فهرست مطالب

پژوهشهای محیط زیست - پیاپی 18 (پاییز و زمستان 1397)
  • پیاپی 18 (پاییز و زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1398/04/10
  • تعداد عناوین: 25
|
  • یوسف محمدزاده، الهه مختاری، آرش اسوار صفحات 3-18
    رشد اقتصادی یکی از مهم ترین اهداف توسعه ای جوامع بشری است. در مسیر رشد و افزایش درآمد,امکانات مادی لازم برای تحقق برنامه های کلان جامعه فراهم می شود. یکی از برنامه های کلیدی و موارد مهم,تخصیص بودجه های عمومی کشورها,بهبود سلامت عمومی و حفاظت از محیط زیست است. اما این که در مسیر رشد اقتصادی,سلامت عمومی و کیفیت محیط زیست بهبود می یابد,شواهد روشنی وجود ندارد. با توجه به این که رشد اقتصادی از یک سو می تواند همراه با تخریب محیط زیست باشد و از سوی دیگر,محیط زیست ناسالم سلامت عمومی را با خطر مواجه کند,بنابراین,بررسی این موضوع با توجه به اهمیت این مقوله ها,از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این مطالعه با هدف بررسی این روابط در کشورهای منتخب با درآمد متوسط به بالا با رویکرد گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) طی دوره 1990-2013 انجام شده است. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که رشد اقتصادی همراه با بهبود سلامت عمومی همراه بوده ولی موجب تخریب محیط زیست نیز می شود. همچنین کاهش کیفیت محیط زیست تاثیر منفی و معنی دار بر روی سلامت عمومی در کشورهای مورد مطالعه گذاشته است. بنابراین,دغدغه محیط زیستی رشد اقتصادی از منظر تاثیر منفی بر روی سلامتی افراد و اتلاف هزینه های آن,دوچندان می شود و لزوم توجه به حفظ کیفیت محیط زیست در جهت نیل به توسعه پایدار را مورد تاکید قرار می دهد.
    کلیدواژگان: رشد اقتصادی، توسعه پایدار، سلامتی، محیط زیست
  • احمد سام دلیری صفحات 19-28
    ارزشگذاری خدمات اکوسیستم های طبیعی نقش مهمی در برنامه ریزی برای حفاظت و مدیریت مبتنی بر اکوسیستم دارد. در این پژوهش روش انتقال منافع به عنوان یکی از روش های ارزشگذاری مورد توجه قرار گرفته است. این روش نتایج مطالعه های ارزشگذاری قبلی را در زمینه موارد جدید سیاستگذاری یا تصمیم گیری به کار می برد. برای سیاستگذاران و مدیران در بخش منابع طبیعی و محیط زیست، ارزشگذاری های تجربی اصلی منابع اغلب در دسترس نیست. از این رو استفاده از روش انتقال منافع جایگزینی رایج برای مطالعه های ارزشگذاری اصلی است. بر این اساس و به منظور استفاده کاربردی از این روش با استفاده از مطالعه قبلی ارزش تفرجی سالانه ساحل رادیو دریا در شهرستان چالوس و انتقال آن به ساحل سیترا در شهرستان نوشهر، با توجه به مبانی روش انتقال منافع و استفاده از مدل انتقال تابع منافع، مجموع ارزش تفرجی سالانه ساحل سیترا برابر 638 میلیون ریال برای سال 1393 محاسبه شده است. همچنین نتایج نشان می دهد که 65 درصد افراد بررسی شده در این مطالعه حاضر به پرداخت مبلغی برای استفاده تفریحی از ساحل موردنظر هستند و متوسط تمایل به پرداخت بازدیدکنندگان برای ارزش تفریحی این ساحل 5/1426 ریال برای هر بازدید است.
    کلیدواژگان: انتقال منافع، ارزش تفرجی، نوشهر، ساحل سیترا، ساحل رادیو- دریا
  • سمیه امیرتیموری صفحات 29-36
    امروزه انتشار گازهای گلخانه ‏ای، علی‏ الخصوص دی‏اکسیدکربن، یکی از چالش‏های اصلی جهان است. بخش کشاورزی یکی از بخش‏های مهم اقتصاد ایران و انتشاردهنده این گاز است. از آن‏جایی‏که بخش مالی، نقش مرکزی در رشد و توسعه اقتصادی دارد. بنابراین، در این مطالعه، رابطه میان انتشار دی‏اکسیدکربن با شاخص توسعه مالی در بخش کشاورزی ایران مورد بررسی قرار گرفت. متغیرهای شاخص توسعه مالی، تولید ناخالص داخلی (رشد بخش کشاورزی)، توان دوم تولید ناخالص داخلی، مصرف انرژی در بخش کشاورزی، سطح اراضی تحت آبیاری ‏های نوین به ‏عنوان متغیرهای مستقل و میزان انتشار دی‏اکسیدکربن از بخش کشاورزی به‏عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شد. بدین منظور از روش خودرگرسیون برداری (VAR) و داده های سالانه 92-1360 استفاده شد. نتایج آزمون هم‏انباشتگی جوهانسن- جوسلیوس نشان داد که یک رابطه بلندمدت بین متغیرهای مورد مطالعه وجود دارد. نتایج مدل تصحیح خطای برداری نیز نشان داد که در کوتاه ‏مدت، شاخص توسعه مالی اثر معناداری بر انتشار دی‏اکسیدکربن در بخش کشاورزی ایران داشته و براساس یافته ‏های مطالعه، افزایش مصرف انرژی، توسعه مالی و رشد اقتصادی سبب افزایش انتشار دی‏اکسیدکربن و پیشرفت تکنولوژی سبب کاهش این گاز در بخش کشاورزی شده است. بنابراین،، اگر رشد اقتصادی و توسعه مالی به صرفه‏جویی در مصرف انرژی بیانجامد، انتشار این گاز کاهش خواهد یافت. بنابراین تغییر سیاست به سمت توسعه مالی همراه با در نظر گرفتن ملاحظات محیط زیستی و بالا بردن بهره ‏وری انرژی در بخش کشاورزی توصیه می‏شود.
    کلیدواژگان: آزمون‏ هم‏انباشتگی جوهانسن-جوسلیوس، بخش کشاورزی، توسعه مالی، دی‏اکسیدکربن، مدل تصحیح خطای برداری
  • محمدحسن طرازکار، نوید کارگر ده بیدی صفحات 37-48
    هدف اصلی این مطالعه بررسی اثر کوتاه مدت و بلندمدت سالخوردگی جمعیت، رشد اقتصادی، مصرف انرژی و شهرنشینی بر میزان انتشار گاز دی اکسیدکربن، در کشورهای منطقه خاورمیانه است. برای این منظور داده های 12 کشور منطقه در طی سال های 2013-1990 مورد استفاده قرار گرفت. در این مطالعه با توجه به نتایج آزمون های ایستایی از رویکرد مدل هم جمعی پنل استفاده شد. هم چنین بر اساس نتایج آزمون های هم جمعی پدرونی و کائو به منظور برآورد رابطه بلندمدت و کوتاه مدت به ترتیب از روش های (FMOLS) و مدل تصحیح خطا (ECM) استفاده شد. نتایج مطالعه نشان داد که یک رابطه بلند مدت معنا داری میان سالخوردگی جمعیت، رشد اقتصادی، مصرف انرژی، شهرنشینی با میزان انتشار گاز دی اکسیدکربن وجود دارد. بر این اساس یک رابطه U شکل میان سالخوردگی جمعیت و انتشار آلودگی وجود دارد. به طوری که در ابتدا با افزایش جمعیت مسن، میزان انتشار گاز CO2 کاهش یافته، اما در نقطه مرزی حدود 3 درصد، سرانه انتشار آلودگی روند صعودی پیدا می کند. همچنین نتایج نشان داد که افزایش نسبی در شهرنشینی، رشد اقتصادی و مصرف انرژی اثر مثبت و معنی داری بر انتشار گاز CO2 دارند.
    کلیدواژگان: انتشار دی اکسید کربن، سالخوردگی جمعیت، شهرنشینی، پنل هم جمعی، خاورمیانه
  • یعقوب زراعت کیش صفحات 49-62
    بخش شیلات یکی از بخش های مهم اقتصادی است که در تامین درآمد و اشتغال مردم ساحلی کشور، به خصوص سواحل جنوبی نقش به سزایی را ایفا می کند. به منظور حفظ پایداری در منبع آبزی و حصول اهداف متعدد اقتصادی، بیولوژیکی، اجتماعی و سیاستی، مدیریت منسجم و برنامه ریزی در منابع آبزی، امری اجتناب ناپذیر به نظر می رسد. در این مطالعه برداشت آبزیان در سواحل استان هرمزگان ارزیابی و میزان برداشت بهینه و کارا از منابع ماهی در سواحل این منطقه مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین در این مطالعه، میزان هزینه جاری شناورهای صیادی و درآمدهای مربوطه مورد بررسی قرار گرفته و حد بهینه تلاش صیادی ناوگان صیادی تا مرز پایداری محاسبه شده است. نتایج تجربی نشان می دهد که در سواحل دریای عمان از نظر بیولوژیکی و اقتصادی، در طی دوره مورد مطالعه صید، بیش از حد صورت پذیرفته است و این به معنای آن است که باید با برنامه ریزی، تلاش صیادی و تعداد ناوگان، متناسب با شرایط محیطی و اقتصادی تغییر یابد و به میزان 14 درصد به منظور رسیدن به سطح تعادل کاهش یابد. همچنین برای رسیدن به سطح تلاش تعادل اقتصادی باید تلاش صیادی 22 درصد کاهش یابد.
