فهرست مطالب

فرهنگی - تربیتی زنان و خانواده - پیاپی 45 (زمستان 1397)
  • پیاپی 45 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/01
  • تعداد عناوین: 8
|
  • فهیمه پیرساقی*، کیانوش زهراکار، علیرضا کیامنش، فرشاد محسن زاده، جعفر حسنی صفحات 7-35
    یکی از مهمترین ارکان ازدواج موفق، توانایی زوجها برای برقراری ارتباط کارآمد با یکدیگر است. بر این اساس، هدف این پژوهش، شناسایی الگوی ارتباط زناشویی کارآمد بود. این مطالعه با شیوه کیفی و با استفاده از روش نظریه داده بنیاد انجام شد. 15 زن و مرد با استفاده از نمونه گیری داوطلبانه و مصاحبه نیمه ساختاریافته و بر اساس ملاکهای ورود به پژوهش تا حد اشباع مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس نتایج، الگوی ارتباط زناشویی کارآمد تعیین شد. در این الگو، سازگاری زناشویی به عنوان مقوله مرکزی انتخاب شد. شرایط علی عبارت بود از سبک دلبستگی ایمن، تمایزیافتگی، بلوغ عاطفی و بلوغ فکری و شناختی. آموزه های خانواده مبدا و دینداری به عنوان شرایط زمینه ای و حمایت اجتماعی به عنوان عامل مداخله گر انتخاب شد. راهبردهای مورد استفاده زوجها برای برقراری ارتباط کارآمد با همسرشان عبارت بود از تشویق و تعامل مثبت. در نهایت، والدگری کارآمد و کیفیت زندگی زناشویی به عنوان پیامدهای این الگو معرفی شد. از نظر پیشگیری و درمان، درک ویژگیهای کارآمدی رابطه می تواند در ارائه اطلاعات لازم برای آموزش ارتباط کارآمد به زوجها و نیز در ارائه مداخلات مناسب برای همسرانی موثر واقع شود که دچار ناکارآمدی ارتباط زناشویی هستند.
    کلیدواژگان: ارتباط زناشویی، ارتباط زناشویی کارآمد، پژوهش کیفی، نظریه داده بنیاد
  • بهرام موحدراده*، زهرا کرمی، مریم یاوری کرمانی صفحات 37-53
    هدف این مطالعه بررسی رابطه شیوه های فرزندپروری و سازگاری تحصیلی با واسطه گری صبر در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز بود. روش این تحقیق، همبستگی بود. جامعه آماری تمام دانشجویان علوم پزشکی دانشگاه شیراز و 235 دانشجو (95 پسر و 140 دختر) با روش نمونه گیری طبقه ای نسبی مشخص شد. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه های شیوه های فرزندپروری بامریند، صبر خرمایی، فرمانی و سلطانی، و سازگاری تحصیلی باکر و سیریک جمع آوری شد. نتایج پژوهش نشان داد که اثر غیر مستقیم شیوه های فرزندپروری مستبد (4/06 = t) و مقتدر (4/84 = t) بر سازگاری تحصیلی به ترتیب برابر با 0/07 و 0/08 و در سطح 0/01 معنار بوده است. هم چنین اثر غیر مستقیم شیوه فرزندپروری آسانگیر (2/33= t) برابر با 0/05 و در سطح 0/05 معنادار بوده است. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که صبر در رابطه با شیوه های فرزندپروری و سازگاری تحصیلی، نقش واسطه ای را ایفا می کند. شاخص نیکویی برازش الگو نیز برازش الگوی پیشنهادی پژوهش را تایید کرد. نتایج پژوهش موید این است که شیوه های فرزندپروری به صورت مستقیم و غیر مستقیم با واسطه صبر بر سازگاری تحصیلی تاثیر دارد؛ لذا ضروری است در نظام تعلیم و تربیت به شیوه های فرزندپروری و صبر به عنوان عوامل موثر در سازگاری تحصیلی بیش از پیش توجه شود.
