فهرست مطالب

امنیت پژوهی - پیاپی 65 (بهار 1398)
  • پیاپی 65 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/03/04
  • تعداد عناوین: 7
|
  • حمیدرضا نادی، رضا شعبانپور، ابراهیم خلیلی * صفحات 5-31

    یکی از اساسی ترین ضرورت های سازمان های اطلاعاتی- امنیتی، درک موقعیت ها و شناخت صحیح مسائل و چالش های پی شرو و انطباق ساختار و برنامه سازمان برای پاسخگویی شایسته و به موقع، به منظور پیش بینی آینده و تحلیل درست مسائل است. این سازمان ها ازجمله نهادهایی هستند که آموزش در آن نقش کلیدی داشته و کارکنان آن در مقاطع مختلف کاری و خدمتی، آموزش های خاص و هدفمندی ا ر طی می نمایند. مراکز آموزش اطلاعاتی- امنیتی به شرط تحقق واقعی ارزش ها و کارکردهای مورد انتظار، نقش بسزایی در تعالی و موفقیت های سازمان های متبوع خود خواهند داشت. این پژوهش با هدف تبیین وضعیت تحقق ارزش ها و کارکردهای دانشگاهی در مراکز آموزش اطلاعاتی- امنیتی و بر اساس روش تفسیری رویکرد کیفی، شکل گرفته و از تحلیل اسنادی به عنوان ابزار گردآوری اطلاعات بهره گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد در بحث ارزش های دانشگاهی مراکز آموزش اطلاعاتی- امنیتی کشور، اولویت بخشی به ارزش های سازمانی بیش از ارزش های نهادی بوده و در مقوله کارکردهای دانشگاهی، دو نوع «یادگیری برای دانستن» و «یادگیری برای با هم زیستن» تا حدود زیادی مورد غفلت قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: دانشگاه، ارزش های دانشگاه، کارکردهای دانشگاه، سازمان های اطلاعاتی، مراکز آموزش اطلاعاتی-امنیتی
  • علیرضا تنهایی *، حمیدرضا آراسته، حسن رضا زین آبادی، قدیر نصری صفحات 33-54

    سیر تحولات علمی دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی، منجر به پدیدار شدن دانشگاه های جامعه محور؛ با رویکرد اثرگذاری و برخورداری از کارکردهای ثبات بخش در جامعه شد. مقصود از کارکرد ثبات بخش دانشگاه، امنیت جامع های است. پژوهش حاضر به روش ترکیبی اکتشافی با هدف شناسایی راهکارهای ارتقاء اثرگذاری دانشگاه در امنیت جامع های ج.ا.ایران انجام شده است. ابتدا در بخش کیفی صاحب نظران حوزه پژوهش مورد مصاحبه قرار گرفتند. نتایج تحلیل محتوا و کدگذاری مصاحبه ها 88 نشانگر را شناسایی نمود. نشانگرها در غالب 7 بعد «استادان به مثابه معماران آموزش آگاهی و زیست مسئولانه»، »دانشجوپروری با هدف خلافیت و امتداد نظم«، «فضا و محیط دانشگاهی به مثابه مهم ترین مکان تجلی مناسبات جامعوی»، «مدیریت کارآمد و رضایت آفرین»، «آموزش حقوق و مسئولیت شهروندی»، «پژوهش با روش جدید در مسائل جدید» و «ترویج فرهنگ مدار و عدالت خواهی به سوی جامعه ایمن و پایدار» طبقه بندی شدند. در بخش کمی بر اساس ابعاد و نشانگرهای شناسایی شده، پرسشنامه طراحی و در بین 170 نفر از متخصصین حوزه تحقیق توزیع گردید. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده بیانگر آن است که مهمترین راهکارهای اثرگذاری دانشگاه در ارتقای امنیت جامعه در ابعاد هفت گانه بالا عبارتند از: «شکل دهی اجتماعات علمی در دانشگاه»، «بازنگری سیستم جذب و ارتقاء استاد مبتنی بر اهمیت به فعالیت های مدنی و ارائه خدمات اجتماعی»، «لحاظ نمودن فعالیت های اجتماعی و مدنی دانشجویان در ارتقاء به مقاطه تحصیلی بالاتر»، «بازاندیشی نسبت به ارزش های نهادین دانشگاهی»، «ارتباط آموزش ها با حوزه عمل و نیازهای جامعه»، «انجام پژوهش های مداخله نگر در حوزه آسیب های اجتماعی» و «ایجاد سازگاری بین دانشگاه و جامعه پیرامونی».

