فهرست مطالب

پژوهش در دین و سلامت - سال پنجم شماره 2 (تابستان 1398)
  • سال پنجم شماره 2 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/03/29
  • تعداد عناوین: 12
|
  • محمد فرهوش* صفحات 1-5
    معنویت اسلامی با آثاری همچون ارتباط با خدا، توجه به جهان آخرت، دوست داشتن نیکی ها و مناجات با خدا و توکل به او موجب رشد معنوی می شود؛ درحالی که معنویت های غیرتوحیدی به دنبال رشد معنوی نیستند و دغدغه ی اصلی آنان آرامش و نشاط در دنیا است. معنویت اسلامی علاوه بر نگرش ها و احساسات مثبت معنوی، بر رفتارهای مثبت دینی مانند نماز، رعایت حریم با نامحرم و توجه به مسئولیت ها نیز تاکید می کند که این مناسک و آداب در رشد معنوی تاثیر بسزایی دارد.
    کلیدواژگان: رشد معنوی، روان شناسی اسلامی، معنویت
  • حسن شاهمیرزالو، حسن رفیعی *، میرطاهر موسوی، غلامرضا قائد امینی هارونی، زهرا حسینی صفا صفحات 6-22
    سابقه و هدف
    دین عاملی تاثیر گذار در نوع نگرش انسان به خود، محیط پیرامون و هدف زندگی محسوب می شود که تاثیر فراوانی در همه ی ابعاد زندگی بشر دارد. با وجود این اهمیت، تعریف حوزه، تعیین مفاهیم و مولفه های دین و دین داری با ابهامات نظری و روشی روبه رو است که ریشه ی بسیاری از این ابهامات در نبود ابزار مناسب اندازه گیری نهفته است. ازاین رو، تهیه ی ابزار اندازه گیری معتبر و روا نخستین و مهم ترین گام در حوزه ی سنجش دین داری است. هدف اصلی این پژوهش ساخت، اعتبار یابی و روایابی ابزار بومی سنجش دین داری است.
    روش کار
    این مطالعه ی روش شناختی از نوع ابزارسازی است. پس از مطالعه ی اسنادی، تهیه ی چارچوب نظری و بانک سوالات و همچنین بررسی روایی، پرسش نامه ی محقق ساخته ی دین داری در اختیار نمونه ی 500 نفری از شهروندان 18 سال به بالای مناطق بیست ودوگانه ی شهر تهران قرار گرفت. جامعه ی هدف با استفاده از روش های نمونه گیری تصادفی و طبقاتی و متناسب با جنسیت، سن و پهنه ی محل سکونت انتخاب شد. از داده های به دست آمده برای به دست آوردن تحلیل عاملی اکتشافی، آلفای کرونباخ، روایی و پایایی پرسش نامه، شاخص های برازش و در نهایت معرفی پرسش نامه ی دین داری استفاده شد. در این پژوهش همه ی موارد اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    بر اساس نتایج تحلیل عاملی اکتشافی (08/0=RMSEA، 869/0=GFI و 907/0=CFI) که دارای برازش مناسبی بود، هفت عامل تبیین کننده 6/65 درصد از واریانس کل دین داری را در بر می گرفت. علاوه براین، همسانی درونی (83/0=α) و همسانی در طول زمان ابزار نشان داد که پرسش نامه ی نهایی 21 سوالی دین داری دارای پایایی پذیرفتنی بود.
    نتیجه گیری
    نتایج به دست آمده نشان می دهد پرسش نامه ی محقق ساخته ی دین داری ایرانیان مسلمان دارای روایی سازه و پایایی پذیرفتنی است و می توان از آن برای سنجش دین داری در جوامع اسلامی استفاده کرد.
    کلیدواژگان: پایایی در طی زمان، دین داری، روایی سازه، همسانی درونی
  • رضا نوروزی کوهدشت *، محمدجعفر مهدیان، مهناز پرموز، غلامرضا شهبازی مقدم صفحات 23-36
    سابقه و هدف
    دانشگاه های علوم پزشکی سکان دار عرصه ی بهبود سلامت و تولید علم هستند و اعضای هیئت علمی که دارایی ارزشمندی محسوب می شوند باید در محیطی دارای معنویت و سلامت عمومی و بدون استرس شغلی فعالیت کنند. هدف این پژوهش، بررسی رابطه ی بین معنویت سازمانی با سلامت عمومی و استرس شغلی اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی لرستان بود.
    روش کار
    این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی است. جامعه ی آماری شامل کلیه ی اعضای هیئت علمی بود که 132 نفر به صورت تصادفی طبقه یی انتخاب شدند و پرسش نامه های معنویت در محیط کار، استرس شغلی و سلامت عمومی را تکمیل کردند. داده ها از طریق روش همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل شد. در این پژوهش همه ی موارد اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    بر اساس یافته های به دست آمده، بین معنویت سازمانی با سلامت عمومی و استرس شغلی رابطه ی معنی داری وجود داشت (05/0>P). علاوه براین، ضریب همبستگی بین معنویت سازمانی با سلامت عمومی برابر 60/0 و استرس شغلی 39/0- بود. بدین معنا که با افزایش معنویت سازمانی، سلامت عمومی نیز افزایش؛ و استرس شغلی متعاقب آن کاهش یافت. عوامل معنادار بودن کار، احساس همبستگی و همسویی با ارزش های سازمانی نیز به ترتیب با 25/0=β، 27/0=β و 26/0=β بر سلامت عمومی در سطح 5 درصد؛ و مولفه های معنویت در محیط کار به ترتیب با 17/0-=β و 18/0-=β بر استرس شغلی تاثیر معنادار داشت.