    کلیدواژگان: شیوه های فرزندپروری، صبر، سازگاری تحصیلی
  • فاطمه اصل دهقان*، حمید رضاییان، سیمین حسینیان صفحات 55-73
    این پژوهش با هدف بررسی نقش انعطاف پذیری خانواده و تمایزیافتگی مادران در پیش بینی خودکارآمدی نوجوانان انجام شد. پژوهش، توصیفی و از نوع  همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دبیرستانهای شهر تهران بود که از میان آنها 255 دانش آموز به شیوه نمونه گیری چند مرحله ای انتخاب شدند و به همراه مادرانشان در این پژوهش شرکت کردند. دانش آموزان به پرسشنامه انعطاف پذیری خانواده (شاکری، 1382) و خودکارآمدی (شرر و همکاران، 1986) پاسخ دادند و مادران پرسشنامه برگه کوتاه تمایزیافتگی (دریک، 2011) را تکمیل کردند. داده ها با استفاده از ماتریس همبستگی و رگرسیون گام به گام با نرم افزار spss 22 مورد تحلیل قرار گرفت. ماتریس همبستگی پیرسون نشان داد انعطاف پذیری خانواده با خودکارآمدی فرزندان رابطه مثبت و معنادار دارد (r=0.48, p<0.01). نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد انعطاف پذیری به طور مستقیم و مولفه گسلش عاطفی مادر به طور معکوس قادر به پیش بینی 29/0 از تغییرات خودکارآمدی دختران هستند. انعطاف پذیری خانواده و تمایزیافتگی مادر و مولفه های آن در پیش بینی خودکارآمدی پسران نقش نداشتند. بنابراین نتایج، خانواده در شکل گیری خودکارآمدی نوجوانان بویژه دختران نقش مهمی ایفا می کند.
    کلیدواژگان: انعطاف پذیری خانواده، تمایزیافتگی، خودکارآمدی، نوجوان
  • حشمت قبادی*، علیرضا کلدی، سید محمدصادق مهدی صفحات 75-95
    مدیریت بدن از مفاهیم مهم در جامعه شناسی پزشکی است که امروزه در میان دختران و زنان رواج فراوانی یافته است و افراد با تغییر ویژگیهای ظاهری بدن خود به ساخت بدن اجتماعی مبادرت می ورزند. در این پژوهش به تبیین جامعه شناختی مدیریت بدن با استفاده از نظریه های گیدنز، گافمن، بوردیو، فدرستون و ترنر پرداخته شده است. این پژوهش به روش پیمایشی و با استفاده از ابزار پرسشنامه در سال 1395 انجام شده است. جامعه آماری تحقیق عام زنان 19 تا 44 سال شهر ایلام هستند. که نمونه ای 381 نفری بر اساس فرمول کوکران و به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شد. مدیریت بدن در چهار بعد روش های لاغری و سلامتی، جراحیهای زیبایی، نوع لباس (پوشش) و مراقبتهای بهداشتی و آرایشی مورد بررسی قرار گرفت که به طور کلی میانگین ابعاد مدیریت بدن 978/2  بود که از دیدگاه نمونه پژوهش در سطح متوسطی قرار دارد. یافته های پژوهش نشان داد که بیشتر زنان مطالعه شده متاهل، خانه دار و متعلق به طبقه متوسط بوده اند؛ ضمن اینکه میان متغیرهای سن، مصرف رسانه ای، دینداری، مقبولیت اجتماعی و گروه های مرجع و مدیریت بدن رابطه معناداری وجود دارد.
    کلیدواژگان: مدیریت بدن، مصرف رسانه ای، مقبولیت اجتماعی، ایلام
  • حدیث السادات عدل*، ذبیح پیرانی، عبدالله شفیع ابادی صفحات 97-115
    هدف این پژوهش بررسی اثربخشی روان درمانی گروهی مبتنی بر کیفیت زندگی بر تعهد زناشویی در زنان نابارور است. این پژوهش از نوع مطالعات شبه آزمایشی با طرح  پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمام زنان نابارور مراجعه کننده به مرکز رویان اراک در سال 1394 95 بود. نمونه شامل 32 نفر از زنان نابارور مرکز رویان اراک بود که 16 نفر در گروه آزمایش و 16 نفر در گروه کنترل گمارش شدند. اعضای گروه آزمایش به مدت پنج جلسه هفتگی 90 دقیقه ای تحت روان درمانی گروهی مبتنی بر کیفیت زندگی قرار گرفتند در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکردند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس در برنامه SPSS انجام گرفت. نتایج نشان داد که روان درمانی گروهی مبتنی بر کیفیت زندگی بر تعهد زناشویی زنان نابارور به تفاوت معنی دار بین گروه های آزمایش و کنترل در متغیر تعهد زناشویی و مولفه های آن شامل تعهد شخصی، اخلاقی و ساختاری منجر شده است.
