فهرست مطالب

  • سال ششم شماره 2 (پیاپی 13، پاییز و زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/10
  • تعداد عناوین: 15
|
  • مریم مولایی، اردوان قربانی* صفحات 1-21
    با توجه به اینکه دو گونه Artemisia melanolepis Boiss. و Artemisia aucheri Boiss. از گونه های شاخص بخش هایی از جنوب شرقی سبلان می باشند و این مقاله بخشی از طرح کلی شناخت رویشگاه های درمنه در استان اردبیل می باشد، لذا بررسی و مقایسه فلور آن ها انتخاب شد. هدف این پژوهش، بررسی فلور، شکل زیستی، پراکنش جغرافیایی، تنوع و یکنواختی گونه ای رویشگاه های A. aucheri و A. melanolepis در دامنه ی جنوب شرقی سبلان بوده است. گونه ها از دو رویشگاه جمع آوری و درمجموع 84 گونه شناسایی شد که متعلق به 23 تیره و 61 جنس می باشند. تیره های Asteraceae،Fabaceae ، Lamiaceae و Poaceae بزرگ ترین تیره ها و جنس های Astragalus و Poa بزرگ ترین جنس های رویشگاه های مطالعاتی هستند. براساس سیستم طبقه بندی رانکایر، درمجموع به ترتیب 68 درصد همی کریپتوفیت، 15 درصد کامفیت،11 درصد تروفیت و 6 درصد ژئوفیت در رویشگاه های گونه های موردمطالعه گسترش دارند و به تفکیک در رویشگاه های A. aucheri و A. melanolepis، شکل زیستی همی کریپتوفیت به ترتیب با 69 و 77 درصد گونه های همراه، دارای بیشترین فراوانی است. در عرصه های با حضور A.aucheri، گیاهان کامفیت 4/18 درصد گونه های همراه این گیاه را تشکیل داده و در مقام دوم قرار می گیرد. شکل زیستی دوم در بین گونه های همراه A. melanolepis متعلق به تروفیت ها با 5/13 درصد گونه های همراه است. پراکنش جغرافیایی گونه های گیاهی نشان داد که ناحیه ی ایران- تورانی با 09/56 درصد بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده و در رویشگاه های A.aucheri و A.melanolepis گونه های با پراکنش جغرافیایی ایران- تورانی به ترتیب با 23 و 16 گونه، غلبه دارند. نتایج حاصل از آنالیز شاخص های عددی تنوع (سیمپسون و شانون-واینر) و یکنواختی (سیمپسون و اسمیت-ویلسون) در رویشگاه های موردمطالعه نشان داد که شاخص سیمپسون تفاوت معنی داری در گونه های همراه این دو گونه درمنه نداشته  است، اما شاخص تنوع شانون- واینر در ارتفاع و جهات جغرافیایی متفاوت، اختلاف معنی داری دارند. با استفاده از نتایج این تحقیق، علاوه بر تولید اطلاعات پایه و شناختی از رویشگاه های A.aucheri و A.melanolepis، همچنین می توان در رویشگاه های دو گونه موردمطالعه در امر اصلاح و احیا از گونه های شناسایی شده استفاده کرد.
    کلیدواژگان: فلور، درمنه، تنوع گونه ی، پراکنش جغرافیایی، شکل زیستی، سبلان، استان اردبیل
  • آزاده دیلم*، حامد روحانی، حسین صبوری، ابراهیم غلامعلی پور علمداری صفحات 23-36
    به منظور بررسی اثر سطوح های مختلف تنش خشکی و شوری (0، 4-، 8-، 12-، 16- بار) بر مولفه های مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه Atriplex halimus در مرحله گیاهچه ای تحت کشت هیدروپونیک، دو آزمایش جداگانه در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار در آزمایشگاه هیدرواکولوژی دانشگاه گنبدکاووس در سال 1392 به اجرا درآمد. نتایج نشان داد که تنش های خشکی و شوری اثر معنی‎داری بر صفات طول ریشه و ساقه‎، وزن خشک ریشه‎ و ساقه‎، کلروفیل a، b و کل و فنل کل گونه A. halimus داشتند. مطابق نتایج، سطح 4- بار از تنش خشکی اثر افزایشی معنی دار بر طول ریشه و وزن خشک ریشه A. halimus در مقایسه با شاهد نشان دادند. در مقابل این صفات در سطوح بالاتر از تنش خشکی به شدت کاهش نشان داد. سطح 4- بار شوری نیز اثر تحریک کنندگی معنی دار ب وزن خشک ساقه A. halimus نشان داد. در مقابل محتوی رنگیزه های کلروفیلی a، b و کل A. halimus در تمام تیمارهای آزمایشی خشکی و شوری کاهش نشان دادند. بیشترین اثر کاهشی مربوط به تیمار 16- بار بود. محتوی فنل کل A. halimus با افزایش سطح تنش شوری و خشکی از روند افزایشی برخوردار بود. این مطالعه نشان می دهد علی رغم افزایش در محتوی فنل کل تحت تنش های موردبررسی و نقش آن به عنوان آنتی اکسیدان غیرآنزیمی، محتوی کلروفیل کل و صفات مورفولوژیکی در سطوح مختلف، هم چنان از روند کاهشی برخوردار می باشند. این امر نشان دهنده تنش بالای خشکی و شوری به علاوه عدم کفایت ترکیبات فنلی در پاسخ به تنش ها می باشد.
    کلیدواژگان: کشت هیدروپونیک، طول ریشه، محتوی کلروفیل کل، فنل کل، روند کاهشی، Atriplex halimus
  • زینب جعفریان*، ساجده حمیدیان، عطااله کاویان صفحات 37-57
    در یک اکوسیستم طبیعی بین پوشش گیاهی و عوامل محیطی مختلف ارتباط تنگاتنگی وجود دارد. هدف پژوهش حاضر امکان کاربرد فرآیند تحلیل سلسله مراتبی برای تعیین این ارتباط است. برای این منظور از روش رگرسیون لجستیک که در آن اندازه گیری های پوشش و عوامل محیطی صورت می گیرد، به عنوان روش کنترل استفاده شد. ابتدا منطقه بر اساس ویژگی های شیب، جهت و ارتفاع به 33 واحد همگن تقسیم شد. 26 پرسشنامه برای هر سایت طراحی و پر شد. پرسشنامه ها بر اساس سه معیار اصلی خاک، فیزیوگرافی، اقلیم و زیر معیارهای عوامل خاکی، فیزیوگرافی و اقلیمی طراحی شدند. سپس با توجه به میزان حضور گونه های موردمطالعه در هر یک از طبقات معیارها و زیر معیارها، امتیازدهی به آن عامل محیطی صورت گرفت. با اولویت بندی مشخصه های تاثیرگذار در طراحی این مدل برای هرگونه به طور جداگانه، داده ها آماده استفاده در محیط نرم افزار Expert Choice شدند و ضریب ناسازگاری هر پرسشنامه محاسبه گردید. همچنین در هر واحد نمونه برداری تعداد 10 پلات به طور تصادفی مستقر شد و در هر یک 2 نمونه خاک از عمق 0-15 و 15-30 سانتیمتر خاک گرفته شد. 14 ویژگی خاک، سه ویژگی فیزیوگرافی و 5 ویژگی اقلیمی اندازه گیری شدند. با استفاده از داده های محیطی مهم ترین عوامل محیطی موثر بر گونه های غالب با روش رگرسیون لجستیک تعیین و با کمک صحت کلی طبقه بندی و ضریب همبستگی ارزیابی شدند. نتایج رگرسیون لجستیک نشان داد که از میان عوامل محیطی مطالعه شده، به ترتیب عوامل خاکی، عوامل فیزیوگرافی و عوامل اقلیمی در پراکنش گونه های موردمطالعه در منطقه نقش بیشتری داشتند و روش تحلیل سلسله مراتبی نیز توانست این ارتباط را به خوبی نشان دهد. لذا پیشنهاد می شود درصورت شناخت کافی کارشناسان از منطقه، برای تعیین مهم ترین عوامل محیطی تاثیرگذار بر گونه های گیاهی از روش سریع تر و کم هزینه تر تحلیل سلسله مراتبی به جای روش های پرهزینه تر و زمان برتر استفاده شود.