    نتیجه گیری
    نتایج نشان می دهد که معنویت سازمانی سلامت عمومی را افزایش؛ و استرس شغلی را کاهش می دهد. بنابراین، به مدیران و اعضای هیئت علمی توصیه می شود که با اجرای برنامه های آسیب شناسی و توسعه، معنویت را در سطح دانشگاه افزایش دهند.
    کلیدواژگان: استرس شغلی، اعضای هیئت علمی، سلامت عمومی، معنویت سازمانی
  • الناز صفار حمیدی، سپیده بشیرگنبدی *، سیمین حسینیان صفحات 37-49
    سابقه و هدف
    ناتوانی ذهنی کودک می تواند بر سلامت مادر که اصلی ترین مراقب وی است، تاثیر منفی داشته باشد. سلامت معنوی یکی از ابعاد سلامت است که اخیرا توجه محققان را به خود جلب کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه ی بهزیستی روان شناختی و ابعاد کیفیت زندگی با سلامت معنوی در مادران دارای کودک کم توان ذهنی شهر رشت صورت گرفته است.
    روش کار
    این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی است. برای انجام این پژوهش 150 مادر دارای کودک کم توان ذهنی که فرزندانشان در مدرسه ی کم توان ذهنی شهر رشت در سال تحصیلی 97-1396 مشغول به تحصیل بودند، به شیوه ی نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و پس از توجیه، به ابزارهای پژوهش که شامل مقیاس بهزیستی روان شناختی ریف (PWBS)، پرسش نامه ی کیفیت زندگی (SF-36) و مقیاس سلامت معنوی (SWB) بود، پاسخ دادند. داده های جمع آوری شده به روش تحلیل رگرسیون تجزیه و تحلیل شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    بر اساس یافته های به دست آمده، بین بهزیستی روان شناختی با سلامت معنوی ارتباط مثبت و معناداری وجود داشت (76/0=r و 01/0>P) و نیز مشخص شد که بین ابعاد کیفیت زندگی و سلامت معنوی شامل سلامت جسمانی با سلامت معنوی (65/0=r و 01/0>P)، سلامت روانی با سلامت معنوی (83/0-=r و 01/0>P)، روابط اجتماعی با سلامت معنوی (57/0=r و 01/0>P) و سلامت محیطی با سلامت معنوی (67/0r= و 01/0>P) رابطه ی مثبت معناداری وجود داشت. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان دهنده ی این بود که سلامت معنوی مادران دارای کودک کم ‎توان ذهنی بر اساس بهزیستی روان شناختی و ابعاد کیفیت زندگی پیش بینی شدنی است.
    نتیجه گیری
    نتایج پژوهش نشان داد که سلامت معنوی افراد با بهزیستی روان شناختی و کیفیت زندگی در ارتباط است. ازاین رو، با افزایش سطح سلامت معنوی از طریق آموزش ها و مداخلات لازم می توان کیفیت زندگی و بهزیستی روان شناختی مادران و مراقبان کودکان کم توان ذهنی را افزایش داد.
    کلیدواژگان: افراد کم توان ذهنی، بهزیستی روان شناختی، کیفیت زندگی، مادران، معنویت
  • محسن رفیع خواه *، دینا دشتی، زهرا نقی زاده، مهدی اسمعیلی صدرآبادی صفحات 50-59
    سابقه و هدف
    مذهب یکی از عوامل تاثیرگذار در سلامت افراد به ویژه در دوره های مهم رشد است؛ با وجود این، تاکنون کمتر به بررسی آن در نوجوانان پرداخته شده است. مطالعه ی حاضر با هدف بررسی رابطه ی بین نگرش های مذهبی و سلامت عمومی دانش آموزان مقطع دبیرستان صورت گرفته است.
    روش کار
    پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی است. نمونه ی مورد بررسی 120 نفر از دختران دبیرستانی شهر کرج با میانگین سنی 52/0±6/16 بودند که به صورت نمونه گیری تصادفی ساده از چهار مدرسه ی واقع در منطقه ی سه این شهر انتخاب شدند. ابزارهای استفاده شده در این پژوهش عبارت است از: پرسش نامه ی نگرش های مذهبی گلریز-براهنی و پرسش نامه ی سلامت عمومی (GHQ-28). برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی استفاده شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته های به دست آمده نشان دهنده ی رابطه ی معنادار بین نگرش های مذهبی و سه خرده مقیاس علائم اضطرابی و اختلال خواب، کارکرد اجتماعی و علائم افسردگی بود (01/0p<)؛ با وجود این، ارتباط معناداری بین نگرش مذهبی و خرده مقیاس عملکرد جسمانی وجود نداشت (05/0p>).
    نتیجه گیری
    نتایج پژوهش حاضر به روشنی گویای تاثیرگذاری نگرش های مذهبی بر سلامت عمومی دانش آموزان است.
    کلیدواژگان: اضطراب، افسردگی، سلامت عمومی، کارکرد اجتماعی، نگرش مذهبی
  • لیدا صباغ کرمانی، سیدمحمدحسین موسوی نسب * صفحات 60-74
    سابقه و هدف
    بنابر ضرورت وجود مقیاسی اسلامی- ایرانی در حوزه ی مثبت گرایی، در این پژوهش به ساخت ابزاری به منظور سنجش سازه ی مثبت گرایی بر پایه ی منابع اسلامی و متناسب با فرهنگ ایرانی پرداخته شده است.