    کلیدواژگان: امنیت، امنیت جامعه ای، دانشگاه، کارکرد
  • فرشته منصوری موید *، رسول نصیری سروی، قاسم رنجبر صفحات 55-72

    امنیت از شاخص های اساسی رفاه انسان ها محسوب می شود و چرخ های رشد و تعالی جامعه و افراد آن در گرو تامین این نیاز اساسی است. امنیت انسانی را از جمله مقولات و مفاهیم بنیادینی باید به شمار آورد که امروزه توجه بسیاری از امنیت پژوهان ا ر به خود معطوف داشته است. در پژوهش حاضر سعی شده است تا از میان متغیرهای متعددی که بر امنیت انسانی اثرگذار هستند، تاثیر ارزش های اخلاقی، هویت اجتماعی و اعتماد اجتماعی بر امنیت انسانی در میان شهروندان تهرانی مورد بررسی قرار گیرد. برای این منظور پرسشنامه ای طراحی گردید و روایی و پایایی آن مورد سنجش قرار گرفت. سپس به صورت در دسترس در میان 389 نفر از شهروندان تهرانی توزیع شد. داده های بدست آمده با استفاده از رویکرد معادلات ساختاری و نرم افزار اسمارت pls تحلیل که نتایج حاکی از تاثیرگذاری ارزش های اخلاقی و هویت اجتماعی و اعتماد اجتماعی بر امنیت انسانی در میان شهروندان تهرانی بود. اما در این میان، ارزش های اخلاقی و هویت اجتماعی، نقش پر رنگ تر و اعتماد اجتماعی تاثیر کمتری داشت.

    کلیدواژگان: امنیت انسانی، ارزش های اخلاقی، هویت اجتماعی، اعتماد اجتماعی
  • سیدیوسف قرشی *، زینب حردانی صفحات 73-95

    بررسی سخنان روسای جمهور آمریکا، از وجود یک نارضایتی همیشگی نسبت به کارآمدی شیوه های مبارزه با تارشگری (تروریسم) حکایت داشته است. این قاعده در مورد دوره ریاست جمهوری اوباما نیز صدق می کند به گونه ای که جانشین او ترامپ، در جریان کارزارهای انتخاباتی، هرآ نچه که اوباما در تقابل با تارشگری؛ به ویژه در منطقه غرب آسیا، انجام داده بود را ناکارآمد خواند و از ضرورت دگرگونی در شیوه مبارزه با تارشگری در دوران تصدی خود سخن گفت. طرح این بحث از سوی ترامپ، نویسندگان را بر آن داشت تا با ملاحظه اهمیت منطقه غرب آسیا از حیث اشتراک دغدغه های امنیتی آن با جمهوری اسلامی ایران، با هدف بررسی دقیق تغییر راهبرد ایالات متحده آمریکا در مبارزه با تارشگری با تمرکز بر یمن در دوره رئیس جمهور جدید آمریکا، به تدوین مقاله بپردازند. معطوف به این مسئله اصلی، حدس اولیه یا فرضیه بدی نصورت طراحی شد که ترامپ با استناد به ناکارآمدی راهبرد اوباما مبنی بر متعهدساختن یمن (به مثابه یک قربانی تارشگری)، به راهبرد مداخله نظامی مستقیم در این کشور متوسل شد. به واسطه آن که پژوهش از نوع توصیفی- تبیینی است، فرضیه طراحی شده با اتکا به داده های کتابخانه ای مورد سنجش و راستی آزمایی قرار گرفت.

    کلیدواژگان: امنیت ملی، مبارزه با تارشگری، القاعده شبه جزیره عربستان، یمن، راهبرد متعهدساختن
  • علیرضا زرگر، اسدالله پازوکیان * صفحات 97-129

