فهرست مطالب

گیاه و زیست بوم - پیاپی 58 (بهار 1398)
  • پیاپی 58 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/03/04
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مریم توکلی، علی‎اکبر تجلی*، سید‎مصطفی حسینی‎مزینانی صفحات 3-16
    به منظور بررسی اثر آب مغناطیسی بر میزان درصد ترکیبات شیمیایی گیاه نعناع فلفلی این تحقیق در گلخانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری واقع در جنوب تهران انجام گرفت. این طرح گلدانی و به صورت فاکتوریل و در قالب طرح پایه کاملا" تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. فاکتور اول شوری در چهار سطح شامل : 0،100،200،400 میلی‎مولار بود. فاکتور دوم نیز شامل چهار سطح شدت میدان مغناطیسی 0،0.5،1،1.5 تسلا بود  با توجه به نتایج بدست آمده از تحقیق حاضر تمامی صفات مورد بررسی تحت تاثیر تنش شوری قرار گرفت. در مورد تاثیر کاربرد آب مغناطیسی تنها سطح برگ تحت تاثیر قرار گرفت و همچنین در خصوص اثرهای متقابل هیج یک از صفات مورد بررسی معنی‎دار نبودند. در خصوص نتایج مقایسه میانگین‎ها برای اثر تنش شوری تمامی صفات مورد بررسی در اثر تنش شوری کاهش یافت و بالاترین مقادیر برای ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی، وزن تر بوته، وزن خشک بوته، سطح برگ، تعداد برگ از تیمار عدم تنش شوری حاصل شد و کم‎ترین میزان مربوط به تیمار 400 میلی‎مولار کاربرد کلرید سدیم بود و کم‎ترین میزان از تیمار عدم تنش شوری بدست آمد. در خصوص تاثیر مثبت آب مغناطیسی نیز بهترین تیمار در سطح برگ بوته مربوط به آب مغناطیسی 1 تسلا بود و کم‎ترین میزان از آب معمولی حاصل شد.
    کلیدواژگان: آب مغناطیسی، تنش شوری، صفات مورفولوژیک، نعناع فلفلی
  • زینت غلامی، محدثه امیری*، سیدحسن زالی، سیدمجتبی مجاوریان صفحات 17-29
    شناسایی و کشت دانه های روغنی جدید نظیر کنگر گورخری (Silybum marianum)، گامی موثر جهت تامین روغن خوراکی مصرفی می‎باشد. دانه این گیاه یکی از منابع ارزشمند دانه های روغنی است که حاوی اسیدهای چرب ضروری و غیر ضروری و ماده موثره سیلیمارین می‎باشد. با توجه به اینکه میزان و کیفیت مواد موثره در گیاهان مختلف به عوامل محیطی و شرایط محل رویش بستگی دارد، در پژوهش حاضر، ترکیبات موجود در بذر گیاه کنگر گورخری و تاثیر ارتفاع و خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک بر کمیت سیلیمارین و کمیت و کیفیت روغن این گیاه در چندین رویشگاه واقع در جنوب شرقی استان مازندران مورد بررسی قرار گرفت. بدین ترتیب که پس از نمونه برداری از خاک و گونه گیاهی به روش تصادفی- سیستماتیک، محتوای روغن دانه با دستگاه سوکسله تعیین شد و استخراج سیلیمارین با دستگاه اولتراسونیک صورت گرفت. پس از آنالیز متیل استر اسیدهای چرب، اسیدهای چرب موجود در روغن با دستگاه کروماتوگرافی گازی شناسایی گردید. طبق نتایج بدست آمده، لینولئیک اسید و اولئیک اسید بارزترین اسید چرب موجود در دانه گیاه می باشند. از بین ترکیبات روغن، پالمیتولئیک، مارگاریک، استئاریک، لینولئیک، پالمیتیک، آراشیدیک، لیگنوسریک اسید و از بین عناصر خاک، بافت خاک، فسفر و آهک پاسخ معنی داری به ارتفاع داشته اند. فسفر، آهک و اسیدیته خاک با درصد روغن همبستگی مثبت معنی داری داشتند. روغن کنگر گورخری به دلیل دارا بودن مقادیر زیادی اولئیک و لینولئیک اسید دارای ارزش تغذیه ای بالایی می‎باشد.