    کلیدواژگان: اقتصادی بیولوژیکی تلاش صیادی- برداشت پایدار نقاط بحرانی تلاش
  • مهدی عالی پور اردی، فرزام پور اصغر سنگاچین، سمیه فروغ صفحات 63-76
    اقتصاد جهانی در حال پیشی گرفتن از ظرفیت های تحمل کره زمین برای پشتیبانی از آن است و این شکاف هر روز نیز بیشتر می شود. جهان در آستانه ورود به میانه دهه دوم هزاره سوم بیش از پیش نظام های حیات بخش کره زمین را تحت فشار قرار داده است که هر روز دامنه فشار بر منابع طبیعی و محیط زیستی گسترده تر می شود. به همین علت، امروزه موضوع حفاظت از محیط زیست به عنوان یکی از مهم ترین مشکلات جامعه جهانی در کانون توجه جامعه جهانی قرار گرفته است. اکنون بشر به این درک رسیده است که الگوهای تولید و مصرفی که مدت های مدیدی در جهان از سوی جوامع غربی تبلیغ می شده اند، سرابی بیش نبوده و امکان بهره برداری های بیشتر از منابع مانند کشورهای ثروتمند به هیچ عنوان برای کشورهای در حال توسعه و فقیر میسر نیست. زیرا، چنین روندهایی می تواند به فروپاشی نظام های زیستی منتهی شود. در این تحقیق، ابتدا مفهوم شاخص جای پای بوم شناختی بررسی شده است و پس از این برای تعیین رابطه بین جای پای بوم شناختی و درآمد، اطلاعات لازم در مورد جای پای بوم شناختی و درآمد تعدادی از کشورها استخراج شده و رابطه و میزان همبستگی بین آن ها تبیین می شود. بر اساس این مطالعه مشخص شده است که کشورهای توسعه یافته اثرات تخریبی بیشتری بر پایداری نظام های زیستی محیط زیست داشته و باید مسوولیت بیشتری را درزمینه توسعه پایدار متقبل شوند (اصل مسوولیت مشترک اما متفاوت بیانیه ریو).
    کلیدواژگان: توسعه پایدار، شاخص های توسعه پایدار، جای پای بوم شناختی، درآمد سرانه
  • علیرضا ایلدرمی، میرمهرداد میرسنجری، منصوره میری صفحات 77-88
    در چند دهه گذشته مصرف بی رویه منابع طبیعی، رشد شتابان شهرنشینی و گسترش فعالیت های صنعتی سبب تخریب محیط زیست و ناپایداری جوامع شهری شده است. شهرستان مشهد با مشکلات و مسایل عدیده ای از قبیل افزایش جمعیت، توسعه گردشگری، آلودگی محیط زیست و کاهش توان اکولوژیکی روبرو است، بنابراین، تلاش برای اندازه گیری شاخص های متعدد سنجش پایداری این شهر امری ضروری است. در این پژوهش سعی شده است از طریق محاسبه ظرفیت زیستی و ردپا و مقایسه آن ها با یکدیگر، در شهرستان مشهد در سال های 1385 و 1390 توان اکولوژیکی شهر ارزیابی شود. ظرفیت زیستی با اندازه گیری مساحت زمین های زراعی، چرا، ماهی گیری و زمین ساخته شده، محاسبه و در ردپای اکولوژیکی علاوه بر پارامترهای ذکر شده، پارامتر زمین، انرژی نیز اندازه گیری شد. برای محاسبه این مقادیر و تبدیل مساحت زمین های به دست آمده به هکتار جهانی به ازای هر نفر در شهرستان مشهد از فاکتورهای عملکرد و معادل استفاده شد. نتایج حاصله از مقایسه ظرفیت زیستی و ردپای اکولوژیکی به دست آمده در سال های 1385و 1390 بیانگر کسری اکولوژیکی 2/2 و 5/2 هکتار جهانی در شهرستان مشهد است. به علاوه نتایج به دست آمده نشان داد که ظرفیت زیستی شهرستان مشهد متناسب با ردپای اکولوژیکی آن نیست و در ساختار شهری مشهد ناپایداری مشاهده می شود، به عبارتی بین عرضه و تقاضا تعادلی وجود ندارد.
    کلیدواژگان: ظرفیت زیستی، ردپای اکولوژیکی، پایداری، شهرستان مشهد
  • طیبه مصباح زاده، فرشاد سلیمانی ساردو صفحات 89-100
    پیش بینی پارامترهای تاثیرگذار اقلیمی در مناطق مختلف به خصوص مناطق خشک و بیابانی که محیط زیست بسیار شکننده ای دارند از اهمیت خاصی برخوردار است. اکوسیستم های این مناطق به دلیل کمبود منابع آبی از شرایط ویژه ی برخوردار هستند. به همین لحاظ پیش بینی پارامتر هایی از قبیل بارش و دما و آگاهی داشتن از چگونگی تغییر آنها در این مناطق از اهمیت ویژه ی برخوردار است و می تواند به مدیریت بهینه منابع آب و ایجاد راهکارهای مقاومتی کمک شایانی کند. در این مطالعه به منظور بررسی روند داده های بارش و دما در منطقه جنوب استان کرمان از روش های ناپارامتریک من-کندال و شیب خط سن استفاده شد. همچنین همگنی داده ها با استفاده از آزمونKolmogorov-Smirnov بررسی شد. نتایج نشان داد، داده های ایستگاه های استفاده شده در تحقیق در سطح 5 درصد همگن بوده و اشتباه سیستماتیکی رخ نداده است. همچنین نتایج نشان داد که ایستگاه های انجیرک، حسین آباد، بم، کهنوج و جیرفت دارای روند صعودی معنی دار در سطح 99 و 95 درصد در دمای متوسط سالانه هستند. ضمنا بررسی نمودارهای گرافیکی تغییرات مولفه بارش در استان کرمان را نشان می دهد که روند معنی داری در افزایش و یا کاهش مقدار آن وجود نداشته است، بنابراین، از این نتایج می توان در مدیریت منابع آب منطقه استفاده نمود.
    کلیدواژگان: تغییر اقلیم، بارش و دما، من-کندال و شیب خط سن، آزمونKolmogorov-Smirnov، جنوب استان کرمان
  • امیرحسین حلبیان، آیدا هل فروش سلماسی صفحات 101-112
    توجه به تاثیر دما در شرایط اقلیمی هر منطقه و اهمیت پیش بینی آن در برنامه ریزی های محیطی، استفاده از روش های آماری برای بررسی تغییرات و پیش بینی دما را اجتناب ناپذیر کرده است. روش های آماری ابزاری مفید برای شناخت و تحلیل رفتار متغیرهای اقلیمی هستند. امروزه، مدل سازی و پیش بینی فراسنج های اقلیمی به سبب تغییرات آب و هوایی، گرمایش جهانی و خشکسالی های اخیر اجتناب ناپذیر شده است. دما از جمله فراسنج های اقلیمی است که در برنامه ریزی های محیطی، مدیریت منابع آبی و کشاورزی دارای اهمیت است. در این نوشتار، با بهره گیری از آزمون آماری- گرافیکی من- کندال که یکی از شیوه های پیشنهادی سازمان هواشناسی جهانی برای تحلیل سری های زمانی است؛ روش شیب خط سن و مدل آریمای باکس- جنکیز، روند تغییرات میانگین دمای سالانه در تهران بررسی شد. برای بررسی این روند و دستیابی به یک الگوی مناسب در این زمینه، داده های میانگین دمای سالانه ایستگاه سینوپتیک تهران در بازه زمانی 2014-1951 از سازمان هواشناسی کشور اخذ شد. نتایج تحلیل روند نشان داد که روند صعودی معناداری در رفتار سری زمانی میانگین دمای سالانه وجود دارد. شیب روند محاسبه شده توسط آزمون سن نیز برابر با 037/0 در هر سال است. در ادامه، براساس روش های معمول الگوسازی در خانواده الگوهای ARIMA مدل con (1، 1، 0) ARIMA پس از مقایسه معیار آکاییک (AIC) به عنوان الگوی نهایی تعیین شد. در این مدل وجود درجه تفاضلی 1 نشانگر روند حول یک خط است. این روند از وجود جمله ثابت در مدل (Con) قابل درک است. میزان این روند براساس مدل con (1، 1، 0) ARIMA حدود 033/0 درجه سلسیوس در سال است. بر اساس مدل برازش یافته، انتظار می رود دمای 10 سال آینده به بالاترین مقدار خود یعنی 88/18 درجه سلسیوس برسد.
    کلیدواژگان: مدل سازی، دمای سالانه، من کندال، تخمین گر شیب سن، آریما، روند، خودهمبستگی، خودهمبستگی جزیی، تهران
  • عباس رنجبر سعادت آبادی، مهسا اخلاقی صفحات 113-128
    بخش وسیعی از غرب آسیا به سبب شرایط جوی و اقلیمی، در گسترده ترین بیابان های جهان واقع شده که پتانسیل تولید گردوخاک را دارند. طی سال های اخیر بسامد، شدت رخداد و گستردگی این پدیده در بیشتر استان ها از جمله اصفهان افزایش یافته و با توجه به جمعیت و منابع در معرض خطر، آسیب پذیری ناشی از رخداد این پدیده نیز به شدت افزایش یافته است. در این مطالعه شرایط هواشناختی شدیدترین و طولانی ترین رخدادها در فصول مختلف، برای شناسایی الگوهای جوی و چشمه های تولید گردوغبار احتمالی بررسی شد. برای این منظور روزهای بسیار ناسالم طی دوره 2011-2000 با استفاده از داده های شاخص کیفیت هوا و داده های دیده بانی ایستگاه های هواشناسی مشخص و سپس شرایط هواشناختی و سامانه های جوی موثر بر تولید گردوغبار از دو روز قبل از رخداد، بررسی شد. در نهایت با روش خط سیر پس رو و استفاده از برون داد مدل منطقه ای پیش بینی گردوغبار، محل تقریبی کانون های گردوغبار در فصول مختلف تعیین شد. نتایج نشان داد که بیشینه شدت و بسامد رخداد ماهانه و سالانه این پدیده در اصفهان به ترتیب مربوط به ماه جولای و سال 2009 بوده است. استقرار پشته ارتفاعی بر روی منطقه و سامانه کم فشار دینامیکی در روی کانون های گردوغبار از ویژگی های برجسته الگوهای جوی موثر در تولید گردوغبار در همه فصول است. بسته به فعالیت این الگوها، کانون های موثر شامل شمال آفریقا، شمال عربستان، کویت، اردن، سوریه و عراق می باشند که در فصل گرم نواحی شمالی عراق و شرقی سوریه مهم ترین این کانون ها هستند.