    امنیت یکی از نیازهای اساسی بشر و از سوی دیگر فقه سیاسی است که عهده دار تنظیم روابط درونی و بیرونی مسلمانان بر اساس قسط و عدل است و متعهد به کارشناسی و پرداختن به زوایا و ابعاد گوناگون آن می باشد. مساله اصلی این است که ابعاد و حدود سیاسی اجتماعی امنیت در فقه سیاسی شیعه چیست؟ با رویکرد به این پرسش هدف از پژوهش حاضر تحلیل ابعاد و شاخصه های سیاسی- اجتماعی امنیت در فقه سیاسی شیعه می باشد. این تحقیق از نوع تحقیقات تحلیلی- اسنادی می باشد. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای است که با ابزار فیش برداری از کتاب ها، مقالات و... اطلاعات لازم گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در فقه شیعه امنیت سیاسی در ابعاد؛ سیاست خارجی، امنیت قضایی و امنیت نظامی، در بعد اجتماعی امنیت شامل؛ امنیت فرهنگی، همبستگی اجتماعی، مشورت و مشارکت عمومی در تصمیم گیری ها، وحدت ملی و همبستگی ایمانی، اهتمام به امور دیگران و حل مشکلاتشان، تعاون و همکاری در کارهای نیک، ضرورت حفظ روابط اجتماعی و نهی از دوری گزیدن از اجتماع می باشد.

    کلیدواژگان: فقه، امنیت، امنیت سیاسی، امنیت اجتماعی، فقه سیاسی شیعه
  • مجید اصغرزاده، غلامعباس محمودی * صفحات 131-157

    این پژوهش با هدف تبیین ویژگی های کلی شخصیتی متناسب با حیطه ماموریتی سازمان های اطلاعاتی- امنیتی تهیه شده است. سوال اصلی این است که کدام ویژگی های کلی شخصیتی متناسب با حیطه ماموریتی سازمان های اطلاعاتی- امنیتی هستند. با توجه به اکتشافی بودن تحقیق، فرضی های طرح نشد و صرفا با انجام مطالعات کتابخانه ای و تحقیقات میدانی (مصاحبه و پرسش نامه) به سوالات تحقیق پاسخ داده شد. جامعه آماری پژوهش ا ر کارکنان یکی از سازمان های اطلاعاتی- امنیتی تشکیل داده که به علت شرایط خاص آن و امکان پذیر نبودن دسترسی به همه این افراد، با استفاده از روش نمونه گیری افراد در دسترس، تعداد 50 نفر از آنان انتخاب گردیدند. به منظور جمع آوری داده ها، ابتدا با مراجعه به ادبیات پژوهشی و مصاحبه با صاحب نظران، پرسش نامه فرم کوتاه 60 سوالی "نئو" روی جامعه آماری اجرا گردید. در ادامه نتایج حاصل با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی مورد آزمایش قرار گرفت که مبین آن است که طیف بیشتر کارکنان این سازمان اطلاعاتی در مقیاس وظیفه شناسی (با وجدان بودن) و توافق پذیری قرار داشته و الزامات شغلی پیشنهادی جامعه آماری نیز در این دو مقیاس شخصیتی خلاصه می شود. درمجموع، بین نمرات اخذشده در مقیاس نئو و نمره ارزیابی کارکنان ضریب هم بستگی (077) به دست آمد که این مقدار محاسبه شده حاکی از ارتباط مثبت و بالا بین این دو متغیر است؛ درنتیجه چنین استنباط می شود که کارکنانی که در ارزیابی کاری نمرات بالایی دارند در خرده مقیاس های عمدتا وظیفه شناسی (با وجدان بودن) و توافق پذیری نیز نمرات بالایی داشته و چنین نتیجه گیری شد که کارکنان دارای صفات شخصیتی وظیفه شناسی و توافق پذیری، مناسب خدمت در سازمان های اطلاعاتی- امنیتی هستند.

    کلیدواژگان: شخصیت، ویژگی های شخصیتی، حیطه ماموریتی، کارکنان سازمان های اطلاعاتی- امنیتی
  • شیده شادلو، رضا کاویانی *، محمود عبایی کوپایی صفحات 159-183

    بحران دیپلماتیک قطر در درازمدت لزوما به معنای بی ثباتی و تشدید چرخه بی نظمی و ناامنی در منطقه نیست، بلکه بیشتر چالشی برای اهداف و منافع منطق های ایالات متحده محسوب می شود. پرسش اصلی مقاله حاضر این است که «بحران دیپلماتیک قطر چرا و از چه طریقی می تواند به تضعیف طرح های راهبردی ایالات متحده در خلیج فارس منجر شود؟» فرضی های که پژوهش حاضر در صدد آزمون آن برآمده این است که «بحران دیپلماتیک قطر می تواند با ایجاد شکاف در شورای همکاری خلیج فارس مانع از تحقق سیاست های کم هزینه منطق های واشنگتن مبنی بر موازنه گری دور از ساحل و احاله مسئولیت شده و به تضعیف طرح های راهبردی ایالات متحده در منطقه بیانجامد.» این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و از روش شناسی تبیینی بهره برده است و یافته های آن نشان از درستی فرضیه فوق دارد. از نتایج پژوهش نیز میتوان به امکان ارتقای اهداف و منافع درازمدت ایران در جریان بحران قطر اشاره کرد.