    کلیدواژگان: تعهد زناشویی، کیفیت زندگی، ناباروری
  • زهرا شفیعی*، مریم فاتحی زاده صفحات 117-133
    هدف پژوهش پیش بینی کامیابی بر اساس متغیرهای زوجی سازگاری زناشویی، جهتگیری اهداف زناشویی و منبع کنترل زناشویی در زنان متاهل شهر اصفهان بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش شامل تمام زنان متاهل شهر اصفهان در سال 1396-1397 بودند بدین منظور 104 زن متاهل به شیوه             در دسترس انتخاب و پرسشنامه کامیابی سو، تای و دینره (2014)، جهتگیری هدف زناشویی کانزاس اگمان، ماکسلی و اسچام (1985)، منبع کنترل زناشویی میلر، لفکورت و ویر (1983) و سازگاری زوجی اصلاح شده (باسبی، کریستنسن کران، لارسن، 1995) را پاسخ دادند. در این پژوهش به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از رگرسیون چند متغیره (گام به گام) استفاده، و داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS21 تحلیل شد. نتایج نشان داد که ارتباط جهتگیری اهداف زناشویی، منبع کنترل زناشویی (منبع کنترل درونی و منبع کنترل بیرونی) و سازگاری زناشویی(همفکری و توافق، رضایت و انسجام) با کامیابی معنادار بوده است (000/0 < P)؛ به عبارتی دیگر جهتگیری اهداف زناشویی، منبع کنترل زناشویی و سازگاری زناشویی کامیابی را در سطح معناداری پیش بینی می کند (000/0 < P). علاوه بر این نتایج پژوهش حاکی بود که همفکری و توافق 42 درصد همفکری و توافق و کنترل بیرونی 48 درصد، همفکری و توافق، کنترل بیرونی و رضایت 53 درصد و همفکری و توافق، کنترل بیرونی، رضایت و جهتگیری اهداف زناشویی 55 درصد از کامیابی را پیش بینی می کند. در مجموع در میان متغیرهای پیش بین (همفکری و توافق، کنترل بیرونی، رضایت و جهتگیری اهداف زناشویی) از بیشترین توان پیش بینی برای کامیابی برخوردار بود.
    کلیدواژگان: کامیابی، سازگاری زناشویی، جهتگیری اهداف زناشویی، منبع کنترل زناشویی، زنان متاهل
  • راضیه ایراندوست*، سعید ملیحی الذاکرینی، فرامرز سهرابی، قاسم آهی صفحات 135-152
    این مطالعه با هدف بررسی الگوی علی رابطه بین باورهای بدکارکردی جنسی و عملکرد جنسی با میانجیگری درماندگی روانشناختی و صمیمیت زناشویی انجام شد. پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود و جامعه آماری آن را تمام زنان متاهل مراجعه کننده به پایگاه های بهداشتی سطح شهرستان بردسیر تشکیل داد. بر اساس روش نمونه گیری در دسترس 506 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و به مقیاس باورهای بد کارکردی جنسی، شاخص عملکرد جنسی زنان، پرسشنامه نیاز به صمیمیت باگاروزی و شاخص درماندگی روانشناختی پاسخ دادند. یافته های پژوهش نشان داد که باورهای بدکارکردی جنسی بر درماندگیهای روانشناختی به طور مثبت و معنی دار، بر صمیمیت زناشویی و عملکرد جنسی به طور منفی و معنی دار تاثیر دارد. به علاوه صمیمیت زناشویی به طور مستقیم، مثبت و معنی دار عملکرد جنسی را تحت تاثیر قرار می دهد. تاثیر مستقیم درماندگیهای روانشناختی بر عملکرد جنسی نیز منفی و معنی دار است. هم چنین در نتایج دیده شد که خود باورهای بدکارکردی جنسی به طور مستقیم، منفی و معنی دار عملکرد جنسی را تحت تاثیر قرار می دهد. نتایج مطالعه نشان داد که باورهای بدکارکردی جنسی به دلیل درماندگی روانشناختی و صمیمیت زناشویی و هم چنین به شکل مستقیم توان پیش بینی عملکرد جنسی را دارد.