    روش کار
    برای اجرای پژوهش ابتدا به گردآوری و مطالعه ی مبانی نظری پرداخته شد که بر این اساس مثبت گرایی به صورت گرایش نظری و عملی به ارزش های مثبت درباره ی خداوند، خود، دیگران و طبیعت با توجه به گستره ی زمانی حال، آینده و گذشته که به بهبود کیفیت زندگی و بهزیستی منجر می شود ، تعریف شد و سپس از نظر متخصصان در زمینه ی طرح گویه های مقیاس بهره گرفته شد. مقیاس اولیه در مراحل آزمایشی بررسی شد و اصلاحات لازم صورت گرفت. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    در پایان پرسش نامه ی نهایی روی 350 دانشجوی کارشناسی اجرا شد و میزان روایی و پایایی آن با آزمون های آلفای کرونباخ (96/0) و تحلیل عامل اکتشافی (چهار عامل کلی درباره ی خدا، خود، دیگران و طبیعت) محاسبه شد.
    نتیجه گیری
    نتایج بررسی ها و تحلیل ها نشان دهنده ی روایی و پایایی مطلوب مقیاس مورد نظر است و می توان از آن در حوزه های سنجش، پژوهش و مشاوره بهره برد.
    کلیدواژگان: پرسش نامه، رویکرد اسلامی-ایرانی، سلامت روان، هنجاریابی
  • آناهیتا خدابخشی کولایی *، دامون فرهنگی صفحات 75-88
    سابقه و هدف
    بیماری سرطان در ایران سومین عامل مرگ و میر افراد تلقی می شود. توجه به متغیرهای روان شناختی و معنوی در روند بهبودی این بیماری می تواند در کنار مداخله های دارویی از اهمیت بسزایی برخوردار باشد. بنابراین، این مطالعه با هدف تعیین رابطه ی بین تجارب معنوی و امیدواری با زیستن در زمان حال مردان مبتلا به سرطان شهر تهران در سال 1395 انجام شد.
    روش کار
    روش این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه ی آماری پژوهش شامل مردان مبتلا به سرطان مراجعه کننده به بیمارستان های امام خمینی (ره) و شهدای تجریش شهر تهران در سال 1395 بود که از میان آنها 100 نفر به روش نمونه گیری در دسترس و مبتنی بر هدف انتخاب شدند. سپس برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه های تجارب معنوی اندروود و ترسی، امیدواری اشنایدر و زندگی در زمان حال سپهوند و عرب استفاده شد. داده های جمع آوری شده از طریق روش های آماری تحلیل رگرسیون تک متغیره و چندگانه و ضریب همبستگی پیرسون تحلیل شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    بر اساس یافته های به دست آمده بین امیدواری با زندگی در زمان حال (01/0p<) و نیز بین تجارب معنوی با زندگی در زمان حال رابطه ی مثبت و معناداری وجود داشت (05/0p<).
    نتیجه گیری
    به نظر می رسد درمانگران باید به نقش مثبت منابع روان شناختی و معنوی گوناگونی در پذیرش و بهبودی بیماری سرطان توجه داشته باشند. تجربه ی معنوی که شامل ارتباط با خدا، دعا و دریافت معنویت در زندگی است می تواند به رفتارهای سازگارانه تری در بیماران سرطانی همانند معنادهی به زندگی و تجربه ی زندگی اکنون کمک کند. در نهایت، این منابع می تواند به رشد فردی و قدرت بیمار در بازتعریف او از بیماری یاری برساند.
    کلیدواژگان: امید، تجارب معنوی، سرطان، مرد
  • مهرداد پورشهبازی، مهدی ایمانی *، مهدی رضا سرافراز صفحات 89-100
    سابقه و هدف
    معنویت گرایی یکی از متغیرهایی است که با سلامت روانی و جسمی انسان مرتبط است و نقش بسیار مهم و مثبتی از نظر روان شناختی در مبتلایان به درد مزمن ناشی از بیماری دارد. در این پژوهش تاثیر و نقش این متغیر در پیش بینی زندگی ارزش محور مبتلایان به بیماری روماتیسم مفصلی بررسی شده است.
    روش کار
    این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی است. برای دستیابی به اهداف پژوهش، 70 بیمار زن مبتلا به روماتیسم مفصلی به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و از آنان خواسته شد تا به دو پرسش نامه ی «سنجش نگرش معنوی» و «ارزش ها در درد مزمن» پاسخ دهند. داده ها از طریق آزمون آماری ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه تجزیه و تحلیل شد. در این پژوهش همه ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته ها نشان داد که مولفه ی توانایی معنوی 22 درصد از تغییرات زندگی های ارزش محور را پیش بینی کرد (0001/0p<).
    نتیجه گیری
    هنگامی که معنویت گرایی در رفتار فرد مبتلا به درد مزمن نمود می یابد، در ارزش های زندگی وی تاثیر بسیار مثبتی دارد، اما چنانچه معنویت گرایی تنها در حوزه ی عقیدتی باشد، چنین تاثیری نخواهد داشت.
