فهرست مطالب

مطالعات حقوق عمومی - سال چهل و نهم شماره 3 (پاییز 1398)
  • سال چهل و نهم شماره 3 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/02/25
  • تعداد عناوین: 18
|
  • احمد مومنی راد*، محمد ستایش پور صفحات 635-655
    با گسترش سازمان های بین المللی به عنوان تابعان فعال حقوق بین الملل، نقش آنان در ارتکاب اعمال متخلفانه بین المللی نیز افزایش یافته است. سازمان های بین المللی نه تنها به طور مستقل مرتکب عمل متخلفانه بین المللی می شوند، بلکه در اعمال متخلفانه ای که از سوی دولت ها یا دیگر سازمان ها ارتکاب می یابد نیز به نحوی نقش ایفا می کنند. همین مسئله موجب شده است تا افزون بر اعمال مسئولیت مستقل سازمان بین المللی، پرداختن به مسئولیت سازمان در خصوص اعمال دولت یا سازمان بین المللی دیگر ضروری بنماید؛ مقوله ای که از آن به مسئولیت اشتقاقی یاد می شود و پیشتر در خصوص دولت ها مطرح شده است. مسئولیت اشتقاقی سازمان های بین المللی به رغم شباهت هایی که با همین مفهوم در خصوص دولت ها دارد، تفاوت های نه چندان کمی در این زمینه وجود دارد که شایسته تدقیق است؛ حال آنکه کمیسیون حقوق بین الملل به روشنی آن را در مجموعه مواد 2011 خود در خصوص مسئولیت سازمان های بین المللی تبیین نکرده است. چهار حالت کمک یا مساعدت، هدایت و کنترل، اجبار و گریز از تعهد بین المللی، وضعیت های حصری مسئولیت اشتقاقی سازمان های بین المللی اند که در هر یک مسئولیت به نحو متفاوتی تسهیم می شود. دامنه این توزیع بسیار گسترده است، به گونه ای که در آن هم نسبیت به چشم می خورد و هم معافیت یک طرف از مسئولیت وجود دارد.
    کلیدواژگان: سازمان بین المللی، مسئولیت اشتقاقی، مسئولیت بین المللی، مسئولیت فرعی، مسئولیت ثانوی
  • مسلم آقایی طوق* صفحات 657-674
    قانونگذار گاه وضع مقررات اجرایی یک قانون را به اداره واگذار می کند. در این موارد، اگر اداره از تصویب مقررات اجرایی سر باز زند یا آن را به تاخیر بیندازد، هم اصل حاکمیت قانون مورد خدشه واقع می شود و هم ممکن است حقوق اشخاص تضییع شود. در این موارد آیا امکان نظارت قضایی از طریق دیوان عدالت اداری نیز وجود دارد یا خیر و آیا می توان اداره را به وضع مقررات اجرایی الزام کرد؟ در برخی کشورها همچون فرانسه و اسپانیا شهروندان می توانند به دادگاه اداری مراجعه کرده و اداره را الزام به وضع مقررات کنند. اما در ایران، در هیچ یک از قوانین سه گانه دیوان عدالت اداری مصوب 1360، 1385 و 1392، به این مهم توجه نشده است و امکان شکایت در این موارد وجود ندارد. برای اینکه دیوان عدالت اداری بتواند به عدم وضع مقررات رسیدگی کند، باید قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 اصلاح شود. هدف از این پژوهش بررسی امکان نظارت قضایی بر عدم وضع مقررات در ایران و ارائه راهکار مناسب است. روش به کارگرفته شده در این پژوهش، تحلیل مبتنی بر داده های تطبیقی است.
    کلیدواژگان: الزام، اعمال اداری، دیوان عدالت اداری، شورای دولتی، مقررات اجرایی
  • حسین رضازاده*، الهام امین زاده صفحات 675-693
    پس از شروع جنگ داخلی در سوریه و گسترش آن به عراق، دولت ایران مستشاران نظامی خود را بنابر دعوت دولت های عراق و سوریه به این کشورها اعزام کرد. ازاین رو حضور آنان بنابر رضایت و دعوت دولت میزبان بوده و در تطابق با حقوق بین الملل بوده است. مسئله اساسی در این نگاشته، مصونیت مستشاران نظامی ایران نزد محاکم دولت های میزبان است. با توجه به کنوانسیون ماموریت های ویژه که امروزه به عنوان عرف بین المللی پذیرفته شده، پیش نویس طرح کمیسیون حقوق بین الملل در خصوص مصونیت کیفری مقامات دولتی نزد دادگاه های سایر دولت ها و همچنین وجود قراردادهای نظامی متعددی، که در آن به مصونیت نیروهای مستشاری (که بخشی از نیروهای نظامی اند) اشاره شده است، می توان دریافت مستشاران نظامی ایران نزد دادگاه های عراق و سوریه از مصونیت برخوردارند.
    کلیدواژگان: قراردادهای نظامی، کمیسیون حقوق بین الملل، مستشاران نظامی، مصونیت، ماموریت های ویژه
  • عباس شیخ الاسلامی، امید ابراهیمی* صفحات 695-715
    در شرایط شکست بازار، اتخاذ سیاست رقابتی و دخالت نهادهای مدافع حقوق رقابت گریزناپذیر می شود؛ تشکیل نهاد «شورای رقابت» به موجب ماده53 فصل نهم قانون اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی، مقرر کردن وظایف و اختیارات مبسوط برای آن و نیز حضور قابل توجه قضات عالی رتبه با اختیارات ویژه در بین اعضای آن، مبین پشتیبانی حقوقی و نهادی قانونگذار ایرانی از ارزش ها و بایسته های اقتصاد بازار آزاد و رقابت سالم اقتصادی است. اگرچه ترکیب اغلب دولتی اعضای شورا، حضور کمرنگ نمایندگان بخش خصوصی در آن، عدم حمایت جامع قانونگذار از اصل استقلال شورا و تصمیمات آن، ناهمگونی نسبی در نواهی و موارد ممنوعه قانونی، تداخل وظایف و اختیارات شورا با دیگر نهادهای قانونی و ابهامات عملی مربوط، موانعی سترگ در راه تحقق واقعی و عینی اهداف آن هستند.
