فهرست مطالب

سپهر سیاست - سال ششم شماره 1 (پیاپی 19، بهار 1398)
  • سال ششم شماره 1 (پیاپی 19، بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/02/31
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سید محمدحسن شمس*، ایشتوان کریستو نگی صفحات 1-26
    سازمان القاعده به عنوان یک گروه تروریستی، تفسیر خاصی از اسلام دارد که این تفسیر برگرفته از اعتقاداتی است که به عنوان اسلام سلفی شناخته می شوند. طبق تفسیر آنها، جهان فقط دارای دو قلمرو است؛ قلمرو اسلام و قلمرو کفر. وظیفه قلمرو اسلام، که القاعده خود را مصداق آن می داند، جهاد با قلمرو کفر و از بین بردن آن است. هدف غائی القاعده این است که با داشتن یک سرزمین مستقل، خلافت اسلامی را با قرائت خاص خود برپا کرده و احکام الهی را در آن محقق سازد و با بسیج مسلمانان، قلمرو کفر را نابود کند. مقاله حاضر تلاش دارد ضمن بازخوانی اندیشه های اعتقادی مکتب اسلام سلفی، میزان تاثیرگذاری این تفسیر از اسلام را بر روند فکری تشکیلات القاعده مورد بررسی و کنکاش قرار دهد. پژوهش حاضر بر اساس روش توصیفی-تحلیل و با تکیه بر منابع کتابخانه ای نگاشته شده است. بررسی ها دلالت بر این دارد که تشکیلات القاعده در جهان عرب و غیرعرب، از اندیشه ها و آرای مکتب اسلام سلفی تاثیر مستقیم پذیرفته و بر اساس آموزه های این مکتب اعتقادی، اقدامات عملی و جهت گیری های رادیکال خود را استوار ساخته است.
    کلیدواژگان: سازمان القاعده، سلفی گرایی، وهابیت، این تیمیه، ابوعلا مودودی، سید قطب، بن لادن
  • سید مهدی میرداداشی * صفحات 27-52

    هدف پژوهش حاضر بررسی حقوق اقلیت ها در اعلامیه های جهانی حقوق بشر و در اسلام با تکیه بر روایات عصر ظهور است. یافته های این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی و مطالعه کتابخانه ای است، نشان می دهد که با تاسی به اصول قرآنی، کرامت انسانی، عدالت ائمه معصومین و اختیار انسان، هر روایتی که مغایر با این اصول راهنما باشد، قابل پذیرش نیست و حضرت مهدی(عج) نیز با استدلال و منطق با اهل کتاب مواجه خواهد شد و آن عده قلیلی که اسلام نیاورده باشند در پناه حکومت عدالت گستر آن حضرت زندگی خواهند کرد. در حالیکه در حقوق بین الملل، بحث از حقوق اقلیت ها، هرچند در لفظ و مفاد بیانیه های حقوق بشری، جنبه حق و تکلیفی دارند، اما به نظر نمی رسد تکلیف در جهت رعایت حقوق اقلیت ها از سوی حاکمیت های مختلف، به صورت عرف بین المللی درآمده باشد، بویژه اینکه حقوق بین الملل حداقل در این قبیل مسائل یا فاقد ضمانت اجراست و یا دارای ضمانت اجرای بسیار ضعیفی است، اما رعایت حقوق اقلیت ها در اسلام، علاوه بر جنبه حق بودن، دارای جنبه تکلیفی نیز می باشد و مسلمانان واقعی و دولت های اسلامی خود را مکلف به رعایت حقوق اقلیت ها می دانند.