    کلیدواژگان: الگوهای جوی، کانون های گردوغبار، کیفیت هوا، اصفهان
  • مختار کرمی، نسرین مرادی مجد، رسول سروستانی صفحات 129-142
    هدف از این پژوهش بررسی پدیده گردوغبار در استان خوزستان و همبستگی بین این پدیده با عناصر بارندگی، سرعت باد و دما در طی سال های 2010-1990 است. با استفاده از داده های ماهانه، هشت ایستگاه منتخب (مسجدسلیمان، اهواز، رامهرمز، بهبهان، دزفول، آغاجاری، آبادان و امیدیه) استان خوزستان با استفاده از نرم افزارهای 17 Minitab، spss19 و Excel 2013 Microsoft بررسی انجام شد. برای این منظور با کمک از آزمون ران تست همگنی داده ها مورد بررسی قرار گرفت. از مدل های تصمیم گیری شامل روش کشف خودکار تعاملات CHAID روش طبقه بندی و رگرسیون درختی CRTو آزمون رگرسیون خطی چندمتغیره استفاده شد. آزمون آندرسون دارلینگ و آزمون کلموگروف- اسمیرونوف نشان داد که داده های پدیده گردوغبار شهرهای استان خوزستان نرمال است. با استفاده از دو روش CHAID و CRT مشخص شد که باد بهترین پیش بینی کننده برای طبقه بندی گردوغبار در خوزستان است.طبقه باد بیشتر از 00/21 در روش CRT و طبقه باد بیشتر 00/65 در روش CHAID به عنوان پیش بینی کننده اثر معنی داری بر طبقه بندی گردوغبار ایستگاه های سینوپتیک داشته است. همبستگی بین متغیر گردوغبار با دما 425/0 درصد، گردوغبار با سرعت باد 452/0 درصد و بین بارندگی و گردوغبار 311/0- برابر شده است. با افزایش بارندگی در استان خوزستان از تعداد روزهای گردوغبار کاسته می شود ولی پارامترهای دما و سرعت باد تا اندازه ای با گردوغبار استان همبستگی دارند و متغیرهای سرعت باد، بارندگی و دما تاثیر مستقیم و معنی داری بر گردوغبار در استان خوزستان دارد.
    کلیدواژگان: گردوغبار، بارندگی، سرعت باد، دما، CHAID، CRT، خوزستان
  • محمد سخایی، سعید کریمی صفحات 143-156
    هدف از این پژوهش، تحلیل فضایی وضعیت آلاینده PM2.5 و بررسی اثرات فاکتورهای جوی بر روی آن در کلان شهر تهران است. به این منظور از داده های روزانه PM2.5 که توسط شرکت کنترل کیفیت هوا و پارامترهای جوی که توسط سازمان هواشناسی شهر تهران اندازه گیری شده بود استفاده شد. پارامترهای هواشناسی مورد استفاده در این تحقیق شامل: دما (حداقل، میانگین و حداکثر)، رطوبت نسبی (حداقل، میانگین و حداکثر)، سرعت باد (میانگین و حداکثر)، نقطه شبنم و فشار اتمسفری می باشد. برای بررسی فضایی غلظت PM2.5،از روش درون یابی وزن دهی معکوس فاصله، استفاده شد. نتایج مدل وزن دهی معکوس فاصله نشان می دهد که در مناطق 7، 10، 20 و 21 شاهد بیشترین غلظت هستیم. میانگین روزانه غلظت PM2.5 در طول دوره مورد مطالعه نشان داد، بیشترین غلظت در 18 خرداد و کمترین در سوم فروردین بوده است. همچنین میانگین ماهانه نشان می دهد بیشترین غلظت در دی ماه بوده است، در حالی که کمترین غلظت را ماه فروردین به خود اختصاص داده است. غلظت فصلی حاکی از آن است که در فصل زمستان شاهد بیشترین غلظت PM2.5هستیم. در مرحله بعد همبستگی آماری بین PM2.5 و پارامترهای جوی مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور از همبستگی پیرسن و روش های چندگانه رگرسیون خطی استفاده شد. نتایج همبستگی پیرسن نشان می دهد، PM2.5با فشار هوا و نقطه شبنم همبستگی مستقیم دارد. در حالی که با بارش و سرعت باد همبستگی معکوس دارد. ارتباط بین PM2.5 به عنوان متغیر وابسته و پارامترهای جوی به عنوان متغیرهای مستقل توسط مدل های رگرسیون خطی (Enter و Stepwise)، مورد برسی قرار گرفت. ضریب همبستگی در معادله) Enter 427/0) و Stepwise) 346/0(است. که نشان دهنده توانایی خوب هر دو مدل در پیش بینی مقدار PM2.5 می باشد. نتایج تست میانگین مربعات خطا، نشان می دهد، مدل Stepwise در پیش بینی PM2.5، نسبت به دیگر روش ها مناسب تر است.
    کلیدواژگان: آلودگی هوا، PM2.5، پارامترهای جوی، درون یابی، همبستگی آماری، رگرسیون خطی
  • اعظم محمدصالحی، محمد ولایت زاده صفحات 157-170
    این تحقیق در سال 1394 با هدف تعیین و مقایسه میزان فلزات سنگین کادمیوم، روی و نیکل در عضله و کبد اردک ماهیEsox) (lucius در مصب برخی رودخانه های استان مازندران و گیلان انجام شد. 60 نمونه اردک ماهی از 10 مصب رودخانه های جنوبی دریای خزر تهیه شد. تجزیه و تحلیل داده ها به کمک نرم افزار SPSS17 انجام شد و میانگین تیمارها به کمک آنالیز واریانس T-test با یکدیگر مقایسه شدند. بالاترین میزان نیکل، کادمیوم و روی در کبد اردک ماهی به ترتیب 18/0±73/2، 14/0±70/1 و 18/0±49/117 میلی گرم بر کیلوگرم و پایین ترین میزان این فلزات در عضله این ماهی 01/0±10/0، 0002/0±004/0 و 16/0±23/16 میلی گرم بر کیلوگرم به دست آمد (P<0.05). میزان نیکل، کادمیوم و روی در کبد اردک ماهی در تمامی ایستگاه های مورد مطالعه بالاتر از عضله بود (P<0.05). در این تحقیق میزان نیکل در عضله اردک ماهیان مصب رودخانه سفید رود و پلرود بالاتر از حد مجاز استاندارد سازمان بهداشت جهانی بود، اما میزان کادمیوم و روی در عضله اردک ماهیان 10 ایستگاه مورد مطالعه در مقایسه با استاندارد سازمان بهداشت جهانی و سازمان غذا و دارو آمریکا پایین تر به دست آمد. با توجه به نتایج به دست آمده میزان نیکل در عضله برخی نمونه های اردک ماهی مخاطره آمیز است. همچنین تجمع زیستی مقادیر بالای فلزات سنگین نیکل، کادمیوم و روی در کبد اردک ماهیان 10 ایستگاه مورد مطالعه، آلودگی اکوسیستم های آبی سواحل جنوبی دریای خزر در استان های گیلان و مازندران را نشان می دهد.
    کلیدواژگان: فلزات سنگین، عضله، کبد، اردک ماهی، دریای خزر
  • شیما بخشعلی زاده، علی بانی صفحات 171-180
    این آزمایش به منظور بررسی توزیع جغرافیایی نسبت ایزوتوپی87Sr/86Sr و عناصر اصلی و کمیاب در قسمت های شرقی و غربی آب های سواحل جنوبی دریای خزر انجام شد. نمونه برداری آب از قسمت های شرقی و غربی آب های سواحل جنوبی دریای خزر انجام شد. اندازه گیری نسبت ایزوتوپی87Sr/86Sr و عناصر اصلی و کمیاب به ترتیب با استفاده از طیف سنجی جرمی پلاسمای جفت شده القایی چندکالکتوره و طیف سنجی جرمی پلاسمای جفت شده القایی صورت گرفت. داده های نسبت ایزوتوپی87Sr/86Sr و غلظت عناصر اصلی و کمیاب با استفاده از روش های تجزیه واریانس تک متغیره، تجزیه به مولفه های اصلی، تجزیه و تحلیل تابع تشخیص، و تجزیه خوشه ای مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد غلظت عناصر بین قسمت های شرقی و غربی آب های سواحل جنوبی دریای خزر متفاوت است. تجزیه مولفه های اصلی، تغییرات نسبت ایزوتوپی87Sr/86Sr و غلظت عناصر قسمت های شرقی و غربی آب های سواحل جنوبی دریای خزر را به دو مولفه اصلی کاهش داد و نشان داد 85/93 درصد کل تغییرات غلظت عناصر مربوط به سدیم، منیزیم، پتاسیم، کلسیم، لیتیم، بور، وانادیم، آهن، کبالت، سلنیوم، روبیدیوم، استرانسیوم، مولیبدن، اورانیوم، نیکل، روی، سرب و 87Sr/86Sr است. تفاوت غلظت عناصر بین قسمت های شرقی و غربی آب های سواحل جنوبی دریای خزر در قالب یک تابع توصیف شد. همبستگی معنی داری بین غلظت عناصر در آب های سواحل جنوبی دریای خزر مشاهده شد. غلظت عناصر سدیم، منیزیم، پتاسیم، کلسیم، بور، وانادیوم، آهن، کبالت، سلنیوم، روبیدیوم، استرانسیوم، و مولیبدن، در نواحی شرقی به طور معنی داری بیش از نواحی غربی آب های سواحل جنوبی دریای خزر بود.
  • صدیقه عبداللهی، عبدالرسول سلمان ماهینی صفحات 181-188
    مدل سازی زیستگاه با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی علاوه بر پیش بینی زیستگاه های مناسب ابزار مهمی برای ارزیابی مطلوبیت زیستگاه برای یک گونه است. پلنگ ایرانی (Panthra pardus saxicolor) به عنوان یک گونه در خطر انقراض در فهرست سرخ آی یو سی ان جای دارد. در این پژوهش به منظور تعیین مهم ترین پارامترهای زیستگاهی این گونه در پارک ملی گلستان از روش تحلیل فاکتوری آشیان بوم شناختی و نرم افزار بیومپر و به منظور بررسی مقیاس های مختلف از تغییر اندازه سلول نقشه های زیستی و حضور گونه با به کارگیری نرم افزار ARC GIS 9.3 استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان داد متغیرهای ارتفاع، چشمه و منابع آبی و جاده مهم ترین پارامترهای زیستگاهی موثر در پراکنش گونه پلنگ در مقیاس های مختلف در پارک ملی گلستان است و تصاویری با اندازه سلول 60 ×60 و 90 × 90 بهترین مقیاس برای زیستگاه پلنگ در پارک ملی گلستان است. به طورکلی به منظور درک فرایندهای موثر بر توزیع و فراوانی موجودات باید تاثیر متغیرهای محیطی در مقیاس های مکانی مختلف بررسی شود تا به مدیریت بهتر بوم سازگان دست یافت.