    کلیدواژگان: بحران دیپلماتیک قطر، شورای همکاری خلیج فارس، عربستان سعودی، ایالات متحده آمریکا، موازنه دور از ساحل
|
  • Hamid Reza Nadi, Reza Shaabanpour, Ebrahim Khalili Pages 5-31

    Understanding the situations, recognizing the issues and challenges ahead, matching the organization’s structure and plan for proper and timely accountability in order to predict the future events and to analyze the affairs correctly are among the most fundamental requirements of security-intelligence organizations. In these organizations, education plays a vital role, and its employees pass specific and targeted training courses at different levels of work and service. The security-intelligence training centers will play a significant role in the excellence and success of their respective organizations, provided they fulfill the expected values and functions. The present research aims at explaining the status of the fulfillment of university values and functions in security-intelligence training centers based on the qualitative approach of the interpretive method. Also, document analysis has been used as a data collection instrument. In the context of university values of the country’s security-intelligence training centers, the research findings show that organizational values have been prioritized higher than institutional values. In the context of university functions, two types of “Learning to know” and “Learning to live together” have been largely overlooked.

    Keywords: university, university values, university functions, intelligence organizations, security-intelligence training centers
  • Alireza Tanhayee, Hamid Reza Arasteh, Hassan Reza Zeinabadi, Ghadir Nasri Pages 33-54

    The course of scientific developments of universities and higher education institutes has led to the emergence of community-based universities, with an approach of effectiveness and enjoying stable societal functions in society. The purpose of the university’s stabilizing function is societal security. The present study is carried out through a combined exploratory method aims at identifying ways to enhance the university’s effect on the societal security of the IRI. In the qualitative section, the scholars in this field were interviewed. 88 indicators were identified based on the results of content analysis and interview coding. The indicators were categorized within the following 7 dimensions: “Teachers as Architects of Knowledge Teaching and Responsible Life”, “Student Education with the Purpose of Creativity and Continuity of Order”, “Academic Space and Environment as the Most Important Place for the Manifestation of Societal Relations,” “Efficient and Satisfactory Management”, “Education of citizenship rights and responsibilities”,” Research on new issues through a new way” and “Promoting of forbearance and justice-seeking culture towards a safe and sustainable society”. In the quantitative section, a questionnaire was designed based on the dimensions and indicators identified, and then distributed among 170 experts in the field of research. The data analysis results indicate that the most important strategies for the university’s effectiveness in promoting the societal security in the 7 aforementioned dimensions are: “The formation of scientific communities in the university”, “Review of the system of recruitment and promotion of lecturers based on the importance of civic activities and the provision of social services”, “Consideration of the social and civil activities of students for their promotion to higher levels of education”, “Rethinking the institutional values of the university”, “The relationship of education with the practice and needs of the community”, “Conducting interventional research in the field of social harms” and “Establishing compatibility between the university and the surrounding community”.

    Keywords: Security, Societal Security, University, Function
  • Fereshteh Mansouri Moayed, Rasoul Nasiri Sarvi, Ghasem Ranjbar Pages 55-72

    Security is one of the basic indicators of human well-being so that the growth and excellence of the society and its members depend on the supply of this basic need. Human security should be regarded as one of the major categories and fundamental concepts that has drawn the attention of many security researchers. The present research attempts to examine the effect of moral values, social identity, and social trust on human security, among many other variables that affect human security, among Tehran’s citizens. A questionnaire was designed for this purpose, and its validity and reliability were measured. Then, it was distributed among 389 Tehran citizens. Data were analyzed using the structural equation approach and Smart PLS software. The data analysis results showed the effect of moral values and social identity and social trust on human security among Tehran citizens. However, in the meantime, moral values and social identity had a more significant effect on human security while that of social trust was less.