    کلیدواژگان: درد مزمن، روماتیسم مفصلی، زندگی ارزش محور، معنویت گرایی
  • زهره مهدوی نیسیانی، ایوب اسدی *، محمد عسگری، فریبا قلعه نویی صفحات 101-114
    سابقه و هدف
    یکی از بارزترین خشونت‎ها در جامعه ی امروزی خشونت علیه ‎زنان است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی پیش بینی خودتنظیمی هیجانی با تاکید بر جهت گیری مذهبی و هوش معنوی در زنان خشونت دیده انجام شد.
    روش کار
    این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه ی مورد مطالعه کلیه ی زنان خشونت دیده ی شهر مشهد بودند که در سال 1393 به مراکز اقامتی ‎اورژانس اجتماعی مراجعه کرده بودند و از بین آنان حجم نمونه به تعداد 70 نفر به صورت در دسترس انتخاب شد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس خودتنظیمی هیجانی، مقیاس جهت گیری مذهبی و مقیاس هوش معنوی بود. در این پژوهش همه ی موارد اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته ها نشان داد بین هوش معنوی و جهت گیری مذهبی با خودتنظیمی هیجانی رابطه ی معنی داری وجود داشت.
    نتیجه گیری
    بر اساس نتایج به دست آمده، هر چه سطح هوش معنوی در افراد بالاتر باشد، خودتنظیمی هیجانی به نحو مطلوب تری انجام می شود و جهت گیری مذهبی درونی تاثیر مطلوبی بر خودتنظیمی هیجانی دارد. با توجه به یافته ها استنباط می شود که معنویت و تنظیم هیجانی می تواند عاملی مهم در سازگاری افراد در مقابل عوامل فشارزا باشد و مذهب پیش بینی کننده ی کاهش خودتنظیمی هیجانی نامطلوب در افراد است.
    کلیدواژگان: جهت گیری مذهبی، خودتنظیمی هیجانی، زنان، هوش معنوی
  • مریم صف آرا *، مجتبی سلم آبادی صفحات 115-126
    سابقه و هدف
    در اعصار مختلف انسان ها و مکاتب گوناگون به اظهارنظر درباره ی انسان سالم پرداخته اند و به صورت مکتوب، شفاهی و عملی ویژگی هایی را برای وی برشمرده اند. گروهی از این ویژگی ها را مکاتب انسانی و گروهی دیگر را مکاتب الهی فراهم کرده اند. پشتوانه ی مکاتب انسانی افکار انسانی، نیازسنجی ها و شناسایی های محدود آنها از انسان هم دوره ی خود است که با گذشت زمان کاربرد خود را از دست می دهد، هرچند در زمان معاصر خودش می تواند منافعی برای جامعه ی انسانی داشته باشد و یا مانند بعضی از نظریه ها نه تنها سودی ندارد بلکه مضراتی نیز داشته باشد؛ اما پشتوانه ی مکاتب الهی شناسایی فراانسانی از انسان توسط آفریننده ی او است که یکی از خود همین انسان ها یعنی پیامبر از جانب خداوند متعال بر آنها عرضه می کند که در آن به فهم و توانایی مخاطب یعنی انسان توجه شده و هر انسانی به اندازه ی فهم خود از آن بهره مند می شود. ازاین رو، در مقاله ی مروری حاضر به بررسی شخصیت بهنجار از منظر روان شناسی و قرآن پرداخته شد.
    روش کار
    پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی است که بر پایه ی بررسی های علمی مستخرج از منابع الکترونیک، کتاب ها و مجلات انجام شد. نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    نتایج نشان داد که قرآن انسان را موجودی دارای دو بعد مادی و معنوی در نظر می گیرد و بر همین اساس الگوی شخصیت بهنجار وی را تعریف می کند.
    نتیجه گیری
    در قرآن ضمن در نظر گرفتن سه بعد شناختی، رفتاری و عاطفی در شخصیت انسان، تحقق استکمال و استعلای وی را در صورتی ممکن می داند که این سه بعد وجودی در زمینه ی ارتباطی سه وجهی (خود، خدا و جهان) و بر اساس منشور طراحی شده ی انسان در قرآن که آن هم بر اساس فطرت و حقیقت است رشد و ارتقا یابد، نه در ارتباط دووجهی خود و جهان که در بیشتر مکاتب روان شناسی وجود دارد.
    کلیدواژگان: روان شناسی، شخیت بهنجار، قرآن
  • فاطمه عزیزآبادی فراهانی، نرگس سلطانی زاده *، داود حیدری، مریم زاهدی، سمانه یعقوبی رزگی صفحات 127-137
    سابقه و هدف
    حاکمیت سرگردانی فرهنگی در جامعه ی کنونی موجب تصمیم گیری های ضدونقیض در افراد شده که ممکن است حتی برخلاف اعتقادات و خط مشی آنها باشد. در این مطالعه، فرهنگ و چارچوب های آن، سلامت اجتماعی و بحران و نحوه ی برخورد با آن، با توجه به مدیریت فرهنگی و مدیریت برگرفته از قرآن و پیشگامان دینی اسلام بررسی شده است.
