فهرست مطالب

زیبایی شناسی ادبی - سال شانزدهم شماره 36 (تابستان 1397)
  • سال شانزدهم شماره 36 (تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/09/15
  • تعداد عناوین: 8
|
  • سمیه آقابابایی* صفحات 1-46
    تمامی آفرینش های هنری و ادبی انسان در هر دوره ای در ارتباط و پیوند با یک دیگر قرار می گیرند. به گونه ای که با تحلیل مقایسه ای میان آفرینش های هنری و ادبی انسان در یک دوره می توان به مولفه های سبکی یکسان و مشابهی دست یافت. استخراج ویژگی های سبکی مشترک میان انواع هنرها نیازمند وجود ابزارهای دقیقی است که در تمامی آفرینش های هنری و ادبی قابل سنجش باشد. بررسی عملکرد دو فرآیند انتخاب و ترکیب بر روی محور جانشینی و محور هم نشینی ابزاری است که امکان بررسی مقایسه ای سبک تمامی متون هنری و ادبی را برای سبک پژوه فراهم می کند. در این مقاله نحوه انتخاب و ترکیب نشانه های زبانی و بلاغی بر روی «محور جانشینی» و «محور هم نشینی» در شعر شاعر برجسته سبک موسوم به هندی «بیدل دهلوی» در کنار مینیاتورهای هنرمندان دوره گورکانی مورد بررسی قرار می گیرد تا از منظر زبان شناسی، شیوه زیبایی آفرینی این شاعر و این هنرمندان بررسی و ویژگی های سبکی مشترک آن ها استخراج شود. نتایج حاصل از این بررسی بیان گر عملکرد موازی دو فرآیند انتخاب و ترکیب در بسامدی نزدیک به هم است که کاربرد این دو فرآیند در کنار یک دیگر منجر به ایجاد پیچیدگی هایی در شعر بیدل و مینیاتورهای این دوره شده است. به عبارتی همان گونه که بیدل غزل ها را آذین بندی کرده است که درک هر بیت در گرو اندیشیدن خواننده و دست یابی وی به انتخاب های شاعر از روی محور جانشینی است، درک معنا و مفهوم اجزای به کار رفته در مینیاتورها نیز نیازمند دستیابی به مفاهیم نمادین انتخاب شده از روی محور جانشینی است.
    کلیدواژگان: قطب استعاری، قطب مجازی، تشبیه، کنایه، مینیاتور
  • بهروز رومیانی، معصومه بخشی زاده صفحات 47-68
    بلاغت از بحث های ارزشمند علمی است که به بررسی جنبه های زیباشناسی یک اثر ادبی می پردازد. در این راستا بسامد، نوآوری و کیفیت عناصر زیباشناسی اثر می تواند در امتیازدهی و کسب اعتبار موثر باشد. هم چنین نوع کاربرد عناصر بلاغی می تواند به عنوان عنصر سبک ساز بررسی گردد؛ به این معنا که در هر دوره و بر اساس پختگی و ناپختگی سبک، شکل های خاصی از بلاغت با بسامد بالا به کار برده می شود. تشبیه یکی از پایه های اساسی علم بیان است که به عنوان هسته اصلی، محوری و مرکزی اغلب خیال های شاعرانه، زبان خبر را به زبان هنر و ادب مبدل می سازد. در شعر پیروان خط فکری رهبر انقلاب که به شاعران انقلاب نیز معروفند، شاهد شکل گیری سبک تشبیهی هستیم که در این پژوهش به بررسی آن و توجیه دلایل آن پرداخته ایم.
