فهرست مطالب

تحقیقات سیاسی بین المللی - پیاپی 38 (بهار 1398)
  • پیاپی 38 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/02/23
  • تعداد عناوین: 7
|
  • ابوالفضل شکوری*، امیرحسین وزیریان صفحات 1-29
    افزایش کنش گری جمهوری اسلامی ایران در خاورمیانه از سال 2005 در قالب ایجاد ائتلاف موسوم به محور مقاومت همراه با نمایش قدرت در عراق، سوریه، لبنان و یمن موجب مطرح شدن ایران به عنوان یک قدرت منطقه ای شده است. این نمایش قدرت مرهون موقعیت و ویژگی های منحصربه فرد داخلی در کنار تاثیر پذیری از رخدادهای منطقه ای و بین المللی بوده است. این نوشتار با بهره گیری از روش تحلیلی-توصیفی مبتنی بر منابع کتابخانه ای و اینترنتی در پی پاسخ به این پرسش است که نقش مولفه های قدرت ملی در افزایش قدرت و نفوذ منطقه ای جمهوری اسلامی ایران چه بوده است؟ یافته های پژوهش نشان می دهد چهار متغیر موقعیت جغرافیایی(ژئوپلیتیکی-ژئواکونومیکی)، مولفه های اقتصادی(نرخ رشد اقتصادی، درآمدهای نفتی، تولید ناخالص داخلی، سرانه تولید ناخالص داخلی، صادرات و واردات)، مولفه قدرت نظامی(استراتژی، هزینه ها، تجهیزات نظامی و نقش سپاه پاسداران در سیاست های منطقه ای) و اتخاذ هویت اسلام شیعی تاثیر مهمی در افزایش ضریب نفوذ و قدرت منطقه ای ایران داشته است.
    کلیدواژگان: قدرت منطقه ای، قدرت ملی، راهبرد منطقه ای، قدرت نظامی، قدرت اقتصادی، هویت شیعی
  • عبدالرضا عالیشاهی*، حسین مسعود نیا، یونس فروزان صفحات 31-52
    در این مقاله، هدف نویسندگان ارائه پاسخ بدین سوال است که اصولا جریان صدر، به مثابه یک جریان تاثیرگذار در عراق، چرا و چگونه به ظهور تشتت و واگرایی در میان شعیان عراق به صورت خاص و جبهه مقاومت در منطقه به صورت عام مبادرت نموده است؟ فرضیه مقاله بر این است که رویکردهای پراگماتیستی جریان صدر به ظهور واپس گرایی در میان شیعیان عراق و جبهه مقاومت در منطقه منجر شده است و این مسئله در دو سطح کلان نرم و سخت دیده می شود. یافته های مقاله که با استفاده از تئوری برساخت گرایی و رفتارشناسی کنش گران سیاسی و بهره گیری از روش تحلیلی- توصیفی و استفاده از منابع مکتوب و مجازی می باشد بر این مسئله صحه می گذارد که در بعد سخت، چالش های بعضا عمیق با دیگر جریان های شیعه عراق، همگرایی تلویحی با عربستان سعودی و ائتلاف راهبردی با جریان ایادعلاوی، شیعه سکولار مورد اطمینان آمریکا و عربستان سعودی، و در بعد نرم، با اتخاذ مواضع واپس گرا در قبال جمهوری اسلامی ایران، سوریه، شیعیان عربستان و یمن و مواضع دوپهلو در قبال مرجعیت شیعیان عراق، سعیدر ایجاد یک جبهه شیعی عربی مستقل را دارد.
