فهرست مطالب

  • پیاپی 49 (تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/06/01
  • تعداد عناوین: 8
|
  • نصرالله پور محمدی املشی*، پوریا اسمعیلی صفحات 1-23
    در این پژوهش تاثیر جغرافیای طبیعی و انسانی کرمانشاهان بر حوادث جنگ جهانی اول بررسی می شود. با آغاز جنگجهانی اول در سال 1914م./ 1332ه.ق و با تشکیل دولت موقت ملی در کرمانشاهان و حمایت دول متحد از آنان وهمچنین وجود ایلات و عشایر کرد، در همان سالهای آغازین جنگ، ارتش روسیه و بریتانیا در غرب ایران تحت فشارقرار گرفتند و این بدان سبب بود که طوایف کرد به واسطه آشنایی با گذرگاهها و نقاط کوهستانی، آنان را در تنگنا قراردادند بویژه آنکه آلمانی ها و نیروهای عثمانی نیز از این شرایط بهره بردند. این مقاله با استفاده از روش پژوهش تاریخیمبتنی بر توصیف و تحلیل ابعاد مختلف موضوع را بررسی می نماید. یافته های اصلی نشان می دهد که این خطه کهن بهسبب شرایط اقلیمی خاص از قبیل کوهستانی بودن، تنوع آب و هوایی، وجود رودخانه های خروشان، دشت های وسیع،تنوع قومیتی و نیز در مسیر شاهراه بین النهرین - خراسان قرار داشتن، نقش بسزایی در تحولات سیاسی جنگ جهانی اولدر نقاط غربی ایران داشته است.
    کلیدواژگان: کرمانشاه، جغرافیای طبیعی، جغرافیای انسانی، دولت موقت ملی، جنگ جهانی اول
  • محراب حاتمی*، منیژه صدری، سمین فصیحی، نازلی اسکندری نژاد صفحات 24-45
    رضاخان در سالهای پس از کودتا و آغاز دستیابی به سلطنت حداقل به ظاهر رفتاری مذهبی از خود بروز می داد وتظاهر به مذهب می کرد، اما رفتار او از حدود سال های 1306ش تغییر یافت و کم کم دست به سخت گیری علیهبرخی مراسم مذهبی و اقدامات روحانیون زد. رضاشاه تحت تاثیر همتای ترک خود آتاتورک دین و روحانیت را مانعتجدد و نوسازی می دید. و با نوسازی در ارتش ونظام اداری، نظام حقوقی وساختارآموزشی وحتی در سازمان اوقافو نیز نوسازی در ساختار قدرت و دربار به دنبال ساختن ایرانی نو بود که در آن نقش دین و روحانیت کم رنگ ترباشد. آیا رضاشاه در طول پادشاهی، به طور یک نواخت با دین و علمای دینی روبه رو شده یا رفتار او در مقابل پدیدهی دین و روحانیون مذهبی در طول سالیان، دچار تغییر و تحول گردیده است. تنها می توان تا همین حد به قضاوتنشست که به هر دلیل، در سال های اولیه ی به قدرت رسیدن رضاخان، دین برای او اهمیت داشته، و روحانیت ومذهب شایسته ی احترام بوده است، اما به تدریج نحوه ی مواجهه ی رضاشاه با دین تحت الشعاع قدرت یابی او قرارمی گیرد. پژوهش حاضر درپی پاسخ به این سوال اصلی است که به راستی چرا رضاخان در برهه ای از زمان سیاستمذهبی خود را تغییر داد؟ اگر او تا مقطعی تظاهر مذهبی داشت، چرا دیگر آن را ادامه نداد، بلکه به سیاست تقابل بامذهب و روحانیت روی آورد؟ این پژوهش با رویکرد توصیفی و تحلیلی در نظر دارد به چالشهای بین روحانیون ورضاشاه و دلایل مخالفت این دو جناح بپردازد.
