فهرست مطالب

  • سال ششم شماره 2 (بهار 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/03/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • بررسی تاسی های بابافغانی از شگردهای تصویرساز شعر حافظ
    شهرام احمدی*، محمد جهلت صفحه 1
    بابافغانی به علت تاثیرپذیری فراوان از حافظ به «حافظ کوچک» مشهور می باشد. این تاثیرپذیری از جهات مختلف قابل پژوهش و تحقیق است. یکی از وجوه پژوهش، بررسی دقیق چگونگی و میزان تبعیت بابافغانی از حافظ در بحث تصویر است. تصویر به مجموعه ی تصرفات بیانی و مجازی اطلاق می شود که گوینده با کلمات تصویر می کند و نقشی را در ذهن خواننده یا شنونده به وجود می آورد. دو دانش بیان و بدیع، بایسته-ترین نقش را در بررسی تصویرهای شعری دارند. به عبارت دیگر، لازمه ی بررسی تصویرهای شعری یک شاعر عناصر بیانی و بدیعی اند. این پژوهش که به روش توصیفی تحلیل و با استفاده از ابزار کتابخانه ای نوشته شده است، می کوشد تا به بررسی شگردهای تصویرساز مشترک (تشبیه و استعاره های مصرحه و مکنیه) دو شاعر و میزان تاثیرپذیری بابافغانی از حافظ در مبحث تصویر بپردازد. نتایج این مطالعه نشان می دهد که بسیاری از تصویرها و شگردهای ادبی که توسط حافظ برای خلق تصویر به کار گرفته شده اند، در ساختمان تصویرهای بابافغانی مشاهده می شود و بابافغانی برای ساخت تصویرهایش به آنها نظر داشته است.
    کلیدواژگان: حافظ، بابافغانی، تصویر، بیان، تشبیه
  • صورخیال گل در آیینه غزلیات صائب و با تاکید بر ادب عرفانی
    ماندانا علیمی*، مسعود پاکدل، زکیه رشیدآبادی صفحه 2
    گل و گیاه از دیرباز دست مایه هنرنمایی‎های خیالی و تصویرآفرینی‎های شگرف بوده است. برخی شاعران نامدار ایران چون صائب با طبع وقاد خویش زیباترین تصویرهای هنری و صورخیال را از پدیده زیبای هستی خلق کرده‎اند. ‎با همه فراخی دامنه جغرافیای محیط زیست شاعران و با همه اختلافاتی که از نظر اوضاع طبیعی در هر ناحیه‎ای‎ از نواحی مختلف نفوذ شعر فارسی وجود داشته، رنگ عمومی شعرهای طبیعت یکسان است. مبانی معناگرایانه و تاویلی عارفان با عنصر خیال و رویکرد زیباآفرینی می‎آمیزد. و همواره در آیینه ادبیات عرفانی انعکاس می‎یابد. هدف از انجام پژوهش حاضر که با استفاده از روش کاربردی، استدلال ، تحلیل عقلانی و بر پایه مطالعات کتابخانه‎ای‎ انجام شده، این است که با تاویل گل‎ها و تمثیل در اشعار صائب، مبانی بینامتنیت عرفانی را بیان کند. به زوایای تفکر در ادبیات عرفانی دست یابد. نگارندگان برآنند تاویل‎های عرفانی را در آیینه تمثیل در غزلیات صائب با تاکید بر جلد سه و چهار و پنج و با تعمق در آن نقش‎آفرینی وی را درباره گل به رشته تحریر کشند. و برای اظهار اسرار و باورهای پنهانی را که صائب در تبیین تجلیات نزولی ظهوری و تجلیات صعودی شهودی، از آن بهره برده‎ را بیان کنند؛ در حقیقت صائب از گل و انواع آن، تاویل‎های عرفانی مختلفی به تصویر کشیده است.