    کلیدواژگان: مدیریت زیستگاه، مقیاس های مکانی، ENFA، سامانه اطلاعات مکانی، مدل سازی زیستگاه
  • حسین وارسته مرادی، طاهر سعدی زاده، محمود صوفی صفحات 189-200
    حفظ تنوع زیستی یکی از اهداف اصلی حفاظت و مدیریت حیات وحش است و نابودی زیستگاه یکی از بزرگترین تهدیدها برای تنوع زیستی سراسر جهان شناخته شده است. گوزن ها دارای گونه های مختلفی در جهان هستند که در ایران فقط سه گونه از این خانواده وجود دارد و بزرگ ترین آن مرال است . این گونه جز گونه های پرچم دار محسوب می شود و بررسی وضعیت حفاظتی این گونه برای مدیریت اکوسیستم حایز اهمیت است. در پژوهش حاضر، مدل اشغال مرال در پارک ملی گلستان مورد بررسی قرار گرفت. عمده ترین اهداف انجام این پژوهش، بررسی مدل اشغال مرال و عوامل موثر بر میزان اشغال این گونه و تعیین مقدار اشغال مرال در گستره زیستگاه بود. در این تحقیق، منطقه مورد مطالعه بر پایه نقشه های GIS و با استفاده از ابزار هاوتس تولز به شبکه های 3×3 کیلومتری تقسیم شد. اندازه هر شبکه با فرض میزان جابه جایی گونه موردنظر انتخاب شد. درون هر شبکه سه ترانسکت خطی (هر یک از تراسکت ها به طول 500 متر) با جهت شمالی-جنوبی و به صورت تصادفی سیستماتیک انتخاب شد. تاثیر نه متغیر با میزان اشغال بررسی شد. نتایج نشان داد که مقدار اشغال 87/0 و نرخ کشف 81/0 بود. هم چنین، از بین نه متغیر بررسی شده، چهار متغیر شامل فاصله از جاده، تنوع گونه های درختی، غنای گونه های درختی و فاصله از زمین های کشاورزی به عنوان موثرترین عوامل در نرخ اشغال و نرخ کشف مرال شناخته شد.
    کلیدواژگان: تنوع زیستی، مرال، مدل اشغال، پارک ملی گلستان، هیرکانی
  • ساجده مدنی، مهدی رحمتی سایه صفحات 201-212
    هدف از این مطالعه، ارزیابی جنبه های محیط زیستی ساخت مخازن نفت خام قشم در فاز ساختمانی به منظور ارایه راهکارهای کاهش آثار سوء است. با توجه به این که احداث پایانه نفتی قشم در فاز ساختمانی اولیه است، سعی شده است تا با پایش و ممیزی محیط زیستی، شرایط برای استقرار سیستم مدیریت محیط زیستی فراهم آورده شود. در این مقاله، از روش چک لیست و طوفان ذهنی (ارزیابی ریسک به روش FMEA) نسبت به شناسایی جنبه های محیط زیستی، اندازه گیری های محیط زیستی، پایش آن ها در طول انجام پروژه و در نهایت ارزیابی آن ها پرداخته شده است. در این مطالعه تعداد 11 فعالیت مهم شناسایی شد که از بین فعالیت های جاری در سایت، غیرمهندسی بودن تجهیزات و روش های جاری در سوخت گیری تجهیزات سبب شده تا عدد اولویت ریسک محیط زیستی آن 120 باشد. استفاده از چاه جاذب در ابتدای پروژه و آلودگی خاک به پساب انسانی سبب شده تا این جنبه با کسب امتیاز 560 بیشترین تاثیر منفی را بر روی محیط زیست داشته باشد. جمع آوری دیر هنگام ضایعات فلزی سند بلاست ها از یک سو سبب آلودگی خاک شده و از سوی دیگر سرویس نشدن به موقع بگ فیلتر دستگاه بچینگ سبب شده تا آلوگی خاک و هوا از بارزترین اثرات جنبه های محیط زیستی فعالیت های مرتبط با موارد مذکور باشد. با توجه به بالا بودن اکثر ریسک های به دست آمده، اقدام های اصلاحی براساس نظر کارشناسی در جهت کاهش ریسک ها ارایه شد.
    کلیدواژگان: ارزیابی جنبه های محیط زیستی، مخازن نفتی، FMEA، قشم
  • M. Rajabi، B. Souri * صفحات 213-222
    Dust-fall particles originated of soils' wind erosion are considered as air pollution factors which displace some amount of earth surface materials throughout the atmosphere and consequently downgrade environmental quality evaluable using various indices. In this study contents of the two metals of Fe and Mn alongside with the six metals of Ni, Cr, Ag, As, Cu, Zn were obtained using furnace and flame atomic absorption spectroscopy, respectively, in the samples of dust-fall collected for one year with 10 days intervals from three cities of western Iran (Andimeshk, Khorramabad and Sanandaj) having different latitudes. Then, level of pollution for these heavy metals in the obtained samples were evaluated in using EF (Enrichment Factor), Eri (Ecological Risk), PLI (Pollution Load Index) and CD (Coefficient of Divergence) indices. The results revealed high level of pollution danger for Ag and Cu in the dust-fall of the three cities by EF and Eri indices. Moreover, PLI index confirmed more heavy metals pollution for Sanandaj dust-fall. Additionally, CD index showed more similarity between Khorramabad and Andimeshk considering heavy metals concentration measured during sampling period while the level of heavy metals pollution in the three cities were the highest for winter.
    کلیدواژگان: Western Iran's Dust-fall، Heavy metals، Enrichment factor، Ecological risk، Pollution load index، Coefficient of divergence.
  • فاطمه محمدیاری، حمیدرضا پورخباز، حسین اقدر، مرتضی توکلی صفحات 223-238
    زیستگاه های طبیعی از جمله مراتع و جنگل ها به عنوان یکی از مهمترین عناصر محیط زیست نقش بسیار مهمی در زندگی موجودات زنده و از جمله انسان دارند. در دهه های قبل و عصر حاضر توسعه شهری چنان بوده که به ایجاد عدم تعادل در چگونگی استفاده از اراضی شهری منجر شده و تبدیل کاربری های بکر به کاربری های شهری را در پی داشته است. در تحقیق حاضر برای پی بردن به تغییرات کاربری شهری، مرتعی و جنگل، شهر بهبهان، تصاویر ماهواره لندست سنجنده های ETM+  سال 1378 و OLI سال 1392 تجزیه و تحلیل شد. برای پیش بینی روند تغییرات تا سال 1406 از نقشه های پتانسیل انتقال رگرسیون لجستیک و روش زنجیره مارکوف استفاده شد. نتایج بررسی مساحت ها در دوره اول (1392-1378) نشان می دهد که مساحت کاربری شهری از 1605 هکتار در سال 1378 به 3157 هکتار در سال 1392 افزایش یافته است. همچنین بیشترین تخریب در مراتع (6233 هکتار) و سپس جنگل ها رخ داده است. در دوره دوم نیز  (1406-1392) مساحت جنگل ها نسبت به سال 1392 بدون تغییر باقی مانده است اما روند افزایشی توسعه شهری و کاهشی مساحت مراتع در چشم انداز 1406 نیز ادامه خواهد داشت. همچنین در بازه زمانی مورد مطالعه تخریب اراضی کشاورزی برای تبدیل به مناطق مسکونی به طور چشمگیری افزایش یافته است به گونه ای که طی سال های 1378 تا 1392، 291 هکتار و در سال 1406، 626 هکتار از اراضی کشاورزی برای اهداف ساخت و ساز تخریب شده اند.
    کلیدواژگان: توسعه شهری، مراتع، جنگل ها، رگرسیون لجستیک، زنجیره مارکوف
  • محمد حسن صیف، احمد رستگار، سعید طالبی، طاهره کریمی فرد، مرضیه تاجوران صفحات 239-250
    امروزه گردشگری بیش از هر چیز نوعی مصرف محیط زیست تلقی می شود. بنابراین می توان گفت که گردشگران نقش حایز اهمیتی در توسعه گردشگری پایدار و یا نابودی آن دارند. مدل نظری مورد استفاده در پژوهش، ترکیبی از تئوری های ارزش- باور- هنجار (VBN)، تئوری جدید محیط زیستی (NEP) و تئوری فعال سازی هنجار (NAT) است. هدف از این تحقیق بررسی رفتارهای حفاظت محیط زیستی گردشگران در استان فارس است. تحقیق حاضر با استفاده از روش پیمایشی انجام شده است و جامعه آماری آن را کلیه گردشگرانی تشکیل می دهند که در سال 1395 از مکان های گردشگری استان فارس بازدید کرده اند. برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شده و با استفاده از روش انتخاب تصادفی، تعداد 266 پرسشنامه توسط گردشگران تکمیل شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS پردازش و با استفاده از آماره های توصیفی و تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که متغیرهای ارزش نوع دوستانه و خودخواهانه، نگرش جهانی محیط زیستی ، دلبستگی مکانی به صورت مستقیم و غیرمستقیم از طریق متغیرهای واسطه ای آگاهی محیط زیستی، انتساب مسئولیت و هنجارهای شخصی بر رفتارهای حفاظتی محیط زیست گردشگران داخلی اثر معنادار دارند. با توجه به این که انسان ها به عنوان عامل اصلی و اثرگذار معضلات محیط زیستی به شمار می روند، باید گردشگران را به سمت رفتارهای مسئولانه محیط زیستی ترغیب کرد.
    کلیدواژگان: ارزش نوع دوستانه و خودخواهانه، نگرش جهانی محیط زیستی، دلبستگی مکانی، هنجار شخصی، رفتارهای حافظ محیط زیست
  • منیژه سبزی، اوژن کریمی صفحات 251-262
    با عنایت به پیدایش توسعه پایدار در دهه های اخیر مردم جهان توجه بیشتری به حفاظت از منابع محیط زیست دارند. شهرداری ها به علت فعالیت های متعدد در حوزه شهری نیاز به مدیریت موثر بر شبکه زنجیره تامین خود دارند. ضمنا شهرداری ها می باید برای موفقیت و تعالی سازمانی، علاوه بر توجه به استانداردهای فنی و مهندسی در حوزه زنجیره تامین به استانداردهای موجود در زمینه محیط زیست نیز توجه جدی نمایند. بنابراین، این مقاله به شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر زنجیره تامین سبز در شهرداری ها پرداخت. این تحقیق از لحاظ نوع کاربردی و از لحاظ روش جمع آوری داده ها، توصیفی- پیمایشی است. جامعه آماری این تحقیق، کلیه مدیران ارشد و کارشناسان دخیل در امر مدیریت زنجیره تامین در شهرداری ها بودند. به منظور سنجش متغیرهای تحقیق از ابزار پرسشنامه استفاده گردید که روایی پرسشنامه از طریق CVR و کفایت نمونه با استفاده از آزمون KMO و بارتلت به تایید رسیده است. به منظور شناسایی عوامل موثر، از تکنیک تحلیل عاملی و در راستای رتبه بندی عوامل شناسایی شده از تکنیک تحلیل سلسله مراتبی استفاده شد. نتایج تحقیق 19 شاخص موثر بر زنجیره تامین سبز را شناسایی کرد. مطابق نتایج به دست آمده 6 عامل مدیریت محیط داخلی، خرید سبز، طراحی سبز، تولید سبز، توزیع، بازفرآوری و آلایندگی بر زنجیره تامین سبز اثرگذار هستند. همچنین نتایج نشان داد که شاخص های طراحی سبز با وزن 2/46 بیشترین تاثیر را بر زنجیره تامین سبز دارد.
