فهرست مطالب

پژوهش های تجربی حسابداری - سال هشتم شماره 3 (پیاپی 31، بهار 1398)
  • سال هشتم شماره 3 (پیاپی 31، بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/02/15
  • تعداد عناوین: 15
|
  • محمد نوروزی*، عباس افلاطونی صفحات 1-21

    امروزه در همه واحدهای تجاری سرمایه در گردش بخش اعظم سرمایه شرکت را به خود اختصاص می دهد و به تبع مدیریت سرمایه در گردش یکی از وظایف مهم مدیر مالی شرکت است و نقش مهمی در دست یابی به اهداف، سیاست ها و موفقیت های شرکت دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی وجود سطح بهینه مدیریت سرمایه در گردش که در آن منافع و هزینه های سرمایه گذاری در سرمایه در گردش با توجه به عملکرد شرکت برابر شده و ارزش شرکت حداکثر شود و همچنین تاثیر محدودیت مالی بر این سطح بهینه می باشد. بدین منظور نمونه ای شامل 177 شرکت فعال در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1394-1385 مورد بررسی قرار گرفتند. مدیریت سرمایه در گردش از طریق چرخه تبدیل وجه نقد و محدودیت مالی نیز از طریق روش امتیازدهی ترکیبی اندازه گیری شدند. در این پژوهش از رگرسیون چندمتغیره غیرخطی با روش برآورد حداقل مربعات تعمیم یافته (GLS) استفاده شد. نتایج نشان داد که سطح بهینه ای از مدیریت سرمایه در گردش وجود دارد که در آن ارزش شرکت بهینه می باشد. همچنین نتایج نشان داد محدودیت مالی بر سطح بهینه مدیریت سرمایه در گردش تاثیر معنادار و مستقیم دارد.

    کلیدواژگان: مدیریت سرمایه در گردش، چرخه تبدیل وجه نقد، محدودیت های مالی، کیو توبین
  • مهدی فدائی*، محسن دستگیر، علی سرلک صفحات 23-46
    کیفیت سود گزارش شده برای سرمایه گذاران از اهمیت ویژه ای برخوردار است. سرمایه گذاران علاقمندند منافع آتی سرمایه گذاری خود را برآورد کنند تا بتوانند درباره دریافت سود نقدی آتی و نیز ارزش سهام خود قضاوت کنند. به طور کلی، یک رکود اقتصادی می تواند به عنوان یک وقفه در عملکرد طبیعی بازارهای مالی تعریف شود. در این پژوهش تاثیر رکود اقتصادی در ایران بر کیفیت سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مورد بررسی قرار گرفته است. در صورتی که اطلاعات مالی شرکت، مربوط به دوره رکود اقتصادی باشد، از متغیرهای دو ارزشی، بیکاری و رشد اقتصادی استفاده شده و پس از آن تاثیر این متغیر بر کیفیت سود سنجیده شده است. به منظور سنجش کیفیت سود از قدر مطلق اقلام تعهدی اختیاری استفاده شده است. برای آزمون فرضیه این پژوهش از اطلاعات 162 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 10 ساله، از ابتدای سال 1385 لغایت پایان سال 1394 و از مدل رگرسیون چند متغیره و تحلیل داده های ترکیبی استفاده شده است. نتایج بدست آمده از آزمون فرضیه پژوهش حاکی از این مهم است که رکود اقتصادی باعث افت کیفیت سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران شده است.
    کلیدواژگان: کیفیت سود، رکود اقتصادی، بیکاری، رشد اقتصادی
  • نظام الدین رحیمیان، راضیه حاجی حیدری* صفحات 47-70
    تقلب یکی از مهمترین موضوعاتی است که در حسابداری و حسابرسی صورت های مالی مطرح می شود. هدف پژوهش، کشف تقلب با استفاده از مدل تعدیل شده بنیش و شناسایی نسبت های مالی حساس به تقلب است. از نظر شیوه جمع آوری داده ها، پژوهش توصیفی از نوع تحلیل رگرسیون می باشد. ابتدا از بین 150 شرکت با استفاده از مدل تعدیل شده بنیش، شرکت های متقلب شناساییو از شرکت های غیر متقلب تفکیک شده و از بین نسبت هایی که تحقیقات انجام شده قبلی معرفی نموده اند، 25 نسبت مالی انتخاب شده و پس از اجرای آزمون کولموگروف-اسمیرنوف، 10 نسبت مالی شرکت های متقلب و غیرمتقلب تعیین شده است. پس از اجرای مدل رگرسیون در سه مرحله، نتایج نشان می دهند، نسبت فروش به مجموع دارایی ها و نسبت حقوق صاحبان سهام به مجموع دارایی ها دو نسبت مالی حساس به تقلب هستند. این مدل در طبقه بندی نمونه موردنظر در این تحقیق از نرخ دقت کلی 1/69 درصد برخورداراست. در نتیجه این مدل نقش اثربخشی درکشف تقلب صورت های مالی داشته است.
    کلیدواژگان: تقلب، گزارشگری مالی متقلبانه، مدل تعدیل شده بنیش، نسبت های مالی
  • کاوه قادری*، صلاح الدین قادری، سید کریم قادرزاده صفحات 71-91