    روش کار
    با جست وجو در پایگاه داده ها و وبگاه های معتبر مانند وب آو ساینس، پاب مد، اسکوپوس، گوگل اسکولار، مدلاین؛ و همچنین تحقیق کتابخانه یی، با استفاده از کلیدواژه های فرهنگ، بحران فرهنگی، مدیریت بحران، سلامت اجتماعی، قرآن و پیشگامان دینی اسلام بررسی جامعی صورت گرفت و مطالعات مرتبط استخراج، نقد و تجزیه وتحلیل شد. نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    درک و سازگاری فرهنگی برای بحران های تاثیرگذار و مدیریت اضطراری ضروری است. فرهنگ به نژادهای مذهبی، قومی، جنسی و نهادهای اجتماعی محدود نمی شود، بلکه مجموعه یی از رفتار انسان را که شامل باورها، ارتباطات، آداب و رسوم و ارزش ها است، دربرمی گیرد. تفاوت های فرهنگی در بحران ها و همچنین نقش سلامت اجتماعی در کنترل و مهار کردن آن بسیار مهم است. هدایت و رهبری بحران ها، جهت دهنده و هماهنگ کننده ی تمامی فعالیت ها به سوی اهداف تعیین شده است که نتیجه ی آن غلبه بر بحران و تامین سلامت اجتماعی است. مدیریت بحران ها بر عملکرد گروهی که از شاخصه های سلامت اجتماعی است، تاثیر بسیاری دارد. رهبران دینی ما در شناسایی و برخورد با بحران فرهنگی و آسیب های سلامت اجتماعی، راهبردهای متفاوتی را دنبال می کردند.
    نتیجه گیری
    به کارگیری راهبردهای قرآن و پیشگامان دینی اسلام هنگام بحران و آسیب دیدن سلامت اجتماعی، ارتقای انگیزه و تلاش افراد، آشتی مذهب با وطن دوستی، ایجاد هویت برای جوانان، ایجاد آزادی های فردی، تقویت معنویت و عرفان ناب و اصیل به منظور احیای اخلاقیات، برای راهبردهای فرهنگ سازی، پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: پیشگامان دینی اسلام، راهبرد، سلامت اجتماعی، قرآن، مدیریت بحران، مدیریت فرهنگی
  • ابوالفضل تیموری، رسول محمدجعفری * صفحات 138-147
    سابقه و هدف
    کم توانان جسمی و ذهنی بخشی از بدنه ی جامعه هستند که شیوه ی زندگی آنان اقتضائات ویژه ی خود را دارد. یکی از مسائل مهم در این زمینه، کیفیت تعامل افراد جامعه با آنان است. این مسئله از دیرباز در جوامع بشری مطرح بوده و در آموزه های دینی نیز به آن توجه شده است. واکاوی آیات و روایات برای یافتن وظایف افراد جامعه در تعامل با آنان یکی از بایسته های تحقیق است که کمک بسیاری به کیفیت زندگی آنان خواهد کرد؛ ازاین رو، این پژوهش به یافتن دیدگاه قرآن و روایات در زمینه ی چگونگی تعامل افراد جامعه با افراد کم توان می پردازد.
    روش کار
    در مطالعه ی حاضر، آیات و روایات مرتبط با کم توانان استخراج؛ و با روش توصیفی و تحلیلی از نوع تحلیل مفهومی و اسنادی تبیین شد. نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته های تحقیق نشان داد که افراد جامعه وظیفه دارند نیازهای کم توانان را تامین نمایند. این نیازها عبارت است از: نیازهای مادی مانند حمایت مالی؛ نیازهای معنوی مانند رفتار احترام آمیز و به دور از تحقیر و توهین؛ نیازهای عاطفی مانند مهرورزی و محبت؛ و نیازهای اجتماعی مانند ارتباط و دوری نگزیدن و یاری رسانی و آزار نرساندن به کم توانان.
    نتیجه گیری
    وظایف افراد جامعه در قبال کم توانان در تامین نیازهای مادی، معنوی، عاطفی و اجتماعی آنان نقش بسزایی دارد. انجام این وظایف از سوی افراد جامعه موجب شکل گیری ویژگی های مثبتی همچون اعتماد به نفس، بازگشتن به آغوش جامعه، قدرتمندترشدن و احساس رضایتمندی در افراد کم توان می شود.
    کلیدواژگان: جامعه، دین، شیوه ی تعامل، کم توانان جسمی، کم توانان ذهنی
|
  • Mohammad Farhoush * Pages 1-5
    Islamic spirituality along with effects such as connection with God, heeding the world hereafter, loving the good, communicating with God through prayers, and leaving affairs to His discretion leads to spiritual growth while non-divine spirituality does not follow spiritual growth, its main concern being peace and joy in this world. In addition to positive spiritual attitudes and emotions, Islamic spirituality emphasizes the positive religious manners such as prayer, observance of privacy of the non-intimate, and attention to responsibilities. These rituals and moral considerations have a decisive role in spiritual growth.
    Spiritual growth in Islamic psychology is a given. Based on the premises of Islamic psychology, spiritual growth and approach to God are more important than tranquility and joy, and indeed the goal of life for the Muslim community is the same as spiritual growth (1). Among the effects of spiritual growth, psychological well-being, tranquility, joy, and performance improvement can be pointed out. For example, in case of suffering and hardship, a believer gives them a spiritual dimension, conceiving suffering and tribulations as an opportunity to approach God (2). Therefore, religious spirituality not only leads to spiritual growth through strengthening spiritual attitudes and emotions but also enhances the psychological well-being and compatibility.