    کلیدواژگان: جریان صدر، جبهه مقاومت، شیعیان، عراق، خاورمیانه
  • سعید جهانگیری*، علیرضا ازغندی، ناصر گروسی صفحات 53-76
    هدف اصلی این مقاله بررسی سیاست خارجی ایالات متحده با محوریت دولت تازه کار دونالد ترامپ است و سعی در بازخوانی حضور ایالات متحده و منافع این کشور در منطقه پر اهمیت خاورمیانه دارد. همچنین در این نوشتار سیاست های اعلامی و اعمالی ترامپ در قبال خاورمیانه و چالش های پیش روی آن بررسی خواهد شد. سوال اصلی مقاله این است که سیاست خارجی ترامپ در قبال خاورمیانه بر اساس چه مولفه هایی است؟ در پاسخ فرضیه مقاله این گونه مطرح می شود: عوامل گوناگونی در تصمیم گیری ها و سیاست خارجی ایالات متحده دخیل است ، و دولت دونالد ترامپ به منظور پیشبرد اهداف ایالات متحده و دولت خود و بر خلاف شعار های تبلیغاتی اش و مخالفت وی با سیاست های رئیس جمهور پیشین و همچنین بر اثر عوامل تعیین کننده ای چون ؛ فشار لابی های صهیونیستی ، دلارهای عربستان سعودی و عوامل دیگر ، از مواضع اعلامی خود عقب نشینی نموده و لاجرم خود را مجبور به دنباله روی از سیاست های اعصار گذشته (در مورد خاورمیانه) و حتی تلاش جهت افزایش تنش ها در این منطقه می بیند.
    کلیدواژگان: سیاست خارجی، ایالات متحده، دونالد ترامپ، خاورمیانه، صهیونیست
  • امیرابراهیم رسولی، غلامرضا خواجه سروی* صفحات 77-100
    کشورهای ایران، ترکیه و مالزی، سه کشور اسلامی هستند که از لحاظ ویژگی های داخلی شباهت زیادی با یکدیگر دارند؛ هر سه، کشورهای مسلمان با تنوع قومی و فرهنگی گسترده هستند که در گذشته در شمار کشورهای کمتر توسعه یافته قرارداشته و تقریبا هم زمان باهم، به طراحی الگوی پیشرفت پرداختند. جمهوری اسلامی ایران الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت را طراحی کرد وکشورهای ترکیه و مالزی، مبانی اسلامی را با الگوها ونظریه های نوسازی غربی ترکیب کردند. پژوهش حاضر، باروش توصیفی تحلیلی به دنبال ارزیابی الگوهای پیشرفت در سه کشور مذکور، چهارچوب نظری ثبات سیاسی در این کشورها واثرگذاری وعملکرد این ثبات سیاسی در پیشرفت کشور است. مقایسه الگوی پیشرفت در کشورهای مذکور نشان داد که در هر سه الگو، مبانی اسلام و عمل به اصول اسلامی مورد توجه بوده و اهداف غایی دولت ها در توسعه دادن کشور، دستیابی به اهداف انسانی مدنظر اسلام، نظیر عدالت اجتماعی و زدودن فقر است. به نظر می رسد، کارآمدترین و موفق ترین الگوی پیشرفت برای هر کشوری، الگویی باشد که بر اساس ویژگی های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، دینی و... آن کشور و با نکته برداری و الهام گیری از تجارب موفق کشورهای پیشرفته طراحی شود.
    کلیدواژگان: ثبات سیاسی، الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، دولت توسعه گرا، الگوی پیشرفت، کشورهای مسلمان جهان سوم
  • قاسم ترابی*، راضیه صانعی صفحات 101-128
    چکیده ابتکار جاده ابریشم بزرگ ترین ابتکاری است که تاکنون توسط یک کشور در سطح جهان اعلان شده و در حال اجرا می‏باشد. این ابتکار شصت وپنج کشور مختلف جهان را در برمی‏گیرد و هزینه آن بالغ بر چهار هزار میلیارد دلار در 900 پروژه مختلف برآورد می‏شود. ضمن اینکه این طرح ابعاد و اهداف اقتصادی، سیاسی و امنیتی گسترده‏ای دارد که هدف مقاله حاضر تجزیه وتحلیل ابعاد مختلف آن است. در این راستا سوال اصلی مقاله این است که ابتکار جاده ابریشم به عنوان مهم ترین راهبرد چین در قرن بیست و یک برای تحقق چه اهدافی طراحی شده است؟ در پاسخ به سوال فوق، فرضیه مقاله بدین شکل مطرح می‏شود که هدف نهایی چین از عملیاتی کردن ابتکار جاده ابریشم، فراهم نمودن زمینه‏های اقتصادی، سیاسی و امنیتی لازم برای تبدیل شدن به هژمون منطقه‏ای و جهانی است. بااین حال یافته‏های پژوهش نشان می‏دهند این طرح با موانع و مشکلات جدی مواجه است و درنهایت اهداف چین به شکل حداکثری محقق نخواهد شد. مقاله حاضر قصد دارد سوال و فرضیه مطرح شده را در کنار اهداف، فرصت‏ها و موانع طرح در سه بخش و به روش توصیفی تحلیلی موردبحث قرار دهد.