    کلیدواژگان: حقوق اقلیت ها، حقوق، روایات، عصر ظهور، حقوق بین الملل، حقوق بشر
  • مصطفی مطهری خوشینانی*، جهانبخش ایزدی صفحات 53-74
    هدف اصلی پژوهش حاضر، واکاوی مفهومی مبانی و مبادی گفتمانی الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت بوده و در این راستا، تلاش کرده تا به این سوال اساسی پاسخ دهد که افق های مورد نظر در الگوی بومی اسلامی - ایرانی پیشرفت بر کدام عناصر و شاخص ها تاکید دارد؟ گفتمان سازی درباره الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت، مدیریت تولید علوم بومی (اسلامی - ایرانی) و طراحی و اجرای الگوی مدیریت تحول در جهت پیاده سازی اهداف از جمله مواردی است که در این پژوهش به آن پرداخته شده است. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی بوده و نتایج نشان داد، در حالی که گفتمان عدالت و پیشرفت و نیز الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت در حال تبدیل شدن به گفتمانی مرجع و هژمون در فضای سیاستگذاری و مدیریت اجرایی دولت و در عرصه عمومی و اجتماعی ایران است، نباید فراموش کرد که پیشنهاد و دغدغه جایگزین الگوی بومی با رویکرد اسلامی - ایرانی برای تحول و توسعه از شکل غربی آن، زمینه اصلی گفتمان بومی گرایی مفصل بندی شده پس از انقلاب اسلامی را تشکیل می دهد. شناخت متراکم و واقع بینانه ای از تجربیات کشور در طول چهار دهه بعد از انقلاب، در برخی از «نهادسازی ها» و «اصلاح ساختارها» مانند ترسیم «چشم انداز بیست ساله» و «تدوین سیاست های اصل 44» و «هدفمند کردن یارانه ها» می تواند در تدوین هرچه بهتر الگوی پیشرفت کشور نقش کلیدی و موثری ایفا کند. در مدل فکری - عملی اسلامی - ایرانی پیشرفت، مضامین نظری از بومی شدن، بومی گرایی، بومی سازی و بومی نگری با گزاره های کلیدی از موضوع گفتمانی را می توان براحتی در آن شناسایی کرد.
    کلیدواژگان: الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت، عدالت، بومی گرایی، علوم انسانی- اسلامی
  • نادیا آقارضایی طرخورانی، علی محسنی*، محمدحسن الهی منش صفحات 75-94
    جامعه مدنی و کنشگران غیردولتی در عصر جدید از بازیگران مهم صحنه سیاسی و به عنوان یکی از عوامل موثر در مدیریت و اداره جامعه نقش مهمی ایفا کرده و همچنین به صورت ابزاری موثری برای تاثیرگذاردن بر رفتار و عملکرد دولت به ویژه در عقلانی ساختن قدرت دولتی عمل می کنند. تبیین جایگاه جامعه مدنی و کنشگران غیردولتی در سیاستگذاری عمومی دولت نهم و دهم به عنوان هدف این پژوهش مدنظر قرار گرفته است. استدلال اصلی این مقاله این است که در دولت نهم و دهم جامعه مدنی و کنشگران غیردولتی در سیاستگذاری عمومی به حاشیه رانده شدند و از نقش و مشارکت محدودی برخوردارند. در این پژوهش سعی شده است با روش توصیفی - تحلیلی و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه ای، جایگاه نهادهای مذکور در سیاستگذاری عمومی دولت های نهم و دهم در چارچوب مدل نهادی، و در دو حوزه سیاست داخلی و سیاست خارجی مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.
    کلیدواژگان: جامعه مدنی، سیاستگذاری عمومی، سازمان های دولتی، گفتمان عدالت محور
  • هادی آجیلی*، مهدی رضایی صفحات 95-128
    هدف این پژوهش بررسی انگاره ها و ایده آل های نظریه رادیکال در اقتصاد سیاسی جهانی با تاکید بر محور «توسعه» است. بنابراین، پرسش اصلی این نوشتار ماهیت و چیستی مفهوم توسعه در رویکردهای متنوع رادیکالیسم نظیر مطالعات استعمار و امپریالیزم، نظریه وابستگی، نئوکلونیالیزم، جهانی شدن و تطورات مفهوم «توسعه» در هر یک از این نظریات است. یافته های این پژوهش که به روش توصیفی - تحلیلی انجام شده و داده ها به روش کتابخانه ای گردآوری شده اند، نشان می دهد، در تمام  نظریات، ارتباط و پیوندی ناگسستنی میان دینامیزم های نظام سرمایه داری و کارکردهای آن با مفهوم توسعه یافتگی یا توسعه نیافتگی در سطوح مختلف ملی، بین المللی و جهانی مطرح شده است که در تمامی آنها ویژگی های ذاتی نظام سرمایه داری کمابیش استثمار، نابرابری، و روابط غیرانسانی توصیف شده است. در حالی که درک ایده آل های رادیکالیست ها در نظریه رادیکالیسم در اقتصاد سیاسی جهانی یا روابط بین الملل پیچیدگی های فلسفی زیادی دارد، اما این ادبیات پیچیده در جهت نفی انسان ایده آل غربی به عنوان محور توسعه و تاکید بر نسبی بودن و بومی بودن ایده آل های جوامع مختلف در ارتباط با موضوع توسعه است. مفهوم توسعه  به عنوان چگونگی ساختن جامعه ای برابر از لحاظ روابط اقتصادی و تولیدی دیگر در مرکز توجه رادیکال ها قرار ندارد، بلکه آنچه اهمیت دارد تاکید بر انسانی تر نمودن مناسبات موجود در همه سطوح است. رادیکال ها اگرچه در توسعه و ترویج ادبیات و فلسفه  مرتبط با مباحث توسعه یافتگی یا توسعه نیافتگی نقش مهم و کلیدی داشته اند، اما واقعیت آن است که آنها عملا نتوانسته اند نمونه ای از یک مدل توسعه مبتنی بر آراء و مفروضات واقعی خود در سطح ملی و جهانی ارائه دهند.
    کلیدواژگان: توسعه، رادیکالیسم، اقتصاد سیاسی، مارکسیسم
  • رضا جلالی، علی اکبر امینی، امیرحسین زارعی محمود آبادی* صفحات 129-145
    هدف پژوهش حاضر، واکاوی سیاست های متقابل ایران و آمریکا به ویژه در چهار دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران می باشد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و داده ها با روش کتابخانه ای گردآوری شده است. نتایج نشان داد، رویارویی نظامی با جمهوری اسلامی ایران کار بسیار دشوار و پر هزینه ای است و ایالات متحده نیک می داند که اسقاط حاکمیت در ایران حتی با حمله اتمی از سوی آن ها غیرممکن خواهد بود مگر همراهی مردم و حضور فیزیکی در خاک ایران. ایرانیان هویت منحصر به فردی دارند که در سختی با یکدیگر متحد می شوند و هیچ جایگزینی نمی توان برای این حاکمیت منحصر به فرد تاریخی آمیخته با اسلام خواهی، ایرانی گری و توام با هویت قومی و نژادی در ایران به وجود آورد. تنها راهکار پذیرش حاکمیت قطعی جمهوری اسلامی ایران برمبنای ولایت مطلقه فقیه است و به نوعی باید طرفین به ویژه ایالات متحده آمریکا از نظم نوین جهانی که تبعیت از قوانین و معاهده های بین المللی است، تمکین کند و این کار سبب برقراری تعامل مشترک و سازنده بین طرفین در بلندمدت خواهد شد. تقابل همه جانبه با ایران از هسته ای گرفته تا نیتروزئوس هرچقدر که متقن باشد، باز هم برای تقابل با ایران کافی نیست و چون با هویت پیچیده و چند بعدی در فرهنگ مردم ایران جایگزینی برای مدل حکومت شکل گرفته در ایران وجود ندارد، بدیهی است تبعیت از نظم جدید جهانی و پذیرفتن ایران تنها راهکار خاتمه دادن به این چالش در نیم قرن گذشته است.
    کلیدواژگان: امام خمینی، نیتروزئوس، دونالد ترامپ، برجام، امنیت ملی، جنگ اتمی، امریکا، ایران، روابط سیاسی
|
  • Seyed Mohammad Hasan Shams *, István Cristo Pages 1-26
    Al-Qaeda is a terrorist organization which has a unique interpretation of Islam. This interpretation comes from what is known as the Salafi Movement. According to the Salafi Movement − and the Al Qaeda’s interpretation from Islam − the world is divided into two territories: The Islamic territory and the blasphemous territory. Supposing that it belongs to the Islamic territory, Al-Qaeda believes that it is each Muslim’s duty to declare Jihad against the blasphemous territory so that it can be destroyed. Through their unique interpretation of Islam, the Al-Qaeda’s ultimate objective is to establish an Islamic   caliphate upon an independent territory, propagate the divine laws in their territory, and unite the world’s Muslims for totally annihilating the blasphemous territory. Through analyzing the beliefs and principles of the Salafi Movement, the present study traces the ideological impact of this movement on the establishment of Al-Qaeda. The nature of the study’s methodology is descriptive-analytical, and the library/document survey is its data collection methodology. It becomes evident that in both the Arab and non-Arab worlds, the Al-Qaeda’s cells have directly impacted by the ideological principles of the Salafi Movement, and as a result rendered its radical actions and orientations on the basis of doctrines of this religious ideology.
    Keywords: Al-Qaeda, Salafi Movement, Wahhabism, Ibn Taymiyyah, Abul A'la Maududi, Sayyid Qutb, Bin Laden
  • Seyyed Mahdi Mirdadashi * Pages 27-52

