فهرست مطالب

اقتصاد شهری - سال سوم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • سال سوم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/06/31
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سهراب دل انگیزان، زهرا دهقان شبانی*، آزاد خانزادی، محمد سعید ذبیحی دان صفحات 1-24
    شهرها و منطقه های خلاق رشد اقتصاد کشور را باعث می شوند. نظریه های مختلفی درباره ارتباط بین خلاقیت در شهرها و منطقه ها و رشد اقتصادی شهرها و منطقه ها مطرح شده است؛ ازجمله این نظریه ها باید به نظریه خوشه ای شدن، نظریه سرمایه انسانی و نظریه طبقه خلاق اشاره کرد. این نظریه ها مطرح می کنند که معیارهای خلاقیت در شهرها و منطقه ها، رشد اقتصادی را باعث می شود. به همین علت شناخت معیارها و شاخص هایی که در خلاقیت هر شهر تاثیر دارند بسیار حائز اهمیت است. براین اساس مطالعه حاضر شاخص های تاثیرگذار بر خلاقیت کلان شهرهای ایران را معرفی و بررسی می کند. برپایه مطالعه های صورت گرفته در گذشته و مصاحبه های انجام شده با متخصصان این حوزه، 111 شاخص (معیار) تاثیرگذار بر خلاقیت شهرهای ایران شناسایی و معرفی شده اند. از این تعداد، به علت نبود اطلاعات و آمار کافی، در این مطالعه 88 شاخص استفاده شده است. در ادامه برای رتبه بندی کلان شهرها از روش تاپسیس اصلاح شده استفاده شده است. نتایج نشان می دهد کلان شهر تهران براساس وزن (5/0، 5/0)، دارای بیشترین خلاقیت است که برابر با 06/0 است. کلان شهر مشهد و تبریز به ترتیب در رتبه دوم و سوم و کلان شهر کرج در رتبه آخر قرار دارد.
    کلیدواژگان: شهر خلاق، شاخص شهر خلاق، رشد اقتصادی، تاپسیس
  • محمد زاهدی*، نعمت اله اکبری، مصطفی عمادزاده، رحمان خوش اخلاق، بهرام رنجبریان صفحات 25-41
    کارگزاران مقاصد گردشگری علاقه مندند دریابند گردشگران در انتخاب این مقاصد از چه عواملی تاثیر می پذیرند. در الگوهای اقتصادی متعارف که تقاضای سفر را بررسی کرده اند عواملی همچون سطح درآمد در سرزمین مبدا، سطح قیمت ها در مقصد و نرخ ارز در کانون توجه بوده اند. در این میان به برخی نظریه ها همچون لنکستر یا بی توجهی شده است یا به علت دشواری، در نیمه راه رها شده اند. پرسش مهم آن است که چه کسی بهتر از خود گردشگر می تواند اظهار کند کدامین عوامل بر انتخاب مقصد ازجانب او موثر بوده اند. مقاله حاضر ضمن واکاوی مبانی نظری انتخاب مقصد ازسوی گردشگران، نتایج حاصل از 384 پرسشنامه تکمیل شده نزد گردشگران فرهنگی تاریخی را بررسی کرده است. تعیین حجم نمونه براساس جدول مورگان، برای جامعه نامحدود انجام پذیرفته و کفایت نمونه با آزمون KMO سنجیده شده است. روایی پرسشنامه به صورت صوری تایید شده و پایایی آن با آزمون آلفای کرونباخ سنجیده شده است. براساس نتایج، پنج عامل قیمت، جاذبه های اصیل و منحصربه فرد، ایمنی و امنیت، نگرش مردم و مقام های جامعه محلی به گردشگر و نیز خدمات گردشگری در حکم عوامل موثر بر انتخاب مقاصد فرهنگی تاریخی شناسایی شده اند. عوامل معرفی شده حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی، در مجموع تبیین کننده 414/57درصد از عوامل انتخاب مقصد ازسوی جامعه آماری مدنظر بوده اند.