    کلیدواژگان: روحانیون، رضاشاه، مدرس، آیت الله بافقی، اردشیر جی، مجلس شورای ملی
  • حمیدرضا فتح نجات*، علی الماسی صفحات 46-65
    قرون دهم تا سیزدهم هجری، برای جامعهی شیعهی هند به علت به دست گرفتن بخشی از حاکمیت این سرزمین پهناور،پرورش علمای بزرگ و در نهایت، آزادی نسبی آحاد شیعه در بیان اعتقادات خود، قرون درخشانی بود.رفته رفته از قرن سیزدهم به بعد، آن دوران طلایی رو به افول گذارد. چیزی که تاکنون، طی این دو قرن اخیر ادامه داشتهاست. عواملی چون دسیسهچینی انگلیسیها پس از اشغال هند علیه مسلمانان، فشار اهل سنت هند به تشیع به عنوانبدعتی در دین، تجزیهی پاکستان از هند و بالاخره نهضتهای استقلال طلبانهی هندوها علیه انگلیسیها از مهمتریندلایل تاثیرگذار بر اوضاع شیعیان در این سرزمین بوده است که عامل انحطاط جامعهی شیعی در هند گردیده است. مقالهحاضر در نظر دارد تا با عنایت به این عوامل تنها به بررسی آسیبهای وارد شده بر شیعیان بخصوص آسیبهای سیاسی،اقتصادی، علمی، فرهنگی و...بارویکرد توصیفی -تحلیلی بپردازد.
    کلیدواژگان: آسیب شناسی، شیعیان هند، اسلام، دین، قاضی نورالله شوشتری، میرحامد حسین
  • شایان کرمی* صفحات 65-84
    برنامه نوسازی دوره پهلوی نظام کهنسال آبیاری سنتی را دستخوش تغییر و تحول کرد. پیامدهای نوسازی نظام آبیاریسنتی در غرب ایران مسئله اصلی مقاله حاضر است. ضمن بررسی این مسئله، تحلیل چرایی نوسازی و تبیین شرایطراهبردی برنامه نوسازی نظام آبیاری نیز از اهداف جانبی این پژوهش است. پژوهش حاضر رویکردی کیفی دارد. دادههااز آرشیو اسناد و سایر منابع کتابخانهای، بر اساس نمونهگیری هدفمند، گردآوری شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها ازروش گراندد تئوری استفاده شده است. یافته ها نشان میدهد در شرایط کافی نبودن میانگین بارشهای سالیانه، استفادهاز فنون آبیاری مصنوعی در کشاورزی الزامی بود. توسعه کشاورزی تجاری و گسترش کاشت محصولات آبی سببتوجه بیشتر به نظام آبیاری مصنوعی شد. بهرهگیری از سیستمهای آبیاری تحت فشار در کنار سایر روش های سنتیآبیاری سطحی از مهمترین برنامههای راهبردی در نوسازی نظام آبیاری بود. سدسازی مدرن، حفرچاههای عمیق و نیمهعمیق، توسعه و بازسازی شبکه آبیاری و ادغام تشکیلات سنتی نظام آبیاری در ادارات آبیاری منطقهای از جمله اقداماتبنگاه مستقل آبیاری در غرب ایران بود. افزایش سطح زیر کشت محصولات نقدی مانند تریاک، چغندر و پنبه با بهرهگیری از دانش نوین آبیاری، افزایش راندمان آبیاری، کاهش تنش و بهبود روابط اجتماعی از پیامدهای مهم نوسازی نظامآبیاری سنتی در غرب ایران بود.