    کلیدواژگان: گل، صورخیال صائب، عرفان وتصوف، ادبیات عرفانی
  • کارکرد های ادبی ترکیبات اسمی بر محور همنشینی و جانشینی در تاریخ بیهقی
    سید خلیل باقری* صفحه 3
    ترکیبات را در زبان فارسی به دو گونه‎ی اضافی و وصفی تقسیم کرده‎اند. ترکیب اسمی از نوع ترکیب اضافی بشمار می‎آید و اساس آن بر اسم است. این ترکیبات مانند اسم، نقش‎های گوناگونی در جمله می‎پذیرند و در کارکردهای متنوعی بکار می‎روند. به وسیله‎ی این ترکیبات می‎توان تاثیرگذاری کلام را بر نگرش و احساسات مخاطب افزایش داد. نگارنده با ارئه‎ی شواهدی چند از تاریخ بیهقی به بررسی کارکردهای این ترکیبات بر محور همنشینی و جانشینی پرداخته و مساله‎ی معنی را از دید روابط مفهومی و در سطح واژگان نظام زبان مورد بررسی قرار داده است در ترکیبات صحبت از چگونگی پیوند کلمات و نقش کلمات در داخل ترکیب‎ها در میان است ترکیبات اسمی با عنوان ترکیبات اضافی، که به بخش وابسته‎های پسین مربوط می‎شود، شناخته شده‎اند. مضاف الیه گروه اسمی یا اسمی است که پس از حرف اضافه‎ی کسره بیاید. اسمی که مضاف الیه داشته باشد مضاف نام دارد و نسبت دادن مضاف الیه به مضاف، اضافه نامیده می‎شود .برای شناخت بهتر و خطا نکردن در تشخیص ترکیب اضافی از ترکیب وصفی ابتدا باید صفت را از مضاف‎الیه بازشناخت.
    کلیدواژگان: ترکیب اسمی، اضافه، محور همنشینی و جانشینی، تاریخ بیهقی
  • پیشوندها و پسوندها ی نقش ساز و معنا آفرین در نگاه بیهقی
    ملیحه مهدوی*، زهرا افسری صفحه 4
    ابوالفضل بیهقی صاحب اثر ارزشمند تاریخ مسعودی علاوه بر وظیفه ی دبیری و تاریخ‏نویسی، فنون ادبی و دستوری را نیز در اثر سترگ خود رعایت نموده و در کنار آن به واژه‏سازی و توسعه ی زبان پرداخته است. در این راستا «وندها» نقش بسیار مهمی در ساخت ترکیبات واژگانی و زبانی تاریخ بیهقی ایفا می‏کنند. وندها این قابلیت و کارایی را در زبان فارسی دارند که با قرار گرفتن در کنار کلمات دیگر، واژگانی نو بیافرینند و با همین استقرار جزیی خود در کنار دیگرواژگان، برخی توضیحات اضافی را از زبان حذف کرده‏ ، موجب ایجاز و رسایی سخن شوند و به قدرت و جاذبه ی زبان ادبی بیفزایند. «وندها» اجزای کوچکی از زبان اند که هر چند به تنهایی معنا و مفهوم مشخصی ندارند، اما با قدرتی که در آن‏ها نهفته است می‏توانند برای ابلاغ دورترین معانی و دست‏نایافتنی‏ترین افکار، واژه‏هایی بدیع خلق کنند. بررسی وشناخت این اجزای نافذ در آثار ادبی کهن و آشنایی با نحوه ی پیوند آن‏ها با کلمات می‏تواند الگویی برای ساخت واژه‏های تازه در زبان توانمند فارسی باشد. ابوالفضل بیهقی یکی از نثرنویسان بزرگ زبان فارسی است که به خوبی به اهمیت نقش این اجزا در سخن و زبان پی برده و به یاری آن ها با خلق ترکیب ها و تعبیرهای تازه تحولی شگرف در سبک نویسندگی دوره ی خراسانی و حتا پس از آن پدید آورده و سبک نوشتاری ویژه ای از خود به یادگار گذاشته است .
    کلیدواژگان: دستور زبان فارسی، پیشوند، پسوند، تاریخ بیهقی، واژه سازی
  • فرهادنامه: روایتی دیگرگون از داستان شیرین و فرهاد
    علی کریم زاده* صفحه 5
    داستان خسرو و شیرین از جمله داستان های اواخر عهد ساسانی است. موضوع آن عشق بازی خسرو پرویز بیست و سومین پادشاه این سلسله است با شیرین. این داستان در دوره اسلامی، همواره دستمایه شاعران و افسانه گویان بوده و توسعه و تغییراتی یافته است. فردوسی نخستین شاعری است که داستان معاشقه خسرو با شیرین را در شاهنامه به نظم کشید. پس از او نظامی داستان را البته با مهارت بیشتر و پررنگ کردن جلوه های غنایی آن که در شاهنامه مورد کم توجهی قرار گرفته بود و همچنین درج قصه عشق فرهاد و شیرین، دوباره به رشته نظم درآورد. تقریبا دو قرن پس از نظامی، شاعر گمنام دیگری به نام عارف اردبیلی داستان عشق فرهاد و شیرین را که هنوز در میان مردمان گنجه و شروان بر سر زبان ها بود، منظوم ساخته و «فرهادنامه» اش نامید. در این نوشته برآنیم که وجوه اختلاف روایت در منظومه «فرهادنامه» را با خسرو و شیرین فردوسی و نظامی از رهگذر بررسی و تحلیل شخصیت های اصلی داستان- خسرو، شیرین و فرهاد، مشخص نماییم.