    کلیدواژگان: رهبر معظم انقلاب، شعر انقلاب اسلامی، سبک شناسی، تشبیه، بلاغت
  • حبیباللهدهمرده قلعه نو * صفحات 69-86
    شاعران شیوه های گوناگونی را برای خلق مضامین تازه و عمیق و آرایش سخن به کار گرفته اند و نقادان سخن بر هر کدام از این شیوه های ابداع و آرایش کلام نامی نهاده اند؛ اما یک نوع هنری، شیرین و پرکاربرد از ترفندهای ادبی که سابقه ای به قدمت خود ادبیات دارد و از آغاز و در شعر رودکی نیز دیده می شود، کمتر مورد توجه سخن شناسان قرار گرفته است. این شیوه به کارگیری حروف الفبا در خلق مضامین به شیوه ای هنری، زیبا و شورانگیز است. عطار از کسانی است که با بهره مندی از جادوی هنر بر کالبد حروف الفبا دمیده و به آن ها جانی تازه بخشیده است. در این نوشتار بر آنیم تا چگونگی به کارگیری حروف الفبا برای خلق مضامین را در آثار عطار تبیین کنیم و به ابداعاتی که عطار در این شیوه بدان دست یازیده است اشاره نماییم. در این مجال ضمن بیان مفاهیم خلق شده، زیبایی ها و کاربرد هنری حروف الفبا نیز ارایه خواهد شد. روش تحقیق تحلیلی توصیفی بوده و از طریق مطالعات کتابخانه ای و الکترونیکی صورت می گیرد.
    کلیدواژگان: مضمون آفرینی، هجا، حروف الفبا، زیبایی شناسی
  • اعظم گله داری، سید جعفر حمیدی، شمس الحاجیه اردلانی صفحات 87-108
    اقبال لاهوری شاعری نام آشنا در گستره ایران و جهان است. در مورد این شاعر و فیلسوف بزرگ و اندیشه های عمیق دینی و فلسفی و اجتماعی وی پژوهش های فراوانی در قالب کتاب، مقاله، پایان نامه و... به زبان های فارسی، انگلیسی و اردو نگارش یافته است، اما گویا غور این شاعر در راز و رمز هستی و پستی و بلندی های جامعه و پرسش های همراه با حیرت او، اقبال پژوهان را چنان معطوف خود نموده است، که کمتر به بررسی زیبایی های شعری وی پرداخته اند. در تحقیق پیش رو به بررسی صورخیال در اشعار کتاب جاویدنامه اقبال لاهوری بر اساس عناصری مانند: تشبیه، تشخیص، استعاره، اغراق، حس آمیزی، کنایه، نماد و اسطوره پرداخته شده. و میزان توانمندی این شاعر اردو زبان در سرودن شعر فارسی و به کار بردن عنصر تخیل در شعر به نمایش گذاشته شده است. روش تحقیق در این پژوهش تحلیلی توصیفی و گردآوری اطلاعات به روش معمول کتابخانه ای است. در بررسی جاویدنامه تشخیص، تشبیه بلیغ، استعاره از پرکاربردترین انواع صورخیال به کار رفته در این کتاب هستند.