    کلیدواژگان: تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی، رگرسیون لجستیک، عوامل محیطی، گونه های گیاهی، لار
  • مریم فروزان*، محمد علی فرخ اسلاملو صفحات 59-76
    تعیین تغییرات جمعیت سن گندم Eurygaster integriceps در مناطق زمستان گذران می تواند در مطالعه پویایی جمعیت این آفت و مبارزه بیولوژیک با آن حائز اهمیت باشد. مطالعه های متعددی بر روی جمعیت سن گندم در مناطق زمستان گذران انجام شده، اما جمع آوری داده ها به منظور تجزیه وتحلیل مکانی آن انجام نگرفته است. در این تحقیق نقشه پراکندگی مکانی جمعیت سن گندم در مناطق زمستان گذران در سال 1387، با بررسی 900 نقطه نمونه برداری شده در دامنه کوه قزل داغ حوالی روستای بادام کندی در شهرستان مهاباد استان آذربایجان غربی تهیه شد. این مناطق در محدوده حداکثر دامنه پروازی این آفت قرار داشتند. پس از مقایسه روش های زمین آماری، برای تهیه نقشه تغییرات مکانی سن گندم از روش میانگین وزنی فاصله معکوس با توان دو استفاده شد. نتایج نشان داد، پوشش گیاهی غالب منطقه موردمطالعه گون است که محل زمستان گذرانی سن گندم می باشد؛ لذا گون یکی از گیاهان مهم و شاخص برای نمونه برداری از جمعیت سن گندم در چنین مناطقی است. سرعت باد غالب با میانگین 6/13 نات بوده وجهت باد غالب جنوبی است. بیشترین تراکم سن در محدوده ارتفاعی 1850 الی 1650 متر از سطح دریا، شیب 16 الی 24 درجه و جهت شیب شمالی مشاهده شد. با توجه به استقرار مزارع در جنوب شرق ارتفاعات، پرواز سن ها برای زمستان گذرانی از مزارع به ارتفاعات در جهت شمال به جنوب انجام می گیرد و بین جهت پرواز سن ها و جهت باد هماهنگی وجود دارد. بررسی روش های میانیابی مبتنی بر زمین آمار نشان داد، میانگین متحرک وزنی از خطا و انحراف کمتری (01/0- و 03/0) نسبت به روش های کوکریجینگ و کریجینگ برخوردار است که با استفاده از آن نقشه تغییرات مکانی سن گندم تهیه گردید.
    کلیدواژگان: گون، سن گندم، زمستان گذرانی، سامانه اطلاعات جغرافیایی
  • فرزاد احمدی*، فاطمه شفیعی صفحات 77-90
    استخراج معادن در اکوسیستم های طبیعی، ازجمله مراتع پیامدهای اقتصادی و اجتماعی زیادی به همراه دارد، که منجر به تخریب مراتع و تغییر در وضعیت معیشتی ساکنین منطقه می گردد. هدف از این پژوهش بررسی پیامدهای اقتصادی و اجتماعی ناشی از استخراج معادن و میزان اثرگذاری آن بر وضعیت معیشت مرتع داران در شهرستان قروه بود. تعداد نمونه با استفاده از فرمول کوکران و تطبیق با جدول کرجسی و مورگان، تعداد 60 نفر برآورد شد. یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که بین شاخص پیامدهای اجتماعی و اقتصادی ناشی از استخراج معادن با وضعیت معیشت مرتع داران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. همچنین، نتایج حاصل از رگرسیون گام به گام نشان داد که متغیرهای موردبررسی (شاخص پیامدهای های اقتصادی، اجتماعی و تعداد دام)؛ مجموعا 64 درصد از واریانس وضعیت معیشت مرتع داران را تبیین می کنند. به علاوه؛ با توجه به ضرایب بتا، شاخص پیامدهای اقتصادی ناشی از استراخ معادن بیشترین سهم را در تبیین وضعیت معیشت مرتع داران دارد.
    کلیدواژگان: پیامدهای اقتصادی و اجتماعی، معدن، مرتعداران، شهرستان قروه
  • بهاره بهمنش*، عصمت طبسی، اکبر فخیره، لیلا خلاصی اهوازی صفحات 91-120
    شناخت عواملی که بر استقرار و پراکنش گیاهان دارویی تاثیرگذارند به منظور شناسایی، کشت و اهلی کردن آن ها در جهت کاهش فشار به منابع طبیعی و حفاظت از منابع ژنتیکی، ضروری به نظر می رسد، لذا این تحقیق به منظور مدل سازی پراکنش مهم ترین گیاهان دارویی منطقه چهارباغ استان گلستان صورت گرفت. پس از بازدید عرصه موردمطالعه و با توجه به نقشه پوشش گیاهی منطقه، چهار تیپ رویشی انتخاب شد و در هر تیپ سه عدد ترانسکت 50 متری در نظر گرفته شد که در امتداد هر ترانسکت 10 پلات یک مترمربعی به روش تصادفی-سیستماتیک، مستقر و از ابتدا و انتهای هر ترانسکت نمونه خاک از عمق 30-0 برداشت شد. موقعیت تمام نقاط نمونه برداری نیز ثبت شد. پارامترهای بافت خاک، هدایت الکتریکی، ماده آلی، میزان اسیدیته، درصد ازت و رطوبت اشباع اندازه گیری و شیب، جهت شیب و ارتفاع ثبت شد. به منظور مدل سازی از روش تحلیل عاملی آشیان اکولوژیک و رگرسیون لوجستیک استفاده شد. ابتدا نقشه عوامل محیطی موثر بر پراکنش پوشش گیاهی، شامل نقشه عوامل فیزیوگرافی با استفاده ازمدل رقومی ارتفاع و نقشه خصوصیات خاک با استفاده از روش های میانیابی (روش کریجینگ، میانگین متحرک وزن دار نااریب و میانگین متحرک وزن دار نرمال) تهیه شد. دو گونه Thymus kotchyanus Boiss و Achillea millefolium به عنوان مهم ترین گونه های دارویی منطقه مورد تجزیه وتحلیل قرارگرفتند. نتایج نشان داد که براساس روش ENFA مهم ترین عامل در تعیین مطلوبیت زیستگاه بومادران عامل ارتفاع، بافت خاک و رطوبت اشباع بوده ولی در گونه آویشن، ارتفاع از سطح دریا و بافت خاک جزء عوامل موثر نشان داده شدند. همچنین بر اساس روش رگرسیون لوجستیک، حضور گونه آویشن با ارتفاع دارای رابطه مستقیم و با هدایت الکتریکی رابطه عکس داشت. گونه بومادران نیز با ارتفاع رابطه عکس و با درصد رطوبت اشباع رابطه مستقیم نشان داد. به منظور تطابق نقشه های تهیه شده با نقشه واقعی پوشش گیاهی از ضریب کاپا استفاده شد. درروش رگرسیون لوجستیک ضریب کاپا برای گونه آویشن 57/0 و بومادران 63/0 محاسبه شد. در صورتیکه درروش ENFA ضریب کاپای محاسبه شده برای گونه آویشن 67/0 و بومادران 75/0 به دست آمده آمد؛ که نتایج بیانگر این است که روش ENFA دارای دقت بیشتری نسبت به روش رگرسیون لوجستیک می باشد.