    کیفیت کنترل داخلی شرکت ها می تواند تحت تاثیر ویژگی های شرکت، کیفیت حسابرسی و نظارت شرکت ها باشد. استقرار سیستم مناسب کنترل داخلی در شرکت ها منجر به ارتقای پاسخگویی و شفافیت مالی خواهد شد. هدف مطالعه حاضر بررسی تاثیر توانایی مدیران بر کیفیت کنترل داخلی است. در این راستا، از دو معیار پاداش مدیران و کارایی مدیران به عنوان شاخص های شناسایی توانایی مدیران استفاده شده است. همچنین برای شناسایی کیفیت کنترل داخلی از شاخص ضعف سیستم کنترل داخلی در گزارش حسابرسی استفاده شده است. پژوهش حاضر از نوع پژوهش های کاربردی بوده و روش آن از نوع علی- پس رویدادی است. جامعه آماری پژوهش شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است و نمونه پژوهش با اعمال شرایط متغیرهای پژوهش به تعداد 87 شرکت طی سال های 1385-1394 انتخاب شده است. با توجه به ماهیت متغیر وابسته از روش رگرسیون لاجیت برای آزمون فرضیه ها بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش حاضر، حاکی از وجود عدم ارتباط معنی داری بین پاداش مدیران و کیفیت کنترل داخلی است. همچنین ارتباط منفی بین متغیر کارایی مدیران و ضعف در سیستم کنترل داخلی نشان از ارتقای سیستم کنترل داخلی در سایه توانایی مدیران دارد.

    کلیدواژگان: پاداش، توانایی مدیر، کارایی مدیر، کیفیت کنترل داخلی
  • یونس بادآور نهندی*، وحید تقی زاده خانقاه صفحات 93-118
    فرایند انتخاب رشته تحصیلی دانشجویان می تواند تحت تاثیر عوامل متعددی قرار گیرد که در این پژوهش برخی از آن ها بررسی شده است. هدف این پژوهش بررسی عوامل موثر بر انتخاب رشته تحصیلی دانشجویان حسابداری در دانشگاه های ایران است. روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی و جامعه آماری شامل دانشجویان حسابداری کشور است که با استفاده از نمونه گیری تصادفی نمونه ای به حجم 180 نفر از دانشگاه های تهران، علامه طباطبایی، شهید بهشتی، شیراز، فردوسی مشهد و آزاد اسلامی واحد تبریز انتخاب شد. برای جمع آوری داده ها پرسشنامه ای با 32 گویه طراحی شد. روایی محتوایی پرسشنامه توسط متخصصان و روایی سازه آن از طریق تحلیل عاملی اکتشافی بررسی شد. پایایی ابزار نیز از طریق آلفای کرونباخ تایید شد. داده ها با استفاده از تجزیه و تحلیل مولفه های اساسی، آزمون های آماری t تک نمونه ای، فریدمن و مجموعه اعداد فازی مثلثی تحلیل شدند. نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که عامل راهنما (24/3) و انتظارات از حرفه (86/3) بالاتر از حد متوسط و عامل درک (75/2) و ویژگی های شخصی (86/2) کمتر از حد متوسط در انتخاب رشته حسابداری دانشجویان تاثیر داشته است. همچنین نتایج آزمون فریدمن و همچنین مجموعه اعداد فازی مثلثی نشان می دهد که به ترتیب عامل انتظارات از حرفه و راهنما به عنوان معیارهای مهم در انتخاب رشته حسابداری می باشد و سپس عامل ویژگی های شخصی و در نهایت عامل درک در اولویت آخر می باشد.
    کلیدواژگان: رشته حسابداری، عامل راهنما، عامل انتظارات از حرفه، عامل درک، عامل ویژگی های شخصی
  • سحر سپاسی*، نیلوفر حاجی قاسمی صفحات 119-151

    کنترل داخلی در جهت پیشبرد اهداف شرکت و تصمیم گیری مدیران دارای اهمیت می باشد. پژوهش حاضر ارائه مدلی کاربردی در جهت شناسایی عوامل تاثیرگذار بر کنترل داخلی شرکت های دارای سیستم برنامه ریزی منابع سازمان می باشد با توجه به ماهیت خاص شرکت های دارای این سیستم و پیچیده تر شدن معاملات و همچنین نبود منابعی در زمینه کنترل های داخلی که جوابگوی شرکت های دارای این سیستم باشد، انجام تحقیقی در این زمینه ضروری به نظر می رسد. در این الگو فرآیند کنترل داخلی به 6 فاز، ساختارسازمانی، اخلاق حرفه ای، امنیت، ریسک، گزارشات و درنهایت استراتژی های سازمانی تقسیم شده است. این پژوهش به صورت پیمایشی و از میان خبرگان انجام شده است، و 52 مولفه ی تحقیق از بین 350 مولفه مورد برازش قرار گرفته، با استفاده از نرم افزار smart PLS، بررسی سوال های پژوهش در دستور کار قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که استفاده از این مدل نه تنها باعث افزایش اثربخشی و کارایی کنترل داخلی در این شرکت ها می باشد بلکه دارای مزایایی از قبیل فرآهم نمودن شرایط برای پیاده سازی و اجرای حسابرسی فناوری اطلاعات، به روزرسانی سیستم کنترل داخلی از طریق شناسایی و تعیین نقاط ضعف موجود و انجام اقدامات اصلاحی، کاهش ریسک در سازمان های دارای سیستم برنامه ریزی منابع سازمان و افزایش نظارت بر سازمان می باشد.