    کلیدواژگان: زنجیره تامین، زنجیره تامین سبز، عوامل موثر بر زنجیره تامین سبز
  • حامد شیری، سروه اخرتی صفحات 263-274
    مساله حفاظت از محیط زیست از جمله مهمترین تحرکات سال های پایانی قرن 20 و اوایل قرن 21 است که در اندیشه و عمل، آثار عمیق و وسیعی در عرصه جهانی به دنبال داشته است. کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه هر کدام به گونه ای آثار تخریبی خود را بر محیط زیست بر جای گذاشته اند که این اثرگذاری در موارد بسیاری متاثر از کم و کیف شاخص های اجتماعی- اقتصادی آنها است. در مقاله حاضر تلاش شده است تا رابطه شاخص آموزش به مثابه یکی از شاخص های توسعه اجتماعی و میزان حفاظت از محیط زیست در فاصله سال های 2006 تا 2012 مورد بررسی قرار گیرد. رویکرد نظری مقاله مبتنی بر نظریه رفتارهای محیط زیستی فیش بین، آیزن، هینز و همکاران است که لازمه تغییر در رفتارهای محیط زیستی را آگاهی، دانش افراد، ارزش ها و هنجارهای کلی جامعه می دانند. از نظر روش شناسی، مطالعه به شیوه اسنادی و تحلیل ثانویه داده های جهانی گزارش توسعه انسانی (HDR) و داده های شاخص عملکرد محیط زیستی (EPI) انجام شده و داده ها با کاربرد نرم افزار spss تحلیل شده اند. نتایج نشان می دهد کشورهایی که از نظر شاخص های آموزشی وضعیت مطلوبی دارند از نظر عملکرد محیط زیستی نیز در جایگاه بالایی قرار گرفته اند.
    کلیدواژگان: عملکرد محیط زیستی، شاخص های آموزش، گزارش توسعه انسانی، ایران
  • مهدی سالمی، رخشاد حجازی صفحات 275-284
    افزایش استفاده از وسایل نقلیه شخصی و توجه ناکافی به سامانه حمل و نقل عمومی منجر به شکل گیری و بروز نابسامان ترافیک و محیط زیستی در عرصه شهر شده است. هدف از این پژوهش نیازسنجی سامانه های کنترل سرعت از منظر محیط زیست است، روش تحقیق توصیفی تحلیلی و پیمایشی است، از این رو می توان نیازهای آموزشی جامعه هدف را شناسایی و سیاستگذاری صحیحی در این راستا اتخاذ نمود. در این پژوهش جامعه آماری شهروندان شهر تهران و برآورد حجم نمونه از فرمول کوکران که 384 نفر محاسبه شد، نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها از طریق آزمون رگرسیون برای بررسی میزان همبستگی متغیرهای مستقل با متغیر وابسته به کمک نرم افزار SPSS انجام گرفت. نتایج این مطالعه که در سال 1394 انجام شد نشان می دهد که میان متغیرهای مستقل پژوهش شامل سن، درآمد، شغل، جنسیت و میزان تحصیلات، نوع وسیله نقلیه ارتباط معنی داری وجود دارد. بنابراین، تاثیر برنامه های آموزشی به میزان زیادی بر آگاهی و شناخت کافی در زمینه محیط زیستی سامانه های کنترل سرعت شبکه بزرگراه کمک می کند.
    کلیدواژگان: مدیریت سرعت، ترافیک، آموزش، SPSS، تهران
  • سمیه مرادحاصلی، پوریا عطائی، حمید کریمی گوغری صفحات 285-298
    ما امروزه در جهانی زندگی می کنیم که امنیت و سلامت ما با مخاطره هایی روبه رو است، مخاطره هایی که هیچ یک از نسلهای پیشین آن ها را تجربه نکرده اند. یکی از این مخاطرات، مسایل مربوط به محیط زیست است. این در حالی است که بسیاری از این آسیب ها، پیامد رفتارهای نادرست انسان ها با طبیعت می باشد. بسیاری بر این باورند مشکلات محیط زیستی در ارزش ها و باور های اجتماع ریشه دارد و به همین دلیل باید دانست افراد اجتماع نسبت به بوم شناسی چگونه فکر می کنند، درباره آن چه چیزی می دانند و نسبت به آن چه احساسی دارند. بنابراین، هدف پژوهش حاضر بررسی تعیین کننده های نگرش محیط زیست گرایانه دانشجویان دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس بود.این تحقیق توصیفی به شیوه پیمایشی و با ابزار پرسشنامه صورت گرفته است. جامعه آماری 254 نفر از دانشجویان سال دوم کارشناسی ارشد و دکتری بودند که براساس جدول رجسی و مورگان 153 نفر برای نمونه انتخاب شدند. روایی پرسشنامه توسط اساتید و متخصصین و پایایی آن از طریق انجام مطالعه راهنما و محاسبه آلفای کرونباخ با دامنه بین 70/0 تا 85/0 به تایید رسید. در بررسی نگرش محیط زیست گرایانه دانشجویان یافته ها نشان داد که 37 درصد دانشجویان نگرش محیط زیست گرایانه منفی، 23 درصد نگرش خنثی و 50 درصد نگرش محیط زیست گرایانه مثبتی داشتند. رگرسیون چندمتغیره به کار رفته، نشان داد که سه متغیر آگاهی از پیامد ها، عضویت در کانون های محیط زیستی و دانش محیط زیستی به ترتیب سه متغیر تاثیرگذار بر نگرش محیط زیست گرایانه دانشجویان بود به بیان دیگر با یک واحد تغییر در انحراف معیار متغیر های مذکور به ترتیب  43/0، 22/0 و 18/0 تغییر در نگرش محیط زیست گرایانه دانشجویان ایجاد می شود. در نهایت، پیشنهاد می شود که ارتقا، دانش و آگاهی افراد از پیامد ها بایستی مورد توجه قرار گیرد که خود این امر از طریق رسانه های عمومی، برگزاری کارگاه های آموزشی، ایجاد تشکل های محیط زیستی در سطح دانشگاه و... امکان پذیر می باشد.

    کلیدواژگان: نگرش محیط زیست گرایانه، توسعه پایدار، رفتار محیط زیستی، دانشجویان کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس
  • مریم نعیمی، علی لشگری، عبدالحسین حداد صفحات 299-311
    امروزه ارزیابی اثرات توسعه بر محیط زیست یکی از راه های قابل قبول برای دست یابی به اهداف توسعه پایدار است و می تواند به عنوان یک ابزار برنامه ریزی، اثرات بالقوه محیط زیستی که در نتیجه اجرای پروژه های عمرانی و توسعه، پدیدار می شوند را شناسایی و گزینه های منطقی برای حل آن ها را انتخاب کند. در سال های اخیر احداث کارخانه های سیمان در کشور رشد فزاینده ای داشته است که اصولا به جنبه های اقتصادی آن ها نسب به جنبه محیط زیستی بیشتر توجه می شود، در حالی که این صنعت می تواند اثرات منفی قابل توجهی علاوه بر محیط زیست بر روی مسایل ژئوتکنیکی منطقه نیز داشته باشد. در این تحقیق با استفاده از منابع موجود و بررسی های میدانی، آثار محیط زیستی و ژئوتکنیکی کارخانه سیمان آبیک که یکی از بزرگ ترین مجموعه های تولید سیمان در کشور می باشد، توسط ماتریس ایرانی و عکس های هوایی مورد بررسی قرار گرفته است. هر چند سالیان متمادی است که این مجموعه احداث شده است ولی یک ارزیابی محیط زیستی از شرایط موجود می تواند گویای اثرگذاری یک مجموعه تولید سیمان در طی گذشت زمان بر روی منطقه و محیط زیست باشد. نتایج نشان می دهد که بیشترین اثر منفی بر روی توپوگرافی منطقه با ارزش کیفی «تخریب یافته» می باشد که این موضوع علاوه بر اثرگذاری بر روی محیط زیست، بر روی شرایط ژئوتکنیکی منطقه نیز اثرگذار است. با توجه به وجود گسل های فعال در منطقه تغییرات توپوگرافی مخاطرات محیط زیستی و ژئوتکنیکی شدیدی را به همراه خواهد داشت. نتایج این تحقیق نشان می دهد که تغییرات توپوگرافی ناشی از فعالیت های توسعه ای کارخانه سیمان آبیک که یکی از فاکتورهای ژئوتکنیکی است، موجب کاهش ضریب گسیختگی شیب به میزان 01/0 می شود که در اثر وقوع زلزله احتمالی شیب های منطقه تغییرمکان بیشینه ای در حدود 824 سانتی متر را تجربه می کنند.
    کلیدواژگان: کارخانه سیمان، پارامتر های ژئوتکنیکی، ارزیابی اثرات توسعه بر محیط زیست
|
  • Mohammdzadeh.Y, Mokhtari.E, Asvar.A Pages 3-18
    Economic growth is one of the main development goals in human societies. In the path of growth and rising incomes, necessary resources to implement the strategic plans of the society provided. One of the key programs and important issues of public funds is improving public health and environment protection. But there is no clear evidence, that economic growth improves the public health and environmental quality. Given that economic growth can be combined with the destruction of the environment on the one hand and on the other hand, in unhealthy environment, public health is at risk. According to the importance of these issues, Investigation this topic is very important. This study aimed to examine this relationship in selected countries with using GMM method during the period 1990-2013. The results of the model indicate that economic growth is associated with public health and environmental degradation. Other fore the environment quality negatively effect on health. Also cross-contamination effect of economic growth and environmental degradation on public health is negative and significant and that means the positive benefits of economic growth on public health, be dilute. Therefore, in view of the negative pollution impact on the health, the environmental quality is important, so environmental Protection to achieve sustainable development should be considered. The results of this study suggest that economic growth is associated with improvements in public health, but will also lead to environmental degradation. As well as reducing the quality of the environment affect a significant and negative impact on public health in the countries affected. Thus, environmental concerns of economic growth in terms of the negative impact on health and waste health costs double and attention to maintain the quality of the environment in order to achieve sustainable development is emphasized.