    کلیدواژگان: غرب ایران، دوره پهلوی، نوسازی، نظام آبیاری سنتی، تئوری زمینه ای
  • ذکرالله محمدی*، پوریا اسمعیلی صفحات 85-101
    این نوشتار شیوه تاریخنگاری حمزه اصفهانی مورخ قرن چهارم هجری قمری را مورد تحقیق قرار می دهد. اثر او سنیالملوک و الارض الانبیاء است که در سال 350ه.ق به زبان عربی تالیف شده و ده باب را شامل می شود که در هرباب چند فصل به تاریخ پادشاهان ایران، روم، یونان، قبطی ها، بنی اسرائیل، غسانیها و قریش اختصاص داده شده است.مولف به شدت میهن پرست و تحت تاثیر نهضت شعوبیه قرار داشت که این مسئله در محتوای کتاب کاملا مشهوداست. در همین راستا این سوال مطرح می شود که بینش و روش تاریخنگاری حمزه اصفهانی بر چه اساسی شکلگرفت؟ فرضیه حاصله چنین است که بینش وی جهانشمول و بر پایه تقدیرگرایی است زیرا به سرگذشت تاریخی اقوامگوناگون طبق مشیت الهی می پردازد و روش او بر پایه تاریخنگاری دودمانی تکیه دارد که برگرفته از سنت تاریخنویسی ایرانیان است. این مقاله با استفاده از روش پژوهش تاریخی مبتنی بر توصیف و تحلیل ابعاد و زوایای موضوعرا بررسی می نماید. یافته های اصلی تحقیق نشان می دهد که حمزه اصفهانی با تاثیرپذیری از متون پهلوی ساسانیانهمچون، خدای نامه و نیز با آگاهی از حکوتها، طوایف و ادیان مختلف، نام کتاب را تاریخ پیامبران و پادشاهان نهاد تااز این طریق پیوند و تطبیق بین این دو برقرار سازد و با فراست توجه مردمان را به اثرش جلب کند که از این حیثجالب توجه است.
    کلیدواژگان: بینش جهانشمول، شعوبی گری، تاریخنگاری اسلامی، شیوه دودمانی، تاریخ تطبیقی
  • رضا طاهرخانی، محمد سپهری* صفحات 102-134
    به رغم اهمیت تحولات سیاسی و فرهنگی ایران در دوره فرمانروایی آق قویونلوها در نیمه دوم سده9ق، تحولات اقتصادی این دوره نیز حائز اهمیت بسیار است. سیاست های اقتصادی این دوره عمدتا بر پایهنظام زمینداری و دامپروری بنا شده بود. اوزون حسن بنیانگذار این سلسله، قانون نامه ای تدوین کرد که درنوع خود کم نظیر بود؛ بیشتر مطالب این قانون نامه در خصوص میزان و نوع مالیاتی است که کشاورزان ودامپروران کوچ نشین به دولت پرداخت می کردند. اوزون حسن توانست مالیات اراضی را که در سراسرمملکت گرفته می شد یکسان کند و قانون نامه ای را برای تعیین تکلیف شکایت مردم، مرافعات آنان، تعیینتعزیر و جرایم و جز آن نوشت و به سراسر قلمرو خود فرستاد تا بدان عمل کنند. او با این کار بازنگری درمالیات بندی اراضی و اصلاح مباحث مالیاتی را خواستار شد. تا از فشار فزاینده مالیاتی بر توده مردم بکاهد.برخی دیگر از سلاطین آق قویونلو نیز به پیروی از اوزون حسن اقداماتی را در جهت رفع مظالم مالیاتی،حذف مالیات های غیر اسلامی و پیشگیری از هرج و مرج در مالیات گیری انجام دادند. به ویژه سلطانیعقوب که بیشتر اهتمامش را در جهت اصلاحات در حوزه سیورغال ها معطوف داشت. اما رستم بیگ با خطبطلانی بر اصلاحات انجام شده در گذشته، بار دیگر واگذاری در امر سیورغال ها 4را افزایش داد به گونه ایکه هیچ یک از سلاطین آق قویونلو تا آن زمان به اندازه او سیورغال واگذار نکرده بودند. احمد پادشاه نیزتحت تاثیر عثمانی ها، اصلاحاتی را در جهت حذف مالیات های غیر شرعی و کاهش نفوذ زمینداران انجامداد. حال پرسش اصلی این پژوهش آن است: تحولات اقتصادی دوره آق قویونلو کدامند؟ به نظر می رسداین پژوهش توانسته، تحولات و اصلاحات اقتصادی دوره آق قویونلو را تبیین کند
    کلیدواژگان: آق قویونلو، تحولات اقتصادی، اوزون حسن، سلطان یعقوب، رستم بیگ، احمد پادشاه