    کلیدواژگان: انتخاب مقصد، مقاصد فرهنگی تاریخی، تقاضای سفر، نظریۀ لنکستر
  • ابوالقاسم گل خندان*، محمد علیزاده صفحات 43-58
    مطالعه حاضر اثرگذاری غیرخطی شهرنشینی را بر مخارج بخش عمومی (دولت)، در ایران طی سال های 1339تا1393 بررسی کرده است. به این منظور از الگوی رگرسیون انتقال ملایم (STR)، در حکم یکی از برجسته ترین الگوهای تغییر رژیمی، استفاده شده است. نتایج حاصل از برآورد الگوی STR، ضمن تایید تاثیر غیرخطی شهرنشینی بر مخارج بخش عمومی، نشان داده که شهرنشینی در قالب ساختاری دو رژیمی، با سطح آستانه ای (بهینه) حدود 28/55درصد، بر مخارج بخش عمومی در ایران اثر گذاشته است. در رژیم نخست، شهرنشینی به علت بروز پیامدهای خارجی مثبت و صرفه جویی های ناشی از مقیاس در تولید کالاهای عمومی، بر مخارج بخش عمومی تاثیر منفی گذاشته است؛ اما پس از عبور از سطح آستانه ای (مقدار 28/55درصد) و در رژیم دوم، به علت بروز پدیده ازدحام خارجی و بعضی پیامدهای خارجی منفی، تاثیرگذاری آن مثبت است. بر این اساس باید گفت فرضیه اثرگذاری U شکل شهرنشینی بر مخارج بخش عمومی در ایران رد نمیشود.
    کلیدواژگان: شهرنشینی، مخارج بخش عمومی، الگوی رگرسیون انتقال ملایم (STR)
  • شهرام معینی*، سید حسین میرجلیلی، سیده مهسا منیری صفحات 59-73
    مسکن یکی از نیازهای اساسی جوامع، کالایی فاقد جانشین و دارای نقش سرمایه ای تلقی می شود و بخش مسکن، یکی از مهم ترین بخش های اقتصاد ملی در تمامی کشورهاست. ارتباط و پیوند گسترده این بخش با سایر بخش های اقتصاد، آن هم در یک اقتصاد نفت پایه، سبب شده است بازار مسکن ایران متاثر از تحولات اقتصاد کلان ناشی از نوسان درآمد نفتی باشد. این پژوهش براساس مبانی نظری، مدل و تاثیر عوامل کلیدی طرف عرضه و تقاضای مسکن را بر قیمت مسکن و تفاوت آن در کلان شهرهای تهران، اصفهان، مشهد و قم طی سال های 1379-1394 به کمک روش داده های تابلویی تصریح و تحلیل کرده است. پژوهش حاضر به طور خاص بر ویژگی ها و مولفه های یک اقتصاد نفتی، نقش محدودیت زمین شهری، انتظارات و چرخه عرضه مسکن تاکید می کند. نتایج حاصل از این پژوهش رابطه منفی میان شاخص محدودیت زمین و شاخص چرخه عرضه ادواری را با قیمت مسکن نشان می دهد؛ همچنین نتایج، حاکی از رابطه مثبت و معنادار بین شاخص انتظارات ناشی از تحولات مسکن شهر پیشتاز و رشد نقدینگی با قیمت مسکن در کلان شهرهای ایران است. مدل ارائه شده نه تنها در امر پیش بینی کاربرد دارد، برای ثبات بخشی به بازار مسکن در کشورهای نفتی نیز توصیه هایی را مطرح می کند. در یک اقتصاد نفتی اعمال سیاست پاد چرخه ای در عرضه مسکن با ابزار مالیاتی و نرخ تسهیلات، تعهد به سیاست رشد پایین نقدینگی برای کنترل اثر نوسان های نفتی توام با تنظیم و انعطاف پذیری سیاست های زمین کلان شهری، به ثبات بخشی بازار مسکن کلان شهری در ایران کمک می کند.