    کلیدواژگان: جاویدنامه، صور خیال، تشبیه، استعاره، تشخیص
  • محمدحسن تقیه صفحات 109-123
    زیبایی شناسی ادبی از کشف گونه های ادبی و پیوند لفظ و معنا با بررسی های زبانی بحث می کند که ساختار بلاغی کلام، جلوه ای از آن به شمار می آید. در این میان، تشبیه به عنوان یکی از جنبه های علم بیان و مولفه های زیبایی شناختی ادبی، ویژگی خاصی نسبت به دیگر باب های علوم بلاغی دارد که بیان آسان و سریع منظور خود، شیوایی و زیبایی سخن، نمکین کردن کلام و پرکاربردی بودن آن از جمله محسنات آن به شمار می رود. پژوهش گر بدون تعصب دینی بر این باور است همان گونه که پیشوایان ما در رهبریت دینی مسلمانان بلندمرتبه اند از جنبه ادبی و زیبایی شناسی ادبی نیز در اوج قرار دارند به گونه ای که ادیبان و دانشمندان علم بلاغت را به تحسین و نکوداشت آن ها واداشته است. در این میان، خطبه فدکیه اثر جاویدان زهرا (س) با ممتاز بودن جنبه های ادبی اش، علاوه بر جنبه های فقهی، تاریخی، اجتماعی، سیاسی و... همواره مورد توجه دین پژوهان، ادیبان و ادب دوستان بوده است. زیرا حضرت زهرا (س) با استفاده بهینه از تشبیه گفتمان دینی و عقیدتی خود را با بهترین و زیباترین واژگان، اصطلاحات و تعبیرها برای مخاطبان روشن می سازد. بی گمان خطبه فدکیه، یک شاهکار ارزنده ادبی است که از صور خیال، بلاغت و فصاحت سرشار برخوردار است و پژوهش حاضر نیز گامی هر چند کوچک برای رونمایی از جلوه های زیبایی شناسی ادبی خطبه گران سنگ فدکیه است که شاید کمتر مورد توجه پژوهش گران و ادیبان قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: زیبایی شناسی، تشبیه، خطبه فدکیه، زهرا(س)، علم بلاغت
  • حسن لکزیان، اکبر شعبانی* صفحات 125-148
    تلمیح به دلیل ظرفیت های بالای ارتباطی، در سیر تطور ادب فارسی نمود داشته و در شعر معاصر فارسی نیز، بازتاب ویژه ای یافته است. این آرایه معنوی موجب بازتاب روایت و داستان در گستره شعر می شود. انعکاس موجز رویدادهای ادبی و غیرادبی در گستره شعر و نثر، تلمیح را به آرایه ای پرکاربرد بدل کرده است. در شعر معاصر، تلمیح با حفظ کارکردهای پیشین، برای تبیین و تشریح دغدغه های شخصی، سیاسی و اجتماعی شاعر نیز، به کار گرفته شده است. در میان شاعران معاصر، فریدون مشیری و حمید مصدق نگاه ویژه ای به تلمیح داشته اند، به طوری که این آرایه در بازنمایی بخشی از منظومه فکری آن دو موثر بوده است. در این تحقیق، با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد مقایسه ای، آرایه تلمیح در شعر مشیری و مصدق بررسی شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که مشیری از تلمیحات ادبی و مصدق از تلمیحات اسطوره ای بهره بیشتری برده اند و با استفاده از قابلیت های ارتباطی و رسانه ای تلمیح، بسیاری از وقایع عمدتا سیاسی و اجتماعی روزگار خود را منعکس کرده اند. هم چنین، غالب تلمیحات به کار رفته در شعر آن ها ریشه در ادبیات کلاسیک فارسی دارد که این امر بیان گر حرکت ادبی دو شاعر در راستای سنت بلاغی ادبی کهن است.
    کلیدواژگان: تلمیح، شعر معاصر فارسی، نقد ادبی
  • رجب توحیدیان* صفحات 149-190
    محمد تقی ضیاء لشگر، متخلص به دانش، یکی از شعرای توانمند صنعت پرداز و تصویر آفرین و بدیع سرای اواخر دوره قاجاریه و دوره پهلوی اول است. دیوان وی شامل: قصاید، هزار غزل و مقطعات است که با تاسی از کتب بدیعی فارسی و عربی، در غزلیات خویش، در آفرینش آرایه های بدیعی لفظی و معنوی کوشیده که غزلیات وی از این حیث از زیبایی و برجستگی خاصی در میان شعرای صنعت پرداز و بدیع سرا برخوردار شده است. آرایه های بدیعی به کار رفته در دیوان، به حدی است که خواننده احساس می کند که هدف نهایی شاعر از سرودن غزل، هم چون شعرای دیگر، تنها پرداختن به شیوه تصویر آفرینی و بدیع سرایی بوده است. با تامل در غزلیات دانش، می توان دریافت که باریک اندیشی، تصویر آفرینی و جلوه های زیبایی شناختی دانش بدیع، به ویژه بدیع معنوی، به تبعیت از شعرای پیشین و به خصوص مطالعه کتب بدیعی، بسیار قابل تامل است. با مطالعه غزلیات شاعر احساس می شود که وی در نقش یک محقق برجسته علوم بدیعی و بلاغی، هنگام سرودن غزلیات خویش به اکثر کتب بدیعی فارسی و عربی نظر داشته و سعی کرده است که متناسب با آرایه های بدیعی معنوی به کار رفته در آن آثار، اشعاری از خود خلق کند. این نوشتار به بحث در زمینه آرایه های بدیعی معنوی در غزلیات دانش پرداخته و به جهت دوری از اطاله بحث از ذکر آرایه های لفظی و دیگر آرایه های معنوی پرکاربرد خودداری کرده است.