    کلیدواژگان: ترکیب اسید چرب، روغن دانه، سیلیمارین، کنگر گورخری
  • فاطمه‎سادات غمخوار، سید‎مصطفی حسینی‎مزینانی*، علی‎اکبر تجلی صفحات 31-46
    به منظور مطالعه اثر تاریخ های متفاوت کاشت و سطوح مختلف کود زیستی ورمی کمپوست بر پتانسیل عملکرد کمی و کیفی زیره سبز، این آزمایش به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی و سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری اجرا گردید. تاریخ های متفاوت کاشت (20 آبان، 30 آبان، 15 اسفند و 25 اسفند) به عنوان فاکتور اصلی و سطوح مختلف کود ورمی کمپوست (شاهد، 3 و 5 تن در هکتار) به عنوان فاکتور فرعی به کار برده شدند و صفات مختلف زراعی ارزیابی گردیدند. اثر تاریخ های کاشت بر تمام صفات به جز شاخص برداشت، معنی دار بود. بسیاری از صفات نظیر ارتفاع گیاه، وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، عملکرد کاه، درصد اسانس و عملکرد اسانس در بین سطوح مختلف کود زیستی معنی دار بود. اثر متقابل تاریخ های کاشت و کود زیستی بر صفات تعداد چتر در بوته و تعداد دانه در بوته معنی دار گردید و بر سایر صفات تاثیر معنی داری نداشت. بر طبق نتایج، تیمار 3 تن ورمی کمپوست در هکتار در تاریخ کاشت 20 آبان ماه با 1174 کیلوگرم در هکتار عملکرد دانه و 60 کیلوگرم اسانس در هکتار از نظر عملکرد نسبت به سایر تیمارها برتری قابل توجهی نشان داد. بنابراین با توجه به نتایج این بررسی، توصیه می شود این محصول در شرایط آب و هوایی شهرری در تاریخ 20 آبان ماه و با مصرف 3 تن در هکتار کود زیستی ورمی کمپوست کشت گردد.
    کلیدواژگان: تاریخ کاشت، زیره سبز، عملکرد دانه، عملکرد اسانس، کود زیستی ورمی کمپوست
  • منصوره قوام *، حسین مرادی صفحات 47-71
    بررسی‎های فلوریستیک مانند شناسنامه‎ای است که نشان دهنده وضعیت گذشته و حال یک منطقه است و همچنین، در پیش‎بینی‎های آینده نقش بسزایی دارد. اساس توسعه پایدار و بهره‎برداری اصولی از منابع طبیعی‎، حفظ و حراست گونه‎های گیاهی است. برای انجام این تحقیق‎، پس از بازدید های مکرر و پیمایش صحرایی در فصول های مختلف سال 95 و 96 نمونه های گیاهی جمع‎آوری و در هرباریوم مرکز تحقیقات جهاد کشاورزی اصفهان شناسایی شدند. در مجموع 364 گونه گیاهی متعلق به 257 جنس و 57 تیره شناسایی شد. تیره Asteraceae با دارا بودن 67 گونه و تیره  Apiaceaeبا دارا بودن 38  گونه به ترتیب بزرگ‎ترین تیره را تشکیل می دهند. نتایج طبقه‎بندی شکل زیستی گیاهان نشان داد فراوان‎ترین اشکال زیستی منطقه همی‎کریپتوفیت‎ها (‎50 درصد)، تروفیت‎ها (23%‎) و گیاهان کامفیت (10 درصد) بودند. همچنین پراکنش جغرافیایی گیاهان منطقه حاکی از آن بود که عناصر متعلق به ناحیه ایران – تورانی (IT) با اختصاص 8/58% بیش‎ترین فراوانی را به خود اختصاص داد  تعداد 11 گونه آسیب‎پذیر و 4 گونه در حال انقراض در این منطقه شناسایی شدند. این امر تنوع گونه‎ای بالای این ذخیرگاه ژنتیکی را در ایران نشان می دهد که باید تدابیری در جهت حفظ آن اندشیده شود.