    Keywords: Economic growth, Sustainable development, Health, Environment
  • ahmad samdeliri Pages 19-28
    The valuation of ecosystem services can play an important role in conservation planning and ecosystem-based management. Benefit transfer is the valuing methodology focused by this paper. This technique applies the results of previous environmental valuation studies to new policy or decision-making contexts. For policy makers, regulators and natural resource managers, the resources necessary for original empirical resource valuations are often unavailable. A common alternative to original valuation studies is the practice of benefit transfer. Also in this study we has been used a function transfer method and transfer a recreational value from radio-darya beach (as a study site) to sitra beach (as a policy site). In the framework, total annual recreational value of sitra beach is estimated to be about 638 million Rials in 2014. The results show that 65 percent of investigated individuals will to pay for recreational usage of mentioned coast. The average of WTP is 1426.5 Rial for each visit.
    Keywords: Benefit Transfer, Recreational value, Nooshahr city, Sitra beach, Radio-darya beach
  • Somayeh Amirtaimoori Pages 29-36
    Nowadays, greenhouse gas emissions, especially carbon dioxide is one of the main challenges in the world. The agricultural sector is one of the important sectors of the Iran economy and emitter of this gas. Since the financial sector has a central role in the growth and development. Therefore, in this paper, the relationship between emissions of carbon dioxide with the financial development index in Iranʼs agricultural sector was investigated. Financial development index, gross domestic product (agricultural sector growth), gross domestic product to the power of two, energy consumption in agricultural sector and land area under new irrigation were considered as independent variables and carbon dioxide emissions from agricultural sector was considered as dependent variable. For this purpose, Vector Auto Regressive (VAR) method and annual data from 1981 to 2013 were used. The results of Johansen- Juselius cointegration test showed that there is a long-run relationship between the studied variables. Vector error correction model results showed that in the short-run, financial development index had a significant effect on carbon dioxide emissions and based on the findings of study, increase of energy consumption, financial development and the agricultural sector growth have increased carbon dioxide emissions and technology progress has reduced emissions of this gas in the agricultural sector. Therefore, if economic growth and financial development will lead to savings in energy consumption, emissions of this gas will be reduced. So, change in policy toward financial development with environmental considerations and increasing of energy productivity in agricultural sector is suggested.
    Keywords: Johansen-juselius cointegration test, Agricultural sector, Financial development, Carbon dioxide, Vector error correction model
  • Mohamad hasan Tarazkar, Navid kargar Dehbidi Pages 37-48
    The main purpose of this article is studying the short and long run impact of elderly population, urbanization, economic growth and energy consumption on CO2 emissions in the Middle East. To this goal, a panel data of 12 Middle East countries over the period of 1990 to 2013 was used. In This study, according to stationary properties of the variables, the panel cointegration approach was applied. Also, based on the results of Pedroni and Kao cointegration tests, the short and long-run relationship was estimated by Error Correction Model (ECM) and Fully Modified Ordinary Least Square (FMOLS) respectively. The results imply that significant long run relationships exist among aged population, urbanization, per capita income and per capita energy consumption with environment pollution. Based on the panel cointegration model, empirical results showed that the relationships between elderly population and CO2 emissions per capita is U-shaped and statistically significant. Therefore, CO2 emission decrease at the initial stage of elderly population growth and then grows again with the increase of elderly population and the turning point is around 3 percent. Moreover, the results imply that a relative increase in urbanization, economic growth and energy consumption are positively affect CO2 emissions per capita.
    Keywords: CO2 emissions, Elderly population, Urbanization, Panel cointegration, Middle east
  • Zeraatkish.S.Y, Badam Firouz.J Pages 49-62
    The fisheries sector is one of the most important economic sectors Which plays a significant role in providing income and employment to the coastal people of the country, especially the South Coast.In order to maintain sustainability in aquatic resources and achieve multiple economic, biological, social and policy objectives, Coherent management and planning in aquatic resources seems inevitable. In this study, aquifer harvest, on the coast of Hormozgan province, and the optimal and efficient harvesting of fish resources on the coast of this region have been investigated. Also, in this study, the current cost of fishing vessels and related revenues has been investigated and the optimal level of fishing effort of the fleet has been calculated to the stability boundary. Experimental results show that on the coast of the Oman Sea, biological and economic considerations, during the study period, overfishing has been made And this means that it must be changed by planning, fishing effort and fleet, adapted to environmental and economic conditions  And at a rate of 14% in order to achieve a level of equilibrium. Also, to achieve the level of economic equilibrium effort, 22 percent of the fishing effort needs to be reduced.
    Keywords: Economic biologic, Fishery attempt permanent acquisition, Critical point
  • Mahdi Aalipour, FArzam Pourasghar, Somayeh Foroug Pages 63-76
    The global economy is overtaking the Earth, which is beyond the capacity to be supported, and every day this gap is even more. The world in the middle of the second decade of third millennium puts more pressure on Earth systems and every day this pressure on natural resources and environment is widening. Recently, the issue of environmental protection has been one of the major problems in the international communities receiving the international attention. Human beings come to the realization that production and consumption patterns in the world has long been advocated by Western societies and is the Mirage. However, it is not possible to use resources used by rich countries compared with developing countries in any way, because such ways could lead to the collapse of biological systems. In this study, we first examined the concept of ecological footprint, and then determined the relationship between the ecological footprint and revenues, information on the ecological footprint and revenue extracted from a number of countries and explained the relationship and correlation among them. The study showed that developed countries have more deleterious effects on biological systems and environmental sustainability and should undertake more responsibilities in the context of sustainable development (Rio Declaration principle of common).
    Keywords: Sustainable development, Sustainable development indicators, Ecological footprint, Per capita income
  • Miri Qaleh No.M, Eldermi.A.R, Nouri.H, Mirsanjari.M.M Pages 77-88
    In the last few decades, the excessive consumption of natural resources, the rapid growth of urbanization and the expansion of industrial activities have damaged the environment and the instability of urban communities. The city of Mashhad faces many problems and problems such as population growth, tourism development, environmental pollution and ecological decline, so efforts to measure various indicators of sustainability of the city are necessary. Therefore, in this research, we tried to evaluate the ecological potential of the city in 2006 and 2006 by calculating the biological capacity and track and comparing them with each other. Biological capacity was calculated by measuring the area of agricultural land, why, fishing and land, and in addition to the parameters mentioned, the parameters of land, energy were also measured in the ecological footprint. In order to calculate these values and convert the land area to the global acres per person in Mashhad, factor and performance factors were used. The results of comparison of biological capacity and ecological trace obtained in 2006 and 2011 indicate ecological deficit of 2.2 and 2.5 hectares in Mashhad city. In addition, the results showed that the biological capacity of the city of Mashhad is not proportional to its ecological footprint and there is instability in the urban structure of Mashhad, in other words, there is no balance between supply and demand.
    Keywords: Biological capacity, Ecological footprint, Sustainability, Mashhad city
  • Mesbahzadeh.T, Soleimani Sardoo.F Pages 89-100
    The prediction of climate impact factors in different regions, especially in arid and desert areas where the environment is very fragile, is of paramount importance. The ecosystems of this region are subject to special conditions due to lack of water resources. In this regard, it is important to predict parameters such as rainfall and temperature and how to change them in these areas and can help to optimize resource management and create resilient strategies. In this study, the nonparametric methods of Mann- Kendall and Sen's Slope Estimator were used to study the precipitation and temperature data in the south of Kerman province. Also, the homogeneity of the data was analyzed using the Kolmogorov-Smirnov test, which showed that the station data used in the research was homogeneous at the 5% level and did not occur systematically. Also, the results showed that the stations of Anjirk, Hussein Abad, Bam, Kahnouj and Jiroft have a significant upward trend at 99 and 95% at the average annual temperature. Also, the results of the research indicate that in the south of the province Based on the graphs, the changes in the rainfall component have not significantly decreased in Kerman. The results can be used to manage the water resources of the area.
    Keywords: Climate change, Precipitation, temperature, Mann- Kendall, sen's slope estimator, kolmogorov- smirnov test, Southern of Kerman province
  • Halabian.A.H, Helforosh Salmasi.A Pages 101-112
    The influence of temperature in climate conditions of each region and importance of its prediction in environmental planning made it necessary to use statistical methods to study prediction and changes of the temperature. Statistical method are useful tools to perceive and analysis climate behavior. Nowadays, modeling and prediction of climatic parameters due to climate change, global warming and the recent droughts is inevitable. Temperature is including climatic parameters that is important in environmental planning, water resources management and agriculture. In this research, using Mann- Kendall graphical- statistical test, which is one of the proposed method of world meteorological organization(WMO) for time series analysis, Sen's slope estimator method and Box- Jenkins ARIMA model, the change trend of long- term mean of annual temperature in Tehran will be studied. To analysis this trend and access a suitable pattern in this situation, temperature annual mean from Tehran synoptic station during 1951- 2014 has been collected from the meteorological organization of Iran. The results of trend analysis showed that there are significant ascending trends in temperature annual mean. Trend gradient calculated by Sen's slope estimator is equal to 0.037 per year. The ARIMA (0,1,1)con was identified as final pattern base on common modeling. The first order of difference degree shows a linear trend what is approved by a constant term in co model. According to the ARIMA (0,1,1) con, the amount of this trend is 0.033 C per year. According to the adjusted model, can be expected that the temperature will increase to 18.88 C in 2024.