    کلیدواژگان: غزلیات، کتب بدیعی فارسی و عربی، آرایه های بدیعی معنوی، صنعت پردازی، تصویر آفرینی
  • سید مهدی کاظمی، حسین خسروی*، مظاهر نیک خواه صفحات 191-217
    حسین (شهراد) میدری از جمله شاعران نسل جوان در شعر معاصر فارسی است. او از پیروان شعر نئو کلاسیک است. در این پژوهش کوشش شده است که با روش سبک‏شناسی لایه ای، سبک اشعار این شاعر تبیین شود. به همین منظور، پس از مقدمه، اشعار میدری از جنبه های گوناگون زبانی، واکاوی شده است. اغلب اشعار این شاعر در قالب غزل و دوبیتی سروده شده است. ترکیبات تازه، تنوع وزن و وحدت موضوع در غزلیات و پیوند زبان ادبی و محاوره از ویژگی بارز اشعار اوست. زبان غزلیاتش روان تر از دوبیتی های اوست. از باستان گرایی به فراخور محتوا استفاده کرده است. لغات عربی در شعرش کم است. میدری در اشعار نخستین خود، از ترکیبات تازه کمتر استفاده کرده است و به تدریج بر میزان استفاده از ترکیبات تازه افزوده است. شرایط اقلیمی نیز بر شعر او تاثیر گذار بوده است. زبان شعر او به خصوص در غزلیات، ضمن حفظ بلاغت و شیوایی خاص غزل به زبان روز نزدیک شده است.
    کلیدواژگان: سبک‏ شخصی، مولفه های زبانی، سبک شناسی، سبک شناسی لایه ای
|
  • dr Somaye AghaBabaie * Pages 1-46
    all kinds of artistic and literary creations of human related to gether in every period. In a comparative analysis of the artistic and literary creation of man in a period, the same stylistic features can be achieved. The extraction of common stylistic features Between different types of arts needs to Precision tools that examine all kinds of artistic and literary creations. The study of the performance of the two processes of selection and composition on the syntagmatic axis and paradigmatic axis is a tool that provides a comparative study of the style of all literary and artistic texts for the Researcher. In this paper, how the selection and composition the signals on the syntagmatic axis and paradigmatic axis in the poetry of famous poet of style known as Hindi, "Bidel Dehlavi" along with the Miniatures of the Gurkani Artists, is examined to extract Their common stylistic features from the perspective of Linguistics. The results of this study indicate the parallel functionof two selection and composition processes in frequency close to each other that the application of these two processes together lead to complications in Bidel poetry and Miniatures of the Gurkani Artists. In other words, just as Bidel has enunciated the ghazals, whose understanding of each bit depends on the reader's thinking and access to the poet's choices from the syntagmatic axis, the understanding of the meaning of the components used in the miniatures also also need access to the symbolic concepts Selected from the syntagmatic axis
    Keywords: metaphoric pole, Metonymic pole, Biddle Dehlavi, Miniature
  • dr Behrooz Roomiyani, Masuomeh Bakhshizadeh Pages 47-68
    Rhetoric is a valuable scientific debate that examines the aesthetic aspects of a literary work. In this regard, the frequency, innovation and quality of aesthetic elements can be effective in scoring and gaining credit. Also, the type of application of rhetorical elements can be considered as a lightweight element, which means that in each period, based on the complexity and lightness of the style, certain forms of rhetoric with a high frequency are used. Similarity is one of the basic foundations of the science of expression, which, as the core, central and central of most poetic fantasies, translates the language of news into the language of art and literature. In the poetry of the ideological leader of the revolutionary leader, also known as the revolutionary princes, we see the formation of a simile style in which we will examine it and justify its causes.