    کلیدواژگان: فلور، شکل زیستی، فریدن، انقراض
  • هانیه اشدللی، علی‎اصغر مجروحی*، بهین امیدی صفحات 73-83
    در کشورهای در حال توسعه عفونت های قارچی یک مشکل عمده محسوب می‎شوند و داروهای رایج جهت درمان نیز به طور عمومی سمی و گران بوده و یا دارای عوارض جانبی هستند. از این رو،  امروزه تلاش در جهت شناسایی ترکیبات گیاهی با اثرات ضد قارچی از جمله درماتوفیتوزیس رو به افزایش است. این مطالعه به منظور تعیین اثر عصاره الکلی بخش هوایی کمای ایرانی برگ پهن بر رشد قارچ های درماتوفیتی ترایکوفایتون روبروم، ترایکوفایتون منتاگروفایتیس و میکروسپوروم جیپسئوم انجام شد. در این مطالعه، عصاره الکلی بخش هوایی گیاه کمای ایرانی برگ پهن به روش سوکسله تهیه شد. سپس از دو روش دیسک‎گذاری و رقیق سازی در آگار استفاده گردید و قطر هاله عدم رشد، MIC80 (کم‎ترین غلظت جهت مهار 80 درصدی قارچ) و MFC (کم‎ترین غلظت کشندگی) قارچ های ترایکوفایتون روبروم (PTCC 5143)، ترایکوفایتون منتاگروفایتیس (5054 PTCC) و میکروسپوروم جیپسئوم (5070 PTCC)، در حضور عصاره ، تعیین شد. بر اساس نتایج حاصل، بیش‎ترین قطر هاله عدم رشد و در نتیجه بالاترین میزان حساسیت به عصاره، مربوط به قارچ ترایکوفایتون روبروم بود و قارچ‎های ترایکوفایتون منتاگروفایتیس و میکروسپوروم جیپسئوم از این نظر در رتبه های بعدی قرار گرفتند.
    کلیدواژگان: عصاره، کمای ایرانی برگ پهن، درماتوفیت، اثر ضد قارچی
  • علی کریمی‎شوشتری، مریم محمدی‎روزبهانی*، مریم رفعتی صفحات 85-94
    در این مطالعه غلظت فلزات سنگین کادمیوم‎، سرب و نیکل ‎درگیاه بامیه و خاک مزارع بالادست و پایین دست نیروگاه رامین بررسی شده است. نمونه گیری از میوه بامیه و خاک مزارع طی فصل تابستان 1395به صورت تصادفی برداشت شد که نتایج نشان داد، میانگین غلظت کادمیوم، سرب و نیکل بامیه در مزارع پایین دست نیروگاه به ترتیب 82/6، 74/5 و 76/22 میلی‎گرم بر کیلوگرم و بالادست نیروگاه‎ 23/6، 68/5 و 53/15 میلی‎گرم بر کیلوگرم بوده است که تمامی این مقادیر بسیار بالاتر از استاندارد FAO و WHO برای محصولات کشاورزی است. همچنین مقادیر فلزات مذکور در خاک پایین دست 09/0، 00/1 و 52/2 میلی‎گرم بر کیلوگرم و بالادست 08/0، 80/0 و 86/1 میلی‎گرم بر کیلوگرم به ترتیب برای کادمیوم، سرب و نیکل اندازه‎گیری شد که مقدار این سه فلز در خاک بسیار کم‎تر از استاندارد سازمان حفاظت محیط زیست بود. الگوی کلی غلظت فلزات در سبزیجات و خاک منطقه به صورت Ni>Pb>Cd بوده و میانگین غلظت فلزات سنگین نیکل و کادمیوم تنها در بامیه بین مزارع بالادست و پایین دست منطقه دارای اختلاف معنی‎دار بود (05/0>P). با توجه به ضرایب تجمع زیستی بالاتر از یک بامیه در تمامی فلزات مورد مطالعه و پایین بودن مقادیر این فلزات در خاک، مشکل آلودگی بامیه به کادمیوم، سرب و نیکل به خصوص تحت تاثیر نزولات خشک اتمسفری بسیار جدی است که می‎بایست در جهت رفع آلودگی فلزات سنگین از محصولات کشاورزی منطقه در جهت ایمنی مواد غذایی و سلامت انسان، اقدامات موثری صورت پذیرد.
