هویت جمعی، شهروند ایرانی
|
  • Adel Ghanbari *, Mohammad Reza Salarifar Pages 11-30
    Among the important areas of marital divorce and divorce in religious families is the relationship between spouses and relatives. The ethical challenges that arise in these relationships can cause abnormalities in the marital life of the spouses. The present research studies the ethical challenges of religious families' spouses in family relationships and uses qualitative research method, interpretive method and content analysis of Islamic texts. Based on the results, the ethical challenges in the relationship between religious spouses and relatives in relation to various topics are 25: the challenges of the first category are interactive, due to association or attendance at meetings, observance of religious standards, educational affairs, affiliations and discrimination. The second concerns spiritual support, such as helping parents, solving their problems and exchanging information. Third, material support, such as parent financing. The roots of these challenges have been grouped into 20 general topics, such as the lack of knowledge of life skills and the apostasy of religiosity and ethics in families.
    Keywords: Challenges, religious spouses, family relationships
  • Mohammad Javad Movahedi * Pages 31-69
    In this article, the author claims that Kant can justify the importance of ethics for protecting the environment, based on the promotion and improvement of personality and the creation of a more general environment for human flourishing. Kant's human mind requires that we protect nature, because nature helps us achieve our goals. Also, based on Kant's human mind, we are obliged to protect the environment for future generations. In addition, Kantian ethics shows how nonprofit approach to nature (whether it be aesthetic or otherwise) can help us to develop as a moral entity; hence, we should not only consider the environment as the source of raw materials for Man imagine When we, regardless of our own interests, respect nature, we can strengthen the kinds of attitudes that contribute to the growth of moral virtues. Consequently, Kantian ethics can extend the organization of the complex ecological ethics system based on the humanist principles.
    Keywords: Kant, Ethics, Environment, Humanity, Nature
  • Mohammad Mehdi Firoozmehr * Pages 71-94
    The family is the fundamental unit of human society, but with the decline and weakness of the ethical approach to human life, it is challenged and the human community moves towards the totality of people without the bond of love, friendship and mercy. Several patterns have been proposed to create interest in the family, which seems to be the best solution to the family problem, as suggested by Motahhari's thought and deduced from divine teachings. This descriptive-analytic study aims to explain this pattern and theory. The aim is to show that the current process of the cultural situation of the international community is a major challenge for the Islamic society, which is rooted in the secularization of religion and ethics and the promotion of the Western world and the promotion of lust. With the West's cultural propaganda, the goal of creating a family for contemporary humans is ambiguous, as it does not, whether they need to be spouses, children and beings with their parents and affection for them, and sexual needs are a tool to provoke It is necessary to meet this innate need, or the family is just an excuse for solving the erotic need and sanctity, sanctity, and no other value! The group has a second opinion, but divine thinkers such as Martyr Motahari present the first idea and believe that the only way to bring happiness to mankind is to return to the family, and such a return with the pattern of nature, that is, the natural desire of men and women to form a family, Innovative tendency to emotional coexistence with loved ones and ... will be realized sooner or later.
    Keywords: Family, Ethical Model, Contemporary World, Motahari
  • Muhammad Hadi Hazeri, Muhammad Husein Talebi * Pages 95-121
    The prohibition of homosexuality, which is further explained in the form of an "abnormal" argument, was later argued by Mr. Arash Naraghi in an article titled "Islam and the issue of homosexuality". In his view, possible rational arguments for the abnormal homosexuality in the Islamic practical wisdom are corrupted. By defining "nature" and relying on the "goal-oriented" definition of Aristotle, he defends the idea of "multiplicity" of functions, and on the assumption of this argument, homosexuality also agrees with "pleasure," it introduces the same function of "childbearing" for the human sexuality he does. The present paper criticizes its definitions, and proposes the law of practical reason in Islamic theology of natural law, and has shown that functions as "perfections" of every power of the soul are towards the fullest "goal". Also, according to the congruity doctrine, it is necessary to have any function with the final function or the same good goodness. For this reason, the stop in plurality and the lack of unity, disgrace, and denial. Enjoyment, if seen alone, would be contrary to the idea of a complete human being in Islamic philosophy. Exceptions have also been analyzed.
    Keywords: Naraghi, Homosexuality, Islam, Abnormal, Islamic Theory of Natural Law, goal
  • Ruhullah Shahriyari * Pages 123-145
    This research aims to find the principles of nurturing moral virtues in children through a descriptive-analytical method, and to study the spirituality of Hazrat Zahra (AS), So as to tackle and guide parents and mentors education guidelines and target their activities in the field of educational practice. What has been obtained in this regard is that in the educational logic of Hazrat Zahra, three are classes of educational principle. Parents' Principles; Children’s Principles and Principles of educational Practice. Parents' principles show that although the educator directs the process of education, but in educational logic of Hazrat Zahra, it is actually the act of God, inasmuch as it is necessary for him to accept and seek God for the merits of his authority. Moreover, receiving a sense of emotional stability and expertise is among these principles. The child’s principles are the need to recognize child capacities. Among the principles of educational practice are the art-orientation, the stimulation towards truth, the preference for rationalism on pampering, the dignity and the practical steps, in educational method of Hazrat Zahra.
    Keywords: Principles, education, educational method, moral virtues, Hazrat Zahra(AS)
  • Seyyed Ali Asghar Hashemzadeh * Pages 147-166
    Consumerism, as a global phenomenon, has been studied more than its positive or negative effects on economic structures, and few views have focused on its negative effects on consumer identity. Assessing the negative effects of consumerism with an emphasis on identity conflicts is a key issue that needs to be addressed in order to understand consumption patterns and reduce the individual and social consequences of consumerism in society. This paper deals with a descriptive, analytical and theoretical aspect of the impact of consumerism on behavior and ethical traditions based on evidence among Iranian families. First, we point out important factors that have a negative impact on consumer identity, then we outline key elements affecting individual identities, and ultimately provide practical mechanisms for protecting and preventing the moral harm of consumerism. As a result of the supply chain from production to consumption, the reform of the approaches, along with the efforts to improve living conditions and the welfare of all, will prevent identity ruptures and the destruction of the genuine values of society.
    Keywords: Consumerism, Ethical Consumption, Individual Identity, Collective Identity, Iranian Citizen