    کلیدواژگان: فرهادنامه، عارف اردبیلی، خسرووشیرین، روایت و عشق
  • نگاهی به کارکردهای تکرار در شعر سهراب سپهری
    مسعود روحانی* صفحه 6
    «تکرار» به عنوان یکی از آرایه های بدیعی نقش بسزایی در شعر بر عهده دارد و در صورت کاربرد مناسب، می تواند بر جنبه ی زیبایی شناسیک و هنری یک اثر تاثیرگذار باشد. تکرار در شعر معاصر نیز بسیار مورد توجه قرار گرفته و به نوعی، نقش همان قافیه و ردیف در شعر کلاسیک را ایفا می نماید.تکرار در ارکان مختلف (واک، هجا، واژه و جمله یا عبارت) در شعر معاصر حضور دارد و شاعران معاصر، استفاده های گوناگونی از آن برده اند؛ چه در جهت توسعه معانی و حسن تاثیر و چه در باب سود جستن از نغمه و آهنگ کلام. یکی از شاعرانی که تکرار در شعر او کارکردهای فراوانی داشته، سهراب سپهری است. این مقاله بر آن است تا ضمن ذکر موارد مختلف تکرار در شعر سپهری، به کارکردهای مختلف آن در شعر او بپردازد. نتایج به دست آمده نشان می دهد که مهمترین کارکردهای تکرار در شعر سپهری را می-توان چنین برشمرد: ایجاد اتحاد شاعر و خواننده، تفسیر مضمون، تقویت موسیقی درونی، ایجاد خلاقیت و باروری معنا، ایجاد مفاهیم و ترکیبات جدید، جلوگیری از سستی شعر، بیان معانی ثانوی از طریق تکرار، برجسته سازی مضمون، ایجاد کانون شعری، ایجاد وحدت در بیان شاعرانه، القای معنای خاص از طریق تکرار واج ها، انتقال حس درونی، ایجاد مدخل های متعدد در شعر، حفظ شکل ذهنی شعر.
    کلیدواژگان: شعر معاصر، سهراب سپهری، تکرار، انواع تکرار، کارکردهای تکرار
|
  • An Investigation of Beneficiaries of Hafez Poetry Illustrator
    Shahram Ahmadi *, Mohammad Johlat Page 1
    Due to the great influence of Hafez on "Hafez-Kuchak", Bafghani is well-known. This impact can be investigated in various ways. One of the aspects of the research is the careful examination of the way and the level of compliance with Hafez in the discussion of the image. The image refers to the collection of expressive and virtual acquisitions that the speaker depicts with words and creates a role in the mind of the reader or the listener. Two expressive and exquisite knowledge have the most important role in the study of poetic images. In other words, it is necessary to examine the poetic images of a poet of expressive and exquisite elements. This research, which is descriptively analyzed using a library tool, seeks to study the common illustrator's practices (similarities and metaphors between the poets and Mekniyeh) of the two poets and the extent to which they are influenced by Hafez in the subject Picture. The results of this study show that many of the literary images and techniques used by Hafez to create the image have been seen in the building of Bafghani's images, and they have been looking at them with an image to build their images.
    Keywords: Hafez, Bafghani, Image, Expression, Similarity
  • The Intelligence of the Flower in the Paradigm of the Saeb Ghazaliat and the Emphasis on Mystical Literature
    Mandanana Alimi *, Masoud Pakdel, Zakih Rashidabadi Page 2
    Flowers and plants have long been the source of fantasy and fantastic imagery and some of Iran's renowned poets, like Saeb, have created the most beautiful artistic and pictorial images of the cosmos. With all the breadth of the geography of the poets' environment And with all the differences that exist in terms of the natural situation in each region of the different areas of penetration of Persian poetry, The general color of the poems of nature is the same. The semantic and interpretive foundations of the mystics mix with the element of imagination and the creature approach. And always reflects on the mystical literature. The purpose of this study was to use the applied method, reasoning and rational analysis based on library studies. It is by expressing flowers and allegory in the poems of Saeb, the principles of mystical uniqueness, and reaching the angles of thinking in mystical literature. The authors are suggesting that mystical interpretations in the mirror of allegory in the Saab Ghazlat and meditating on his role in the role of the flower And expresses the secrets and hidden beliefs that Saeb enjoyed in explaining the descending appearances and intuitive ascensions; In fact, Saeb has depicted various types of mystical interpretations of flowers and its variants.