    کلیدواژگان: گیاهان دارویی، مدل سازی، آشیان اکولوژیک، رگرسیون لوجستیک، چهارباغ
  • داود مافی غلامی*، معصومه بهارلوئی، بیت اله محمودی صفحات 121-139
    اکوسیستم های مانگروها و جوامع گیاهی شورپسند مجاور آن ها خدمات اکوسیستمی گوناگونی را ارائه می دهند که نقش مهمی در پایداری اکوسیستم ساحلی بر عهده دارد و بر هم خوردن تعادل میان این دو اکوسیستم سبب افت کیفیت این خدمات می شود. ازاین رو بررسی تغییرات بلندمدت رخ داده در گستره این دو اکوسیستم می تواند به ارائه راهکارهای لازم برای حفظ تعادل و خدمات اکوسیستمی آن ها کمک نماید. لذا هدف این مطالعه نیز بررسی تغییرات ایجادشده در گستره مانگروها و جوامع گیاهی شورپسند موجود در رویشگاه های مانگرو استان هرمزگان در یک دوره زمانی بلندمدت است. بدین منظور با تجزیه وتحلیل تصاویر ماهواره ای، گستره این دو نوع پوشش گیاهی در مقاطع زمانی 1986، 2000 و 2016 نقشه سازی شد و تغییرات آن طی زمان موردبررسی قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که به علت کاهش قابل توجه درروند افزایش وسعت مانگروها در زون های رویشگاهی گوناگون، وسعت مانگروهای استان طی دوره 30 ساله (1986 تا 2016) تنها به میزان 17 هکتار افزایش یافته است و در همین دوره، جوامع گیاهی شورپسند دارای افزایش وسعت قابل ملاحظه ای بوده اند (در حدود 9270 هکتار). درواقع می توان گفت که عوامل محیطی گوناگونی مانند تغییرات اقلیمی، ژئومورفولوژی و هیدرولوژی محلی و نیز فعالیت های انسانی سبب محدودسازی روند توسعه مانگروها، ایجاد شرایط مناسب برای توسعه جوامع گیاهی شورپسند و افزایش وسعت آن ها در رویشگاه های استان هرمزگان در طول این دوره شده است.
    کلیدواژگان: مانگرو، جوامع گیاهی شورپسند، تغییرات وسعت، RS، GIS
  • حمید نیک نهاد قرماخر*، معصومه احمدی بنی صفحات 141-154
    اکوکاور، مالچی اکولوژیک است و کاربرد آن به منظور بهبود محیط خاک و ممانعت از گیاهان ناخواسته، روشی ارزان و سازگار با محیط زیست می باشد. هدف از این پژوهش بررسی اثرات اکوکاور بر گیاهان ناخواسته، رشد و نمو نهال های وتیورگراس (Chrysopogon zizanioides) و خصوصیات خاک است. به این منظور، دو سری پلات مستطیلی شکل (دارای اکوکاور و فاقد آن) در سه تکرار مستقر گردید. در هر پلات، شش نهال وتیورگراس نشا شده، در انتهای فصل رویش، تعداد گیاهان ناخواسته در هر پلات شمارش و توزین شدند. اثرات اکوکاور بر رشد و نمو نهال های وتیورگراس از طریق اندازه گیری میانگین طول ریشه ها، ارتفاع و محیط تاج پوشش آن ها بررسی گردید. خصوصیات خاک با استفاده از دو سری پلات مستطیلی شکل (دارای اکوکاور و فاقد آن) که در سه تکرار و به مدت شش ماه مستقر شدند، بررسی گردید. دو نمونه خاک از هر پلات اخذ شد و در آزمایشگاه برخی خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک خاک تعیین گردید. تجزیه وتحلیل آماری نتایج با استفاده از نرم افزارSPSS18 و آزمون تی انجام شد. نتایج نشانگر آن است که میانگین وزن، محیط تاج پوشش و درصد زنده مانی پایه های گیاهی وتیورگراس درنتیجه کاربرد اکوکاور به طور معنی داری (05/0 p<) افزایش یافته است. مضاف برآن، کاهش معنی داری (05/0 p<) در تعداد پایه های گیاهی سبز شده گیاهان ناخواسته مشاهده گردید. کاهش معنی داری (05/0 p<) در میانگین درصد رطوبت اشباع و درصد ازت کل و نیز، افزایش معنی داری (05/0 p<) در میانگین فسفر قابل جذب و منیزیم قابل تبادل خاک ثبت گردید.
    کلیدواژگان: احیا مرتع، مالچ اکولو‍ژیک، وتیورگراس (Chrysopogon zizanioides)
  • شهرام مهدی کرمی، ضیاالدین باده یان*، اکرم احمدی، محسن رجبی صفحات 155-175
    پدیده زوال بلوط از جمله پدیده های نگران کننده در جنگل های زاگرس است و هرروزه بر وسعت جنگل های مبتلا به آن افزوده می شود. تحقیق حاضر به بررسی علائم زوال در پایه های مبتلا و نیز تاثیر زوال بر ترکیبات ثانویه برگ درختان بلوط ایرانی می پردازد. برای این منظور سه منطقه جنگلی ابوالوفاء، میانکوه و مله شبان استان لرستان که از مهم ترین کانون های زوال بلوط هستند، انتخاب شدند. برای مطالعه بهتر نشانه های زوال، درختانی با خشکیدگی تاجی در درجات مختلف و همچنین درختان سالم تصادفی مشخص شدند. نشانه های زوال شامل جدا شدن پوست تنه و خروج شیره آوند چوبی، شکسته شدن قسمتی از تنه درختان، قهوه ای شدن و خزان زود رس برگ ها بود. با توجه به یافته‎های ترکیبات ثانویه، نتایج نشان داد که میزان فلاونوئید و میزان فنل کل (به جز در منطقه ابوالوفاء) اندازه‎گیری شده در پایه های ناسالم، به طور معنی داری بیشتر از پایه های سالم است (p≤0.05)؛ اما تفاوت معنی‎داری در میزان پروتئین بین پایه های سالم و ناسالم مشاهده نشد. همچنین از بین مناطق مطالعه شده، افزایش این ترکیبات در منطقه میان کوه بیشتر بود که می‎تواند به دلیل توسعه بیشتر بیماری در منطقه ذکر شده باشد. به طورکلی، در اثر بروز بیماری، ترکیبات ثانویه از قبیل ترکیبات فلاونوئیدی و فنل کل افزایش می‎یابد که احتمال می‎رود نقش موثری در افزایش مقاومت درختان بلوط ایرانی در برابر پاتوژن ها و زنده‎مانی بیشتر داشته باشند.
