فهرست مطالب

  • سال نهم شماره 4 (پیاپی 33، زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/10/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمدرضا پریشانی فروشانی*، فروغ قنادزاده، کاظم نگارش صفحات 1-12
    در پژوهش حاضر تشریح برگ و ساقه 10 گونه از جنسPsephellus  (تیره مرکبان) متعلق به فلور ایران بررسی شد. پس از جمع آوری و شناسایی نمونه های گیاهی، از برگ و ساقه آنها به روش دستی برش عرضی تهیه شد و بهترین برش ها برای رنگ آمیزی و مطالعه با میکروسکوپ نوری انتخاب شدند. صفت های مختلف تشریحی ازجمله تعداد دستجات آوندی ساقه، تعداد دستجات کلرانشیم و کلانشیم ساقه، شکل کلی مقطع عرضی ساقه، شکل سلول های اپیدرمی، تیپ روزنه در برگ، انواع کرک در ساقه و برگ، وجودداشتن و یا نداشتن کوتیکول و مغز بررسی شد. نتایج پژوهش حاضر نشان دادند صفت های تشریحی برگ و ساقه در این جنس دارای ارزش تاکسونومیکی اند و طبقه بندی های پیشین این جنس را تا حد درخور توجهی تایید می کنند؛ بر این اساس مشخص شد تعداد دستجات آوندی و نوع کرک مهم ترین صفت ها برای تفکیک گونه ها و بخش های این جنس اند. درنهایت، برای نخستین بار کلید شناسایی گونه ها و بخش های این جنس بر اساس صفت های تشریحی ارائه شد.
    کلیدواژگان: Psephellus، ویژگی های تشریحی، تاکسونومی، کلید شناسایی، ایران
  • علی رضا پورصفر، یوبرت قوستا*، محمد جوان نیک خواه صفحات 13-29

    کپک سیاه (دوده ای) خوشه ها در گندم و جو معمولا با تغییر رنگ خوشه های این گیاهان به سیاه مشخص می شود و قارچ های مختلف ایجادکننده آن خوشه های بالغ و درحال پیرشدن را کلنیزه می کنند. به نظر می رسد کپک سیاه خوشه ها روی گیاهانی که طی بلوغ آنها شرایط رطوبتی شایع می شود یا برداشت محصول به علت شرایط رطوبتی به تاخیر می افتد و یا در بخش هایی از گیاهان به ویژه خوشه هایی که پیش از بلوغ دچار خشکیدگی می شوند توسعه بیشتری دارد. در مطالعه حاضر و با هدف شناسایی قارچ های همراه با نشانه های کپک سیاه خوشه های گندم و جو در استان های گلستان، البرز و قزوین، طی بهار و تابستان سال های 1393 و 1394 تعداد 133 جدایه متعلق به بخش Infectoriae از جنس Alternaria جمع آوری شد. بر اساس نتایج مطالعه های ریخت شناختی و داده های حاصل از توالی های نوکلئوتیدی دو جایگاه ژنومی شامل ITS از DNA ریبوزومی هسته ای و بخشی از ژن گلیسرآلدهید-3-فسفات دهیدروژناز (gpdh)چهار گونه A. arbusti، A. ethzedia، A. incomplexa و A. triticimaculans شناسایی شدند. هر چهار گونه شناسایی شده برای نخستین بار به عنوان گونه های همراه با نشانه های کپک سیاه خوشه های گندم و جو در دنیا گزارش می شوند. همچنین به غیراز گونه A. arbusti که قبلا از گیاهان کلم در ایران گزارش شده است سه گونه دیگر آرایه های جدیدی برای بیوتای قارچی ایران گزارش می شوند. توصیف کامل گونه ها در مقاله حاضر ارائه شده است.