    کلیدواژگان: کنترل داخلی، سیستم برنامه ریزی منابع سازمان، معادلات ساختاری
  • زهره حاجیها* صفحات 153-179

    شرکت ها از راهبرد های تجاری متفاوتی تبعیت می کنند، تحقیقات اخیر دو نوع از راهبردها بنام راهبرد تجاری اکتشافی و تدافعی را معرفی می کنند. نظریه سازمانی بیان می دارد که شرکت های اکتشافی احتمالا کنترل های داخلی ضعیف تری نسبت به شرکت های تدافعی داشته و تاخیر در انتشار گزارش حسابرسی در شرکت های اکتشافی بیشتر است. لذا هدف اصلی این تحقیق آزمون تجربی این نظریه در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. برای سنجش نوع راهبرد تجاری از مدل رضایی و همکاران (1392) و برای شناسایی ضعف بااهمیت در کنترل داخلی از گزارش حسابرسان مستقل مشابه پژوهش مانسیف و همکاران (2012)، استفاده شده است. نمونه مورد مطالعه 127 شرکت در بازه زمانی 1394 - 1391 است. نتایج حاصل از پژوهش بیان گر این است که شرکت های دارای راهبرد تجاری اکتشافی ضعف بااهمیت کنترل های داخلی در گزارش حسابرسی دارند، اما شرکت های با راهبرد تدافعی کمتر ضعف بااهمیت کنترل های داخلی دارند. بااین حال در شرکت های اکتشافی تاخیر در گزارش حسابرسی کمتر از شرکت های تدافعی است.نتایج فرضیه اول و دوم حاکی از تایید نظریه سازمانی است که بیان می دارد راهبرد تجاری شرکت یک نشانه خوب برای ارزیابی قوت سیستم کنترل های داخلی است، اما در مورد فرضیه سوم این نظریه تایید نشد.

    کلیدواژگان: راهبرد اکتشافی، راهبرد تدافعی، ضعف های بااهمیت، کنترل داخلی، تاخیر حسابرسی
  • علی رحمانی، افسانه بحیرایی* صفحات 181-205

    در سازمان ها از فرهنگ سازمانی به عنوان مسئله نرم یاد می شود که ارزیابی و نظارت آن توسط هیئت مدیره کاری بس دشوار است. حسابرسی داخلی کارکردی واحد در سازمان است که با استقلال و دسترسی به اطلاعات افراد و مدارک، می تواند برای هیئت مدیره این اطمینان را ایجاد کند که تعهدی قوی به رفتار خوب در سازمان وجود دارد و این تعهد در حقیقت به رفتارهای روزانه سازمان تبدیل می شود و مهم تر اینکه اقدامات صورت گرفته جهت تغییر فرهنگ و رفتارها، به صورت مطلوب عمل می کنند و فرهنگ سازمانی در تمام سطوح منعکس شده است. هدف این پژوهش بررسی توانمندی ها و چالش های حسابرسی فرهنگ سازمانی در ایران و استفاده بهینه از حسابرسان داخلی در ارتقاء فرهنگ سازمانی است. این پژوهش از نوع یمایشی است و برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه کتبی که بر اساس مدل 7 عامل مکنزی تدوین شده بود، گردآوری شده است. نمونه ی مورد بررسی در این پژوهش شامل 123 نفر از حسابرسان داخلی است. نتایج نشان می دهد که فرهنگ سازمانی در بررسی های حسابرسان داخلی لحاظ نشده است و از بین 4 عامل نرم (ارزش های مشترک، مهارت افراد در سازمان، سبک و شیوه مدیریت، کارکنان سازمان ) فقط ارزش های مشترک و از بین 3 عامل سخت (استراتزی های سازمان، سیستم های سازمان، ساختار سازمانی) تنها سیستم های سازمان در فرایند حسابرسی مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته های پژوهش ضرورت ها و ارزش آفرینی حسابرسی داخلی را در حوزه فرهنگ سازمانی نشان می دهد. از این رو پیشنهاد می شود که به منظور بهبود و ارتقاء فرهنگ سازمانی، حسابرسان داخلی علاوه بر کنترل های سخت، کنترل های نرم را نیز در رسیدگی های خود در مدنظر قرار دهند.

    کلیدواژگان: حسابرسی داخلی، فرهنگ سازمانی، 7 عامل مکنزی
  • مینا ابوحمزه*، غلامرضا سلیمانی امیری صفحات 207-232

    با توجه به قابلیت های زبان گزارشگری تجاری توسعه پذیر (XBRL)، پژوهش حاضر به بررسی مساله مهم پذیرش این زبان نوین گزارشگری توسط کارکنان سازمان امور مالیاتی کشور، به عنوان پیش شرط استفاده و بکارگیری آن در سازمان متبوع، پرداخته است. این پژوهش، ابتدا با بررسی مبانی نظری و تجربی موجود و بر اساس مدل پذیرش فن آوری (TAM)، به ارایه یک الگوی نظری پرداخته و عوامل موثر بر پذیرش این زبان در گزارشگری را استخراج نموده است. سپس با اتخاذ یک روش کیفی و تحلیل محتوای 21 مصاحبه نیمه ساختاریافته، الگوی نظری اولیه را اصلاح و عوامل موثر بر پذیرش این زبان در گزارشگری مالیاتی را شناسایی نموده است. در نهایت، با جمع آوری و تحلیل 70 پرسشنامه به روش دلفی فازی به ارایه الگوی نهایی پرداخته و دیدگاه کارکنان سازمان امور مالیاتی کشور درخصوص پذیرش این زبان را ارزیابی نموده است. نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که کارکنان سازمان امور مالیاتی کشور پذیرای زبان گزارشگری تجاری توسعه پذیر (XBRL) هستند و عامل اصلی پذیرش این فن آوری نوین از دید کارکنان سازمان امور مالیاتی کشور، سودمندی ادراک شده در نتیجه تاثیر مثبت آن بر خصوصیات کیفی اطلاعات است.