    کلیدواژگان: حقوق رقابت، سیاست رقابتی، شورای رقابت، قانون اصل 44، نهاد
  • ولی الله نوری، سیدقاسم زمانی*، مسعود راعی صفحات 717-734
    ضرورت نظامی از مفاهیم مهم حقوق جنگ است که هم در حق بر جنگ و هم در حق در جنگ مطرح می شود. ضرورت نظامی در حق بر جنگ به قواعد محدودکننده و تنظیم کننده اوضاع و احوالی که دولت ها به موجب آن می توانند به زور متوسل شوند، می پردازد. لیکن در حقوق مخاصمات مسلحانه به محدودیت های مربوط به روش ها و ابزارهای مورد استفاده طرفین در جریان یک مخاصمه اشاره دارد. این نوشتار در پی پرداختن به این مسئله است که جایگاه حقوقی ضرورت نظامی در مخاصمات مسلحانه چگونه است. در پاسخ و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و ملاحظه منابع عرفی و موضوعی حقوق بین الملل باید گفت نوعی تحول در این حوزه رخ داده است. در گذشته غاغلب ادعا می شد که در صورت اقتضای ضرورت نظامی می توان از مقررات حاکم بر مخاصمات مسلحانه عدول کرد. این ادعا بدین معنا بود که ضرورت نظامی فراتر و مافوق حقوق است، لیکن این دیدگاه امروزه دیگر کارایی ندارد. امروزه مطابق حقوق بشردوستانه بین المللی باید گفت که اگر ضرورت، حقوقی نمی شناسد، پس حقوق و مقرراتی هم وجود ندارد. در نتیجه ضرورت نظامی را باید به عنوان یک استثنا هم در حوزه حق در جنگ و هم حق بر جنگ قلمداد کرد، البته در مقام استثنا نیز خود الزاماتی دارد که بدون احراز آنها، ضرورت محقق نخواهد شد.
    کلیدواژگان: استثنا، پروتکل الحاقی اول 1977، حقوق مخاصمات مسلحانه، ضرورت نظامی، هدف نظامی
  • محمد جواد جاوید، محمد مهدی خسروی* صفحات 735-755
    مادی گرایی حقوقی حاصل از مبادی فلسفی پوزیتیویسم در عالم حقوق که بر اصالت حس و امکان رصد تجربی از طرفی و افتراق حوزه حقایق عینی و نفی امکان معرفت عقلی از تشریعیات قانونی طرفی دیگر، شکل گرفته، سبب ترسیم نقشه قوانین وضعی در رهایی از هر گونه قید ارزشی ایدئولوژیک و تقید بر دایره بسته اراده و فرامین بشری بدون امکان خروج به ماورای خود، شده است. تقلیل اثبات گرایی به مثابه نظریه ای شکلی بر مبنای روش تحلیل زبانی-عرفی به تقریر کلسنی-هیومی و رسیدن به نسبی گرایی و صدق ناپذیری، از نتایج چنین دیدگاهی است. بر همین اساس، مفهوم عدالت حقوقی، به ویژگی های بی معیاری، شخصی سازی و تفریع بر قانون وضعی تحول مفهومی یافته است. با وجود این، مغالطات موجود در چینش مقدمات و نتایج غیرقابل التزام، سبب عدم توفیق مکتب مزبور به مثابه مبنایی نظری در دانش حقوق و مفهوم عدالت قانونی شده است.
    کلیدواژگان: تحلیل زبانی، توصیه گرایی، حق و تکلیف، عدالت، عقلانیت، مادی گرایی، هست و باید
  • جواد صالحی*، حسین آقایی جنت مکان صفحات 757-775
    دولت اوگاندا پس از ناتوانی در شکست شورشیان ال.آر.ای و عدم موفقیت در پیشبرد مذاکرات صلح با آنها، وضعیت شورشیان اوگاندا را به دیوان کیفری ارجاع داد. رهبران شورشی در شرایط جدید با مصلحت ادامه مذاکرات صلح با دولت اوگاندا به میز مذاکره برگشتند. دولت اوگاندا از این شرایط استقبال کرد، ولی شورشیان امضای قرارداد نهایی صلح را به استرداد پرونده از دیوان کیفری و لغو دستور جلب رهبران شورشی مشروط کردند. دولت اوگاندا اجابت این خواسته را به امضای قرارداد نهایی صلح و پذیرش مکانیسم های عدالت سنتی منوط کرد. درحالی که دولت اوگاندا در شرف آماده کردن زمینه محاکمه داخلی رهبران شورشی بود، شعبه مقدماتی پرونده را در دیوان کیفری قابل پذیرش و خود را صالح به رسیدگی دانست. با این رویکرد شعبه مقدماتی نشان داد که در جدال میان صلح و عدالت، تحقق عدالت برای وی اهمیت بیشتری دارد و با هیچ مستمسکی خارج از مقررات اساسنامه دیوان کیفری نمی توان پرونده به جریان افتاده در دیوان کیفری را متوقف یا مسترد کرد.