    کلیدواژگان: باورهای بدکارکردی جنسی، صمیمیت زناشویی، عملکرد جنسی، درماندگی روانشناختی
  • معصومه حسین پور*، سیمین دخت رضاخانی صفحات 153-169
    این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش به شیوه تصویرسازی ارتباطی (ایماگوتراپی) بر سبک دلبستگی و عملکرد خانواده در زنان متاهل انجام شد. طرح پژوهش شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری را زنان متاهل مراجعه کننده به خانه های سلامت منطقه 4 شهر تهران تشکیل می داد. نمونه آماری شامل 30 نفر بود که داوطلبانه انتخاب شدند. چون افراد در هر خانه سلامت حاضر به شرکت در جلسات خانه سلامت دیگر نبودند، پژوهشگر به صورت تصادفی یک خانه سلامت را به عنوان گروه آزمایش و خانه سلامت دیگر را به عنوان گروه کنترل انتخاب کرد. ابزار اندازه گیری پرسشنامه سبک دلبستگی هازن و شیور و پرسشنامه عملکرد خانواده بود. ایماگوتراپی در ده جلسه (90 دقیقه ای) به صورت هفتگی به گروه آزمایش، آموزش داده شد. برای تجزیه و تحلیل آماری داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری استفاده شد. بنا بر یافته های این پژوهش، آموزش به شیوه ایماگوتراپی بر سبکهای دلبستگی اجتنابی و دوسوگرا اثرگذار نیست؛ اما بر سبک دلبستگی ایمن اثرگذار است. هم چنین این شیوه آموزش به طور معنی داری بر خرده مقیاسهای همراهی عاطفی، آمیزش عاطفی و نمره کلی عملکرد خانواده تاثیرگذار است.
    کلیدواژگان: تصویرسازی ارتباطی (ایماگوتراپی)، سبک دلبستگی، عملکرد خانواده
|
  • Fahimeh Pirsaqi *, Kianoosh Zahrakar, Alireza Kiamanesh, Farshad Mohsenzadeh, J’Afar Hasani Pages 7-35
    One of the most important foundations of a successful marriage is the ability of couples to communicate effectively. Accordingly, the purpose of this study was to identify the model of effective marital communication. This study has been carried out using the qualitative research based on grounded theory. Fifteen men and women were selected through the voluntary sampling method and were studied using a semi-structured interview and on the basis of the criteria for entering the research until theoretical saturation level. Based on the results, the model for effective marital communication was determined. In this model, marital adjustment was selected as the core category. The causal conditions of the study were safe attachment style, differentiation, emotional maturity and intellectual and cognitive maturity. The teachings of the family of origin and religiosity were selected as the underlying conditions and social support was chosen as the intervening condition. The strategies couples used to communicate effectively with each other included encouragement and positive interaction. Finally, effective parenting and quality of marital life were introduced as the consequences of the model. As regards prevention and treatment, perceiving the indices of the effectiveness of marital communication can be useful in delivering the necessary information to teach couples how to communicate effectively and also in providing the couples having ineffective marital communication with appropriate interventions.