    Keywords: flower, allegory, saeb, mysticism, mystical literature
  • Literary functions of nominal compounds on the axis of synchronicity and succession in the history of Beyhaghi
    Sayed Khalil Bagheri * Page 3
  • The prefixes and extensions of the role-playing and meaningful creations in Beijha's eyes
    Malihe Mahdavi *, Zahra Afsari Page 4
    Abolfazl Beihaqy, the holder of valuable work titled “Masoudi's History/ Tariq Masoudi” beside his task on teaching and history- writing, has observed literary and grammatical techniques in his great work and beside it considered to wording and language developing. In this respect, “affixes” play most important role in constructing lexical and lingual compounds of Beihaqy's History. Affixes have these capability and efficiency in Persian Language to place along with other words and create new vocabularies and by such partial establishment beside other vocabularies, remove some additional descriptions from language, lead to brevity and speech distinctness and add to literary language power and attractions. “Affixes” are small components of language that although they have not a certain and clear concept and meaning, they can create novel words for announcing furthest meanings and most unexpected thought. One model can be examining and identifying these influent components in ancient literary works and familiarity with the way of their linkage to words for making novel words in Persian mighty language …Abolfaz Beihaqi is one of great contemporary prose- writers that finds well the important role of this components in speech and language and creates by their helping and by creating compounds and new interpretations a wondrous evolution in writing style of Khorasani era and even and subsequent eras and have remained special writing style.
    Keywords: Persian grammar, Prefix, suffix, Beihaqy s History, word making
  • Farhad Nameh: A dissimilar Tale of Shirin and Farhad
    Ali Karimzadeh * Page 5
    The story of Khosro and Shirin is one of the late Sassanid tales eras. The subject of that is the love play of Khosro Parviz, the 23rd king of this dynasty with Shirin. This story in the Islamic era has always been the source of poets and mythologists and has developed and changed.Ferdowsi is the first poet who ordered the story of Khosrow's love story with Shirin in Shahnameh. After him, the story was arranged in a more skillful way, highlighting the richness of his story, which was underestimated in Shahnameh, as well as the introduction of Farhad and Shirin's story of love.Almost two centuries after the Nezami, another unknown anonymous poet, Aref Ardebili, composed the love story of Farhad and Shirin, which was still among the people of Ganjeh and Sharvan, and called his "Farhadnameh". In this essay we are going to identify the aspects of the narrative differences in the Farhadamname system with Ferdowsi's Khosrow and Shirin and the Nezami through the analysis and analysis of the main characters of the story including Khosrow, Shirin and Farhad.
    Keywords: Farhadamname, Aref Ardebili, Khosroushirin, narration, love
  • Look at the functions of repetition in the poetry of sohrab sepehri
    Masoud Ruhani * Page 6
    Repeat as one of the innovative array significant role in the poem is responsible and if used property, repetition can trace on the aspects of aesthetics and poetical works repeated in modern poetry were highly regarded and somhow, plays the role of rime and row in classic poetry . Repeats at different levels (voice, syllables, words and sentences or phrases) is present in modern poetry and contemporary poets use it have been different, how to develop good meaning and effects and what about taking advantage of the melody and words of song. One poets repeated in his poetry had many functions, is sohrab sepehri. Considerning the importance of repeatition in poetry sepehri target article is that in addition to mentioning several cases of repeated, to pay functions in his poetry. The results show that the most important functions of repeatition in the sepehri poem are: create unity between poet and reader, detailed content, reinforcement inner music, create a sense of creativity and feritility, create new concepts and components, prevent farailty poetry, secondary meanings expressed through repeated, highlighting themes, create a poem association, create unity of poetic expression, induction of specific meaning through repeated vajha, transfer inner sense, create multiple entries in poetry and maintaining mental shape poetry Key words: contemporary poem, sohrab sepehri, repetition, type of repetition, functions of repetition.
    Keywords: contemporary poem, Sohrab Sepehri, repetition, type of repetition, functions of repetition