    کلیدواژگان: جدال صلح و عدالت، شورشیان ال.آر.ای، دیوان کیفری بین المللی، وضعیت اوگاندا
  • سید عبادالله جهان بین*، علی اکبر گرجی ازندریانی صفحات 777-800
    هنجار در نظم های تنسیقی (نظم های اخلاقی، اجتماعی، حقوقی و سیاسی) معنای خاصی دارد که در فراگرد عینی، ضمن تکثر مفهومی و مصداقی، هر کدام تعریف ماهوی و شکلی و ضمانت اجرای خاصی دارند. جامعه شناسی و حقوق به عنوان دو دانش از علوم دستوری، نظم مخصوص به خود را دارند که در فرایند آنها «هنجار» معیار عمل و مبنای شکل گیری نظم اجتماعی و نظم حقوقی است. از آنجا که گاهی نظم حقوقی به مثابه جامه ای دیده می شود که بر قامت نظم اجتماعی پوشانده می شود و نیازمند تعامل است، می بایست شناختی سنجیده از گزاره های این دو نظم ارائه شود. با توجه به اهمیت شناخت هنجار در هندسه نظم اجتماعی و حقوقی، تحلیل و مقایسه مولفه های ایجاد و پایایی هنجار در زمینه های متفاوت و نیز بررسی و انطباق آنها ضروری است. در این نوشتار با نگرشی تحلیلی-مقایسه ای، چیستی هنجار مطمح نظر است و ویژگی های هنجار در ساحت دو نظم اجتماعی و حقوقی مورد مداقه قرار می گیرد و نسبت این هنجارها با یکدیگر مشخص می شود.
    کلیدواژگان: گرامر اجتماعی، گرامر حقوقی، نظم، هنجار، هندسه هنجاری
  • محمد آبانگاه، محمد علی مهدوی ثابت*، محمد آشوری، محمد علی اردبیلی صفحات 801-821
    مقتضای امنیت قضایی یا عدالت آن است که هیچ کس برای یک جرم یا رفتار بیش از یک بار، تعقیب، محاکمه یا مجازات نشود. قاعده منع محاکمه و مجازات، از قواعد مهم دادرسی کیفری در نظام های داخلی است که به حوزه حقوق بین الملل نیز گام نهاده و جایگاه ویژه ای دارد. این قاعده در اساسنامه های محاکم کیفری بین المللی اعم از موقت، موردی و دائمی تصریح شده است. با توجه به برتری محاکمات بین المللی نسبت به محاکمات داخلی و فرض یا امکان محاکمه منصفانه و بدون اعمال نفوذ، آرای محاکم کیفری بین المللی به صورت مطلق برای محاکم کیفری ملی لازم الاتباع است، ولی برعکس آن از چنین اطلاقی برخوردار نیست و اگر دولتی به یکی از اتهامات جنایات بین المللی فرد در محاکم داخلی رسیدگی کند، محاکم کیفری بین المللی در شرایط خاص می توانند همان فرد را مجددا محاکمه کنند و دلیل این امر چیزی نیست جز رعایت برخی از مهم ترین شاخصه های دادرسی منصفانه و جلوگیری از بی کیفرمانی مرتکبان جنایات فاحش بین المللی. با وجود این با گسترش زمینه های اعمال محاکمه و مجازات مجدد به لحاظ شرایط جامعه بین المللی و تعارض به وجودآمده میان صلاحیت ملی دولت ها و محاکم بین المللی، این سوال مطرح می شود که اصدار رای محاکم کیفری ملی بر مبنای برخی وضعیت های متفاوت جرم انگاری جنایات بین المللی نسبت به محاکم بین المللی ]مشخصا دیوان[ چه تاثیری بر محاکمه یا رسیدگی توسط دیوان دارد؟ از ملاحظه مقررات اساسنامه های محاکم بین المللی چنین برمی آید که اصدار رای بر مبنای وضعیت های مذکور تاثیری بر محاکمه مجدد توسط دیوان ندارد. در این پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی قاعده مذکور از منظر مقررات اساسنامه های محاکم بین المللی با نگاهی به قوانین ایران تحلیل شده است.
    کلیدواژگان: جرم، رفتار، منع محاکمه و مجازات مجدد، محاکم کیفری ملی و بین المللی
  • مسعود علیزاده، سیدمحمود یوسف زاده، فرهاد باقری* صفحات 823-835
    حقوق محیط زیست در اتحادیه اروپایی گسترده ترین و فراگیرترین حقوق حفاظت از محیط زیست در جهان است. نظام قانونگذاری در اتحادیه در حوزه محیط زیستی، اصول، مقررات و دستورالعمل هایی را در برمی گیرد که نه تنها باید توسط خود نهادهای اتحادیه و تمامی اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی رعایت شود، بلکه باید در تمامی سیاست های اتحادیه مطمح نظر قرار گیرد. ازاین رو مقررات مسئولیت ناشی از نقض این قوانین و اصول نیز بسیار فراگیر و سخت گیرانه تنظیم شده است. این نوشتار درصدد است تا ضمن ایجاد ادبیات فارسی درباره نظام حفاظت از محیط زیست در اتحادیه اروپا، با روشی توصیفی- تحلیلی به بررسی اصول حاکم بر مسئولیت اشخاص و دولت ها در حفاظت از محیط زیست در مرزهای اتحادیه اروپایی بپردازد. نخست مبانی مسئولیت اتحادیه اروپایی و ارتباط آن با اصول حاکم بر نظام حفاظت محیط زیست به اجمال بیان می شود و در ادامه اصول و محتوای مندرج در دستورالعمل کمیسیون در خصوص مسئولیت محیط زیستی بررسی می شود. پایان بخش مقاله نیز تحلیل و بررسی نحوه اجرا و میزان موفقیت این سند است.