    کلیدواژگان: زبان گزارشگری تجاری توسعه پذیر (XBRL)، سازمان امور مالیاتی کشور، گزارشگری مالیاتی، مدل پذیرش فن آوری (TAM)، خصوصیات کیفی اطلاعات
  • روشنک سعادتمند، سید مصطفی علوی* صفحات 233-253

    تامین مالی و تعیین ساختار مناسب سرمایه از مهم ترین وظایف شرکت ها ست تا بتوانند با حداقل کردن هزینه سرمایه، افزایش ارزش شرکت را به دنبال داشته باشند. عوامل متعددی بر ریسک شرکت که آن نیز بر هزینه سرمایه موثر است، تاثیرگذارند، یکی از مهم ترین آن ها ارکان راهبری بنگاه است. کمیته حسابرسی به عنوان یکی از مهم ترین ارکان راهبری نقش قابل توجهی در بهبود گزارشگری مالی و مدیریت ریسک دارد.  این پژوهش به دنبال بررسی رابطه بین برخی ویژگی های کمیته های حسابرسی و هزینه سرمایه سهام عادی در شرکت ها ی پذیرفته شده در بورس تهران و فرابورس ایران است. نتایج آزمون فرضیه های تحقیق با استفاده از اطلاعات 97 شرکت طی سال های 1391-1396 نشان می دهد بین اندازه کمیته حسابرسی و هزینه سرمایه سهام عادی رابطه منفی و معنی داری وجود دارد. به عبارت دیگر شرکت هایی که تعداد اعضای کمیته آن ها بیشتر هستند هزینه سرمایه سهام عادی کمتری دارند. این یافته ها هم چنین نشان می دهد بین میزان تخصص مالی اعضای کمیته حسابرسی و هزینه سرمایه سهام عادی رابطه معنی داری وجود ندارد. علاوه بر این اندازه شرکت نیز با هزینه سرمایه رابطه منفی و معنی داری دارد. به عبارت دیگر شرکت ها ی بزرگ هزینه سرمایه سهام عادی کمتری است.

    کلیدواژگان: کمیته حسابرسی، هزینه سرمایه سهام عادی، راهبری بنگاه
  • فخرالدین محمدرضایی*، سیده لیلا احمدی صفحات 255-281

    ژوهش های قبلی نشان می دهد که سود گزارش شده با کیفیت پائین، یکی از مهم ترین دغدغه های سرمایه گذاران در بورس اوراق بهادار تهران است. شواهد نظری و تجربی موجود بیانگر آن است که انگیزه های مدیریت شرکت در ارتباط با دستکاری سود در یک شرکت بورسی و غیربورسی می تواند متفاوت باشد. دو نظریه متضاد در این رابطه وجود دارد. نظریه "تقاضا" پیش بینی می کند که کیفیت سود شرکت های بورسی بالاتر باشد، اما پیش بینی نظریه "رفتار فرصت طلبانه" برعکس نظریه تقاضاست. در نبود شواهد تجربی کافی در این زمینه و فرصتی که افشای صورت های مالی حسابرسی شده شرکت های غیربورسی تابعه شرکت های بورسی در سایت کدال ایجاد کرده است؛ پژوهش حاضر تفاوت احتمالی مدیریت سود شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و شرکت های غیربورسی تابعه آن ها طی دوره زمانی 1390 تا 1394 را آزمون می کند. نتایج نشان می دهد که بین نوع شرکت (غیربورسی در مقایسه با بورسی) و مدیریت سود از طریق اقلام تعهدی اختیاری (براساس هر سه مدل به کار رفته) و جهت مدیریت سود (رو به بالا) رابطه معناداری وجود ندارد. یافته های پژوهش می تواند بیانگر آن باشد که به این دلیل که صورت های مالی شرکت های غیربورسی تابعه شرکت های بورسی در سایت کدال در دسترس همگان قرار می گیرد، انگیزه های حسابرسان و مدیران این شرکت ها همانند شرکت های بورسی می باشد.