    کلیدواژگان: اقتصاد نفت پایه، سرانه زمین، انتظارات، چرخه عرضه، UGB
  • ناصر یارمحمدیان*، رزیتا مویدفر، فاطمه شریفی رنانی، رضا نصر اصفهانی صفحات 75-95
    توسعه مراکز خرید در شهرها موجب پدیدآمدن مسئله ای برای توسعه دهندگان آن می شود. آن مسئله، ترکیب بهینه فروشگاه ها در مراکز خرید است. هم جواری فروشگاه های مشابه و متنوع برای هر کاربر باعث افزایش جذابیت مرکز خرید می شود و هزینه های خرید را برای مشتریان کاهش می دهد. به منافع حاصل از هم جواری فروشگاه های مشابه یا در کنار هم قرارگرفتن فروشگاه های متنوع، اثرات خارجی بین فروشگاهی[1] گفته می شود. هدف نگارندگان این مطالعه تعیین ترکیب بهینه فروشگاه ها برای مرکز خرید اصفهان سیتی سنتر در دوره زمانی دی تا اسفند 1396 است. برای این کار از الگوی برنامه ریزی خطی عدد صحیح خالص استفاده شده است که در آن مجموع منافع توسعه دهنده، ازجمله اثرات خارجی بین فروشگاهی، حداکثر می شود؛ بنابراین 7 نوع خرده فروشی طلا و نقره، لوازم آرایشی و بهداشتی، پوشاک، لوازم منزل، مبلمان و دکوراسیون داخلی، رستوران و فست فود وکافی شاپ در 3 کلاس اندازه ای و 3 کلاس مکانی مختلف بررسی شده است. مقایسه نتایج بهینه با نتایج واقعی نشان می دهد بیشترین انطباق به کاربری طلا و نقره، مبلمان و دکوراسیون داخلی و لوازم منزل مربوط می شود. به طورکلی نتایج بهینه، تمرکز بیشتر در برخی کاربری ها را نشان می دهد؛ درحالی که در حالت واقعی، فروشگاه ها به صورت متنوع تری توزیع شده اند. یکی از دلایل آن لحاظ نکردن اثرات خارجی بین فروشگاهی ناشی از تنوع فروشگاه ها در الگوست.
    کلیدواژگان: ترکیب فروشگاه ها، اثرات خارجی بین فروشگاهی، مرکز خرید، اصفهان سیتی سنتر، برنامه ریزی خطی عدد صحیح
  • امیرحسین نادعلی جلوخانی، سید رسول آقا داوود*، مهدی کرباسیان، عبدالمجید عبدالباقی صفحات 97-116
    امروزه شیوه درست مدیریت ریسک پروژه ها یکی از مهم ترین گام های مدیریت پروژه در سازمان های پروژه محور است؛ ازاین رو هدف پژوهش حاضر تببین مدل تاثیر ابعاد مختلف مولفه های ساختار شکست ریسک بر اهداف پروژه های عمرانی شهرداری اصفهان است. پژوهش حاضر ازحیث هدف، کاربردی و براساس شیوه اجرا و گردآوری داده ها، توصیفی پیمایشی از نوع هم بستگی است. جامعه آماری پژوهش براساس نمونه گیری هدفمند در مناطق پانزده گانه شهرداری اصفهان تنظیم شده است. ساختار شکست ریسک با استفاده از مصاحبه با سوالات باز و نیمه ساختاریافته، تدوین شده است. برای گردآوری داده ها از پرسش نامه ای استفاده شده که روایی است و پایایی آن تایید شده است. بعد از تایید نرمال بودن داده ها از تکنیک مدل یابی معادلات ساختاری PLS برای بررسی فرضیات در سطح سوم ساختار شکست ریسک پروژه های عمرانی شهرداری اصفهان برای تحلیل میان سطحی فرضیات استفاده شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد در سطح سوم ساختار شکست ریسک 28 متغییر به منزله فرضیه اصلی تاثیر مثبت و معناداری دارند؛ همچنین از 131 فرضیه فرعی پژوهش، 32 متغیر تاثیر مثبت و معناداری دارند و دسته ریسک حاصل از مشاور دارای تاثیر مثبت و معنی داری بر اهداف پروژه است؛ همچنین نتایج نشان می دهد دسته ریسک حاصل از طراحی فاز یک پروژه ها بر طراحی فاز 2 بیشترین تاثیر مثبت و معنی دار را دارد.