    کلیدواژگان: بیماری، غلات، گلیسرآلدهید -3- فسفات دهیدروژناز، DNA هسته ای، تبار شناسی، آرایه بندی
  • زهره خواجویی ده شیب، علی رضا منفرد*، حجت الله محمدی صفحات 31-46

    در پژوهش حاضر، نمونه‏ های زنبورهای گرده‏افشان قبیله Anthophorini موجود در موزه «حشرات گرده‏افشان ایران» واقع در دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج بررسی شدند. به منظور انجام ریخت سنجی هندسی ابتدا نمونه‏ ها تا حد گونه شناسایی شدند و پس از آن، پنج گونه از زنبورهای این قبیله از سه جنس Anthophora، Amegilla و Habropoda شامل گونه های Amegilla quadrifasciata،Anthophora (Melea) yasoujensis، Habropoda tarsata، Anthophora (Lophanthophora) agama و Anthophora (Pyganthophora) rogenhoferi به روش ریخت‏سنجی هندسی بررسی شدند. در بررسی حاضر تعداد 122 نمونه شامل 53 ماده و 69 نر مطالعه شد؛ به این ترتیب که پس از عکس برداری دیجیتالی و لندمارک گذاری روی بال ها، فایل های Tps با نرم‏افزار Tps Dig نسخه 1/2 به دست آمدند و درنهایت داده‏ های حاصل که شامل عکس‏های لندمارک گذاری شده بودند به نرم‏افزار MorphoJ وارد شدند و تجزیه و تحلیل انجام شد؛ خروجی وارد نرم‏افزار PAST نسخه 17/2 شد و نتایج به‏ شکل نمودارهای خوشه‏ بندی شده نمایش داده شدند؛ به این ترتیب تفکیک در سطح جنس، زیرجنس و گونه انجام شد. نتایج بررسی حاضر نشان دادند روش ریخت‏سنجی هندسی روشی موثر و مفید با انطباق بسیار زیاد با کاراکترهای ریخت شناختی برای تفکیک نمونه ‏های هر سه سطح است و ابزار قدرتمندی در جداسازی تاکسون های نمونه ‏های این زنبورها به شمار می رود.

    کلیدواژگان: ریخت‏سنجی هندسی، زنبورهای گرده‏افشان، Anthophorini، PAST، MorphoJ
  • حامد خدایاری*، اکرم فرامرزی، نسترن جلیلیان صفحات 47-63

    جنس Daphne L. متعلق به خانواده Thymelaeaceae و دارای دست کم 70 گونه در جهان و 4 گونه در ایران است. گونه های این جنس حاوی ترکیباتی نظیر فلاون، بتولین، سیمارین و... هستند که آثار ضدسرطانی، ضدالتهاب، ضدنقرس و ضدمیکروبی دارد. در پژوهش حاضر، ویژگی های ریخت شناسی اندام های رویشی و زایشی، ویژگی های ریزریخت شناسی پوشش بذر و دانه گرده 11 جمعیت مختلف از گونه های D. mezerum، D. pontica، D. oleoidesوD. mucronata با استرئومیکروسکوپ، میکروسکوپ نوری و الکترونی نگاره با هدف شناسایی صفت های مفید برای جدایی و تشخیص گونه ها بررسی و مطالعه شد. اطلاعات حاصل از صفت های ریخت شناسی، ریزریخت شناسی دانه گرده و بذر با نرم افزار NTSYS pc v 2.02 e تجزیه وتحلیل آماری شد و دندروگرام به روش UPGMA ترسیم شد. نتایج پژوهش حاضر نشان می دهند دانه گرده در گونه های مطالعه شده کروی تا بیضی شکل، سه شیاری، چند منفذی است و تفاوت هایی در سطح اگزین وجود دارند که الگوی Crotonoid و Semicrotonoid را ایجاد می کند. صفت هایی ازجمله شکل برگ، وجود کرک و تراکم آن، رنگ گلپوش، شکل لوب ها و وجود کرک در تخمدان، شکل و قطر دانه گرده، آشکار یا مخفی بودن دیواره مشبک (muri) و ضخامت اگزین در جدایی تاکسونومیکی گونه ها موثر هستند. در مطالعه حاضر، سه نوع تزیینات سطح بذر از سلولی و خانه خانه تا موج دار و برآمده مشاهده شد و صفت هایی مانند رنگ بذر، شکل بذر، منقاردار بودن و تزئینات سطح بذر در جدایی گونه ها از هم موثر تشخیص داده شد.