    کلیدواژگان: آسیب محیط زیستی، آلوده کننده، حقوق اتحادیه اروپایی، دستورالعمل، مسئولیت حقوقی
  • سیامک کرم زاده*، عبدالله عابدینی صفحات 837-857
    قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متحد صادره در چارچوب فصل هفتم منشور ملل متحد از قدرت الزام آور برخوردارند. هنگامی که شورا قطعنامه ای براساس فصل هفتم صادر می کند، وضعیت های مهم مندرج در ماده 39 منشور را مدنظر قرار می دهد و برای رسیدن به این هدف، صرفا نتیجه موردنظر را از مخاطبان قطعنامه مطالبه می کند. در این میان، دولت های عضو ملل متحد برای رسیدن به هدف مزبور شیوه ها و ابزارهای موجود را برای اجرا مدنظر قرار می دهند. با این حال، اینکه دولت ها چگونه و از چه میزان حاشیه صلاحدیدی برای اجرای تصمیمات شورای امنیت بهره مندند، موضوعی است که در این نوشتار در چارچوب قطعنامه های شورای امنیت، عملکرد دولت ها و رویه قضایی با تاکید بر قطعنامه های تحریمی شورا در مورد ایران بدان پرداخته خواهد شد.
    کلیدواژگان: ایران، حاشیه صلاحدید، رویه قضایی، عملکرد دولت ها، قطعنامه های شورای امنیت
  • مهزاد صفاری نیا* صفحات 859-879
    نهادینه سازی حقوق بشر در اتحادیه اروپا و به ویژه درسیاست خارجی و فراملی از جمله سیاست های اعلامی اتحادیه اروپا است.در این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی درصدد پاسخگویی به این پرسش هستیم که آیا اقدامات و ابزار حقوق بشری اتحادیه اروپا به صورت یکپارچه و خارج از پیچیدگی اعمال می شود و یا اینکه اتحادیه اروپا دچار یک عدم شمولیت و یکپارچگی شده است.به دلیل ارزش شدن حقوق بشر در اتحادیه، تمامی سازوکارهای این سازمان به نحوی خود را درگیر مسئله حقوق بشر کرده اند؛ به صورتی که به جای خلق نظام منسجم و یکدست در این زمینه، قوانین و بازیگران جدیدی به آن وارد شده است که موجب پیچیدگی سازوکارهای درگیر در آن می شود. همچنین ابزارها و دیپلماسی سیاسی اروپا در زمینه تعاملات فراملی تنها یک ابزار سیاسی نیست، بلکه اتحادیه اروپا مجبور است در تعاملات فراملی و ابزارهای سیاسی خود از رویکرد و الزامات حقوقی نیز استفاده کند.
    کلیدواژگان: ابزارهای سیاسی و حقوقی اتحادیه، اتحادیه اروپا، تعاملات فراملی، حقوق بشر، سیاست خارجی حقوق بشری، سازوکارهای حقوق بشری اتحادیه
  • محمد رضوی راد، ژانت الیزابت بلک* صفحات 881-895
    اگرچه بیشتر اطلاعات به دست آمده از بقایای زیرآب در نتیجه فعالیت هایی است که هدف اولیه آنها میراث فرهنگی زیرآب نبوده، با وجود این، کنوانسیون 2001 یونسکو در اساس برای پرداختن به فعالیت هایی که به طور تصادفی بر میراث مزبور اثر می گذارند، طراحی نشده است. تنها ماده 5 کنوانسیون به صراحت به این موضوع پرداخته و در چند مقرره دیگر به طور تلویحی به این فعالیت ها اشاره شده است. در مناطق دریایی تا 12 مایل از خط مبدا، این دسته از فعالیت ها تحت پوشش مقررات حفاظتی کنوانسیون مزبور قرار ندارند و در نتیجه همچنان ذیل مقررات عام کنوانسیون 1982 قرار می گیرند. اما در مناطق دریایی فراسوی 12 مایل، در عمل هر گونه فعالیتی می تواند سازوکارهای گزارش دهی، اطلاع رسانی و محافظت را فعال کند، بنابراین از این نظر تمایزی میان نوع فعالیت های دولت ها در این مناطق دریایی وجود ندارد.
    کلیدواژگان: فعالیت های معطوف به میراث فرهنگی زیرآب، فعالیت های موثر بر میراث فرهنگی زیرآب، کنوانسیون 1982حقوق دریاها، کنوانسیون 2001 یونسکو، مناطق دریایی
  • مصطفی فضائلی* صفحات 897-918
    به رغم توسعه یافتگی هنجارین نظام بین المللی حقوق بشردوستانه، یکی از چالش های اصلی بلکه چالش اصلی این نظام، تضمین اجرای قواعد و مقررات آن است. اگرچه ماده 1 مشترک کنوانسیون های ژنو 1949دولت های عضو را علاوه بر موظف کردن به رعایت مقررات این کنوانسیون ها، به تضمین رعایت آن نیز مکلف ساخته است، لیکن رویه عملی دولت ها چندان نشان از استقبال آنها از چنین تعهدی ندارد، ضمن اینکه تفسیر این تعهد به لحاظ ماهیت و مبنای آن نیز بحث هایی را برانگیخته است. بررسی تطبیقی ماهیت و مبنای تعهد به تضمین حقوق بشردوستانه از نگاه اسلام و حقوق بین الملل موضوع این پژوهش است. تجزیه وتحلیل داده های قابل دستیابی در منابع، اسناد و رویه های موجود، بر پایه اصول، قواعد و موازین حقوقی بین المللی، توجیه تعهد به تضمین را براساس الگوی تعهدات ارگاامنس ممکن می سازد. حال آنکه در نگاه اسلام بنیانی بس ژرف تر و اصیل تر برای تعهد به تضمین قابل استناد است که آن را بر پایه اصولی همچون یاری رسانی به مظلوم، تعاون بر بر و امر به معروف و نهی از منکر استوار می سازد.