    کلیدواژگان: بلوط ایرانی، فنل کل، ترکیبات فلاونوئیدی، علائم زوال
  • حمزه علی شیرمردی*، قدرت اله حیدری، جمشید قربانی، پژمان طهماسبی، عبدالمحمد محنت کش صفحات 177-195
    رهاسازی اراضی زراعی در مرتع نقطه شروع توالی ثانویه پوشش گیاهی است که مسیر و سرعت توالی برحسب زمان رهاسازی می تواند متفاوت باشد. در این مطالعه، اثر زمان رهاسازی اراضی زراعی بر تنوع و غنای گونه ای و گروه های گیاهی در دو تیپ بوته زار و علفزار در مراتع شیرمرد در استان چهارمحال و بختیاری موردبررسی قرار گرفت. تعداد 96 زمین زراعی رهاشده که ناشی از تغییر کاربری مرتع بوده اند در چهار بازه زمانی رهاسازی کمتر از 5، 5 تا 15، 15 تا 25 و بیشتر از 25 سال و 24 منطقه مرتعی در اطراف آن ها به عنوان شاهد انتخاب گردیدند. در هر یک از قطعات انتخاب شده 10 پلات چهار مترمربعی مستقر و در هر پلات درصد تاج پوشش کلیه گونه های گیاهی برآورد گردید. اثر زمان رهاسازی با آنالیز واریانس یک طرفه آنالیز شد. نتایج این تحقیق نشان داد که کمترین مقدار شاخص تنوع گونه ای شانون-واینر و شاخص غنای مارگالف در هر دو تیپ گیاهی متعلق به اراضی زراعی با سن رهاسازی کمتر از پنج سال بوده است. بیشترین مقدار شاخص تنوع و غنای گونه ای در تیپ بوته زار در بازه زمانی رهاسازی 15 تا 25 سال (به ترتیب 85/1 و 83/3) و در تیپ علفزار در بازه زمانی رهاسازی 5 تا 15 سال (به ترتیب 93/1 و 39/4) بوده است. با افزایش زمان رهاسازی در هر دو تیپ گیاهی درصد تاج پوشش گیاهان یک ساله، گندمیان یک ساله، تیره های Poaceae و Cruciferae کاهش معنی دار و درصد تاج پوشش گیاهان چندساله، بوته ای ها، درختچه ای ها و تیره Papilionaceae افزایش معنی داری داشتند. بنابراین، نتایج این تحقیق نشان می دهد که توالی طبیعی پوشش گیاهی در اراضی کشاورزی رهاشده باعث بهبود شاخص های پوشش گیاهی شده است اما سرعت برگشت پذیری شاخص ها بسته به نوع شاخص و تیپ گیاهی متفاوت است.
    کلیدواژگان: بهبود پوشش گیاهی، تنوع و غنای گونه ای، توالی ثانویه، تغییر کاربری
  • علی اصغر نقی پور برج*، مریم حیدریان آقاخانی، حامد سنگونی صفحات 197-213
    پیش بینی توزیع بالقوه گونه های گیاهی باارزش و در معرض خطر در پاسخ به تغییر اقلیم، امری ضروری در جهت حفاظت و مدیریت آن ها محسوب می شود. این مطالعه باهدف پیش بینی اثر تغییر اقلیم بر توزیع جغرافیایی گونه پسته وحشی یا بنه (Pistacia atlantica) در استان چهارمحال و بختیاری واقع در منطقه زاگرس مرکزی انجام شد. در این مطالعه از 19 متغیر زیست اقلیمی حاصل از دما و بارش و سه متغیر فیزیوگرافی، به عنوان ورودی مدل حداکثر آنتروپی (MaxEnt) استفاده شد. نتایج نشان داد که به ترتیب میزان بارش سالیانه، دامنه تغییرات سالیانه دما و تغییرات فصلی دما بیشترین سهم را در تعیین مطلوبیت رویشگاه گونه بنه داشتند. براساس نتایج حاصل از مدل سازی حداکثر آنتروپی، سطح رویشگاه مناسب برای گونه بنه در استان چهارمحال و بختیاری حدود 7/14 درصد (7/2413 کیلومترمربع) می باشد. همچنین نتایج نشان داد که وسعت رویشگاه گونه بنه در سال 2050 در مقایسه باحال حاضر تحت سناریو 5/4RCP، حدود 11/8 درصد و تحت سناریو 5/8RCP، حدود 11 درصد کاهش خواهد یافت.  با توجه به دقت بالای مدل حداکثر آنتروپی در پیش بینی پراکنش گونه موردمطالعه (92/0=AUC)، از نتایج این مطالعه می توان در برنامه ریزی های حفاظتی و اصلاحی گونه بنه استفاده نمود.
    کلیدواژگان: استان چهارمحال و بختیاری، تناسب رویشگاه، مدل گردش عمومی، مدل سازی پراکنش گونه ای
  • ایدین فرجی، حامد جنیدی جعفری*، رضا امیدی پور صفحات 215-232
    در دهه های اخیر، تغییر اقلیم و افزایش دمای جهان (گرمایش جهانی) از مهم ترین چالش های جهانی است که توجه محققین را به خود جلب نموده است. اطلاع از اثرات تغییر اقلیم بر میزان کربن خاک می تواند به عنوان یکی از بهترین ابزارها برای درک بهتر چرخه کربن خاک مورداستفاده قرار گیرد. ازاین رو این مطالعه به منظور بررسی و مقایسه میزان ذخیره کربن در مناطق اقلیمی مختلف و همچنین تعیین مهم ترین عوامل محیطی (عوامل خاکی، بارش و ارتفاع) موثر بر میزان ذخیره کربن در هر سه منطقه دزلی (اقلیم مرطوب)، نران (اقلیم ‏خشک) و گردنه‎مروارید (اقلیم نیمه خشک) در استان کردستان موردبررسی قرار گرفت. برای این منظور در منطقه دزلی 6، نران 3 و گردنه مروارید 4 سایت انتخاب و در آن نمونه خاک ترکیبی از3 نقطه برداشت شد. برای مطالعه خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در هر رویشگاه اقدام به حفر سه پروفیل از عمق 0-50 سانتی‏متری خاک گردید (درمجموع 39 نمونه خاک). آنالیز آماری با استفاده از تجزیه واریانس یک طرفه (one-way ANOVA) و آنالیز رگرسیون انجام گرفت. نتایج نشان داد که میزان ذخیره کربن در سه منطقه دارای تفاوت معنی داری هستند بطوریکه بیشترین و کمترین مقدار ذخیره کربن به ترتیب در منطقه دزلی (16/1 ± 56/9، تن در هکتار) و گردنه مروارید (08/1 ± 34/5، تن در هکتار) بوده است. بررسی ها نشان داد که رابطه خطی و مثبتی بین مقدار ذخیره کربن و مقدار فسفر خاک در تمامی مناطق وجود دارد. همچنین رابطه خطی و افزایشی بین مقدار ذخیره کربن و ارتفاع در مناطق موردمطالعه مشاهده گردید. نتایج رگرسیون گام به گام نشان داد که در منطقه دزلی میزان آهک خاک (R = 0.52)، در منطقه نران نیتروژن خاک (R = 0.71) و در منطقه گردنه مرواید ارتفاع (R = 0.83) مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر میزان ذخیره کربن هستند. نتایج این تحقیق نشان می‏دهد که تغییر اقلیم (خشک‏تر شدن اقلیم) منجر به کاهش ذخیره کربن خاک خواهد شد. با توجه به متغیر بودن تاثیرگذاری عوامل محیطی در اقلیم‏های مختلف، پیشنهاد می گردد که برای مدیریت ذخیره کربن در هر اقلیم، روش‏های متفاوتی مورداستفاده قرار بگیرد.