    Keywords: Supreme Leader of the Revolution, Islamic Revolutionary poetry, stylistics, likeness, rhetoric
  • dr Habibolah DehmardGhalenoo * Pages 69-86
    Poet use different methods for creation new and deep themes and decoration speech. And speech criticisms named for any of invention ways and decoration utterance, but artistic, sweet and many applied types of poetic strategies that has a record as long as literature and from beginning is seeing in any Rodaki’s poem, it less noticed literary critics. This way is applied alphabet letters in creation themes such as artistic, beauty and exciting way.
    Attar is one of the people that blow with benefit of art magic on body of alphabet letters and give them new life. In this writing we decide to revelation how applied alphabet letters for creation themes in Attar’s poem and we point to inventions that Attar reaches in way. In this opportunity will present with expression invented themes, beauties and artistic applied of alphabet letters too. Research method was description and it happens from library and electronic studies.
    Keywords: creation theme, syllable, alphabet letters, Attar
  • Azam GalehDar, seyedJafar Hamidi, Samsolhajiyeh Ardalani Pages 87-108
    all kinds of artistic and literary creations of human related to gether in every period. In a comparative analysis of the artistic and literary creation of man in a period, the same stylistic features can be achieved. The extraction of common stylistic features Between different types of arts needs to Precision tools that examine all kinds of artistic and literary creations. The study of the performance of the two processes of selection and composition on the syntagmatic axis and paradigmatic axis is a tool that provides a comparative study of the style of all literary and artistic texts for the Researcher. In this paper, how the selection and composition the signals on the syntagmatic axis and paradigmatic axis in the poetry of famous poet of style known as Hindi, "Bidel Dehlavi" along with the Miniatures of the Gurkani Artists, is examined to extract Their common stylistic features from the perspective of Linguistics. The results of this study indicate the parallel functionof two selection and composition processes in frequency close to each other that the application of these two processes together lead to complications in Bidel poetry and Miniatures of the Gurkani Artists. In other words, just as Bidel has enunciated the ghazals, whose understanding of each bit depends on the reader's thinking and access to the poet's choices from the syntagmatic axis, the understanding of the meaning of the components used in the miniatures also also need access to the symbolic concepts Selected from the syntagmatic axis
    Keywords: metaphoric pole, Metonymic pole, Biddle Dehlavi, Miniature
  • MohamadHossein Taghiieh * Pages 109-123
    Literary aesthetics discusses the discovery of literary forms and the connotation of words and meanings with linguistic studies, in which the rhetorical structure of the word is a manifestation of it. Meanwhile, likeness as one of the aspects of the science of expression and the components of aesthetic literature is a special feature of the other rhetorical sciences, which is an easy and quick expression of its meaning, the style and beauty of speech, the revelation of the word and its popularity, including Mohsinat It is. A religious scholar believes that as religious leaders in our religious leadership are high-ranking Muslims, they are literally literary and literary aesthetics, so that literary and scientific scholars have admired and praised them. Hence, Fadekiah's account of the work of Javidan Zahra, with his privileged literary aspects, has always been at the center of attention of religious scholars, literati and friends, in addition to the jurisprudential, historical, social, political aspects. Because Hazrat Zahra (SA) uses the best of his religious and ideological discourse with the best and most beautiful vocabulary, terms and expressions for followers of the religion of Islam and the scholars. So, undoubtedly, Fadekiah's epistle is a literary worthy masterpiece that is rich in imagination, rhetoric and eloquence. And the present study is also a small step forward for the presentation of the literary aesthetic effects of the grateful Faddiski, which may be less of a concern for researchers and Literature is located.