    کلیدواژگان: ایران، پوشش بذر، دانه گرده، ریزریخت شناسی، Daphne، Thymelaeaceae
  • کامبیز مینایی* صفحات 65-70

    چکیده جنس و گونه Plesiothrips perplexus Beach برای نخستین بار از ایران گزارش می شود. در تمام گونه های این جنس تخم ریز تحلیل رفته است و دندانه های حاشیه ای وجود ندارند و بند سوم شاخک در نرها به طور استثنایی نسبت به ماده ها کوچک شده است. دو ویژگی یادشده در میان جنس های خانواده Thripidae غیرمعمول اند. نمونه های این گونه در مهر ماه و 1396 در شیراز از روی مرغ (Cynodon dactylon) و به روش تکاندن گیاه روی سینی سفید جمع آوری و سپس اسلایدهای دائمی نمونه ها در کانادا بالزام تهیه شدند. ویژگی های تشخیصی و تصاویر مربوطه ارائه شدند. پراکنش گونه Plesiothrips perplexusدر جهان و ارتباط فیلوژنی جنس Plesiothrips Hoodبادیگر جنس های خانواده Thripidae مانند Thrips Linnaeus بحث شد.

    کلیدواژگان: گزارش جدید، استان فارس، Plesiothrips Perplexus، تریپس
  • مهناز وفادار، زهره طغرانگار*، اصغر زمانی صفحات 71-102

    چکیده شهرستان ابهر با وسعتی برابر 3362 کیلومترمربع در فاصله 90 کیلومتری جنوب شرق زنجان و 230 کیلومتری غرب تهران واقع شده است. ارتفاع این شهرستان از سطح دریا 1540 متر، میانگین بارندگی سالیانه 5/323 میلی متر و متوسط درجه حرارت سالیانه 51/12 درجه سانتی گراد است. سه منطقه در سه نقطه متفاوت شهرستان ابهر برای بازنمایی الگوی کلی تنوع گیاهی در این شهرستان انتخاب شدند. به منظور شناسایی گونه های گیاهی و معرفی ترکیب فلوریستیکی، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان این مناطق، نمونه های گیاهی طی فصل های رویشی سال های 1394 و 1395 جمع آوری و شناسایی شدند. درمجموع، 310 گونه، 220 جنس و 53 خانواده گیاهی شناسایی شد. بزرگ ترین خانواده های گیاهی در منطقه مطالعه شده عبارتند از:  Asteraceae(29 جنس و 44 گونه)، Fabaceae (14 جنس و 28 گونه)، Poaceae (19 جنس و 25 گونه)، Lamiaceae (12 جنس و 25 گونه)، Apiaceae (19 جنس و 24 گونه)، Brassicaceae (19 جنس و 21 گونه)،  Caryophyllaceae(12 جنس و 17 گونه)، Boraginaceae (13 جنس و 15 گونه)، Rosaceae (7 جنس و 12 گونه)، Ranunculaceae (7 جنس و 9 گونه)، Amaranthaceae (5 جنس و 6 گونه)، Rubiaceae (5 جنس و 6 گونه). بزرگ ترین جنس ها شامل Astragalus (8 گونه)، Salvia (7 گونه)، Centaurea (6 گونه)، Silene (5 گونه)، Achillea،Bromus و Stachys (4 گونه) هستند. ازنظر پراکنش فیتوجغرافیایی، بیشترین سهم (2/54 درصد) به ناحیه ایرانی - تورانی مربوط است. در بین گیاهان منطقه، همی کریپتوفیت ها (50 درصد) فراوان ترین شکل زیستی را تشکیل می دهند و پس ازآن به ترتیب تروفیت ها (7/29 درصد)، ژئوفیت ها (3/9 درصد)، فانروفیت ها (8/5 درصد) و کامفیت ها (2/5 درصد) قرار می گیرند. یافته های پژوهش حاضر غنای فلوریستیکی شهرستان ابهر را نشان می دهند.