    کلیدواژگان: مدیریت سود، شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، شرکتهای غیر بورسی تابعه شرکتهای بورسی
  • بهروز باقری*، جعفر باباجانی، فرخ برزیده صفحات 283-311

    هدف پژوهش حاضر شناسایی جامع عوامل موثر بر تمکین مالیاتی در ایران، با الگو قرار دادن مدل تمکین OECD (2004) است. بررسی وضعیت موجود حاکی از آن است که تاکنون در کشور، چنین پژوهشی صورت نگرفته و پژوهش حاضر، اولین پژوهشی است که عوامل مذکور را به صورت جامعی مورد بررسی قرار داده است. بدین ترتیب، پس از انجام مطالعات اکتشافی و بررسی پژوهش های انجام شده و نیز با در نظر گرفتن شرایط محیطی حاکم بر کشور ایران، عوامل مذکور در 8 مولفه و 40 شاخص طبقه بندی و با به کارگیری روش دلفی فازی، نظرات 61 خبره درخصوص تاثیر هر یک از شاخص های مذکور بر تمکین مالیاتی دریافت و مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش بیانگر آن است که از نظر خبرگان، به استثنای شاخص های نوع مودی، نوع درآمد، نوع حرفه، سن، نوع جنسیت، نوع مذهب و آموزه های شرعی، نوع نژاد و ملیت، پیشینه قومی، اشاعه و گسترش دفاتر مشاوره مالیاتی و در نهایت نهادهای مدنی و هنجارهای اجتماعی، سایر شاخص های پژوهش بر تمکین مالیاتی اثرگذار می باشند.

    کلیدواژگان: تمکین مالیاتی، عوامل تمکین، روش دلفی فازی، مدل تمکین OECD
  • علی کارشناسان، علی بهرامی نسب، رضا ممشلی* صفحات 313-337

    تقلب یکی از مهم ترین موضوعاتی است که در حسابداری و حسابرسی صورت های مالی مطرح می شود. هدف اصلی پژوهش، شناسایی عوامل موثر بر احتمال وقوع تقلب در گزارشگری صورت های مالی می باشد. در این پژوهش کیفیت سود به عنوان عامل موثر در شناسایی احتمال تقلب در نظر گرفته شده و با استفاده از سه شاخص محافظه کاری، هموارسازی سود و کیفیت اقلام تعهدی محاسبه شده است. احتمال گزارشگری متقلبانه نیز با استفاده از مدل بنیش (1999) اندازه گیری شده است. در این پژوهش اطلاعات مالی 174 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی بازه زمانی 1389 تا 1394 بررسی شده است که شامل 1044 مشاهده می باشد. نتایج پژوهش با استفاده از الگوی رگرسیون چند متغیره و روش داده های تابلویی با اثرات ثابت، نشان داد محافظه کاری اثر منفی و معناداری بر احتمال تقلب دارد و اقلام تعهدی اختیاری اثر مثبت و معناداری بر احتمال تقلب می‎گذارد. در نتایج این پژوهش بین هموارسازی سود و احتمال تقلب رابطه معناداری مشاهده نشد.

    کلیدواژگان: احتمال گزارشگری متقلبانه، کیفیت اقلام تعهدی، محافظه کاری حسابداری، هموارسازی
  • مریم حاجی ابراهیمی، هدی اسکندر* صفحات 339-363

    بیش اطمینانی هازمانی رخ می دهد که افراد توانایی و مهارت خود را، نسبت به دیگران یا بدون مقایسه با دیگران بیشتر از واقعیت تخمین بزنند. مدیران با اطمینان بیش از حد، در تصمیمات مالی توانایی خود را بیشتر از واقعیت تخمین می زنند. بیش اطمینانی مدیریت می تواند بر تصمیمات و خط مشی های شرکت اثرگذار باشد. پژوهش حاضر جهت ایجاد شواهدی مبنی بر تاثیرگذاری بیش اطمینانی مدیریت بر ریسک پذیری و عملکرد شرکت ها صورت پذیرفته است. برای آزمون فرضیه ها از رگرسیون چند متغیره با داده های ترکیبی استفاده شده است. در این پژوهش متغیر بیش اطمینانی مدیریت به عنوان متغیر مستقل براساس دو معیار مبتنی بر سرمایه گذاری سنجیده شده است. متغیرهای وابسته شامل ریسک پذیری (انحراف معیار بازده سهام و انحراف معیار جریان وجوه نقد عملیاتی) و عملکرد شرکت (بازده دارایی ها، بازده حقوق صاحبان سهام و نسبت کیوتوبین) می باشد. نمونه پژوهش شامل 150 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1390-1394 است. نتایج نشان می دهد بیش اطمینانی مدیریت بر ریسک پذیری و عملکرد شرکت تاثیر معناداری ندارد

    کلیدواژگان: بیش اطمینانی مدیریت، ریسک پذیری، عملکرد شرکت
  • سعیده غلامی گیفان، آمنه بذرافشان*، مهدی صالحی صفحات 365-388

    پژوهش حاضر به بررسی رابطه انحصار بازار حسابرسی با حق الزحمه حسابرس و کیفیت حسابرسی می پردازد. در این راستا، تعداد 91 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 10 ساله طی سال های 1385-1394 بررسی شده است. جهت آزمون فرضیه اول و سوم از مدل رگرسیون پانلی و برای انتخاب بین مدل های ترکیبی، آثار ثابت و آثار تصادفی از آزمون چاو و هاسمن استفاده شده است. جهت آزمون فرضیه دوم و چهارم از رگرسیون لجستیک پانلی، و برای انتخاب مدل رگرسیونی لوجستیک مناسب از آماره AIC بهره برده شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که بین انحصار بازار حسابرسی با حق الزحمه حسابرسی یک رابطه مثبت و معنادار وجود دارد. درحالیکه رابطه معناداری بین انحصار بازار حسابرسی و کیفیت حسابرسی مشاهده نشد. بعلاوه یافته ها حاکی از آن است که علیرغم آنکه بعد از تصویب ماده 99 قانون برنامه پنجم توسعه، میزان انحصار افزایش یافته بااین وجود تصویب این قانون تاثیری بر رابطه میان انحصار بازار حسابرسی و حق الزحمه حسابرس و نیز رابطه میان انحصار بازار حسابرسی و کیفیت حسابرسی نداشته است.