    کلیدواژگان: “ابتکار جاده ابریشم”، “اهداف اقتصادی و امنیتی”، “چالش‏ها و موانع”، “هژمونی منطقه‏ای و جهانی”، “ رقابت با آمریکا
  • زهره حیدری بنی، عزت الله عزتی*، محمدرضا حافظ نیا، حیدر لطفی صفحات 129-155
    بعد از تاسیس عراق جدید در عصر پسا جنگ جهانی اول، بحرانهای ژئوپلتیکی مهمترین شاخصه پویایی های سیاسی در این کشور بوده است که به صورت ویژه در فرایند ضد ژئوپلتیکی کردی در طی دهه های گذشته نمود پیدا کرده است. در این راستا، این پژوهش هدف خویش را بر مبنای پاسخگویی بدین پرسش اساسی گذاشته است که، ریشه های بحران های ژئوپلتیکی در عراق و به صورت ویژه ضد ژئوپلتیک کردی کدامند و چه عواملی در تداوم این بحران موثر بوده اند؟ یافته های این پژوهش نشان می دهد که، ژئوپلتیک تحمیلی قدرت های بزرگ پیروز در جنگ جهانی اول بخصوص بریتانیا در شکل دهی به نظم منطقه ای پسا جنگ جهانی اول، منجر به شکل گیری و تداوم بحران ژئوپلیتیکی در عراق و به صورت ویژه مقاومت ضد ژئوپلیتیکی کردی شده است. از طرف دیگر،مداخلات بشر دوستانه شورای امنیت و به صورت ویژه صدور قطعنامه 688 شورای امنیت و در نهایت حمله آمریکا به عراق در 2003، منجر به باز شدن مرزهای مسدود ژئوپلیتیک و قدرتمند شدن مقاومت ضد ژئوپلتیکی کردی در عراق شده است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی، و روش گردآوری داده ها منابع کتاب خانه ای و اینترنتی است.
    کلیدواژگان: عراق، اقلیم کردستان، مداخلات بشردوستانه، بحران ژئوپلیتکی، ضد ژئوپلیتیک
  • قدرت احمدیان، سید امیرحسین بنی اشراف* صفحات 157-181
    این نوشتار به دنبال مطالعه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با رویکرد رئالیسم فرهنگی آلستیر آین جانستون است. رهیافت هایی که تا کنون به طور عام به مقوله ی سیاست خارجی و از جمله سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران می پردازند، تحت تاثیر سنت رئالیسم و تا حدودی نظریه انتقادی و سازه انگاری بوده اند. این پژوهش با نابسنده دانستن مطالعات پیشین و با اتکا بر رویکرد جانستون در خصوص چین نقطه تاکید خود را در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر «جستجو و حفظ شان هویتی در سیستم بین المللی» و نقش آن می گذارد و مفروضات واقع گرایانه را با مقولات فرهنگی ترکیب می کند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که یک نوع همخوانی آشکار میان سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و رئالیسم فرهنگی جانستون دیده می شود. بر این اساس تمایلات استراتژیک و نظامی جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه خاورمیانه تابعی از فرهنگ استراتژیک و رئالیسم فرهنگی و همچنین تحت تاثیر تمایل این کشور برای کسب جایگاه و شان در سیستم بین الملل است. روش تحقیق در این مقاله تحلیلی-توصیفی است و برای تحلیل از نظریه رئالیسم فرهنگی جانستون استفاده شده و گردآوری داده ها نیز کتابخانه ای بوده است.