    Nowadays psychological works of spirituality and religiosity have been taken into consideration in a good number of articles. These works include promoting positive attitudes and emotions, flexibility and compatibility, as well as grief and anxiety reduction. It is suggested that future lines of research address the spiritual and religious functions of spirituality and religiosity as well. For instance, what is the effect of raising students’ awareness about the blessings of Paradise on their night prayers and the daily recitation of the Qur'an? What is the effect of reminding death on respecting chastity and privacy in dealing with non-intimates in the university campus? In every sort of science, there must be congruence among the fundamentals, purpose, subject, issues, and the methods of that science. The main objective in Islamic psychology is spiritual growth. Given that, all aspects of this science should be designed accordingly. If part of Islamic psychology seeks to cure psychological injuries, this goal is toward spiritual growth and approaching God. This is because physical-mental harm also causes problems for reaching God and attempts for God, and eliminating such problems will facilitate spiritual growth. It is hoped that this is taken into account in the scientific research so that, considering the spiritual and religious functions of Islamic teachings, the real spiritual growth of individuals is facilitated.
    Keywords: Spiritual Growth, Islamic Psychology, Spirituality
  • Hasan Shahmirzalou, Hassan Rafiey*, Mir Taher Mousavi, Gholamreza Ghaedamini Harouni, Zahra Hosseini Safa Pages 6-22
    Background and Objective
    In spite of the paramount importance of religion in human life, the definition of its domain, concepts, and components is subject to theoretical and methodological uncertainty. The root of many of these ambiguities lies in the absence of appropriate measurement tools. Given that, the main purpose of this research is validating and determining reliability of a local instrument for measuring religiosity.
    Method
    This study aimed at developing an instrument. The participants were provided with researchers' questionnaire developed after studying documents and providing the theoretical framework, preparing question banks and validity. The sample, 500 adult citizens over 18 years old in 22 districts of Tehran selected by using random sampling and classification according to gender, age, and area of residence. The obtained data were utilized for exploratory factor analysis, Cronbach's alpha reliability, validity criteria, indicators fitted, and eventually the introduction of religiosity questionnaire. In this research, all the Ethical issues were observed and authors declared no conflicts of interest.
    Results
    Based on exploratory factor analysis (EFA), seven factors accounted for 65.67% of the religiosity variance. The results of exploratory factor analysis (RMSEA=0.08, CFI=0.907, GFI=0.869) show the 21-item questionnaire has an acceptable fit. The internal consistency (α=0.83) and consistency over time also indicated that the final questionnaire has acceptable reliability.
    Conclusion
    Results show that the developed questionnaire is acceptable in terms of validity and reliability to be used in Islamic societies for measuring religiosity.
    Keywords: Construct validity, Internal consistency, Religiosity, Reliability over time
  • Reza Norouzi Kouhdasht*, Mohammad Jafar Mahdian, Mahnaz Parmouz, Gholamreza Shahbazi Moghadam Pages 23-36
    Background and Objective
    Universities of medical sciences are the pioneers of improving health and prompting science, and faculty members are considered their most valuable assets. Therefore, spirituality in the university environment can improve general health and reduce occupational stress. The purpose of this study was to investigate the relationship of organizational spirituality with general health and occupational stress of faculty members of Lorestan University of Medical Sciences.
    Method
    This research is a descriptive-correlation study. The statistical population consisted of all faculty members, 132 of whom were randomly selected. The questionnaire of spirituality in the workplace was occupational stress and general health scale. Data were analyzed by Pearson correlation and multiple regression analysis. In this research, all the Ethical issues were observed and authors declared no conflicts of interest.
    Results
    The organizational spirituality enhances general health and reduces occupational stress (P>0/05). The meaningful factors of work, the sense of correlation and the alignment with organizational values were significantly affected by β=0.25, β=0.27, β=0.26, on general health at the level of 5%, as well as the components of spirituality in the work environment, there is a significant effect on occupational stress with β=-0.17, β=-0.18, respectively. The correlation coefficient between organizational spirituality and general health is 0.60 and in case of job stress is -0.39. That means with increase of organizational spirituality, general health also increases and subsequent job stress decreases.
    Conclusion
    The results show that the organizational spirituality raises general health and reduces occupational stress. Therefore, it is recommended that directors and faculty members of Lorestan University of Medical Sciences should promote the quality of spirituality at university level by implementing pathology and development programs.
    Keywords: Faculty Members, General Health, Occupational Stress, Organizational Spirituality
  • Elnaz Safar Hamidi, Sepideh Bashirgonbadi*, Simin Hosseinian Pages 37-49
    Background and Objective
    Mental impairment of a child can have a negative impact on the health of the mother as his primary caregiver. Spiritual health is one of the dimensions of health that has recently been considered by researchers. The purpose of this study was to investigate the relationship of psychological well-being and quality of life with spiritual health in mothers with mentally disabled children in Rasht city.
    Method
    The method of this study was descriptive and correlational. To conduct this research, 150 mothers of mentally retarded children who were studying at a school in Rasht in the academic year of 2017-1018 were selected by available sampling method. After being briefed, they were included in the research and completed Ryff Psychological Well-being Scale (PWBS), Quality of Life Questionnaire (SF-36), and Spiritual Health Scale (SWB). The data were analyzed using regression analysis. In this research, all the Ethical issues were observed and authors declared no conflicts of interest.
    Results
    The results of this study indicated that there is a positive and significant relationship between psychological well-being and spiritual well-being (r=.76, P<.01). This is also true between dimensions of quality of life and spiritual wellbeing including physical health with health Spirituality (r=.65, P<.01), mental health with spiritual health (r=-.83, P<.01), social relationships with spiritual health (r=.57, P<.01) and environmental health with spiritual health (r=.77, P<.01). Based on the results of regression analysis, the spiritual health of mothers of mentally disabled children based on psychological well-being and dimensions of quality of life was predicted.