    Keywords: marital communication, effective marital communication, qualitative research, Grounded Theory
  • Bahram Movahedzadeh *, Zahra Karami, Maryam Yavari Kermani Pages 37-53
    This study was aimed at investigating the relationship between parenting styles and academic adjustment while considering the mediating role of patience among the students of Shiraz University of Medical Sciences. The research method was correlational and the statistical population included all the students of Shiraz University of Medical Sciences from among whom a group of 235 students (95 boys and 140 girls) were selected using the relative stratified sampling method. The data collection instruments were the Parenting Styles Scale (Baumrind), the Patience Scale (Khormaei, Farmani and Soltani), and the Academic Adjustment Scale (Baker and Siryk). The results revealed that the indirect effects of authoritarian parenting style (t = 4.06) and authoritative parenting style (t = 4.84) on academic adjustment were 0.07 and 0.08 respectively and were significant at 0.01 level. Also, the indirect effect of permissive parenting style (t = 2.33) was 0.05 and was significant at 0.05 level. The results of path analysis showed that patience plays a mediating role in relation to parenting styles and academic adjustment. Also, the Goodness-of-fit index of the model confirmed the fitness of the model proposed in this research work. The results of the research confirm that parenting styles both directly and indirectly affect academic adjustment with the mediating role of patience. Therefore, the system of education is required to pay attention to parenting styles and patience as factors contributing to academic adjustment more than before.
    Keywords: parenting styles, patience, academic adjustment
  • Fatemeh Asl Dehqan *, Hamid Rezaeian Faraji, Simin Hosseinian Pages 55-73
    The purpose of this study was to explore the role of family flexibility and maternal self-differentiation in predicting adolescents’ self-efficacy. This is a descriptive-correlational research work. The population consisted of all the high school students in Tehran from among whom 255 students were selected using the multistage sampling method. The students participated in the study together with their mothers. They completed the Family Flexibility Questionnaire (Shakeri, 2003) and the Self-Efficacy Scale (Sherer et al, 1986) and their mothers completed the short form of the Differentiation of Self Inventory (Drake, 2011). For data analysis, correlation matrix and stepwise regression via SPPS22 were utilized. The results of the Pearson correlation matrix showed a positive significant relationship between family flexibility and children’s self-efficacy (r = 0.48, p < 0.01). The results of the regression analysis indicated that flexibility directly and the component emotional cutoff reversely could predict 29% of girls’ self-efficacy changes. Family flexibility and maternal self-differentiation and its components did not have any role in predicting boys’ self-efficacy.  Based on these results, it can be concluded that the family plays an important role in the formation of self-efficacy in adolescents, especially girls.
    Keywords: family flexibility, Self-Differentiation, self-efficacy, adolescent
  • Heshmat Qobadi *, Ali, Reza Kaldi, Seyyed Mohammad Sadeq Mahdavi Mahdavi Pages 75-95
    Body management is one of the important concepts in medical sociology which has become currently prevalent among girls and women, and individuals create social bodies by changing their physical features. Relying on the theories of Giddens, Goffman, Bourdieu, Featherstone and Turner, the present article presents a sociological explanation of body management. The study has been carried out using the survey method. The research population included all the women in Ilam, Iran who were aged 19 to 44, and the data were collected using a questionnaire in 2016. A sample of 381 individuals was selected based on Cochran formula and the cluster sampling method. Four dimensions of body management were studied: weight loss and health, cosmetic surgeries, clothing type and cosmetic and health care. Overall, the mean body management dimensions was 2.978, which is moderate from the perspective of the research sample. The findings revealed that most of the subjects were married housewives and came from the middle class. Meanwhile, the findings revealed a significant relationship between the variables age, media use, religiosity, social acceptance and reference groups, on the one hand, and body management, on the other.
    Keywords: body management, media use, social acceptance, Ilam
  • Hadis Al, Sadat Adl *, Zabih Pirani, Abdollah Shafi’Abadi Pages 97-115
    The present study has been carried out to investigate the effectiveness of group psychotherapy based on quality of life on marital commitment among infertile women. This is a quasi-experimental research work with pretest–posttest, control group design. The statistical population consisted of all the infertile women in Arak referring to Arak Royan center in 2015-2016. The sample included 32 infertile women who were put in control (n = 16) and experimental (n = 16) groups. The experimental group received 5 weekly 90-minute sessions of psychotherapy based on quality of life, while the control group received no intervention. The collected data were analyzed with SPSS software using covariance analysis. The results indicated that group psychotherapy based on quality of life affected marital commitment of infertile women and led to a significant difference between the experimental and control groups on marital commitment and its components including personal, moral and structural commitment.