    کلیدواژگان: تغییر اقلیم، گرمایش جهانی، ذخیره کربن، خاک، کردستان
  • علیرضا شهریاری*، مصطفی مقدمی راد، احسان عبدی صفحات 233-249
    مسیرهای چوبکشی محل اصلی عملیات بهره برداری در جنگل محسوب شده و از سوی دیگر یکی از منابع اصلی تولید رواناب و رسوب در مناطق جنگلی به شمار می آیند. این پژوهش در جنگل کوهمیان آزادشهر واقع در استان گلستان انجام شد.  هدف بررسی و تعیین میزان نفوذپذیری، کوبیدگی، مقاومت (مقاومت به فروروی) و رطوبت خاک در 3 تیمار شامل شاهد (جنگل)، محل رد چرخ و وسط مسیر چوبکشی بود و در 3 عمق 0-10، 10-20 و 20-30 سانتی متری بود.  نتایج این بررسی نشان داد که میزان نفوذپذیری کل و همچنین در زمان های مختلف (2، 4، 6، 9، 15، 25، 50 و 65 دقیقه) در منطقه شاهد افزایش معنی دار در سطح اطمینان 1 درصد دارد. همچنین کوبیدگی، مقاومت به نفوذ و رطوبت خاک در تیمار شاهد تفاوت معنی دار با تیمارهای دیگر داشت و بیشترین مقدار مربوط به ردچرخ بود. نتایج بررسی نشان داد که رابطه خطی و معکوس  در هر دو مورد ارتباط نفوذپذیری - کوبیدگی (r= -0.93) و نفوذپذیری - مقاومت به فروروی (r= -0.94) برقرار است. ازجمله پیشنهاد های حفاظتی می توان به ریختن مازاد مقطوعات روی مسیر چوبکشی برای کاهش کوبیدگی، محدود کردن زمان چوبکشی، استفاده از منحرف کننده های رواناب در روی مسیر چوبکشی اشاره کرد.
    کلیدواژگان: حفاظت خاک، مسیرهای چوبکشی، نفوذآب، وزن مخصوص ظاهری، مقاومت به فروروی، رطوبت خاک
  • محمدرضا نگهدارصابر*، شهرام احمدی، لادن جوکار، علیرضا عباسی صفحات 251-268
    مطالعات تنوع زیستی در جنگل تحقیقاتی بنه به مساحت9374 هکتار در جنوب غربی استان فارس و در محدوده طول جغرافیائی'30 º52 تا '40º52 و عرض جغرافیائیº 29 تا '15º 29 انجام شد. تعداد 72 خط نمونه به طول50 متر در این عرصه به صورت سیستماتیک تصادفی توزیع و نمونه برداری شد. در هر قطعه نمونه فهرست گونه های بوته ای، درختچه ای و درختی موجود تهیه و در نمونه برداری، فراوانی و تعداد آن ها برداشت گردید. محدوده موردنظر بر اساس پستی وبلندی منطقه با استفاده از نرم افزارArc GIS به طبقات مختلف شیب (در سه سطح کمتر از 10 درصد و 10 تا 30 درصد و بیش از 30 درصد)، جهات جغرافیایی (در چهار جهت اصلی شمال، جنوب، شرق و غرب) و ارتفاع از سطح دریا (در سه سطح کمتر از 1800 متر و 1800 تا 2000 متر و بیش از 2000 متر از سطح دریا) تقسیم گردید. شاخص های مختلف غنا، تنوع و یکنواختی با استفاده از نرم افزارPAST محاسبه و در طبقات یادشده باهم مقایسه شدند. بیش ترین تنوع و غنا در طبقه شیب بیش از 30 درصد مشاهده می گردد. بر اساس شاخص های بررسی شده طبقه شیب 10 تا 30 درصد دارای بالاترین یکنواختی است. جهت شمال از تنوع بیشتری نسبت به جهت های دیگر برخوردار است. شاخص های یکنواختی حاکی از یکنواختی بیشتر در جهت شرق هستند. شاخص غنا بیش ترین مقدار را برای جهت شمال نشان می دهد. بررسی شاخص های تنوع بین طبقات ارتفاعی در این منطقه نشان داد که تنوع، یکنواختی و غنا در طبقه ارتفاعی بیش از 2000 متر از سطح دریابیش از سایر طبقات ارتفاعی است. نتایج نشان داد که عوامل پستی وبلندی زمین به شکل تاثیرگذاری در تنوع گیاهی منطقه دخالت دارد.
    کلیدواژگان: پستی و بلندی، تنوع گونه ای، غنای گونه ای، یکنواختی
  • جواد چراغی، مهدی حیدری*، رضا امیدی پور، مجید میراب بالو صفحات 269-289
    این مطالعه به منظور بررسی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گونه های گیاهی منطقه حفاظت شده شلم در غرب ایران انجام شد. این منطقه دارای شرایط فیزیوگرافی مختلف است و گونه غالب درختی آن بلوط ایرانی (Quercus brantii L.) می باشد. گونه های گیاهی بامطالعه صحرایی در اردیبهشت و خرداد 1395 جمع آوری شدند. گونه ها شناسایی و پراکنش جغرافیایی، فرم رویشی و شکل زیستی بر اساس منابع تاکسونومی شناسایی شد. نتایج این بررسی نشان داد که در فلور این منطقه 129 گونه متعلق به 34 خانواده و 101 جنس وجود دارد. خانواده Poaceae (20 گونه)، Papilionaceae (18 گونه)، Asteraceae (15 گونه) و Lamiaceae (12 گونه) فراوان ترین خانواده های گیاهی بودند. در طبقات ارتفاعی مختلف، تعداد گونه های گیاهی در جهت دامنه جنوبی بیشتر از دامنه شمالی بود. بر اساس طبقه بندی شکل زیستی رانکایر، تروفیت ها و همی کریپتوفیت ها، غالب ترین شکل های زیستی در منطقه موردمطالعه بودند. به علاوه، فورب های یک ساله و چندساله در هر دو جهت دامنه غالب بودند (شمالی و جنوبی). ازنظر پراکنش جغرافیایی، عناصر ایران-تورانی و ایران تورانی- مدیترانه ای در همه شرایط فیزیوگرافی بیشترین پراکنش را داشتند.