    کلیدواژگان: مدیریت ریسک، اهداف پروژه ها، ابعاد ریسک، مدل سازی معادلات ساختاری، ساختار شکست ریسک
|
  • Sohrab Delangizan, Zahra Dehghanshabani *, Azad Khanzadi, Mohammad Saeed Zabihidan Pages 1-24
    Creative cities and regions lead to economic growth. Different theories have been propsed regarding the association between creativity and economic growth of cities and regions including: “Human Capital Theory” presented by Glaeser, “Creative Class theory” suggested by Florida and “Cluster theory”.  Such theories point out to the fact that creativity criteria play a key role in the economic growth of cities and regions. Therefore, recognizing the standards and criteria of creativity in cities could be very important. Regarding this, the current study first introduces and investigates the effective indicators of creativity in metropolises.  Based on past studies and interviews with experts in this field, 111 indicators influencing the creativity of Iranian cities have been identified and introduced, from which 88 cases were used in this study due to insufficient data and statistics. Subsequently, the modified TOPSIS method was used to rank the metropolises. The results show that Tehran metropolis, based on the weight (0.5, 0.5), has the highest creativity with the creativity index of 0.06. The metropolises Mashhad and Tabriz are the second and third in the ranking while Karaj is the last metropolis with the least creativity.
    Keywords: Creative City, Creative City Index, Economic Growth, TOPSIS
  • Mohammad Zahedi *, Nematollah Akbari, Mostafa Emadzadeh, Rahman Khosh Akhlagh, Bahram Ranjbarian Pages 25-41
    Destination managers would like to have a better understaning of the factors affecting destination choice by tourists. In the conventional demand side models, factors such as the income level in tourist origin countries, the price level in the destination and the exchange rate have been introduced as the core effective factors. Here some important theoretical bases such as Lancaster’s theory of demand for multi dimensional products are ignored or not prefered because of the difficulties in practice. The following article would first focus on the theoretical basis of tourists’ destination choice and then will study the destination choice factors for tourists who visits Isfahan as a cultural historical destination. The sample volume was determined according to Morgan’s schedule for infinite societies, and the sufficiency of sample was checked by KMO statistics. The questionnaire’s face was confirmed by research team advisors and the reliability of questionnaire has been tested by Cronbach's Alpha test.Using factor analysis for a data set of 384 cultural heritage tourists, we found that: price level at the destination, authenticity and uniqueness of attractions, safety and security, attitude of local people and authorities toward the tourists, and level of tourism services at the destination are the most important factors in choosing cultural-historical destinations. The results indicate that 57.414 percent of all affecting factors on destination choice have been explained by the introduced factors in this paper. Key Words:
    Keywords: Destination choice, cultural historical destinations, Tourism Demand, Lancaster’s Theory
  • Abolghasem Golkhandan *, Mohammad Alizadeh Pages 43-58
    This study examines the nonlinear impact of urbanization on public sector expenditure in Iran during the years of 1960-2014. For this purpose, is used the Smooth Transition Regression model (STR) as one of the most prominent regime-switching models. The estimated STR model supports a nonlinear threshold behavior in the relationship between urbanization and public sector expenditure in the country in a two regime structures with a threshold (optimum) level of about 55.28%. In the first regime, urbanization has a negative impact on public sector expenditure, because of positive external consequences and economies of scale in the production of public goods, but after crossing the threshold level (the amount of 55.28 percent), in second regime, its impact is positive, due to occurrence of the phenomenon external crowded and some negative external consequences. Accordingly, it can be said that the hypothesis of U-shaped impact of the urbanization on public sector expenditure has been confirmed in the Iran.