    Keywords: marital commitment, quality of life, infertility
  • Zahra Shafi’Ee *, Maryam Fatehizadeh Pages 117-133
    This study was aimed at predicting thriving on the basis of marital adjustment, marital goals orientation and marital locus of control among the married women in Isfahan, Iran. The research method was causal-comparative, and the statistical population included all the married women in Isfahan, Iran in 2017-2018. A sample of 104 married women was selected using the convenience sampling method. The participants responded to the Inventory of Thriving (Su, Tay and Diener, 2014), the Kansas Marital Goals Orientation Scale (Eggeman, Maxley and Schumm, 1985), the Miller Marital Locus of Control Scale (Miller, Lefcourt and Ware, 1983) and the Revised Marital Adjustment Questionnaire (Busby, Christensen, Crane and Larson, 1995). In this study, stepwise multivariate regression was used to analyze the data with SPSS21 software. The results showed that marital goals orientation, marital locus of control (internal locus of control and external locus of control) and marital adjustment (sympathy and consensus, satisfaction and cohesion) have a significant relationship with thriving (p < 0.000); in other words, marital goals orientation, marital locus of control and marital adjustment predict thriving at a significant level (p < 0.000). In addition, the results indicated that sympathy and consensus predict 42%; sympathy and consensus, and external control predict 48%; sympathy and consensus, external control and satisfaction predict 53%; sympathy and consensus, external control, satisfaction and marital goals orientation predict 55% of thriving. Overall, among the predictive variables, sympathy and consensus, external control, satisfaction and marital goals orientation have the highest predictive power for predicting thriving.
    Keywords: success, marital adjustment, marital goals orientation, marital locus of control, married women
  • Razieh Irandoost *, Saeed Malihi Al, Zakerini, Faramarz Sohrabi Osmord, Qasem Ahi Pages 135-152
    The aim of this study was to investigate a causal model of sexual function based on sexual dysfunctional beliefs, psychological distress and marital intimacy. This is a descriptive-correlational study, and its statistical population included all the married women referring to the health centers in Bardsir, Iran. Using the convenience sampling method, a sample of 506 women was selected. The participants completed the Sexual Dysfunctional Beliefs Scale, the Female Sexual Function Index, the Bagarozzi Intimacy Needs Questionnaire and the Psychological Distress Index. The findings revealed that sexual dysfunctional beliefs have a significantly positive effect on psychological distress, and a significantly negative effect on marital intimacy and sexual function. In addition, marital intimacy had a significantly positive and direct effect on sexual function. Also, the direct effect of psychological distress on sexual function was significantly negative. The results further indicated that sexual dysfunctional beliefs had a significantly negative and direct effect on sexual function. The results also showed that sexual dysfunctional beliefs due to psychological distress and marital intimacy can directly predict sexual function.
    Keywords: sexual dysfunctional beliefs, marital intimacy, sexual function, psychological distress
  • Ma’Soumeh Husseinpoor *, Simindokht Rezakhani Pages 153-169
    This study has been conducted to investigate the effectiveness of imago therapy on attachment styles and family functioning in married women. To this end, the quasi-experimental design with pretest-posttest and control group was employed. The statistical population was composed of the married women referring to health centers in district 4 of Tehran. The statistical sample included 30 individuals selected voluntarily. Since people in each health center were not willing to attend the meetings in other health centers, the researchers randomly selected one health center and its people as the experimental group and another as the control group. The data collection instruments were the Hazen and Shaver Attachment Styles Questionnaire and the Family Functioning Questionnaire. The experimental group received 10 weekly 90-minute sessions of imago therapy training. For data analysis, multivariate analysis of covariance was used. Based on the findings, imago therapy training does not affect the avoidant and ambivalent attachment styles, but it affects the secure attachment style. Also, this training method significantly affects the subscales of emotional accompaniment, emotional association and general score of family functioning.
    Keywords: imago therapy, attachment style, family functioning