    کلیدواژگان: حق الزحمه حسابرسی، کیفیت حسابرسی، انحصار بازار حسابرسی، ماده 99 قانون برنامه پنجم توسعه
|
  • Mohammad Norouzi *, Abbas Aflatooni Pages 1-21

    Today, working capital accounts for the major part of a firm's capital and consequently Working Capital Management (WCM) which is one of the important duties of financial managers, plays an important role in achieving a firm's objectives, policies and success. This study is aimed to investigate the optimum level of working capital management when costs and benefits of investment in working capital are equal and the firm value is maximized and to review the impact of financial constraints on this optimal level. The sample consists of 177 firms listed in Tehran Stock Exchange in the period from 2005 to 2014. Working capital management and financial constraints are measured through cash conversion cycle and the combined scoring method, respectively. To test the hypothesis, this study uses multivariate nonlinear regression, generalized least squares and panel data. The results show that there is an optimal level for Working Capital Management, in which the firm value is optimal too. The results also show that financial constraints have a significant direct impact on this optimal level

    Keywords: Working Capital Management, Cash Conversion Cycle, Financial Constraint, Q Tobin
  • Mahdi Fadaee *, Mohsen Dastger, Ali Sarlak Pages 23-46
    The reported earnings quality is particularly important for investors. Investors are willing to estimate their investments' future benefits in order to find their future cash interests and stock value. Generally, a recession may be defined as an interruption in normal operation of financial markets. This research investigates the effects of recession in Iran on the earnings quality of firms listed in Tehran Stock Exchange. If the firm's financial information is related to the recession period, two valued variables of unemployment and economic growth are used and the impact of these variables on earnings quality is measured. In order to measure earnings quality, this study uses the absolute amount of arbitrary accruals. The sample consists of 162 firms listed in Tehran Stock Exchange during the period from 2006 to 2015. To test the hypothesis, multivariate regression analysis method and panel data model are used. Results show that recession makes a drop in earnings quality of firms listed in Tehran Stock Exchange.
    Keywords: fraud, Adjusted-M- score-Beneish, Financial statements, financial ratios
  • Nezamodin Rahimian, Razieh Hajiheydari * Pages 47-70
    Fraud is one of the most important issues arisen in accounting and auditing of financial statements. This research is aimed to detect frauds using the adjusted Beneish model and recognize financial ratios sensitive to fraud. The sample consists of 150 firms listed in Tehran Stock Exchange during the period from 2011 to 2015. This study is descriptive in data gathering and uses regression model in data analysis. Also, this study uses the adjusted Beneish model to recognize Fraudulent firms and separate them from non-Fraudulent firms. Then from financial ratios introduced in the previous researches, 25 ones are selected and after Kolmogorov–Smirnov test, 10 financial ratios with significant difference between fraudulent and non-fraudulent firms are determined. Findings, after execution of the regression model in three stages, show that sales to total assets and equity to total assets ratios are two financial ratios sensitive to frauds. The model has an accuracy rate of 69/1 percent in classifying the total sample; therefore, the model plays an effective role in detecting fraudulent financial statements.
    Keywords: fraud, fraudulent financial reprting, adjusted Beneish model, financial ratios
  • Kaveh Ghaderi *, Salahaddin Ghaderi, Karim Ghaderzadeh Pages 71-91

    Internal control quality of a firm can be affected by its specific features, auditing quality and corporate surveillance. Establishing an appropriate internal control system in firms will enhance accountability and financial transparency. This study is aimed to investigate the effect of managerial Ability on internal control quality. Thus, the study applies management compensation and managerial efficiency as indexes of managerial ability, and uses internal control system weaknesses in auditing report as an index of the internal control quality. This is an applied research with and causal method. The sample consists of 87 firms listed in Tehran Stock Exchange during the period from 2007 to 2016. To test the hypothesis the Logit regression method has been used considering the nature of the dependent variable. Results indicate that there is no significant relation between management compensation and internal control quality. Also, a negative relation between the managerial efficiency and the internal control system weaknesses indicates that managerial ability can improve the internal control system.

    Keywords: Management Compensation, Managerial Ability, Managerial Efficiency, Internal Control Quality
  • Younes Badavar Nahandi *, Vahid Taghizadeh Khanqah Pages 93-118
    Process of students' major choosing can be affected by several factors some of which are investigated by this study. The aim of this study is to investigate the factors influencing in choosing accounting major in Iranian universities. The research method is descriptive-survey and the sample consists of 180 accounting students selected from Tehran, AllamehTabataba'i, ShahidBeheshti, Shiraz, Ferdowsi Mashhad and Tabriz Islamic Azad Universities using the random sampling. To collect data, a questionnaire is designed with 32 items. Validity of contents and structure of the questionnaire is reviewed by experts and exploratory factor analysis, respectively. Reliability of tools is confirmed through Cronbach's alpha. Data are analyzed using principal components analysis, one-sample T-test, Friedman test and triangular fuzzy numbers. One sample t-test results show that the Guidance Factor (3. 24) and Career Expectation Factor (3. 86) have more than average effect and Perception (2. 75) and Personal Characteristics (2. 86) Factors have less than average effect on choosing accounting major. Also, results from Friedman test as well as triangular fuzzy numbers show that the Career Expectation Factor and Guidance Factor are the most important criteria for choosing accounting major, respectively. Thus, personal characteristics factor and perception factor place in the later ranks, respectively.
    Keywords: Accounting Major, Guidance Factor, Career Expectation Factor, Perception Factor, Personal Characteristics Factor
  • Sahar Sepasi *, Niloofar Hajighasemi Pages 119-151