    کلیدواژگان: شکل زیستی، کوروتیپ، فیزیوگرافی، ایلام
|
  • maryam molaee, ardovan ghorbani* Pages 1-21
    The aim of this study was to investigate the flora, life form, chrotype, diversity and evenness of accompanying species of Artemisia melanolepis Boiss. and Artemisia aucheri Boiss. in the south east of Sabalan. Species were collected and identified. Overall, 82 identified plant species was belonging to 23 families and 61 genera. Asteraceae, Fabaceae, Lamiaceae and Poaceae families were the dominant families and Astragalus and Poa were the dominant genera in studied habitats. According to the Rankaier's system the identified species in the study area, were belonged: 69.5% to hemicryptophytes, 10.9% to therophytes, 13.4% to chamaephytes and 6% to geophytes, respectively. In the habitats of A. aucheri and A. melanolepis, hemicryptophytes is the dominant with 71 and 78.3% of accompanying species respectively having the highest frequency. In the habitats of A.aucheri, chamaephytes species with 18.4% is the second dominant life forms. The second life form of the accompanying species of A. melanolepis, with 13.5% is the therophytes. Geographical distribution of species in the study area indicates that the Iran-Turanian region with 56.09% has the highest frequency. In the habitats of A.aucheri and A. melanolepis, species with geographical distribution of Iran-Turanian region with 24 and 16 species, respectively is dominant. Results of the numerical diversity indices (Simpson and Shannon-Wiener) and evenness (Simpson and Smith-Wilson) in the study habitats shows that Simpson index have no significant differences in the accompanying species of two Artemisia species but the Shannon-Wiener diversity index in different elevation and aspects have a significant difference. Using the results of this study, in addition to the basic information and understanding of A.aucheri and A.melanolepis habitats, also in the habitat of these species for the improvement and reclamation the identified species can be used.
    Keywords: Flora, Artemisia, species diversity, geographical distribution, life form, Sabalan, Ardabil province
  • Azadeh Deylam*, Hamed Rouhani, Hosin Saboori, Ebrahim Gholamali Poor Alamdari Pages 23-36
    In order to study effect of the various levels of drought and salinity stress (0, -4, -8, -12, -16 bar) on morphological, physiological and biochemical traits of Atriplex halimus in seedling stage under hydroponic culture, two separated experiments were conducted as completely randomized design in three replications in hydroecology laboratory of Gonbad Kavous University in 2013. Results showed that drought and salinity stresses had a significant effect on traits of root and stem length, root and stem dry weight, chlorophyll a, b and total as well as total phenols of A. halimus. According to the results, root lengh and stem dry weight of A. halimus significantly were increased under -4 bar of drought stress as compared to control. In return, these traits in higher concentrations of drought stress significantly decreased. Concentration of -4 bar of salinity also had a stimulation effect on the stem dry weight of A. halimus. In return, content of chlorophyll a, b and total pigments of A. halimus were decreased in all experimental treatments of drought and salinity stress. The highest decrease effect was obtained in the treatment of -16 bar. Total phenols content of A. halimus was increased with an increase of concentrations of drought and salinity stresses. This study showed that despite increase in total phenols under studied stresses and its role as non-enzymatic antioxidant, total chlorophyll and morphological traits in various concentrations also showed a decreasing trend. This indicates high drought and salinity stress as well as unsufficient of phenolic compounds in response to stress.
    Keywords: Hydroponic culture, Root length, Total chlorophyll content, Total phenols, Decreasing trend, Atriplex halimus
  • zeinab jafarian*, sajedeh hamidian, ataollah kavian Pages 37-57
    There is closely interrelation between vegetation and environmental factors in a natural ecosystem. The aim of this study is applicability of analytical hierarchy process for this relationship. For this purpose was used logistic regression (that was done in it measurements of vegetation and environmental factors) as control method. First, study area was divided into 33 homogeneous units on slope, aspect and elevation. Then 26 designed questionnaires were filled for each site. Questionnaires were designed on basis three main criteria of soil, physiographic and climate and sub-criteria included soil, physiographic features and climatic characteristics. Then according to the presence of studied plant species in the criteria and sub-criteria classes, scoring was done for the environmental factor. Effective factors were prioritize and prepared for use in Expert Choice for each plant species separately and also incompatibility coefficient of each questionnaire was calculated.10 sampling plot were established and two soil samples were gathered from two depth of 0-15, 15-30 cm in each sampling site. 14 soil characteristics, 3 physiographic factors and 5 climate factors were measured. Most important factors affected on dominant species were determined with these environmental data with using logistic regression and were assessed using total accuracy of classification and correlation coefficient. The results of Logistic regression showed that the environmental factors studied, the soil has a significant role in the distribution of species and physiographic and climatic factors in subsequent courses in the degree of importance. Also AHP method is able to well represent this connection. If experts have sufficient knowledge about of region, it is suggested to use the method of less costly and time-consuming AHP than else methods that require more cost and time.
    Keywords: Analytical Hierarchy Process, Logistic regression, Environmental factors, plant species, Lar
  • maryam forouzan*, mohamadali farokh eslamloo Pages 59-76
    Study of Sunn pest Eurygaster integriceps population changes in overwintering sites on milkvetvh can be important in study of population dynamics and biological control. Many studies have been conducted on Sunn pest population in over wintering sites but data collection hasn't done for spatial analysis. In this study, spatial distribution of sunn pest population in overwintering sites was prepared by investigating 900 sampling points. These areas are within the maximum flight range of this pest. Geostatistical method of Inverse Distance Weighting (IDW) were used for mapping spatial variations of sunn pest. The results showed that the most important condition for pest in outbreak regions, are wheat and barley farms and the mountains with suitable cover crop near the farms for over wintering and it is one of the important indicator for sampling of Sunn pest population. Prevailing wind speed average was 13.6 knots and prevailing wind direction is south. Most of sunn pest density has been seen in the range of 1850 to 1650 meters above sea level elevation, slope 16 to 24 degrees and the northern slope. Regarding to the establishment of plantation in southeast highlands, sunn pest flights for overwintering, is done from fields to the mountains in the north to the south. It was also found that there is coordination between sunn pest flight and wind direction. The study of geostatistiucs methods showed that the Inverse Distance Weighting had less error and deviation (0.01 and 0.03) than cokriging and kriging methods. Using this method the spatial variations map of Sunn pest population was prepared.
    Keywords: Milkvetch, Sun pest, overwintering, Geostatistics
  • farzad ahmadi*, fatemeh shafiee Pages 77-90
    Mining in natural ecosystems, including rangelands, has many economic and social consequences, which leads to the degradation of pastures and changes in livelihoods of the inhabitants of the region. The purpose of this study was to investigate the economic and social consequences of extraction of mines and their impact on livelihood of ruminants in Ghorveh city. The number of samples was estimated using the Cochran formula and matching the Krejcy and Morgan tables. The findings of this study indicate that there is a positive and meaningful relationship between the social and economic consequences of extraction of mines with the livelihood of rangers. Also, the results of stepwise regression showed that the variables (economic, social, and livestock effects indicators) explain 64% of the variance in livelihood of rangers. In addition, with regard to beta coefficients, the index of economic consequences of mining operations has the highest share in the subsistence of livelihood.