  • ذکرالله محمدی *، نصراله پورمحمدی املشی، محسن سلطانی صفحات 135-157
    هجوم مغول به ایران که با گسترش ناامنی، تخریب بسیاری از زیرساختهای تمدنی و خلاء ناشی از سقوطخلافت همراه بود، نه تنها تصوف را به مرجع عوام در گریز از فشارهای اجتماعی ارتقاء بخشید که مناطق دوراز دسترس را ملجاء نخبگان فرهنگی نمود. با توجه به ویژگی های مشایخ در ساده زیستی، هدایت عمومی بهتسلیم و توکل، همگونی با شریعت و عدم مزاحمت برای حکومت، تصوف از دو منظر مورد توجه مردم ودولتمردان شد. مشروعیت بخشی به ساختار قدرت و تسکین آلام اجتماعی. بدین ترتیب ارادت حکام و بزرگانمحلی به تصوف، در ساخت و توسعه مالی خانقاهها نمود یافت. این هجوم برتصوف علیرغم این تاثیرات مثبتآسیب های سختی وارد آورد. که در نتیجه باعث آوارگی و قتل عده ای از صوفیان شد. همچنین در اندیشهبرخی صوفیان جبرگرایی و تکیه بر عنایات إلهی بیش از پیش غلبه کرد. و گسترش عامیانه تصوف منجر بهابتذال، بی مایگی و انحطاط آن در قرون بعدی شد.
    کلیدواژگان: تصوف، صوفیان، مغولان، تاثیرات مثبت، تاثیرات منفی
  • شهلا منصوری قوام آبادی*، سهیلا ترابی فارسانی، فیض اله بوشاسب گوشه صفحات 158-176
    بحران هایی که از دوره ناصری بر کشور سایه انداخته بود، به علت عدم توجه به اصلاحات ونوسازی در ساختار حکومت، در دوره مظفری بیشتر شد و حکومت را به آشفتگی و بی سامانیکشاند. نظام مالی دولت فروپاشید وفشار اقتصادی بر مردم دوچندان شد وسبب ایجاد شورش هاوبحران های اجتماعی در سراسر ایالات گردید. ملک المورخین یکی از مورخین رسمی دربارمظفری در کتاب مرآت الوقایع، به خوبی به شرح وگزارش تمامی این شورش ها و بحران هاپرداخته است.این نوشتار می کوشد با بهره گیری از روش توصیفی - تحلیلی به بررسی نوع نگاهمورخ رسمی به اعتراضات و شورش های مردم ومیزان دقت و توجه وی به مردم ومشکلات آنهابپردازد ودرصدد است به این سوال پاسخ داده شود که: نوع نگاه عبدالحسین خان سپهر به عنوانمورخ رسمی به شورش ها واعتراضات اجتماعی چگونه بوده است؟
    کلیدواژگان: شورش، بحران اجتماعی، مورخ، درباری، قاجار
|
  • Nasrollah Pourmohammadi E Amlashi *, Pourya Esmaeili Pages 1-23
    In this research, the impact of the natural and human geography of Kermanshahan on theevents of the First World War is examined. with the onset of First World War in 1914/1332AH, with the formation of the interim government in Kermanshah and the support of theUnited States from them and also the existence of Kurdish tribes in the early years of thewar, the Russian and British armies in western Iran were under pressure, this was due tothe fact that the Kurdish tribes curtailed them by familiarizing themselves with thehighways and mountainous areas, especially the Germans and the Ottoman forces. Thisarticle uses historical research method, based on the description and analysis of the variousaspects of the subject. The main findings indicate that this ancient area is due to certainclimatic conditions such as mountainous climate variation, the existence of tidal rivers,vast plains, ethnic diversity, and the Mesopotamian - Khorasan high way, has played asignificant role in the political transformations of World War I in western Iran.