    کلیدواژگان: رئالیسم، رئالیسم هویتی، فرهنگ استراتژیک، سیاست خارجی جمهوری اسلامی، هویت ایرانی-اسلامی
|
  • Abolfazl Shakoori *, Amir, Hossein Vazirian Pages 1-29
    Increased activism of the Islamic Republic of Iran in the Middle East since 2005, in the form of a coalition called the Axis of Resistance accompanied by the display of power in Iraq, Syria, Lebanon and Yemen, has raised Iran as a regional power. This show of power is due to the unique position and characteristics of the interior, along with the impact of regional and international events. This paper uses the analytical-descriptive method based on library and internet resources to answer the question of what role the components of national power have been in increasing the regional power of the Islamic Republic of Iran? The findings of this research show that four variables of geographic location (geopolitics-geo-economics), economic components (economic growth rate, oil revenues, GDP, GDP per capita, exports and imports), military power component (strategy, costs, military equipment and role The IRGC in regional politics) and the adoption of Shi'a Islam identity has had an important influence on increasing the regional influence and power of Iran.
    Keywords: Regional power, national power, regional strategy, military power, economic power, Shiite identity
  • Abdolreza Alishahi *, Hossein Masoudnia, Younes Forouzan Pages 31-52
    In this paper authors' aim to answer the question of why and how the Sadr Process, as an influential current in Iraq, has led to the emergence of divergence among the Shiites of Iraq in particular and the resistance front in general? The hypothesis of the article is that the pragmatic approaches of the Sadr Process have led to the emergence of rebellion among the Shiites of Iraq and the resistance front in the region, and this problem is seen Resistance in both terms of hard and soft Dimensions. The findings of the paper, which are based on the theory of constructivism and behavioral theory of political activists, using the analytical-descriptive method and the use of written and virtual resources confirms that, in a hard dimension, the Sadr Process is interspersed with Saudi Arabia and a strategic coalition with the current Ayad Allawi, A secular Shiite and trusted America and Saudi Arabia and deep challenges with other Iraqi Shiite currents and in the soft dimension, by adopting retrograde positions towards the Islamic Republic of Iran, Syria, Saudi Shiites and Yemen, and the dual positions of the Shiite Iraqi authorities he is trying to create an independent Arab Shiite front
    Keywords: Sadrist Process, Shiites, Iraq, Middle East, Resistance Front
  • Saeed Jahangiri *, Alireza Azghandi, Naser Garusi Pages 53-76
    The main objective of this article is to examine US foreign policy with the pioneering government of Donald Tramp and seek to rethink the presence of the United States and its interests in a region of major importance for the Middle East. The paper also examines Tramp's declared policy on the Middle East and the challenges it faces. The main question of the article is that what is the foreign policy of Tramp in the Middle East based on? In response to the hypothesis of the article, there are several factors involved in US decision-making and foreign policy, and Donald Trump's government, in pursuit of the goals of the United States and its government, contrary to its propaganda slogans and its opposition to policies The former president, as well as the decisive factors such as the pressure of the Zionist lobbies, Saudi Arabia dollars and other factors, have withdrawn from their declarations and inevitably forced them to follow the policies of the past (in the Middle East) And even seeks to increase tensions in the region
    Keywords: foreign policy, United States, Donald Trump, Middle East, Zionist
  • Amirebrahim Rasouli, Gholam Reza Khaje Sarvari * Pages 77-100
    The countries of Iran, Turkey and Malaysia are three Islamic countries that are similar in terms of internal characteristics; all three are Muslim countries with a wide variety of ethnic and cultural diversity, which in the past have been tallied in the less developed countries, and almost simultaneously, Design the progress model. The Islamic Republic of Iran has been combined with Western modernization patterns and designs. The present study is an analytical descriptive study to evaluate the development patterns in the three countries. The strategic, strategic and strategic criterion in these countries is the impact and performance of this stability in the development of the country. Comparison of the pattern of progress in these countries showed that in all three models, the principles of Islam and the practice of Islamic principles are considered and the ultimate goal of governments in developing the country is to achieve the human goals of Islam, such as social justice and the elimination of poverty. The most effective and successful model of progress for any country is a model that is designed based on its political, social, cultural, and religious characteristics, with the emphasis and inspiration from the successful experiences of advanced countries.