    کلیدواژگان: فلزات سنگین، نیروگاه رامین، خاک کشاورزی، بامیه
|
  • M.Tavakoli, A.A.Tajali*, S.M.Hoseini Mazinani Pages 3-16
    In order to investigate the effect of magnetic water on the percentage of chemical compounds of peppermint plant, this research was carried out in Islamic Azad University Shar-e-Rey branch greenhouse in the south of Tehran. The study followed a factorial complete randomized design with three replications. The first factor was salinity at four levels i.e., 0, 100, 200, and 400 mM. The second factor included four levels of magnetic intensity i.e., 0, 0.5, 1, and 1.5 Tesla. According to the results of the study, all the traits studied were affected by salinity stress. In the case of magnetic water, only the leaf surface was affected. None of the interaction effects were significant. The results of the comparison of the means revealed that all of the studied traits decreased due to salinity effect and the highest values belonged to plant height, number of branches, plant dry weight, leaf area, and the number of leaves while the lowest amount belonged to 400 mM Sodium chloride application. The lowest amount was obtained from no-salinity stress treatment. Regarding the positive effect of magnetic water, the best treatment at the plant leaf area was related to 1 Tesla magnetic water and the lowest amount belonged to ordinary water.
    Keywords: Magnetic water, Salt stress, Morphological traits, Peppermint
  • Z.Gholami, M.Amiri*, S.H.Zali, S.M.Mojaverian Pages 17-29
    Identification and cultivation of new oily seeds such as Silybum marianum is an effective step towards supplying edible oil. The seeds of this plant are one of the valuable sources of oily seeds that contain essential and nonessential fatty acids and the effective ingredient Silymarin. The amount and quality of the effective ingredients in different plants depend on environmental factors and conditions of the growth regions. Therefore, in the present study, the compounds of Silybum marianum seeds and the effect of height and soil physiochemical properties on the amount of Silymarin and the oil quantity and quality of this plant was studied in several habitats located in southeastern of Mazandaran province. For so doing, after soil and plant sampling through random-systematic method, the content of seed oil was determined using Soxhlet and Silymarin was extracted using ultrasonic device. After the process of fatty acid methyl ester analysis, the fatty acids contained in the oil were identified using gas chromatography. According to the results, Linoleic acid and Oleic acid were the most important fatty acids in plant seeds. From among oil compounds, Palmitoleic, Margaric, Stearic, Linoleic, Palmitic, Arachidic, Lignoceric acids and from among soil properties, Phosphorus, lime, and soil texture had significant response to the height. Phosphorus, lime and pH had significant correlation with oil percent. Silybum marianum oil has high nutritional value due to high amounts of Oleic and Linoleic acids.
    Keywords: Fatty acid composition, Seed oil, Silymarin, Silybum marianum
  • F.S.Ghamkhar, S.M.Hoseini Mazinani *, A.A.Tajali Pages 31-46
    This research was conducted to study the effect of different planting dates and different levels of vermicompost biofertilizer on quantitative and qualitative yield potential of Cuminum cyminum L following split plot (completely randomized block) design with three replications in the research farm of Islamic Azad University Shahr-e Rey branch. Different planting dates (Nov. 20, Nov. 30, Mar. 5, and Feb. 25) were used as main factors and different levels of vermicompost fertilizer (control, 3, and 5 tons per hectare) were applied as sub factors. Different agronomic traits were also evaluated. The effect of planting dates on all traits except harvest index was significant. Many of the traits such as plant height, 1000 grain weight, biological yield, grain yield, straw yield, and essential oil yield were significant among different levels of biofertilizer. The interaction between sowing dates and biofertilizer was significant on number of umbels per plant and the number of seeds per plant, with no significant effect on other traits.According to the results, 3 tons of vermicompost/ha in summer sowing date with 1174 kg/ha grain yield and 60 kg essential oil per hectare demonstrated a significant better performance in comparison with other treatments. According to the results obtained from this study, it is recommended to have this plant cultivated in a weather condition in Shahr-e-Rey area on November 20, with the consumption of 3 tons per hectare of vermicompost.