    Keywords: Kermanshahan, Natural geography, Human geography, National interim government, First World War
  • Mehrab Hatami *, Manizheh Sadri, Simin Fasihi, Nazli Eskandari Nezhad Pages 24-45
    After the coup and accessing sultane, Reza shah at least apparently showed areligious behavior. But his behavior change from 1306 and gradually showedseverity against some religious ceremonies and spiritualties' actions. Rezashah, influenced by his counterpart ataturk, considered religious anddenomination as a barrier for revival and modernization and desired building amodern iran by modernization in army, administration system , Law system,and education and even conseration organization and renewing power andcourt structures in which religion and spiritualty had a loe function. Is Rezashah encountered uniformally with religion and religious ulens or hid behaviorhas change during years? It can only be judged that for any reason in earlyyears of Reza shah sultanate, religion has been important and spiritualty hasbeen respectabke but gradually hus behavioe is influenced by his powerseeking behavior. Current study wants to answer this question in fact whyReza shah change his religious trend why he didn't continue that but also hechange toward contrasting with a descriptive-analytic procedure considerschallenges between spiritualties and Reza shah and reason of the contrastbetween these two wings.
    Keywords: spiritualties, Reza shah, modernes, Ardeshir chi, Ayat allah bafghi, Islamic legislative assembly
  • Hamidreza Fathnejat *, Ali Almasi Pages 46-65
    Tenth to thirteenth Hijrid centuries were brilliant ones for Shiite Indian society, becauseof gaining a part of dynasty of this land, training great scholars, and finally partial freedomof Shiites groups in stating their ideas. Gradually from thirteenth c. forward, those goldentimes decayed. What is continued during these two last centuries are effects such asEnglish intriguing against Muslims after occupying India, Indian sonnies' pressures onShiites as an innovation in the religion, separating Pakistan from India, and finally Indianmovements wanting independency against English are the main impacting reasons on theShiites situation in this land, that is the reason of decaying Shiite society in India. Thispaper decides to survey pressing harms on Shiites especially political, economic,scientific, and cultural …, according to these reasons with a descriptive- analyticalmethod.
    Keywords: Pathology, Indian Shiites, ISLAM, Religion, Shooshtari Norollah, the Judge, Mir Hamed Hossein
  • Shayan Karami * Pages 65-84
    rehabilitation program changed the old system of traditional irrigation. Theconsequences of modernizing the traditional irrigation system in western Iran are themain issue of the present paper. By studying this issue, the analysis of the reasons for themodernization and the explanation of the strategic conditions of the irrigation systemmodernization program, are as the objectives of this research. The present study has aqualitative approach. Data was collected from the archives of documents and otherlibrary resources, based on targeted sampling. To analyze the data, the grounded theorymethod is used. The findings show that, under the conditions of insufficient averageannual rainfall, it was imperative to use artificial irrigation techniques in agriculture. Thedevelopment of commercial agriculture, and the expansion of planting of crops, led tomore attention to artificial irrigation systems. The use of pressurized irrigation systems,along with other traditional irrigation techniques, is one of the most important strategicplans in modernizing the irrigation system. Modern damming, deep and semi-deepexcavation, irrigation network development and rehabilitation, and the integration oftraditional irrigation systems in regional irrigation administrations, including theactivities of an independent irrigation firm in western Iran. Increasing the level ofcultivation of cash products, such as opium, beet and cotton, was based on the importantimplications of modernizing the traditional irrigation system in western Iran, utilizingmodern irrigation knowledge, increasing irrigation efficiency, reducing tension andimproving social relations.
    Keywords: West of Iran, Pahlavi Era, Modernization, Traditional Irrigation System, Grounded Theory
  • Zekrollah Mohammadi *, Pourya Esmaeili Pages 85-101
    This article examines the historiography style of Hamzeh Esfahani, the historian of thefourth century AH. His book is Sanni al-Muluk and al-arz al-Anbia, which was writtento Arabic in 350 AH. There are ten episodes that have been dedicated in several chapterto the history of the kings of Iran, Rome, Greece, the Copts, the Israelites, the Qassani,and Quraysh. The author was heavily patriotic and influenced by Shubia movement,which is very clear in the content of the book. This question arises, what was the basis ofthe insight and method of historiography of Hamzeh Esfahani? The hypothesis is asfollows, his vision is universal and is based on divine appreciation, because it deals withthe history of the various tribes according to divine providence and his methodology isbased on the historiography of the dynasties, which is based on the tradition of Iranianhistoriography. This article with use the method of historical research is based on thedescription and analize, examines the dimensions and angles of the subject gives. Themain findings of the research show, which Hamzeh Esfahani, influenced by SassanidPahlavi texts such as, Xvatai-Namag, as well as with awareness of governments, tribesand various religions, named as the book History of the Prophets and the Kings, So thisway Link and matched between the two and with a clever to draw the attention of thepeople to his book, which is interesting in this regard.