    Conclusion
    Spiritual well-being is related to psychological well-being and quality of life. Therefore, rise in the level of spiritual health through education and interventions can enhance the quality of life and psychological well-being of mothers and caregivers of mentally disabled children.
    Keywords: Quality of Life, Mental HealthMentally Disabled, Mothers, Spirituality
  • Mohsen RafeeKhah*, Dina Dashti, Zahra Naqizadeh Moqari, Mahdi Esmaili Sadrabadi Pages 50-59
    Background and Objective
    Religion is a contributory factor in health particularly in developmental stages. Yet, few studies have been conducted in this area for teenagers. This study aimed at assessing the correlation between religious attitude and general health among high school girls.
    Method
    Correlation method was employed in this research. The sample included 120 female high school students aged 16.6±.52, selected from 4 different schools. Research materials included Golriz and Baraheni’s questionnaire about religious attitude and General Health Questionnaire (GHQ-28). The collected data were analyzed using Pearson correlation coefficient and linear regression. In this research, all the Ethical issues were observed and authors declared no conflicts of interest.
    Results
    The results indicate a significant relation between religious attitudes and three subscales including anxiety symptoms and sleep disorder, and social function as well as depression symptoms (p.01). However, there was no significant relationship between the religious attitude and physical function subscale (p>.05).
    Conclusion
    The results of the study clearly demonstrate the impact of religious attitudes on the students’ general health. In other words, the general health status in individuals can be predicted by religious attitudes.
    Keywords: Anxiety, Depression, General health, Religious attitude, Social function
  • Lida Sabagh kermani, Seyyed Mohammad Hossein Mousavi Nasab * Pages 60-74
    Background and Objective
    Due to the importance of an Islamic-Iranian scale in the domain of positivism, the present paper aimed to develop an instrument for measuring the positivism based on the Islamic sources and Iranian culture.
    Method
    First, the theoretical underpinnings were collected and studied. Then, positivism was defined as a theoretical and practical approach to the positive values related to God, self, others and nature considering the present, past and future. This leads to the better quality of life or improves the welfare. Next, the views of the scholars and experts were used to determine the subjects of the considered scales. The scale was studied in the first steps of experiments and then the required modifications were applied. In this research, all the Ethical issues were observed and authors declared no conflicts of interest.
    Results
    At the end, the final questionnaire was distributed among 330 undergraduate students and its reliability as well as its validity were measured through Alpha Cronbach tests (.96) and stochastic factorial analysis (four general factors related to God, self, others and nature).
    Conclusion
    The results of these studies and analyses indicate the desirable reliability and validity of the considered scales as we can use them in the fields of measurement, research and consultation.
    Keywords: Islamic-Iranian Approach, Mental health, Questionnaire, Validation
  • Anahita khodabakhshi koolaee*, Damoon Farhangi Pages 75-88
    Background and Objective
    Cancer is the third leading cause of mortality in Iran. Along with other interventions, spiritual experiences, hope and living in present are very important among patients with cancer. The aim of this study was to determine the relationship between spiritual experiences and hope with living in the present among men in Tehran in 2016.
    Method
    This descriptive and correlation study was conducted on a sample of 100 men with cancer who were in Tehran by 2016, using available sampling method. The participants completed three questionnaires: Snyder's Hope Questionnaire, Underwood and Tersi's Spiritual Experiences, and Sepahvand and Arab’s Living in Present. Data analysis was performed using single-variable and multiple regression analysis and Pearson correlation coefficient. In this research, all ethical issues were observed and the researchers declared no conflicts of interests.
    Results
    The findings indicated a significant positive correlation between hope and living in present time (p<.01) and also between spiritual experiences and living in present time (p<.05).
    Conclusion
    It seems that therapists need to consider the positive psychological and spiritual role of accepting and improving the treatment of cancer. Spiritual experience which involves communication with God, prayers, and receiving spirituality in life can lead to more congruent behaviors among cancer patients such as finding meaning in life and the experience of living in present. Eventually, these resources can contribute to individual growth and patient empowerment in redefining the disease.
    Keywords: Cancer, Hope, Men, Spiritual experiences
  • Mehrdad Pourshahbazi, Mehdi Imani*, Mehdi Reza Sarafraz Pages 89-100
    Background and Objective
    Spirituality is a variable related to humans’ psychological and physical well-being. It plays an important, positive role in people suffering from chronic pain caused by the diseases. The aim of this study was to determine the role of this variable (i.e. spirituality) in predicting valued life in rheumatoid arthritis patients.
    Method
    In this correlative descriptive study, 70 female rheumatoid arthritis patients were selected through the purposive non-random sampling method. They completed the Spirituality Insight Appraisal Questionnaire and Chronic Pain Values Inventory (CPVI). Data was analyzed by conducting Pearson correlation and multiple regression. In this study all ethical issues were observed and the researchers declared no conflict of interests.
    Results
    The findings showed that spiritual ability (a spirituality component) accounted for 22% of the variation in valued life (p<.0001).
    Conclusion
    When spirituality (i.e. spiritual ability) is manifested in the behavior of a person suffering from chronic pain, it will have a positive impact on their life values. However, if spirituality only remains at the level of ideology, it will not have a profound effect.
    Keywords: Chronic pain, Rheumatoid arthritis, Spirituality, Valued Life
  • Zohre Mahdavi Neysiani, Auob Asadi*, Mohammad Asgari, Fariba Ghale`Noei Pages 101-114
    Background and Objective
    One of the most obvious forms of violence in the contemporary society is the violence against women. Thus, the present study has been conducted and aimed at predicting emotional self-regulation through religious orientation and spiritual intelligence of the women against whom violence has been used.