    Keywords: mining, PTP, plan the restoration, range management, Qorveh
  • Bahareh Behmanesh*, Esmat Tabasi, Akbar Fakhireh, Leila Khalasi Ahvazi Pages 91-120
    Defining, planting and domesticating of important medicinal plants is necessary due to reducing pressure on natural resources and conserving genetic resources. Therefore, it is essential to know the factors affecting on establishment and distribution of medicinal plants. Then, the present research, is done in order to modelling the distribution of the most important medicinal plant species in the Chaharbagh rangelands of Golestan province. For this purpose, four vegetation types were selected after visiting the field of study area. In the key area of each type, sampling was done with random-systematic method. In each type three 50 m transects and on each transect 10 plots were put. Also, in order to investigating soil factors, soil sampling was done from depth of 0-30 cm, and with GPS the sampling points were registered. Some important physical and chemical soil factors such as soil texture, electrical conductivity, organic matter, acidity, Nitrogen and saturation. Topographic factors consisting ofslope, aspect and altitude were registered for each plot.In order to modelling, the models of ENFA (Ecological Niche Factor Analysis) and regression logistic were used. The maps of environmental factors affecting on distribution of vegetation such as physiography map using DEM map and the soil maps with interpolation methods (Krijing ، Inverse Distance Weighting and Norml Distance Weighting)inputs of model. Three important medicinal species of Thymus kotchyanus Boiss, Achillea millefolium, and Berberis integerrima were selected to analyze. Results showed that according to ENFA method, the most important factors affecting on defining utility of Achillea millefolium and Berberis integerrima habitat were altitude, soil silt and saturation while for Thymus kotchyanusBoiss these factors were altitude and soil texture. Also, the result from regression logistic model showed that, the presence of Thymus kotchyanusBoiss was directly related to altitude and inversely related to electrical conductivity, while Achillea millefolium was directely related to soil saturation and reversely related to altitude also Berberis integerrima was directely related to soil sand and altitude. In order to overlapping the maps obtained with the real vegetation map, kappa index was used. Kappa index of regression logistic model for Thymus kotchyanus Boiss ,0.57; for Achillea millefolium, 0.63 and for Berberis integerrima was 0.67. While in ENFA model kappa index forThymus kotchyanusBoiss, Achillea millefolium, and Berberis integerrima were 0.67, 0.75 and 0.78. Results showed that ENFA model was more precisely than regression logistic.
    Keywords: Medicinal plants, modelling, ecological niche, regression logistic, Chaharbagh
  • Davood Mafi Gholami*, Masoumeh Baharlouii, Beytollah Mahmoudi Pages 121-139
    In general, investigation of changes occurred in the area of mangrove and saltmarshes indicates the balance between these two ecosystems and plays an important role in providing necessary solutions to maintain their ecosystem services. Hence, the aim of this study was to investigate the changes in the expanse of mangroves and saltmarshes in the mangrove habitats of Hormozgan province during a long-term period. For this purpose, by analyzing satellite images, the area of these two types of vegetation in the 1986, 2000 and 2016 was mapping and its changes were investigated over time. The results of this study showed that due to a significant reduction in the area of various mangrove habitat zones, the extent of mangroves over the 30-year period (1986 to 2016) has increased only by about 1457 ha (18% of original area) and in the same period, saltmarshes had significant increase in area (about 9270 hectares). The reason of this can be due to the various environmental factors which have limited the development of mangrove forest and have provided appropriate conditions for prevailing saltmarshes and development of their area in mangrove habitats of Hormozgan province.
    Keywords: mangrove, saltmarshes, area changes, RS, GIS
  • hamid niknahad*, masoomeh ahmadi bani Pages 141-154
    Eco-cover is ecological mulch and its application is an eco-friendly and low-cost method to improve soil environment and prevention of unwanted plants. The aim of this study was to investigate the effects of eco-cover on unwanted plants, Vetiver grass (Chrysopogon zizanioides) growth and soil Properties. For this purpose, two series of rectangular plot (with and without eco-cover), in three replicates were established. Six seedling of Vetiver grass were planted in each plot and  at the end of the growing season, the number of unwanted plants in each plot was counted and weighed. The effect of eco-cover on the growth of Vetiver grass seedlings was investigated by measuring the mean length of roots, height, and canopy cover of seedlings. Soil properties were investigated using two series of rectangular plot (with and without eco-cover) that stablished in three replicates for six months. Two soil samples were taken from each plot and in the laboratory, some soil physical, chemical and biological properties were determined. Statistical analysis was performed using version 18 of SPSS software and T test method. The results demonstrated that the mean of weight, canopy cover and percentage of survival Vetiver grass individuals has been increased significantly (p<0.05) as a result of eco-cover application. Moreover, a significant decrease (p<0.05) in  the number of unwanted plants  was observed, too. A significant decrease (P<0.05) in the mean of the percentage of saturated humidity and total nitrogen, as well as, a significant increase in the mean of the absorbable phosphorous and exchangeable magnesium of soil were noted (P<0.05).
    Keywords: Rangeland restoration, Ecological mulch, Vetiver grass (Chrysopogon zizanioides)
  • Shahram Mahdi Karami, Ziaedin Badehian*, Akram Ahmadi, Mohsen Rajabi Pages 155-175
    The phenomenon of Oak decline is one of worrying phenomena that has been occurred in Zagros forests, and the extent of the infected forest areas is spread increasingly. The present study aims to investigate the symptoms of Oak decline on the individuals and its effect on the secondary compounds of Quercus brantii leaves. For this purposes, three forest regions including Abolivafa, Miankouh and Mellasaban in Lorestan province, which are of the most important centers of Oak decline, were selected. To better introduction of oak decline, trees with different levels of crown decline and healthy trees were randomly determined. The symptoms of Oak decline include the debarking of the trunk, emission of the extraction from xylem, fraction in the bulk of the trees, leaf browning and premature leaves fall. Regarding the findings of secondary compounds, the results showed that flavonoid compounds in the leaves affected by Oak decline were significantly higher than that of the healthy trees in Miankooh, Male Shaban and Abolvafa (p≤0.5). However, the content of total phenol were significantly higher in the healthy trees only in Miankooh and Male Shaban (p≤0.5). The amount of measured protein was not significantly different in healthy and infected trees. In addition, due to the further development of the disease in Miankouh region, the increase of these compounds was higher than other regions. In conclusion, the results show that oak decline increases the secondary compounds such as flavonoids and phenol compounds, which have an effective role in the resistance of Quercus brantii against pathogens and prolonging the trees’ survival.
    Keywords: Quercus brantii, Total phenol, Flavonoid compounds, Decline symptoms
  • Hamzeh Ali Shirmardi*, Ghodratollah Heydari, Jamshid Ghorbani, Pejman Tahmasebi, Abdolmohammad Mehnatkesh Pages 177-195
    Abandonment of arable lands is the starting point of vegetation succession. The trajectory and speed of succession can be different according to the time of abandonment. The aim of this study is to assess the effect of abandonment periods on species richness, diversity and functional groups in shrublands and grasslands of Shirmard rangelands in Chaharmahal va Bakhtiri, Iran. A total of 96 abondoned arable lands were selected and grouped according to the abandonment periods (less than 5, 5-15, 15-25 and more than 25 years). 24 patches around abondoned arable lands were chosen as control sites. Cover of all species was estimated in 4 m2 plot (10 plots in each patches). Data were analyzed using one-way ANOVA. The results of this study indicated that the lowest values of Shannon-Wiener and Margalef indices in both vegetation types belonged to area with less than 5 years abondonment. The greatest Shannon-Wiener and Margalef indices in shrubland (1.85 and 3.83 respectively) were found in 15-25 years but in grassland (1.93 and 4.39 respectively) it happened in 5-15 years. In both vegetation types we found that the average canopy covers of functional groups such as annual plants, annual grasses, Poaceae and Cruciferae families significantly decreased as the time of abandonment incraesed. In contrast, a significant increase was found for perennial plants, shrubs, trees and Papilionaceae family. Therefore, this study showed that vegetation indices improved during natural succession of vegetation in abandoned arable lands but the reversibility of vegetation indices varied according to the kind of index and vegetation type.