    Keywords: Urbanization, Public Sector Expenditure, Smooth Transition Regression Model (STR)
  • Shahram Moeeni *, Seyyed Hossein Mirjalili, Seyede Mahsa Moniri Pages 59-73
    Housing is one of the basic needs of household and not-substitutable goods, in other hand some agents invest in housing for capital gain. The housing sector is also one of the most important sectors of the economy in all countries. The connectivity of housing market with other sectors of the economy has led to the fact that the housing market has been affected by oil-oriented macroeconomic change and, conversely the housing market has a significant impact on other sectors of the economy, due to its large influence on firm and households' decisions. The research models and analyzes the effect of key factors of  supply and demand on housing prices in the metropolitan areas of Tehran, Isfahan, Mashhad and Qom during the years of 2000-2015, using panel data method. In particular, it emphasizes the characteristics of an oil economy, the role of urban land limitation, expectations and the housing supply cycle. The results show a negative relationship between housing prices with land scarcity index and supply cycle. Also, the results indicate a positive and significant relationship between prices with expectations and liquidity growth. Ultimately, it is suggested and recommended three solutions for stabilization of the housing market: (i) planning a flexible urban land policy, (ii) the introduction of an anti-cyclical policy using tax and Bank loans (iii) commitment to a low growth rate for M2.
    Keywords: Oil-based economy, Land per capita, Expectations, Supply cycle, UGB
  • Naser Yarmohamadian *, Rozita Moayedfar, Fatemeh Sharifi Renani, Reza Nasr Esfahani Pages 75-95
    Developing shopping centers in cities have made developer pay precisely attention to what is called optimal tenant mix. Proximities of similar and divers stores make shopping centers attractive and decrease costs for costumers. The benefits derived from these proximities is inter-store externalities. The purpose of this paper is determining optimal tenant mix for Isfahan City Center in period between December 2017 to March 2018. A pure-integer linear programming model in which total benefits of developer including the inter-store externalities is maximized has been used. Seven types of retails include jewelry, cosmetics, fashion, home appliances, furniture and interior decoration, food & beverage and café in tree size classes and tree location classes are considered. Comparing the optimum results with the real ones, show that the most compatible retails with the optimum mixture are jewelry, home appliances and furniture and interior decoration. In general the results show a more concentrative optimal solution than what is real mixture of retails. One of the reasons behind this outcome is because the inter-store externalities from diversity is not considered in the model.
    Keywords: Tenant Mix, Inter-Store Externalities, Shopping Center, Isfahan city center, Integer Linear Programming
  • Amir Hossein Nadali Jelokhani, Sayyed Rasool Agha Davood *, Mehdi Karbassian, Abdul Majid Abdul Baghi Pages 97-116
    Today, the proper management of project risk is one of the most important steps of project management in project-oriented organizations. Therefore, the aim of the present study was to identify the effects of different dimensions of risk breakdown structure (RBS) on the goals of on the purpose of Isfahan municipality construction projects. The present descriptive-survey research was a correlation type study. The statistical population of the study was based on purposive sampling in fifteen districts of Isfahan municipality. To write an RBS, the projects were classified based on urban areas and considering the scheduling programs and breakdown structure of municipality projects through interviewing with open and semi-structured questions. To collect data, a questionnaire that its validity and reliability had been confirmed, was used. After verifying the normality of the data, the PLS structural equation modeling technique was used to examine the assumptions at the third level of the RBS of Isfahan municipality’s construction projects for the surface analysis of the hypotheses. The results of this study showed that in the third level, the risk-failure structure of 28 variables has a positive and significant effect as the main hypothesis. There are also 32 positive and significant variables from 131 sub-hypotheses of the research, and the risk of the consultant has a positive and significant effect on the goals of the project. The results also showed that the risk category resulting from the design of the first phase of the projects had the most positive and significant effect on the design of the second phase.
    Keywords: risk management, project goals, risk dimensions, structural equations modeling, risk breakdown structure