    Keywords: Human Security, Moral Values, Social Identity, Social Trust
  • Seyyed Yousef Ghorashi, Zeynab Hardani Pages 73-95

    Although fighting terrorism in recent decades has been embraced by the US National Security Strategy and has been pursued in several United States governments as a strategic priority, examining the performance of US presidents has always indicated a constant dissatisfaction with the efficiency of counter-terrorism strategies. This is also the same for the Obama presidency, as his successor, Trump, during the electoral campaigns, called ineffective what Obama had done in eight years of government in the field of terrorism, especially in the West Asian region. He spoke about a tremendous change in the way of fighting terrorism during his presidency. The introduction of such discussion by Trump has led the authors of this article, while considering the significance of the West Asian region in terms of shared security concerns with the Islamic Republic of Iran, to elaborately review the new US president’s counterterrorism strategy, with an emphasis on Yemen. Focusing on the main issue, the initial hypothesis stated that Trump called the strategy of committing Yemen (as a victim of terrorism) used by the Obama administration ineffective and thus resorted to a direct military intervention strategy in that country. As the present research is descriptive-explanatory, the hypothesis was measured and validated based on library data.

    Keywords: National Security, Fighting Terrorism, al-Qaeda, Arabian Peninsula, Yemen, Strategy of Committing
  • Alireza Zargar, Asadullah Pazoukian Pages 97-129

    Security is one of the basic human needs and, on the other hand, it is the political jurisprudence that is responsible for regulating the internal and external relations of Muslims based on equality and justice, and is committed to exploring and addressing its various aspects and dimensions. The main question here is, what the dimensions and limits of social security in Shiite political jurisprudence are? Keeping this question in mind, the present study aims to analyze the socio-political dimensions and indicators of security in Shiite political jurisprudence. The present study is analytical-documentary research. The data collection method was library study in which the necessary data has been gathered by taking notes of books, articles, and so forth. The research findings show that the dimensions of political security in Shiite jurisprudence include foreign policy, judicial security, and military security. Also, in the social dimensions of security include cultural security, social cohesion, public consultation and participation in decision making, national unity and solidarity of faith, care for other people’s affairs and attempting for solving their problems, cooperation in good deeds, the necessity of maintaining social relations and the prevention of social isolation.

    Keywords: Jurisprudence, Security, Political Security, Social Security, Shiite Political Jurisprudence
  • Majid Asgharzadeh, Gholam Abbas Mahmoudi Pages 131-157

    The present research aims to explain the general personality traits appropriate for the mission of security-intelligence organizations. The main question is which personality traits are appropriate to the mission of the security-intelligence organizations. Due to the exploratory nature of the research, no hypothesis was proposed, and the research questions were answered only through the library research and field studies (interview and questionnaires). The statistical population of the research is composed of the employees of one of the security-intelligence organizations. Due to its specific circumstances and the impossibility of access to all of these individuals, 50 of them were selected using the available sampling method. In order to collect data, firstly by referring to the research literature and interview with the experts, a short form 60-item Neo Questionnaire was conducted on the statistical population. Then, the results were tested using descriptive and inferential statistics, which indicates that the majority of the employees of this security-intelligence organization is on the scale of accountability (conscientiousness) and adaptability. Also, the proposed occupational requirements of the statistical population are summarized in these two personality scales. In total, the correlation coefficient between the scores obtained on the Neo scale and the employees’ assessment score was 0.77, which indicates a positive and high correlation between these two variables; it is therefore inferred that the employees with higher scores in the job assessment also have high scores in the subscales of accountability (conscientiousness) and adaptability. It is concluded that employees with personality traits of conscientiousness and adaptability are appropriate for employment in security-intelligence organizations.

    Keywords: Personality, Personality Traits, Mission, Employees of Security-Intelligence Organizations
  • Shideh Shadloo, Reza Kaviani, Mohammad Abaie Koupaei Pages 159-183

    Qatar diplomatic crisis, in the long run, does not necessarily mean instability and an intensification of the cycle of disorder and insecurity in the region but is mainly a challenge to US regional goals and interests. The main question of the present article is “why and how the Qatar diplomatic crisis could weaken US strategic plans in the Persian Gulf?” The research hypothesis is that “the Qatar diplomatic crisis can hinder the fulfillment of Washington’s low-cost regional policies of offshore balancing and removal of responsibility by creating gaps in the Gulf Cooperation Council, and thus weaken US strategic plans in the region. This research is descriptive-analytical and has used explanatory methodology. The research findings confirm the above hypothesis. The research results also highlight the possibility of improving the long-term goals and interests of Iran during the Qatar diplomatic crisis.

    Keywords: Qatar Diplomatic Crisis, Gulf Cooperation Council, Saudi Arabia, Iran, Offshore Balancing