    Method
    This study was correlational. The statistical population of the study was the entire female victims of violence in Mashhad who referred to the center of social emergency in 2015. Among these women, 70 individuals were picked using convenience sampling. Instruments included the Emotional Self-regulation Scale, Religious Orientation, and Spiritual Intelligence. In this research, all the Ethical issues were observed and authors declared no conflicts of interest.
    Results
    The findings demonstrate that there is a significant relation between religious orientation on the one hand and spiritual intelligence and emotional self-regulation on the other.
    Conclusion
    The higher the level of spiritual intelligence in individuals, the better emotional self-regulation. In addition, the internal religious orientation has a positive influence on emotional self-regulation. According to the findings, it can be concluded that spirituality and emotional regulation can be important factors in individuals’ adaptation against high-pressure factors, and religion is the predictor of decrease in non-desirable emotional self-regulation in individuals.
    Keywords: Emotional self-regulation, Religious orientation, Spiritual intelligence, Women
  • Maryam Safara *, Mojtaba Salmabadi Pages 115-126
    Background and Objective
    Down the centuries, different people and schools have expressed their views about human, commenting on his traits as a healthy personality in written, oral and practical forms. Some of these traits have been provided by humanistic schools and some by divine religions. The underpinnings of humanistic schools are human thoughts, needs analysis, and identifying human limited to their time which lose their applicability over time. However, the underpinnings of divine schools (religions) is recognition of human beyond human imagination by his Creator offered by one of these people, namely the Prophet of the Almighty God, in which the perception of the audiences, i.e. human being has been considered and each individual enjoys it as much as s/he could understand. Therefore, in the present paper as a content analysis based on certain resources, the traits of a healthy individual were studied according to the Holy Qur'an.
    Method
    This study is descriptive, analytical, and inferential by nature carried out using electronic resources, books, and journals. The researchers declared no conflicts of interests.
    Results
    The findings indicated that the Qur’an regards human as a creature with two dimensions of material and spirit, and thus defines his normal personality paradigm.
    Conclusion
    While considering three areas of cognition, emotion, and behavior for human personality, the Quran conditions realization of his perfectness and transcendence by promotion and growth of three aspects of existentialism in the context of three-dimensional communication (self, God and world) and by the charter designed for human, which is also based on his nature and truth, not by the two-dimensional relationship of self and the world available in most schools of psychology.
    Keywords: Psychology, Normal personality, The Qur’an
  • Fatemeh Azizabadi Farahani, Narges Soltanizadeh*, Davoud Heydari, Maryam Zahedi, Samaneh Yaghoobi Razgi Pages 127-137
    Background and Objective
    There is a cultural bemusement which leads people to paradoxical decisions that may even be against their beliefs and policies in the society. In this study, the culture and its frameworks, social health, the crisis and how to deal with it using the crisis management method derived from the Quran and the religious pioneers of Islam were examined.
    Method
    A comprehensive search was done by looking up the keywords of culture, cultural crisis, crisis management, and religious pioneers in valid databases and websites (web of science, PubMed, SciVerse Scopus, Google scholar and MEDLINE), and also through library research. Related studies were extracted, critiqued, and analyzed. The authors of the article have not reported any conflicts of interest.
    Results
    Cultural perception and adaptability are essential for emerging crises and emergency management. Culture is not limited to religion, ethnicity, race, sex, or social institutions. Culture includes the whole set of human behavior that includes beliefs, relationships, customs, and values. Cultural differences as well as social health play important roles in controlling and managing crises; directing, organizing, and coordinating all activities towards the goals set. This as a whole can overcome the crisis. The leadership has a major impact on group performance. Our religious leaders followed different strategies in identifying and dealing with the crisis.
    Conclusion
    Using strategies by religious leaders and the Quran in the time of crisis, enhancing public motivation and efforts, reconciliation of religion with patriotism, creating identity for the young, individual freedom, strengthening spirituality and pure and genuine mysticism for moral revival as cultural strategies are suggested.
    Keywords: Crisis management, Cultural management, Quran, Religious leaders, Strategy, Social health
  • Abolfazl Teymuri, Rasul Mohamadjafari * Pages 138-147
    Background and Objective
    Physically and mentally disabled people are a part of community whose lifestyle has its own particular conditions and the quality of the interaction of people with them is of paramount importance. This issue has long been raised in human societies and religious teachings. Exploring verses and narratives to find out the duties of community members in their interaction with mentally and physically disabled people is one of the foundations of the research that helps enhance their quality of life. Therefore, this research is to find the view of the Holy Quran and narrations on how people should interact with mentally and physically disabled people.
    Method
    In this research, verses and narratives related to mentally and physically disabled people have been investigated through materials and thematic analysis. The authors reported no conflicts of interest.
    Results
    The findings show that people should provide mentally and physically disabled people with financial support, spiritual needs like respectful behavior, and no humiliation. Emotional needs such as affection and generosity; and social needs like interaction and assistance and avoiding resentment are the other types of need.
    Conclusion
    People play an important role in satisfying different needs of mentally and physically disabled people mentioned above. Performing these tasks by community members brings about positive features such as self-confidence, community reunification, empowerment and feeling of satisfaction in mentally and physically disabled people.
    Keywords: Behavior, Mentally Disabled, Physically Disabled, Society, Religion