    کلیدواژگان: ابهر، پراکنش فیتوجغرافیایی، ترکیب فلوریستیکی، زنجان، شکل زیستی، فلور
|
  • Mohammadreza Parishani *, Frogh Ghannadzadeh, Kazem Negaresh Pages 1-12
    Abstract The present study deals with leaf and stem anatomical survey of 10 species of the genus Psephellus (Asteraceae) from flora of Iran. After collecting and identifying the specimens, leaf and stem cross sections were prepared by hand and best sections were taken for staining and light microscope studies. In this survey, various anatomical traits such as the number of vascular bundles of stem, the number of chlorenchyma and collenchyma bundles of stem, the shape of the cross section of stem, the shape of epidermal cells, the type of stomata, the type of trichomes of stem and leaf and the presence or absence of cuticle or cortex were carefully examined. It is found that the number of vascular bundles and the type of trichomes are the most outstanding anatomical evidences. The current results revealed that leaf and stem anatomical traits in the genus Psephellus were taxonomically informative criteria and confirmed the previous classification of genus. Finally, the key for species and sections of the studied genus from flora of Iran were prepared based on anatomical characters.
    Keywords: Psephellus, Anatomy Characters, Taxonomy, Key Identification, Iran
  • Alireza Poursafar, Youbert Ghosta *, Mohammad Javan, Nikkhah Pages 13-29

    Abstract Black (sooty) head mold of wheat and barley, which is commonly characterized by black discoloration of their heads, is caused by different fungi colonizing the mature and senescent heads. It seems that black head mold develops more on plants when humid conditions occurs as the crop matures, or when harvest is delayed due to wet conditions and/or when portions of plants specially heads are died prematurely. During an investigation on fungal species associated with black head mold of wheat and barley in Golestan, Alborz and Qazvin provinces in the spring and summer of 2014 and 2015, a total of 133 Alternaria isolates with the characteristics of the section Infectoriae were collected. Based on the results obtained from morphological studies and data from nucleotide sequences of the two genomic loci, ITS–nrDNA and part of gelyceraldehyde–3–phosphate dehydrogenase (gpdh), four species Viz. Alternaria arbusti, A. ethzedia, A. incomplexa and A. triticimaculans were identified. All identified species in the case of this study are reported for the first time as Alternaria species associated with black head mold symptoms of wheat and barley in the world. Also, except for A. arbusti, which was previously reported from cabbage plants in Iran, the remaining three species are new records for mycobiota of Iran. The species are fully described here.

    Keywords: Disease, Cereal, Glyceraldehyde–3–phosphate dehydrogenase, Nuclear rDNA, Phylogeny, Taxonomy
  • Zohreh Khajuee Dehshib, Alireza Monfared *, Hojjatollah Mohammadi Pages 31-46

    In this study, specimens of pollinator bees of tribe Anthophorini available in the ‘Iranian Museum of Pollinator Insects’, located at the Faculty of Agriculture, Yasouj University were studied. In order to perform geometric morphometric analysis, firstly specimens identified to species level. Then after final determinations, five species of bees related to three genera of Anthophora، Amegilla and Habropoda including: Amegilla quadrifasciata, Anthophora (Melea) yasoujensis, Habropoda tarsata, Anthophora (Lophanthophora) agama and Anthophora (Pyganthophora) rogenhoferi, were examined by method of geometric morphometric. In this study, 122 specimens including 53 female and 69 male, were examined. Thus, after digital photography and setting of landmarks on the node of wings by using the software Tps Dig version 2.1, output files were used in MorphoJ software, and finally analysis procedure was performed. These final outputs then would enter in software PAST version 2.17, and these later outputs were demonstrated as a tree. Therefore, the separation was carried out in three taxa levels of the, genus, subgenus and species. Results indicated that geometric morphometric method is an effective practical method and useful method with high coincidence with morphologic characters in segregating specimens of all three taxa mentioned level and is a powerful tool in separating taxa of theses bees.