    کلیدواژگان: تعهد به تضمین، حقوق بشردوستانه، حقوق اسلام، حقوق بین الملل
  • میثم حق سرشت، علیرضا آرش پور* صفحات 919-940
    اماکن و اموال فرهنگی منحصربه فرد موجود در سرزمین فلسطین، در امتداد سیاست های یهودی سازی اسرائیل در معرض نابودی قرار گرفته اند. با نابودی اموال فرهنگی، رابطه بین گذشته، حال و آینده و به تعبیری، هویت تاریخی از بین می رود. در چنین اوضاعی، تعارض میان ضرورت های جنگی از سویی و حفظ مواریث فرهنگی برای نسل های آینده، کشورها را با اهداف متعارضی روبه رو می سازد. از طرف دیگر و در وضعیت فعلی، این سوال اساسی مطرح شده که رژیم حقوق بین الملل تا چه حد قادر به حمایت و محافظت مناسب از اموال فرهنگی در زمان اشغال، استعمار و منازعات مسلحانه است. این مسئله با توجه به وظیفه ذاتی سازمان یونسکو در حمایت از اموال و مواریث فرهنگی کشورها و با پذیرش عضویت فلسطین در این سازمان از اهمیت بیشتری برخوردار می شود. ازاین رو این نوشتار بر آن است تا با توجه به منازعات و اقدامات تروریستی رخ داده در فلسطین علیه اموال و میراث فرهنگی و اقدامات عامدانه و خارج از ضرورت نظامی اسرائیل در تخریب این میراث، به بررسی نقش سازمان یونسکو و قوانین بین المللی در جلوگیری یا کاهش آثار مخرب این اقدامات اهتمام ورزد.
    کلیدواژگان: سازمان یونسکو، کنوانسیون 1954لاهه، فلسطین، میراث فرهنگی، هویت تاریخی
  • غلامعلی قاسمی* صفحات 941-959
    تابعیت وصفی است که وابستگی شخص معین را به یک دولت تعیین می کند؛ این وابستگی ماهیت سیاسی دارد و هر دولت به استناد آن اتباع خود را مشخص می سازد. با این حال، با صدور اعلامیه جهانی حقوق بشر و سایر اسناد حقوق بشری متعاقب آن، تابعیت به حق اساسی برای افراد تبدیل شده و سلب آن در چارچوب حقوق بین الملل بشر قابل ارزیابی است. از این منظر، سلب تابعیت اصولا ممنوع است و در موارد استثنا نیز باید مطابق قانون و بدون اعمال تبعیض انجام گیرد؛ در غیر این صورت مشمول عنوان «سلب تابعیت خودسرانه» خواهد شد که در تعارض با موازین بین المللی حقوق بشر است. در این مقاله، پس از بررسی حق بر تابعیت و شرایط سلب آن، در چارچوب حقوق بین الملل، سلب تابعیت اتباع بحرین در پی اعتراضات عمومی و مسالمت آمیز در این کشور ارزیابی می شود. به نظر می رسد سلب تابعیت اتباع بحرین که اغلب فعالان رسانه ای، دینی، اجتماعی و سیاسی اند، مصداق سلب تابعیت خودسرانه است و نقض تعهدات بین المللی دولت بحرین و در تعارض با حقوق بین الملل بشر در این قلمرو است و ضرورت دارد سازمان های بین المللی، به ویژه شورای حقوق بشر به دور از جانبداری سیاسی و توجه به خواست قدرت های حامی رژیم بحرین، اقدامات قاطع اجرایی در قبال این وضعیت اتخاذ کنند.
    کلیدواژگان: تابعیت، سلب تابعیت، بحرین، حقوق بشر، حقوق بین الملل
  • مصطفی بختیاروند*، شیوا جمالی نژاد صفحات 961-980
    روندهای جدید در سطح ملی و بین المللی حکایت از تحولی دارند که در زمینه ضمانت اجراهای حقوق مالکیت فکری در حال وقوع است. این تحول می تواند در وضعیت سلامت عمومی جوامع تاثیرگذار باشد. تدابیر مرزی و گمرکی در تضمین نقل و انتقال داروها و جلوگیری از جعل و قاچاق آنها نقش مهمی دارند، اما گسترش بی حدوحصر تدابیر ضمانت اجرایی، می تواند نقل و انتقال و دسترسی به داروها را با مشکلاتی روبه رو سازد. هدف پژوهش حاضر بررسی آثار منفی تحول قواعد ضمانت اجرای حقوق مالکیت فکری در کاهش دسترسی به داروهاست. پیگیری روند تریپس پلاس از سوی برخی کشورها و شکل گیری موافقت نامه تجاری مبارزه با جعل و تقلب، می تواند دارای تاثیرات منفی در حوزه بهداشت عمومی باشد. حفظ تعادل با استفاده از مقررات تریپس، در زمینه اعمال ضمانت اجراها، در کنار سایر انعطاف های حقوق مالکیت فکری، می تواند راهبرد موثری برای بهبود دسترسی به داروها باشد.
    کلیدواژگان: اقدامات گمرکی، تریپس پلاس، جعل و تقلب، ضمانت اجرای مالکیت فکری، موافقت نامه آکتا
  • سیدحسام ‏الدین لسانی*، یلدا نقی زاده صفحات 981-1002
    با افزایش درگیری های داخلی درون مرزهای حاکمیتی کشورها و گسترش روزافزون مخاصمات مسلحانه غیربین المللی پس از جنگ جهانی دوم، میراث فرهنگی کشورها نیز از حملات نظامی مصون نماندند. نمونه بارز این مدعا، حملات هدفمند دولت اسلامی عراق و شام موسوم به داعش به میراث فرهنگی کشورهای عراق و سوریه است. نخستین گام ها در راستای حمایت موثر از اموال فرهنگی با تدوین کنوانسیون 1954 لاهه برداشته شد، لیکن بیشتر کنوانسیون های منعقده، بر مخاصمات مسلحانه بین المللی حاکم اند و جنبه غیربین المللی آن کمتر قاعده مند شده است. در این مقاله با استفاده از شیوه توصیفی- تحلیلی سعی می شود با بررسی مهم ترین اسناد بین المللی مرتبط با بحث حمایت از میراث فرهنگی، ضمن تمرکز بر ابعاد ضمانت اجرایی و حمایتی اسناد مذکور، ضعف قواعد و ساختاری این حوزه مورد عنایت قرار گیرد. به طور مسلم، تدوین و توسعه قواعدی با الزام بیشتر و ایجاد چارچوب حمایتی جامع تر برای اموال فرهنگی اجتناب ناپذیر به نظر می رسد.