    Keywords: Vegetation recovery, diversity, species richness, secondary succession, land use change
  • ali asghar naghipour borj*, maryam heidarian aghakhani, hamed sangooni Pages 197-213
    Predicting the potential distribution of plants in response to climate change is essential for their conservation and management. This study aimed at predicting the effect of climate change on the geographical distribution of Pistacia atlantica in Chaharmahal & Bakhtiari province in the central Zagros region. In this study, we used 19 Bioclimatic variables derived from rainfall and temperature and three physiographical variables as the input of maximum entropy model (MaxEnt). The results showed that annual precipitation, annual temperature range and seasonal temperature have played the most important role in habitat suitability of this species. The results of the model showed that 14.7%, (2413.7 km2) of in Chaharmahal and Bakhtiari Province for the Pistacia atlantica have had high habitat suitability. Under RCP4.5 and RCP8.5 climate scenarios, Pistacia atlantica might lose (Respectively 8.11% and 11%) of its climatically suitable habitats due to climate change factors by 2050. Considering the high accuracy of the maximum entropy model in predicting the distribution of the studied species (AUC = 0.92), results of this study can be used in planning, conservation and rehabilitation of Pistacia atlantica.
    Keywords: Chaharmahal, Bakhtiari province, habitat suitability, General circulation model, Species distribution modeling
  • aydin faraji, hamed joneidi jafari*, Reza Omidipour Pages 215-232
    In recent decades, climate change and global warming have become to one of the critical global challenges that have attracted the attention of researchers. Knowing the effects of climate change on soil carbon can be used as the best tools regarding to understand the soil carbon cycle, therefore, this study was carried out to investigate and compare the amount of carbon storage in different climatic region, as well as to determine the most important environmental factors (soil factors, precipitation and elevation), affecting the amount of carbon storage in all three Dezly regions (wet), Naran (arid) and Gardaneh Morvarid (semi-arid) in Kurdistan province. To do so, six, three, and four sites were selected in the Dazli, Neran and Gardaneh Morvarid, respectively. To study the physical and chemical properties of soil in each site, three profiles were drilled from 0 to 50 cm depth (total of 39 soil samples). In order to statistical analysis, analysis of variance (one-way ANOVA) and regression were used. The results showed that there was a significant difference between the amount of carbon storage in our studied areas, so that the highest and lowest amount of carbon storage were in Dezly (9.56 ± 1.16, ton/ha) and Gardaneh Morvarid (5.45 ± 1.08, ton/ha), respectively. The results also showed that there were a linear and positive relationship between the amount of carbon storage and soil P content and elevation in all regions. In addition, the results of stepwise regression showed that soil limestone (R = 0.52), nitrogen fertilizer (R = 0.71), and altitude (R = 0.83) were the most important factors affecting carbon storage in Dezly, Naran and Gardaneh Morvarid, respectively. The results of this study highlighted that climate change (get dry) could reduce soil carbon storage. Given the variability of environmental factors in different climates, it is suggesting that different methods could be used to manage carbon storage in each climate.
    Keywords: Climate Change, Global Warming, Carbon Sequestration, Soil, Kurdistan
  • alireza shahriary*, mostafa moghadami rad, ehsan abdi Pages 233-249
    Skid trails are the main routes for wood extraction and also the main source of runoff and sediment production in Forests. This research was conducted in Kuhmiyan forest of Golestan Province to determine infiltration, compaction, strength (resistance to penetration) and moisture content in three treatment including control (in the forest), wheel ruts and middle of skid trail were measured in three replications and three soil depth. The results showed  that total infiltration rate and infiltration at different time intervals, were significantly the highest. Compaction, strength and moisture content were also significantly different and the maximum values belonged to wheel ruts. Correlation results showed a negative linear relation with 90% R2  adjusted between infiltration- compaction and infiltration-strengths ,these two indexes could well be indicative of permeability changes. Some of Conservation strategies are: adding slash on skid trails to reduce compaction, limiting skidding operations to dry seasons, designing dips to reduce runoff on skid trails.
    Keywords: Soil conservation, skid trail, infiltration, compaction, penetration resistance, soil moisture
  • mohamadreza negahdar saber*, shahram ahmadi, ladan jokar, alireza abbasi Pages 251-268
    A biodiversity investigation was carried out in the wild pistachio research forest located in southwest of Fars Province between 52˚ 30́́ to 52˚ 40́́ longitude and 29˚ to 29˚ 15́ latitude in an areaof 9374 Ha area. 72 sampling transects fifty meters long were designated using systematic-random design. In each sampling plot a list of bush, shrub, and tree species and their abundance were recorded. The area was divided into 3 slope levels (level 1: >10%., level 2:10%-30%., and level 3: <30 %), 4 aspects levels (north, east, south, and west) and 3 altitudinal levels (level 1: >1,800 m., level 2: 1,800–2,000 m., and level 3: <2,000 m. a.s.l.) using ARC GIS softwear. Data were analyzed using different indices of heterogeneity, richness and evenness by PAST software and were compared in each of the abovedivisions. Gratest heterogeneity and richness indices were observed in area with slope greater than 30%. Results show that the area with 10-30 percent slope has the highest uniformity. Also, indices of heterogeneity and richness showed that north aspect has higher value than the other directions. Evenness indices indicate that the east direction has greater uniformity. Diversity indices among altitudinal levelrevealed that diversity,eveness and richness in altitudes greater than 2000 meter above see level  is more than other altitudinal levels. The results showed that the vegetation diversity of the region are affected by the physiographical condition.
    Keywords: : Physiography, Heterogeneity, Evenness, Richness
  • javad gheraghi, mehdi heidari *, reza omidipour, majid mirab balou Pages 269-289
    This study aimed to evaluate floristic list, life forms and chorology of plant species of Shalam protected area, which is in western Iran. This region characterized by various physiographic conditions and oak (Quercus brantii L.) as the dominant tree species. Plant species were collected by field survey in May and June 2016. The species were identified and their chorology, growth form and life form were determined using taxonomy resources. The results showed that flora of this region includes 129 plant species, belonging to 34 families and 101 genera. The Poaceae (20 species), Papilionaceae (18 species), Asteraceae (15 species) and Lamiaceae (12 species) were the most frequently encountered families. The number of species was more in the south than in the north-facing slope in different elevation classes. According to Raunkiaer’s classification of life forms, therophytes and hemicryptophytes were the dominant life forms in the study area. In addition, annunal and perennial forbs dominated the growth forms of both facing aspects. In geographical distribution point of view, Irano-turanian and Irano-turanian- Mediterranean in all physiographic conditions had the highest geographical distribution.
    Keywords: Chorotype, Ilam, Life form, Physiography