    Keywords: Geometric Morphometric, Pollinator Bees, Anthophorini, PAST, MorphoJ
  • Hamed Khodayari *, Akram Faramarzi, Nastaran Jalilian Pages 47-63

    Abstract Daphne L. belongs to Thymelaeaceae family which has about 70 species in the world and 4 species in Iran. The species of this genus have compounds such as flavon, Betulin, Simarin and etc. that have anticancer, anti-flammation, antigout and antimicrobial effects. In this study, the pollen of 11 different accessions of D. mucronata, D. oleoides, D. pontica, D. mezerum were studied using stereo microscope, light microscope and scanning electron microscope for identifying and recognizing useful characteristic of these species. The results were analyzed utilizing NTSYS pc v 2.02 e software and dendrogram constructed using UPGMA method. The results have shown that pollen grains are spheroid to elliptic shape, tricolporat and polyforat in the studied species and there are differences on exine surface that create Crotonoid and Semicrotonoid patters. Characteristics such as shape and pollen grains diagonal, revealing and hiding of reticular muri exine diameter are effective in taxonomic segregation of species. In this study, three types of seed surface ornamentation from cell-like, mosaic, and wavy were observed and characteristics such as leaf shape and the presence and density of trichomes, perianth color, lobe form, presence of trichome in ovule,seed color, seed shape, having billed and seed ornamentation of surface are different (variable) between species.

    Keywords: Iran, Seed Coat, Pollen, Micromorphology, Daphne, Thymelaeceae
  • Kambiz Minaei * Pages 65-70

    Abstract Genus and species of Plesiothrips perplexusBeach is recorded from Iran for the first time. In all species of the genus, the ovipositor is weakly developed, with no marginal serrations in females. Moreover, in males, antennal segment III is exceptionally small compared to females. Both characters are unusual among genera of Thripidae. Specimens of this species have been collected from Cynodon dactylon by beating the plant over a small white plastic tray in Shiraz in October 2017. Diagnosis characters as well as related illustrations have been provided. Distribution of Plesiothrips perplexus in the world and its phylogenetic relationship of the genus Plesiothrips Hood with other genera in Thripidae family as Thrips Linnaeus have been discussed.

    Keywords: New Report, Fars Province, Plesiothrips Perplexus, Thrips
  • Mahnaz Vafadar, Zohreh Toghranegar *, Asghar Zamani Pages 71-102

    Abstract Abhar County, with 3362 km2 area is located in 90km southeast of Zanjan and 230 km west of Tehran. The average altitude of this region is 1540 m.a.s.l., the mean annual precipitation is 323.5 mm and the average annual temperature is 12.51 °C. Three regions in three different locations of Abhar County were selected to represent the general pattern of vegetation diversity in this County. In order to identify the plant species and introduce the floristic composition, life forms and chorology of plants, samples were collected during the growing seasons in 2015 to 2016. The total of 310 plant species belonging to 220 genera and 53 plant families were determined. The largest families were Asteraceae (29 genera and 44 species), Fabaceae (14 genera and 28 species), Poaceae (19 genera and 25 species), Lamiaceae (12 genera and 25 species), Apiaceae (19 genera and 24 species), Brassicaceae (19 genera and 21 species), Caryophyllaceae (12 genera and 17 species), Boraginaceae (13 genera and 15 species), Rosaceae (7 genera and 12 species), Ranunculaceae (7 genera and 9 species), Amaranthaceae (5 genera and 6 species) and Rubiaceae (6 genera and 6 species). The largest genera were Astragalus (8 species), Salvia (7 species), Centaurea (6 species), Silene (5 species), Achillea, Bromus, and Stachys (4 species). Regarding the chorological point of view, the largest proportion of the flora belonged to the Irano-Turanian elements (54.2%). Hemicryptophytes were the dominant life form and consisted of 50% followed by therophytes (29.7%), geophytes (9.3%), phanerophytes (5.8%) and chamaephytes (5.2%). The current research findings revealed the floristic richness of Abhar County.

    Keywords: Abhar, Chorotype, Floristic Composition, Zanjan, Life Form, Flora