    کلیدواژگان: اموال فرهنگی، حمایت، داعش، سوریه، عراق، کنوانسیون 1954 لاهه، مخاصمات مسلحانه غیربین المللی
|
  • Ahmad Momenirad *, Mohammad Setayeshpur Pages 635-655
    Increasing international organizations as active subjects of international law, their role in the commission of internationally wrongful acts has also increased. Organizations not only have committed internationally wrongful acts independently, but also playing a rloe in wrongful acts committed by states or other international organizations in some way. This has led to address the international responsibility of international organizations in connection with the act of state or other international organizations in addition to the independent responsibility of international organizations. It has been known as derivative responsibility and has been addressed in field of state responsibility before. While international law commission (hereinafter I. L. C.) has not clarified it well in its draft articles on responsibility of international organizations (2011) (hereinafter ARIO), there are considerable differents which need to be explained, despite the similarities between the concept of derivative responsibility of international organizations and the said conception in the field of state responsibility. Aid or assistance, direction and control, coercion and circumvention are regarded as four exclusive situations in the scope of derivative responsibility of international organizations which the contribution (also known as distribution) of responsibility is not similar in each of the situations in question. The spectrum of the said distribution is very broad so relatively in responsibility and also circumstance in precluding wrongfulness would be observed.
    Keywords: International Responsibility, International Organization, Derivative Responsibility, Secondary Responsibility, Indirect Responsibility
  • Moslem Aghaeetog * Pages 657-674
    Sometimes legislator confers to the administrative bodies the ratification of the executive regulations. In such cases, the refrainment or procrastination of the administration would be contrary to the rule of law and would infringe the rights of the citizen. In these situations, is it possible to sue the administration through the Court of the Administrative Justice and compel the administration by injunction to pass executive regulations? In some countries like France and Spain citizens can refer the case to the administrative courts and receive the injunction order against the administration. But in Iran none of the three laws enacted in 1982, 2006 and 2013 about the Court of Administrative Justice does not considered this problem and so it is not possible to sue the administration. In order to empower the Court of the Administrative Justice to hear such cases it is necessary to amend the Law on the Organization and the Procedures of the Court of the Administrative Justice (2013). Research method is analytic based on comparative studies.
    Keywords: Court of the Administrative Justice, Executive regulations, injunction, administrative acts, Conseil D’Etat
  • Hossein Rezazadeh *, Elham Aminzadeh Pages 675-693
    Following the start of the internal war in Syria and its expansion to Iraq, the Iranian government sent its military advisers to these countries on invitation of the Iraqi and Syrian governments. Therefore, their presence was in accordance with the consent and invitation of the host government and in accordance with international law. The main issue in this article is the immunity of Iran's military advisers to the courts of host governments. According to the Convention on special missions that nowadays accepted as international customary, international law commission draft about Immunity of State officials from foreign criminal jurisdiction and the existence of numerous military contracts, in which refer to the military advisers immunity (which are part of the armed forces), Iran's military advisers should be immune from the Iraqi and Syrian courts.
    Keywords: military advisers, Immunity, special mission conventions, international law commission, military contracts
  • Abbas Sheikholeslami, Omid Ebrahimi * Pages 695-715
    In terms of market failure, competitive and predictable policy and intervention rights organizations competition is inevitable. The establishment and recognition as an institution, "Competitiveness Council" under Article 53 of Chapter IX law enforcement general policies of Article 44 of the constitution, For its extensive set of functions and powers as well as the presence of high-ranking judges with special powers among its members, Expresses support for Iranian legal and legislative body of values and economic imperatives of the free market and fair competition. Although the composition of the government mostly of its members, the faint presence of representatives of the private sector, lack of legislative support for the principle of independence of the Council and its decisions, the relative heterogeneity of the prohibitions and legal exclusion, Interference with the duties and powers of the Council with other legal entities and the ambiguities of relevant operations, great obstacles in the way of their goals.
    Keywords: Institution, Competition Policy, Competition law, Competitiveness Council, The Act Of Article 44
  • Valiollah Noori, Seyed Ghasem Zamani *, Masoud Raei Pages 717-734
    Military necessity is an important concept in both jus ad bellum and jus in bello. Jus ad bellum refers to the legal norms which restrict the circumstances in which states can resort to the use of force, while jus in bello refers to the placing of limits on the manner in which hostilities are conducted. In the past, it was often claimed that a belligerent party is at liberty to deviate from the law of international armed conflict when military necessity so demanded. This claim, which actually means that military necessity is superior to the law, is now completely defunct. At present, it is indisputable that if ‘necessity knows no law’, then there is no law. At present military necessity can only be considered as an exception to the humanitarian rules, but of course there is some requirements for this exception that military necessity cannot be achieved without them.
    Keywords: Military Necessity, Law of Armed Conflicts, Exception, Military Objective, Additional Protocol I 1977
  • Mohammad Javad Javid, Mohammad Mahdi Khosravi * Pages 735-755
    Applying formal and material objectivy, derived from philosophical foundations of positivism, on human law, which are framed based on authenticity of feeling and the possibility of experimental observation on the one hand and on the differentiating the realms of objective truths and negating the possibility of rational knowledge of legislation and practical wisdom on the other hand,  has formed the frame of rights and duties released from all kinds of ideological value constraints and commitment to the closed circle of mankind's will and commands without being able to move out to its own supernatural. Preventing the inconsistency between the two abovementioned issues will reduce positivism, as a formalist theory based on the conventional-lingual analysis method, to a Kelsen-Hume(ic) expression and therefore it has consequently encountered to relativism and inaccuracy. Accordingly, the concept of justice in public law has been conceptually transformed to the characteristics of having no criteria, personalization and being separated from the positive law. Nevertheless, the existing fallacies through ordering the introduction and uncommittable results has caused failure of the mentioned school through law and legal justice.