    Keywords: Planting date, Cuminum cyminum L., Grain yield, Essential oil yield, Vermicompost bio fertilizer
  • M.Ghavam*, H.Moradi Pages 47-71
    Floristic studies are like birth certificates that reflect the past and present status of an area and also play a significant role in future predictions. The basis of sustainable development and principled application of natural resources is the conservation and safeguarding of plant species. In order to carry out this research, after recurrent visits and filed scrolling during different seasons in 2016 and 2017, plant samples were collected and identified in the Herbarium of Isfahan Jihad Agriculture Research Center. A total of 364 species of plants belonging to 257 genera and 57 families were identified. Asteraceae family with 67 species and Apiaceae with 38 species constituted the largest family, respectively. The results of the classification of the biological form of plants showed that the most abundant biological forms were hemicritophyte (50%), trophyte (23%), and camphyte plants (10%). Additionally, the geographic dispersion of plants in the area indicated that the elements belonging to the Irano Turanian (IT) region had for the highest frequency with 58.88%. Eleven vulnerable and 4 extinct species were identified in this region. This highlights the diversity of species in this genetic reserve in Iran, which should be protected.
    Keywords: Flora, Bioform, Frieden, Extinction
  • H.Ashadelli, A.A.Majrouhi *, B.Omidi Pages 73-83
    In developing countries, fungal infections are considered a major problem and commonly used antifungal drugs are generally toxic and expensive or have side effects. Hence, an attempt to identify antifungal plant compounds for the treatment of some fungal diseases such as dermatophytosis, is now increasing. In the present study, the effect of methanolic extract of Ferula persica on Trichophyton rubrum (PTCC 5143), Trichophyton mentagrophytes (PTCC 5054) and Microsporum gypseum (PTCC 5070) was evaluated. The alcoholic extract of the plant was prepared by Soxhlet method. For this purpose, two methods of disc diffusion and agar dilution in two forms of macrodilution and microdilution were used and inhibition zone diameter, MIC80 (minimum inhibitory concentration required to inhibit 80% of fungi) and MFC (minimum fungicidal concentration) in the presence of extracts, and terbinafine were determined. According to obtained results, the highest inhibition zone diameter and thus, maximum sensitivity to extract belonged to Trichophyton rubrum and after that to Trichophyton mentagrophytes and Microsporum gypseum.
    Keywords: Extract, Ferula persica, Dermatophyte, Antifungal activity
  • A.Karimi Shooshtari, M.Mohammadi Rouzbahani *, M.Rafati Pages 85-94
    In this study,Cd, Ni and Pb concentrations in okra and soils of Upper and lower part of Ramin Power Plant in Ahraz were investigated.Samples of okra and agricultural soil were taken in the summer of 1395 and results showed that, average concentration of Cd, Pb and Ni in okra wererespectively 6.82, 5.74 and 22.76 mg/kg in lower farmlands and 6.23, 5.68 and 15.53 in upper one of Ramin power plant that all these amountswere so higher than WHO and FAO standards. Also, Cd, Pb and Ni concentrations in lower agricultural soils were respectively 0.09, 1.00 and 2.52 and in upper soils 0.08, 0.80 and 1.86 mg/kg, which according to the standard limit, these amounts were lower than standard levels. The general pattern of heavy metals concentrations in vegetables and soil is Ni> Pb> Cd and Cd and Ni concentrations were significantly different between lower and upper farms only in okra (P< 0.05). Considering on the BCF amounts that were higherthan onein all three metals and low concentrations of them in soils, impacts of atmospheric dry precipitation in the region is too critical, so focusing on the prevention of heavy metals contaminationof agricultural products in around Ramin power plants for food safety and human health is very necessary.
    Keywords: Heavy metals, Ramin power plant, Agricultural soil, okra (Abelmoschusesculentus)