    Keywords: Modeling, Annual temperature, Mann- Kendall, Sen's slope estimator, ARIMA, Trend, Autocorrelation, Partial autocorrelation, Tehran
  • Ranjbar Saadat Abadi, Akhlaghi.M Pages 113-128
    The largest desert in the world is in the West Asia that due to its climatic and atmospheric conditions, has the potential to produce sever dusts. In recent years, in central provinces of Iran within the desert, including Isfahan the frequency, severity and extent of dust storms have increased, and due to population and resources at risk, the vulnerability to the phenomenon has been greatly increased. Throughout this study, it is attempted to determine characteristics of effective atmospheric circulation patterns and main dust emission sources based on meteorological information including: weather charts, visibility, AQI, backward trajectory technique and outputs of a Regional Dust Atmospheric Model. A main goal of this investigation is determining large-scale dominant weather conditions and main dust sources that cause severe air pollution episodes over Isfahan area during the period of 2000-2011. Surveys show that in recent years, frequency, intensity and extent of Dust events in the region have increased. Changes of pressure patterns are seasonally, so dust sources are variable in a year. Therefore, in late winter to spring months (March to May), based on the location and development of low-pressure systems associated with the upper and Mediterranean trough, the main effective dust sources on  producing high polluted episodes in Isfahan, are as follows: North East Africa, Northern Saudi Arabia, Jordan, Southern Iraq, Kuwait and some parts of Khuzestan area. From June to August, the Mediterranean trough is very weak compared to previous months, but it can still play a significant role in dust formation in the west Asia.  Moreover, widespread dam buildings in the south of Turkey and North of Syria and Iraq, cause development and expansion of dust sources in north east Syria and north Iraq (especially Mesopotamia region).
    Keywords: Weather pattern, Dust source, Air quality, Isfahan
  • Karami.M, Sarvestan.R, Moradimajd.N Pages 129-142
    Aim of this study was to investigate the phenomenon of dust in the Khuzestan province and the correlation between these phenomena with elements of precipitation, speed wind and temperature is between 2010-1990. Statistical method library and using monthly data, eight selected stations (Masjed Soleiman, Ahvaz, Ramhormoz, Behbahan, Dezful, Aghajari, Abadan and Omidiyeh) of Khuzestan province using the softwares Minitab 17, spss 19 and Microsoft Excel 2013. For this purpose, using test homogeneity was examined data. From decision models was used to test, including automatic discovery classification method CHAID and regression trees CRT and test multiple interaction linear regression. Test Anderson-Darling and Kolmogorov-Smirnov showed that dust phenomenon data in Khuzestan province is normal. Using two methods CHAID and CRT was determined that wind is the best predictor for classifying dust in Khuzestan. Wind floors more than 2,100 in the CRT method and floor winds more than 6,500 in the CHAID method as a predictor of significant effect on the classification dust synoptic stations. Correlation between temperatur with dust is 0.425 percent, dust with wind speed 0.452 percent and between dust with rainfall -0.311 percent. With increase precipitation in the Khuzestan province reduced the number of days of dust but the temperature and wind speed are correlated to some extent with dust province and variables such as wind speed, rainfall and temperature have significant impact in the dust Khuzestan province.
    Keywords: Dust, Rainfall, Wind speed, Temperature, CHAID, CRT, Khuzestan
  • Karimi.S, Sakhaei.M Pages 143-156
    The objective of this study is the surveying spatial analysis of PM2.5 pollutants condition and the effects of atmospheric factors on it in the metropolis of Tehran. For this, the daily PM2.5 data measured by the controlling air quality and atmospheric parameters measured by Meteorological Organization in Tehran was used. The meteorological parameters used in this study include: temperature (minimum, average and maximum), relative humidity (minimum, average and maximum), wind speed (average and maximum), dew point and atmospheric pressure respectively. To study the spatial concentration of PM2.5, inverse distance weighting interpolation method was used. Inverse distance weighting model results show that in regions 7, 10, 20 and 21 have the highest concentration. Daily average PM2.5 concentrations during the study period showed that the highest concentrations at 18 June and the lowest was in the third April. It also shows the monthly average in January was the highest concentrations, while the lowest concentration is assigned to April.  Seasonal Concentration shows the highest concentration of PM2.5 in winter season. Then, the statistical correlation between PM2.5 and atmospheric parameters examined. For this purpose, Pearson correlation and multiple linear regression methods were used. Pearson correlation coefficient analysis shows that, PM2.5 has a direct correlation with air pressure and dew point, While a negative correlation with rainfall and wind speed. The relationship between PM2.5 as the dependent variable and atmospheric parameters as independent variables were investigated by linear regression models (Enter and Stepwise). The correlation coefficient in the equation Enter and Stepwise is 0.427 and 0.346 respectively. Which represents the ability of both models to predict the amount of PM2.5. Test Results of Mean Square Error, shows, Stepwise model to predict PM2.5, is more suitable than other methods.
    Keywords: Air pollution, PM2.5, Atmospheric factors, Interpolation, Statistical correlation, Linear regression
  • Mohammad Salehi.A, Velayatzadeh.M Pages 157-170
    This study was carried out to investigate and comparison of heavy metals Cd, Ni and Zn in muscle and liver of Esox lucius some of estuary rivers in Mazandaran and Gilan Province, 2015. Sixty samples of Esox lucius were collected from 10 Estuary Rivers in the southern Caspian Sea. Data analysis was performed with the software SPSS17 and comparison of the mean to T-test. The highest concentration of Ni, Cd and Zn in liver of Esox lucius were2.73±0.18, 1.70±0.14 and 117.49±0.18 mg/Kg and lowest concentration this metals in muscle of this fish 0.10±0.01, 0.004±0.0002 and 16.23±0.16 mg/Kg respectively (P<0.05). Concentration of Ni, Cd and Zn in liver of Esox lucius from all stations were higher than muscle (P<0.05). In this research concentration of Ni in muscle of Esox lucius in estuary of Sefidrod and Poolrod rivers were higher than more WHO standard, but concentration of Cd and Zn in muscle of Esox lucius from10 stations was lower than WHO and FDA. According to the results concentration of Ni is dangerous in muscle some of Esox lucius. Also bioaccumulation high levels of heavy metals Ni, Cd and Zn in the liver of Esox lucius from 10 stations, showed pollution in aquatic ecosystems from southern coast of the Caspian Sea of Gilan and Mazandaran Province.
    Keywords: Heavy metals, Muscle, Liver, Esox lucius, Caspian sea
  • Bakhshalizadeh Sh, Bani.A Pages 171-180
    This experiment was conducted in order to investigation on geographical distribution of the 87Sr/86Sr isotopic ratio and several major and trace elements (Na, Mg, K, Ca, Li, B, V, Mn, Fe, Ni, Co, Zn, Ga, Se, Rb, Sr, Mo, Ba, Pb and U) was determined in the western and eastern parts of Iranian waters of the Caspian Sea. Samples of coastal water were collected and analyzed. Strontium isotopic ratio and quantification of major and trace elements were done by multi-collector inductively coupled plasma mass spectrometer (MC-ICP-MS) and also ICP-MS respectively. The 87Sr/86Sr isotopic and elemental data were analyzed using Univariate analysis of variance, principal component analysis, discriminant function analysis and cluster analysis. The results showed elemental variations between the western and eastern parts of the Sea. The PCA reduced the isotopic and elemental variables of waters between regions to two components, and indicated that 93.85% of the total variation in elemental concentrations of the waters were related to Na, Mg, K, Ca, Li, B, V, Fe, Co, Se, Rb, Sr, Mo, U, Ni, Zn, Pb and 87Sr/86Sr. The differences in 87Sr/86Sr isotopic and elemental concentrations of waters between regions were described with one function; discriminate function (DC1) explained 100% of the variation. Significant correlation was detected among elements in the coastal Iranian water of the Caspian Sea. With the exception of Zn, elemental concentrations of Na, Mg, K, Ca, B, V, Fe, Co, Se, Rb, Sr, and Mo in the eastern parts were significantly higher than in western regions.
    Keywords: Element variation, South Caspian Sea, Iranian waters, Discrimination, Multi-collector inductively coupled plasma mass spectrometer
  • Abdolrassoul Salmanmahini, Salmanmahiny.A Pages 181-188
    Today spatial information system provides a powerful tool for wildlife and habitats management. Habitat modeling using spatial information system in addition to prediction of the suitable habitat is an important tool for habitat suitability evaluation of a species. Persian leopard is an endangered species in the Red List of the IUCN. In this research, we used ecological niche factor analysis method and Biomapper satware to determine the most important parameters of habitat, For this, we used changing resolution of ecological and species presence maps using ARC GIS 9.3. The results of this study showed altitude, springs and water sources and road variables are the most effective parameters on leopard dispersion at different scales in Golestan National Park and the best scales are layers with 60×60 and 90×90 resolution. In general, to understand the effect of  processes on distribution and abundance of organisms to achieve the better management of ecosystems, we should consider the effect of environmental variables in different spatial scales.
    Keywords: Habitat management, Spatial scale, ENFA, Spatial information system, Habitat modeling
  • Hossein Varasteh Moradi email, Taher Sadizadeh, Mahmoud Soofi Pages 189-200
    Preservation of biodiversity is one of the main objectives in protection and management of wildlife and habitat destruction is one of the greatest threats known on the worldwide biodiversity. Different species of deers have been described and distributed around the world. In Iran, there are only three species of deer, of which the red deer (Cervus elaphus) is the largest one. Red deer is a flagship species and study on the conservation status of this species is an important task for ecosystem management. The present study examined the occupation of red deer in Golestan National Park. The main goal of this study was to investigate the factors influencing occupation model of red deer and determine the amount of occupied habitat by this species. In this research, the study area was divided into 3×3 kilometers grids based on GIS maps using the Hawths Tools. The size of each grid was determined based on red deer movement. Within each grid, three line transects (each transect with 500 m in length), with north-south direction and random-systematic design were chosen. The effects of nine variables were analyzed on red deer occupation. The results showed that the estimated value for occupation and detection rate was 0.87 and 0.81, respectively. Moreover, among the nine variables, four variables namely distance from road, Shannon diversity index of tree species, tree species richness, and distance from agricultural areas took into account as effective factors on occupancy and detection rates.
    Keywords: Biodiversity, Red deer, Occupancy model, Golestan national park, Hyrcanian forest
  • sajede madani email , mehdi rahmati saye Pages 201-212
    The purpose of this study is assessing environmental aspects of the crude oil tanks production of Qeshm in the construction phase, to provide the strategies for reducing adverse effects. Due to construction of the Qeshm oil terminal in the initial construction phase, the conditions of establishing the environmental management system is provided by environmental monitoring and audit. In this paper, the checklist and brainstorm methods (FMEA risk assessment method) were used to identify the environmental aspects, environmental measurements, monitoring during the project accomplishment, and finally the project assessment. In this study, 11 important activities were identified which among the current activities in the site, the non-engineering equipments and current methods in the refuelling equipments caused the environmental risk priority number is 120. The use of absorbing well at the beginning of the project and soil contamination by human waste caused this aspect has the greatest negative impact on the environment by earning the score of 560. The late collect of scrap metal sandblasting led to soil contamination, on the one hand, and Failure to service bag filter batching system on time makes the soil and air pollution is one of the most significant environmental effects of the related activities to the above. Considering most of the obtained risks were high, the corrective measures were presented to reduce the risks based on the expert opinion.