    Keywords: Descriptivism, Advocacy, right, Assignment, Linguistic Analysis, Justice, Governance, ought, is
  • Javad Salehi *, Hossein Aghaei Janatmakan Pages 757-775
    The Government of Uganda after the US failure in LRA disability and lack of success in advancing peace talks with them, the Supreme Court of Uganda referred to the status of criminal. The leaders of the insurgent in the new conditions with the best interests of the peace talks with the Government of Uganda continued to negotiate from a dealer. The Government of Uganda welcomed the conditions, but the final peace agreement, signed by refugees to return and the Analects of criminal file and cancel the arrest the leaders of the insurgent conditional sentences. The Government of Uganda signed a contract to meet the demands of peace and of Justice, the final acceptance of the traditional mechanism of subject. While the Government of Uganda on the verge of preparing local insurgent leaders with regard to the trial, it was the branch of the criminal can be set to a file on your admission and appropriate to maturity. With this preliminary approach the branch indicated that in the battle between peace and justice, the realization of Justice is more important for his eligibility and any pretext out of the provisions of the Statute of the Court criminal case underway in Criminal Court can not be stopped or extradited.
    Keywords: International Criminal Court, Uganda, LRA, Struggle between Peace, Justice
  • Seyed Ebadelah Jahanbin *, Ali Akbar Gorji Pages 777-800
    In the imperative orders (moral order, social order, legal order and the political order) norm has its own meaning that having diversity in concept, each has their own definition in the objective process. Social sciences and law, as the knowledge of imperative sciences, have their own orders that in the process of creating social and legal order, “Norm” is the practice standard and the basis of social and legal order formation. Since the legal order is like a garment that covers social order stature and must interact with each other, measured knowledge of propositions and the cornerstone of the two disciplines should be presented. Considering the importance of cognition of norm in the social and legal orders- in the context of the sciences of sociology and law –it is necessary to explain the nature, compare the characteristics and components of creating norms and reliability (longevity) of them in different fields, as well as to review and to check conformity of them. In this paper, with documentary method and analytical-comparative approach, quiddity of norm is contemplated and the concept, origin and substantive and procedural properties of norm are analyzed in the context of the social and legal order and their similarities and differences are explained.
    Keywords: norm, order, normative geometry, social grammar, legal grammar
  • Mohammad Abangah, Mohammad Ali Mahdvi Sabet *, Mohammad Ashouri, Mohammad Ali Ardebili Pages 801-821
    The necessity of Judicial security or Justice is that no one be prose cuted,tried,or punished for the same crime or conduct more than one time.Ne bis in idem is one of the important principles of criminal proceeding in internal systems that has entered into the international law field and has a special position.This principle has also been specified in statutes of the international criminal courts both ad-hoc and permanent.According to being better of international proceedings than internal proceedings and presumption or possibility of fair trial and without exercising influence,the international criminal courts decisions are absolutely possessing Res Judicate but the reverse is not so, and if a country proceeds against one of the international crimes in the internal courts,the International criminal courts can try such a person again,and its only reason is observing some of the most important fair trial indicators and preventing not being punished of perpetrators of the international serious crimes.
    Keywords: Ne bis in idem, crime, conduct, the national, international criminal courts
  • Mssoud Alizadeh, Seyed Mahmood Yousefzadeh, Farhad Bagheri * Pages 823-835
    Environmental law in the EU is one of the most comprehensive and concrete environmental laws in the world. Legislative system on environmental issues in the EU incorporate a series of principles, regulations and directives which not only must be observed by the EU’s institutions, legal and natural persons but also have to be taken into account in all policies of the EU. So the liability law of breach of these laws and principles have been arranged strictly. In this contribution I intend to, establish a Persian literature on the topic and also, in an analytic- descriptive manner, I will study on the dominated principles on the liability of persons and states in preservation of environment in the EU. To do so, first, I skim through the liability of the EU essential principles, after that I study the content and context in the 2004 directive and in the last part I will analyze method of implementation and success of this directive in fulfilling its objectives.
    Keywords: Environmental damage, Habitat, Liability, Polluter
  • Siamak Karamzadeh *, Abdollah Abedini Pages 837-857
    United Nations Security Council (SC) resolutions adopted under Chapter VII of the UN Charter are binding. Whenever SC adopts a resolution under Chapter VII, it will consider significant situations indicated in article 39 and in order to reach to this end, requesting the mere final result from addressees of the resolutions. In this regard, UN member States to enforcement the resolutions select their own available means to achieve the goal of the resolution. Whether and to what extent member States the margin of appreciation to enforce the SC decisions have, would be the main point of this paper which, in turn, will be analyzed from the SC resolutions, States practice and case law perspective as to the sanctions stipulated by SC on Iran.