    Keywords: Aesthetics, likeness, Fadekiah scripture, Zahra (SA), science of rhetoric
  • Hassan Lakziyan, Akbar Shabani * Pages 125-148
    Beautiful form of poetry in form and content elements interact with each other. The dawn of the Moshiri from the office of the alley and the cloud, and in the form of a liberated poetry, is oriented toward industries like metaphor and metaphor. The reference is more based on repetition.Cultivating in this poetry is very high. The methodology of this research is descriptive analytical in nature and in terms of theoretical purpose ,and its content has been developed through library studies with the aim of identifying the aesthetic aspects of this poem. The most important aspects of the poetry of rain are examined in various types of outer and inner spirituality. In the poetry of this contemporary poet there are many aesthetic manifestations that help the audience to understand his intellectual and litrary content . The result of this study is that Mashir has given a fascinating and inspirational industry in the legends rain poetry. In the poetry of this contemporary poet there are many aesthetic manifestations that help the audience to understand his intellectual and literary content.the result of this study is that Moshri has given a fascinating and inspiration industry in the legends rain poery.
    Keywords: Aesthetics, Afsaneh baran, Fereydoun Moshiri, Imaginry imagery, Poetry music
  • Rajab Tohidiyan * Pages 149-190
    Mohammad Taghi Ziyah Leshker, known Danesh, is one of mighty creators of Imagery, rhetoric and novel composer of later Qajar and early Pahlavi period. His anthology includes odes, lyrics and sections which are influenced by innovative Persian and Arabic rhetorical books. In this respect, his exquisite spiritual lyrics possess especial prominence and certain beauty and distinguishes him from all other innovative poets. The used spiritual literal imagery and novel rhetoric puts specific influence on the reader as though the ultimate aim of the unmatched and super lyrics is to flaunt imagery, rhetoric and novel composing. Reflection on Danesh lyrics, one could understand the noteworthy and impressive traces of prior rhetoric composers and books influence in Taghi Danesh’s tender-mindedness, imagery and aesthetic effects of novel spiritual rhetoric. Reading his lyrics manifests his deep knowledge of Persian and Arabic rhetorical books and discloses his inclination to create proportionate spiritual novel rhetoric. This study tries to address and argue novel rhetoric in Taghi Danesh lyrics and avoids verbal terms to be far from speech prolongation
    Keywords: Taghi Danesh, Imagrey Taghi Danesh, Lyrics, Persian, Arabic Rhetorical Books, Novel Rhetoric, Literary Composer, Imagrey
  • seyedMehdi Kazemi, Hossein Khosravi *, Mazaher Nik'khah Pages 191-217
    Hussein (Shahrad) is one of the young generation poets in Contemporary Persian poetry. He is a follower of neoclassical poetry. In this research, the style of poetry style is explained by the style of style. For this reason, after the introduction, poetry has been drawn from various aspects of linguistics. Most of the lyrics of this poet are written in the form of ghazal and dubaite.The fresh ingredients, the diversity of rhythm and the unity of the subject in the sonnets, and the connotation of the literary and colloquial language are the hallmark of his poems. His native language is smoother than his duobs. Has used archaism for content. Arabic words are low in his poetry. In his first poems, Mardi has used less fresh ingredients and gradually increased the use of new ingredients. Climate conditions have also affected his poetry. The language of his poetry, especially in the poetry, while preserving the rhetoric and special style of the ghazal, is close to the language of the day.
    Keywords: Shahrud Mardi, personal style, language components