    Keywords: Universal insight, Shubia, Islamic historiography, Dynasty method, Comparative history
  • Reza Taherkhani, Mohammed Sepehri * Pages 102-134
    Economical evolution is too important in the era of AqQoyunludespite of the importance of the cultural and political evolutions of Iran insecond half of century 9. Economical policies had been based on landedproperty and breeding system ozoun Hasan, the founder of this dynasty,has been provided a legislation which was great. Most parts of thelegislation was about the rate and kinds of Taxes which farmers and paulterers must obey and pay it to the government. He made equalities allarounnd the country about land taxes. He wrote a legislation aboutdetermining of people complaint , punishment , and fine. Then sent it to allaround the country for obeying. He wanted them to obey, revise, andreform it dueto decreasing of the taxes pressure on people. Some of theother kings decided to follow him and made equalities among theirgovernment to prevent of taxes increasing and removing non slamic taxesand its anarchy. Especially king Yaaghoub tried his best about suyurgal,But Roustam Beig destroyed it and increased suyurgal trans fering andallotting.He increased them as much as he could, Nobody did it before. KingAhmed did reformation about illegal taxes and decreased the effect ofpeople who owend lots of lands by following of ottoman Empire.Therefore the most important question of the present research is that: whatare economical evolutions of AqQoyunlu era? It seems that the present study been determined about AqQoyunlu’s economical evolutions andreformations.It is used of explanatory – analytical Method beased on libraryreferences in this researeh.
    Keywords: AqQoyunlu, economical evolutions, ozoun Hasan, king Yaaghoub, Roustam Beig, king Ahmed
  • Zekrallah Mohamadi *, Nasrollah Pour Mohammadi Amlashi, Mohsen Soltani Pages 135-157
    Mongol invasion of Iran by insecurity, destroying most of the infrastructure ofcivilization and vacuum left by the fall of the Caliphate was, Sufism reference notonly to escape social pressures Commons promoted A place of refuge areas beyondthe reach of the cultural elit Due to the characteristics of the elders in simplicity,and trust to give general guidanceComply with the law and without burdening thegovernment, the people and government of Sufism was twofold Legitimize thepower structure and social pain relief. The devotion of Governors, and localleaders to Sufism, found in the construction and development of the financialmonasteries. Despite the positive effects of this influx Brtsvf inflict severe damage.Resulting in the displacement and killing of a group of Sufis were It also favorsthe idea of some mystical determinism and rely on God more than ever overcome.And development of folk mysticism leads to banality, the mediocrity and declinein the next century.
    Keywords: Sufism, Sufis, Mongols, Positive effects, Negative effects
  • Shahla Mansori *, Soheila Torabi Farsani, Feisollah Boushasb Goshe Pages 158-176
    The crise that shook the country from the Nazarite era ,due to the lack ofattention to reforms and modernization in the structure of government,increased in the period of hardship and made the government messy. Thefinancial system of the state collapsed and the economic pressure on thepeople doubled ,causing insurrection and social crises throughout the state.Malek Al-Mukherin,one of the official historians of Mozafari 's court in MeratAl-Dawkh, has well described all the riots and crises.This article tries to use the descriptive –analytical method to examine the kindof official historian's look at people's protests and revolts and the level ofattention and attention to people and their problems. He is trying to answerthe following question: What was the kind of view of Abdul Hussein KhanSehpehr as official historian for the riots and social protests?
    Keywords: rebellion, social, crisis, historian, court, Qajar