    Internal control plays an important role in achieving firm goals and making management decisions. This study is aimed to provide an applied model for identifying factors affecting internal controls of firms with enterprise resource planning system. Given the special nature of firms with these systems and their more complex transactions as well as the lack of resources in the field of internal controls that meet the firm requirements, researches in this area is necessary. This study divides the internal control process into six-phases including organizational structure, professional ethics, security, risk, reports and the Organizational strategies. The survey is conducted through experts, and 52 research components from 350 components, are fitted using smart PLS. Results show that, this model not only increases the effectiveness and efficiency of internal control of firms, but also it has the advantages of paving the way for implementation of IT audit, updating the internal control system through identification of weaknesses and making improvements , reducing risks in organizations with enterprise resource planning system and increasing the organizational surveillance.

    Keywords: internal control systems, enterprise resource planning, structural equation
  • Zohreh Hajiha * Pages 153-179

    Firms follow different business strategies. Recent researches introduce two kinds of strategies called “prospector” and “defender” strategies. Organizational theory suggests that prospectors probably have weaker internal controls and more audit report delay than defenders. Hence, the main goal of this research is to examine this theory in firms listed in Tehran Stock Exchange. To measure the kind of business strategy, the study employs Rezaee et al. (2013) model and to recognize Material Weaknesses of Internal Controls it uses external audit reports like Munsif et al. (2012). The sample consists of 127 firms during 2012-2015. Findings imply that “prospector” firms have significantly weaker internal controls in audit report than defender firms. However, prospectors have fewer audits report delay than defenders. Findings of the first and second research hypotheses test confirm organizational theory and indicate that business strategy is a useful indicator for evaluating firms’ internal control strength. However, the findings of the third hypothesis test do not confirm this theory.

    Keywords: Business strategy, prospector strategy, defender strategy, material weaknesses, internal controls, audit delay
  • Ali Rahmani, Afsaneh Bahiraei * Pages 181-205

    Organizational culture the evaluation of which by the board of directors is a very difficult job, is considered as a soft issue in organizations. Internal audit is a unique function within an organization, which with independence and access to individual's information and evidence may ensure the board of directors that there is a strong commitment to good conduct and it actually becomes a daily behavior in the organization and more importantly, actions taken to change culture and behaviors are effective and that the tone at the top is reflected at all levels. This study is aimed to investigate audit capabilities and challenges of organizational culture in Iran and the role of internal auditors in the promotion of organizational culture. This study is a survey research and the research data are collected by means of questionnaire that is designed based on the McKinsey 7s questions. The sample consists of 123 internal auditors. The results show that organizational culture is not considered in internal auditors' reviews. Among the four soft factors (shared values, organization skills, management style, staff members) , only shared values and among the three hard factors (organizational strategies, Organizational systems, organizational structure) , only organizational systems are examined in the audit process. The results show the necessity and value creation of internal auditing in the field of organizational culture. Therefore, in order to improve the organizational culture, internal auditors should consider not only hard controls but also soft controls in their audits.

    Keywords: Internal Auditing, Corporate Culture, McKinsey 7s questions
  • Mina Abouhahamzeh *, Gholam Reza Soleimani Amiri Pages 207-232

    According to the capabilities of the Extensible Business Reporting Language (XBRL) , this paper addresses the issue of adopting this new reporting language by employees of Iranian National Tax Administration, as precondition of using it in the organization. This research, at first, examines theoretical and empirical literature and then, based on TAM technology mode, presents a theoretical model and identifies the factors influencing the adoption of this language in reporting. Then, by adopting a qualitative method and analyzing the content of 21 semi-structured interviews, the original theoretical model is amended and the factors influencing the adoption of this language in tax reporting are identified. Ultimately, by gathering and analyzing 70 Fuzzy Delphi questionnaires, this study presents the final conceptual model and evaluates the attitude of the employees of Iranian National Tax Administration around XBRL. The results of this study indicate that Iranian National Tax Administration employees embrace the eXtensible Business Reporting Language (XBRL) and, according to them, the main reason of accepting this new technology is its usefulness as a result of its positive impact on the qualitative information characteristics.

    Keywords: Extensible Business Reporting Language (XBRL), Iranian National Tax Administration, Tax reporting, Technology acceptance model (TAM), qualitative characteristics of useful Financial information
  • Roshanak Sadatmand, Seyed Mostafa Alavi Alavi * Pages 233-253

    Financing and determining the proper structure of capital is one of the most important duties of firms in order to maximize the firm value by minimizing the cost of capital. Several factors, including corporate governance, affect a firm's risk which in turn affects the cost of capital. The audit committee, as one of the most important elements of corporate governance, has a significant role in improving financial reporting and risk management. This study is aimed to investigate the relation between some characteristics of the audit committees and the cost of equity capital in 97 firms listed in Tehran Stock Exchange and OTC of Iran during the period from 2012 to 2017.  Results of the research hypotheses test show that there is a significant negative relation between the audit committee size and the cost of equity capital. In other words, firms with more committee members have less cost of equity capital. Findings also show that there is no significant relation between the financial expertise of the audit committee members and the cost of equity capital. In addition, there is a significant negative relation between the firm size and the cost of capital. In other words, top large firms have less cost of equity capital.