    Keywords: Political stability, Islamic Iranian Patterns Progress, Development-oriented government, The pattern of progress, Third World Muslim countries
  • Ghasem Torabi *, Raziyeh Sanei Pages 101-128
    The purpose of this paper is to analyze the various dimensions of the Silk Road Initiative and to reveal its objectives, opportunities and barriers. In this regard, the main question of the paper is that the Silk Road Initiative was designed as the most important China strategy in the 21st Century to achieve its goals. It should be noted that the Silk Road is the largest initiative ever announced by a country in the world. This initiative covers sixty-five different countries in the world and costs about $ 4 trillion in 900 different projects. In addition, the plan has dimensions, objectives, and economic, political and security objectives. In this regard, in response to the above question, the hypothesis of the article is that the ultimate goal of China is to operate the Silk Road initiative to provide the economic, political and security contexts necessary for becoming a regional and global hegemony. However, it seems that the plan faces serious barriers and challenges, and ultimately China goals will not be maximized. The present article intends to discuss the question and hypothesis along with the goals, opportunities and obstacle of the project in three sections and in a descriptive-analytical way.
    Keywords: “Silk Road Initiative”, “Economic, Security Objectives”, “Challenges, Obstacles”, “Regional, World Hegemons”, Compete with America”
  • Zohre Heidari Beni, Ezatollah Ezati *, Mohammadreza Hafeznia, Haydar Lotfi Pages 129-155
    After founding of a new Iraq in the post-World War I age, geopolitical crises have been the main indicator of political dynamics in the country, which has been featured in the Kurdish anti-geopolitical process over the past decades. In this regard, the aim of this research is answering this fundamental question that, what are the roots of geopolitical crises in Iraq and in particular, anti-geopolitical Kurds, and what factors have contributed to the continuation of this crisis? The findings of this study show that the geopolitics imposed by the great winners of the World War I, especially Britain, in shaping the post-World War I regional order, led to the formation and continuation of the geopolitical crisis in Iraq, and in particular the Kurdish anti-geopolitical resistance. On the other hand, the humanitarian intervention of the Security Council, and in particular the issuance of Security Council resolution 688, and ultimately the US invasion of Iraq in 2003, have led to the opening of the geopolitical blockade and the strengthening of the anti-geopolitical Kurdish resistance in Iraq. The research method is descriptive-analytic and the method of data collection is library and internet resources.
    Keywords: Iraq, Kurdistan territory, humanitarian interventions, geopolitical crisis, anti-geopolitics
  • Ghodrat Ahmadyan, Seyyed Amirhossein Baniashraf * Pages 157-181
    ‏The aim of this article is to study the I.R of Iran foreign policy in light of Alastair Iain Johnston’s cultural realism. Generally, all of the approaches used in analyzing I.R.Iran foreign policy are effected by realism tradition and constructivism theory. Considering the previous studies as imperfect and looking into foreign policy of I.R of Iran based on Johnston’s theory regarding china, this article focuses on Seeking and maintaining identity status of I.R of Iran and its role in international system. By this, the aim is to mix realism concepts with cultural items. The result of research suggest that there is a clear convergency between I.R of Iran foreiegn policy and the Johnston’s Cultural realism theory. So, the strategic and military requests and goals of I.R of Iran in the middle east are subject to strategic culture and cultural realism and are effected by the attention of this country to achievement of position and statuse in Internation system. The reaserch method in this article is descriptive- analytical, the analysis is based on Johnston’s cultural realism and the library method is used for data gathering.
    Keywords: Realism, Cultural realism, Strategic Culture, Islamic Republic of Iran’s foreign policy, Iranian – Islamic Identity