    Keywords: Evaluation of environmental aspects, Oil tanks, FMEA, Qeshm
  • مهدی رجبی, بابک سوری * Pages 213-222
    ذرات معلق گرد و غبار با منشا فرسایش بادی خاک از عوامل آلاینده هوا به شمار می روند که هنگام جابه جایی در اتمسفر مقادیری از ترکیبات موجود در قشر زمین را حمل نموده و موجب کاهش کیفیت محیط زیست می شوند که این امر با به کارگیری شاخص های مختلفی قابل ارزیابی است. در این تحقیق مقادیر دو فلز Fe و Mn و شش فلز Zn, Cu, As, Ag, Cr, Ni به ترتیب به روش شعله و کوره گرافیکی جذب اتمی در نمونه های گرد و غباری که به مدت یک سال با فواصل زمانی 10 روزه از سه شهر واقع در نیمه غربی کشور (اندیمشک، خرم آباد و سنندج) که در عرض های جغرافیایی متفاوتی قرار دارند تهیه شد. سپس سطح خطر آلودگی این فلزات سنگین در نمونه های به دست آمده با استفاده از شاخص های EF (Enrichment Factor)، Eri (Ecological Risk)، PLI (Pollution Load Index) و CD (Coefficient of Divergence) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاکی از برآورد سطح بالای خطر آلودگی Ag و Cu در گرد و غبار هر سه شهر با استفاده از شاخص های EF و Eri بود. همچنین شاخص PLI بیشتر بودن آلودگی فلزات سنگین در گرد و غبار سنندج را تایید نمود. علاوه بر این شاخص CD به طور نسبی شباهت بیشتری میان گرد و غبار خرم آباد و اندیمشک از حیث مقادیر فلزات سنگین اندازه گیری شده در طول دوره نمونه برداری نشان داد ضمن آن که سطح آلودگی فلزات سنگین در گرد و غبار هر سه ایستگاه در فصل زمستان بیشترین مقادیر را نسبت به سایر فصول دارا بود.
    Keywords: گرد و غبار غرب ایران, فلزات سنگین, Enrichment Factor Ecological Risk, Pollution Load Index, Coefficient of Divergence
  • fatemeh mohammadyari email , hamidreza pourkhabbaz, hossien aghdar, Mortaza Tavakoly, behbahan university Pages 223-238
    Natural habitats such as rangelands and forests as one of the most sensitive elements of the environment and an important role in living organisms, including humans. In the decades before the present era of urban development has been such that an imbalance in the use of urban land led and pristine converted to urban land in others. In the present study to understand the changes in urban land, pasture and forest in Behbahan, images Landsat ETM + sensor OLI 2000 and 2014 were analyzed. CROSSTAB was used to assess the changes occurred. As well as to predict the trends of the year 2028 from the transmission potential maps logistic regression and Markov chain method was used. Results of the survey area in the first period (2000-2014) shows that urban land area of 1605 hectares in 2000 to 3157 ha in 2014 has increased. The most degradation of rangelands (6233 ha) and forests has occurred. The second period (2014-2028) compared to the 2014forest area remains unchanged, but increased urban development and reducing the area of pastures in Outlook 2028 will continue. In the period studied, the destruction of agricultural land for conversion into residential areas has increased significantly so that during 2000 to 2014, 291 hectares and in 2028, 626 hectares of agricultural land for construction purposes have been demolished.
    Keywords: Urban development, Grasslands, Forests, Logistic regression, Markov chain
  • Mohammad Hasan Seif email, Ahmad Rastegar, Saeed Talebi, Tahereh Karimi Fard, Marzieh Tajvaran Pages 239-250
    Today, tourism is regarded as a kind of environmental consumption. Thus, it can be said that tourists play important roles in the process of either development of sustainable tourism and or destruction of it. The theoretical model used in the research is a combination of value-belief-norm Theories (VBN), New Ecological Paradigm Theory (NEP), and Norm Activation Thory (NAT). The purpose of this research is sociological analyzing of tourists behavior in Fars. The present study was carried out using a survey method and the statistical population is all tourists who visited Fars province in 2017. The Cochran formula has been used to determine the sample size and 266 questionnaires were completed with using of random convenience sampling method by the tourists. Having collected the required data by utilizing questionnaire technich, all data were processed by using SPSS software and analyzed by applying descriptive as well as inferential statistics. Results showed that the value of humanitarian and selfish, world attitude environmental and place involvement variables, have indirect or indirect positive effect on the environmentalist behaviors of domestic tourists, through the mediation of environmental awareness, the ascription of responsibility and personal norms variables. As regards that humans are considered as the main contributor to environmental problems, tourists should be encouraged to take responsive environmental behaviors.
    Keywords: The value of humanitarian, selfish, World attitude environmental, Place involvement, Personal Norm, The environmentalist behaviors
  • karimi.O, Sabzi.M Pages 251-262
    According to genesis development in recent decade, World people pay more attention to protecting the environment and biological resources. Due to the numerous activities Municipal urban areas need to effectively manage the supply chain network green. By the way, Municipalities must for success and excellence in addition to technical standards in the areas of supply chain pay attention serious to the existing standards in the field of environment. The aim of this paperis identify and priorities the factors affecting supply chain in municipalities. Research of both the user and the type of data collection is descriptive and survey. The population of the study, all senior executives and experts involved in supply chain management in Municipalities. A questionnaire was used to measure the variables of the research that validity of the questionnaire was confirmed through CVR and sample adequacy using KMO test and Bartlett test. And is used to identify affecting factors and factor analysis technique toward ranking of the techniques used to identify factors hierarchy. The research results have identified 19 indicators of effective green supply chain at 6 Operating classified. 6 Operating classified, including internal environmental management, green purchasing, green design, green manufacturing, distribution, and reproduction and emissions are. Results have shown that green design parameters have most impact is weighing 42.6.
    Keywords: Supply Chain, Green supply Chain, Effective factors on green supply Chain
  • Shiri.H, Okhrati.S Pages 263-274
    The problem of environmental protection has been one of the most important movements in the late 20th and early 21th century. It has had comprehensive and profound effects on international thoughts and actions. Both the developing and the developed countries have left their own types of destructive effects on the environment. These effects result from their socio-economic indicators. This paper studies the relationship between education as a social development indicator and environmental protection from 2006 to 2012. The theoretical approach is based on the ecological behavior theory developed by Fishbein, Ajzen, and Heinz et al. The theory argues that education and knowledge as well as general values and social norms determine necessary changes in environmental behaviors. Methodologically, the study was conducted using documentary method, HDR international secondary data analysis, and EPI data analysis. Data were analyzed using SPSS. The results show a high correlation between education indicators and environmental performance. This means that countries with higher educational status have a higher position in terms of optimum environmental performance.
    Keywords: Environment, Environmental performance index, Education, Human development index, Iran
  • Salemi.M, Hejazi.R. Pages 275-284
    Increasing the use of personal vehicles tend to be inadequate public transport system leads to the formation and establishment of environmental and traffic in the city. The researcher objective training needs assessment speed control systems from the perspective of the environment. This way you can identify the training needs of the target population and policy making in this regard decided. Information collected by field surveys and questionnaires. In this study, the population of citizens in Tehran city and the estimated sample size of n = 384 Cochran formula that was calculated. The results of the data analysis through regression analysis to investigate the correlation between independent variables and the dependent variable was analyzed using SPSS software. The results of the study that was done in 2016 year showed that the independent variables such as age, income, occupation, gender and activity status is significantly associated with the dependent variable. So the impact of the training programs to greatly on awareness and understanding in the field of adequate environmental control systems help highway network speed.
    Keywords: Speed management, Traffic crash, Training, SPSS, Tehran
  • Moradhaseli.S, Ataei.P, Karimi, Gougheri.H Pages 285-298
    Today we live in a world where security and safety has faced with threats, none of them dangers that previous generations never experienced. One of these risks is environmental issues. While many of these injuries are the consequence of human's incorrect behaviors with the nature. Many believe environmental problems have rooted in values and social beliefs. Therefore, should be known that how the people of the community think about the ecology, what they know about it and how they feel about it. The aim of this research was to determine students' Pro-environmental attitude of Agricultural College (Tarbiat Modares University). This descriptive study was conducted by survey research and data collected questionnaire. Study population was 254 Masters and PhD students of the second year, according to tables’ Krejcie and Morgan 153 students were selected for the sample and the necessary information was collected from them. The validity was confirmed by professors and experts in this field and reliability was confirmed through a pilot test and calculated of Cronbach's alpha with range 0.70 – 0.85. In examining the Pro- environmental attitude of the students showed that 37% of students has negative pro-environmental attitude, 23% has neutral and 50% has positive environmental attitude. Multivariate regression showed that three variables had influence on the attitude of students: awareness of the consequences, membership in the environmental associations and environmental knowledge. In other words, with a changes of standard deviation of in these variables respectively 0.43, 0.22, 0.18 caused change Pro-environmental attitude of students. According to the findings of study suggest that to promote knowledge and awareness of the consequences should be considered which that is possible through Public media, workshops and create environmental groups at the university level.
    Keywords: Pro-environmental attitude, sustainable development, environmental behavior, agricultural students, Tarbiat Modares University
  • Naeimi.M, Lashgari.A, Haddad.A Pages 299-311
    Recently, environmental impact assessment (EIA) was considered as a green path to sustainable development. The major part of development is construction industry. EIA can also identify the environmental impacts which have been caused through construction activities. EIA can suggest the appropriate adoptions to prevent environmental degradation. Recently, the construction of cement factories as a productive industry has been developed in Iran while through the general EIA reports the influence of its geotechnical parameters in environment is not investigated. The purpose of the present study is to fill the gap using geotechnical investigation. In this paper, environmental and geotechnical impacts of Abyek cement factory as one of the prevalent cement factories in Iran were evaluated using Iranian matrix and aerial photos. Afterward the results of two methods were compared. The results show that dissimilarity of topography has the most negative effect on environmental and geotechnical conditions. Additionally, it is the reason of significant environmental and geotechnical hazards in the region.
    Keywords: Cement factory, Geotechnical parameters, Environmental impact assessment, Landslide