    Keywords: Audit Committee, Cost of Equity Capital, Corporate Governance
  • Fakhroddin Mohammadrezaei *, Leila Ahmadi Pages 255-281

    Prior studies reveal that earnings manipulation by managers is one of the main concerns of investors in Tehran Stock Exchange (TSE). Extant theoretical and empirical evidence indicate that incentives of managers in relation to earnings manipulation can be different in a listed firm compared to an unlisted firm. There are two conflicting views in this area. "Demand" view suggests that earnings quality of listed firms is superior; however, the prediction of "opportunistic behaviour "view goes against it. Since there is no sufficient evidence in this area and Codal website provides disclosures of annual reports of unlisted firms as subsidiaries of firms listed in TSE, this study examines the possible differences of earnings management of listed firms and their unlisted subsidiaries over the period from 2011 to 2015. Results indicate that there is no significant relation between firm types (unlisted vs. listed) and both earning management through absolute discretionary accruals (based on three different model) and upward earnings management. Findings show that since the annual reports of unlisted firms like listed firms in TSE have been disclosed to the public, the incentives of managers and auditors of unlisted firms are similar to those of listed firms.

    Keywords: Earnings management, listed firms on TSE, unlisted firms on
  • Behrooz Bagheri *, Jafar Babajani, Farrokh Barzideh Pages 283-311

    Because of no comprehensive research in this area, the aim of this research is identifying all tax compliance factors for the first time, using the OECD tax compliance model (2004). Using explorative studies and regarding the Iranian environmental conditions, this study categorizes the factors into 8 components and 40 indexes; then it analyzes opinions of 61 experts about the indexes effects on tax compliance, by implementation of Fuzzy Delphi Method. The results show that all factors have impact on tax compliance in exception of the taxpayer type, taxpayer’s revenue type, taxpayer’s occupation, taxpayer’s age, taxpayer’s gender, taxpayer’s religion, taxpayer’s race and nationality, ethnicity backgrounds, establishing tax advisers, social norms, and civil organizations.

    Keywords: Tax Compliance, Compliance Factors, Fuzzy Delphi Method, OECD Tax Compliance Model
  • Ali Karshenasan, Ali Bahraminasab, Reza Mamsholi * Pages 313-337

    Fraud is one of the most important issues in financial statements accounting and auditing. The main purpose of the research is to identify the factors influencing the probability of fraud occurrence in financial statements reporting. This study considers earnings quality as a factor effective on identifying a fraud risk and measures it using three indexes of conservatism, earnings smoothing and accruals quality. The probability of fraudulent reporting is measured using the Benish (1999) model. This study examines financial information of 174 firms listed in Tehran Stock Exchange during the period from 2010 to 2015, that is 1044 observations. The research data are analyzed by panel data technique with fixed effects and its hypothesis test is through the multiple regression model. Findings indicate that conservatism has a significant and negative effect on the fraud probability and arbitrary accruals have significant positive effect on the fraud probability. Finally, the research findings could not approve a significant relationship between earning smoothing and fraud probability in financial reporting.

    Keywords: Probability of Fraudulent, Accrual Quality, Accounting Conservatism, Earning Smoothing
  • Maryam Hajiebrahimi, Hoda Eskandar * Pages 339-363

    Overconfidence occurs when people consider their abilities more than what they are. Overconfident managers overestimate their abilities in financial decision makings. Managerial overconfidence may affect a firm policies and decisions. This study is aimed to investigate the effects of managerial overconfidence on firm’s risk-taking and performance. This study uses multivariate regression model and panel data method to test the hypothesis. Independent variable is managerial overconfidence measured by 2 proxies based on investment. Dependent variables are risk-taking (Stock return SD and operating cash flow SD) and performance (ROA, ROE, and Qtobin ratio). The sample includes 150 firms listed in Tehran Stock Exchange during 2011-2015. The results show that managerial overconfidence has no effects on risk-taking and performance.

    Keywords: managerial Overconfidence, Risk-taking, Firm Performance
  • Saeedeh Gholami Gifan, Ameneh Bazrafshan *, Mahdi Salehi Pages 365-388

    The study is aimed to investigate the relation of audit market concentration to audit fee and audit quality. The sample consists of 91 firms listed in Tehran Stock Exchange for a period of 10 years from 2004 to 2014. The study uses panel regression model to test the first and third hypotheses and employs Chao and Hausman tests to select among hybrid, fixed effects and random effects models. Also it uses Panel logistic regression model to test the second and fourth hypotheses and applies AIC statistic to choose the appropriate logistic regression model. Results indicate that there is a significant positive relation between audit market concentration and audit fee, while there is no significant relation between audit market concentration and audit quality. In addition, findings indicate that despite of increases in market concentration after approval of Article 99 of the Fifth Development Plan, this approval has no effects on the relation of the audit market concentration to auditor fees and quality audit.

    Keywords: audit fee, audit quality, audit market concentration, article 99 of law for fifth development plan