    Keywords: Security Council resolutions, Margin of appreciation, States practice, Case law, iran
  • Mahzad Saffarinia* Pages 859-879
    This paper aims to provide an accessible and primarily descriptive introduction to the issue of respect for human rights as a general objective of the EU’s external action. We are seeking to answer this question, whether the human rights measures and instruments of the EU is harmonized and without complicated or EU is suffering from inclusion and integrity. Because of the value of human rights in the unionو All the mechanisms of this organization are involved in some way Have addressed the issue of human rights in a way that instead of creating a coherent system in this field and new rules and actors have been added. They caused the complexity of the mechanism involved. European instruments and diplomacy for transnational interactions are not a political tool But the EU also has to apply legal requirements in transnational interactions
    Keywords: human rights, EU, International interaction, External action, Mechanism
  • Mohammad Razavirad, Janet Blake * Pages 881-895
    Although much of the information derived from underwater remains is the result of activities whose primary object has not been the protection of underwater cultural heritage, UNESCO’s Convention on Underwater Cultural Heritage (2001), in principle, was not designed to address activities incidentally affecting underwater cultural heritage. Only article 5 of the Convention explicitly addresses this issue while these activities are implicitly referred to in several regulations. In maritime zones lying within 12 miles from the baseline, these activities are not subject to the provisions of the Convention and thus fall under the general provisions of the 1982 Convention. In those maritime zones beyond 12 miles, in practice, any activity may activate the reporting, notification and protection mechanisms of the treaty; there is no distinction between the types of state activities undertaken in these different maritime zones.
    Keywords: Activities directed at UCH, Activities Affecting UCH, 1982 Convention on the Law of the Sea, UNESCO&#039, s 2001 Convention, Maritime Zones
  • Mostafa Fazaeli * Pages 897-918
    In spite of normative development of international humanitarian law, ensuring respect and implementation of it's rules and regulations is one of the main or the main challenge of this system. Although common article one of Geneva Conventions (1949), obliges all state members, not only to respect but also to ensure respect these conventions, states practically do not welcome so much this requirement. This is while, the interpretation of this obligation has been so controversial. Comparative study on the basis and nature of the obligation of ensure respect humanitarian law on the viewpoint of Islam and international humanitarian law is the subject of the present article. Analyzing facts and data available in legal sources, instruments and practices, on the basis of principles, rules and norms of international law, make possible to justify ensure respect obligation according to the model of Erga Omnes obligations. This is while, there are more deep and basic roots and grounds for this obligation in Islamic thoughts and Shari 'a. Some important Islamic principles like "help and protect oppressed peoples", " collaborating for accomplishing the good" and "enjoining accomplishing the good and prohibition from doing the detestable " are concerned in this respect.
    Keywords: Ensure Respect, Humanitarian Law, Islamic Law, International law
  • Maysam Haghseresht, Alireza Arashpuor * Pages 919-940
    Places and cultural property unique to the Palestinian territories have been subjected to destruction alongside Israeli Jewish policies. When cultural property is destroyed, the relationship between the past, the present and the future, and the historical identity, disappears. In such a situation, the conflict between the imperatives of war on the one hand and the preservation of cultural heritage for future generations will lead countries with conflicting goals. On the other hand, in the current situation, the fundamental question is raised about how far the international human rights regime is able to protect and protect appropriate cultural property during occupation, colonialism and armed conflicts, in view of UNESCO's inherent duty to protect property and property. Cultural Phenomena is becoming more and more important to accept Palestine membership in this organization. Therefore, this paper seeks to ensure that, in view of the ongoing conflicts and acts of terrorism in Palestine against property and cultural heritage and deliberate actions beyond the Israeli military's imperative to destroy this heritage , Examines the role of UNESCO and international law in preventing or reducing the destructive effects of these actions.
    Keywords: Cultural heritage, Historiography, Palestine, Hague Convention1954, UNESCO Organization
  • Golam Ali Ghasemi * Pages 941-959
    Nationality Is a Description which determines a person`s relation to a state. This relationship has political Nature and any state determines Its Nationals according to this matter. However, by issuance of universal Declaration of Human Rights and other Human Rights Instruments, The Nationality Became a fundamental Right for Individuals, furthermore, any Deprivation of the Nationality must be evaluated according to the principles of International Human Rights. from this perspective deprivation of nationality basically is forbidden and it should be done on the basis of law in the exceptions, in otherwise this deprivation will be marked as arbitrary deprivation and contrary to international human rights. In this article, we have discussed the right to nationality and its deprivation under Conventional Laws and customary International Law. Subsequently we have assessed the deprivation of Nationality for Bahraini Nationals. It seems, deprivation of Bahraini Nationals is an arbitrary deprivation and is a breach of International commitments of state of Bahrain .It is necessary to adopt decisive measures by International organizations especially Human Rights council , in order to stop this process and treatment of the state of Bahrain
    Keywords: Nationality, deprivation of Nationality, human rights, Bahrain, International law
  • Mostafa Bakhtiarvand *, Shiva Jamali Nezhad Pages 961-980
    New trends at national and international levels indicate an ongoing development in the context of intellectual property enforcement. This development may affect public health of societies. Although border and customs measures play an important role in ensuring the movement of medicines and prevention of their counterfeiting and smuggle, their excessive expansion may make their movement and accessibility difficult. The paper aims at studying the negative implications of intellectual property enforcement development on reducing access to medicines. Pursuing TRIPS-plus trend by certain countries and conclusion of ACTA may have negative effects in the public health field. Making a balance in applying the enforcements as a new strategy, along with other intellectual property flexibilities may be a proper solution to improve access to medicines.
    Keywords: Intellectual property enforcement, customs measures, ACTA Agreement, TRIPS-plus trend, counterfeit
  • Seyed Hesamoddin Lesani *, Yalda Naghizadeh Pages 981-1002
    With the increase of internal conflicts within the borders of the sovereign states after the Second World War, the cultural property has not been immune from the destruction of military strikes. An illustrative example of this claim is the targeted attacks of the Islamic State of Iraq and Syria against the cultural heritage. Effective protection of cultural property began with the 1954 Hague Convention but the most of conventions are dominated the international armed conflicts and not with the non-international armed conflicts. This paper attempts to review the most important international treaties related to cultural heritage support while focusing on the dimensions of the enforcement and support of these documents, the weakness of the rules in this field. Definitely, the compilation and the development of more binding rules and the establishment of a more comprehensive supportive framework are necessary for the more effective protection of cultural property.
    Keywords: protection, cultural property, 1954 Hague convention, non-international armed conflict, ISIS, Iraq, Syria