    The purpose of the research is to study minority rights in universal declaration of human rights and in Islam with emphasis on traditions of the age of appearance. This research method is descriptive –analytic and desk research and its findings show that by following the principle of Quran, human dignity, imams’ justice, and human’s power, each tradition that is contrary to these guidance principles, is not acceptable, and Imam Mahdi will treat (face) religious minority with reason and logic. Those who do not accept Islam (have not been converted to Islam), will live under his rule of justice. While discussion about minority in international rights, however, they have rights according to words and meaning (provisions) of human rights statement, but it seems that duty to deserve minority rights has become a international convention (custom) by various governments; in particular (specially), international rights in such issues either there is no guarantee for performance, or have very weak performance bond. But deserving and respecting minority rights in Islam, addition to being right, it also is humanitarian duty, and real Muslims and Islamic governments consider themselves bound to deserve (respect) minorities rights.

    Keywords: Minorities Rights, Rights, Traditions, the Age of Appearance, international rights, Human Rights
  • Mostafa Motahari Khoshinani *, Jahanbakhsh Izadi Pages 53-74
    The main purpose of the present study is to perform a conceptual analysis of the fundamentals and foundations of the discourse on the Islamic-Iranian pattern for progress. In this way, we attempt to answer the main question “on what elements and criteria do the horizons of the Islamic-Iranian pattern for progress put emphasis?” Creating a discourse on the Islamic-Iranian pattern for progress, managing the production of indigenous sciences (Islamic-Iranian), and designing and implementing the pattern for evolution management in order to implement the goals are all considered the topics dealt with in this research. The research method is descriptive-analytical, and the results showed that while the discourse on justice and progress as well as the Islamic-Iranian pattern for progress is becoming a reference discourse and hegemon in the context of policy making and the executive management of the government in the public and social arena of Iran, we should not forget that the proposal and alternative concern for an indigenous pattern with Islamic-Iranian approach to evolution and development built on its Western form are the foundations of the discourse on articulated nativism in the aftermath of the Islamic Republic. Rigidly and realistically recognizing the country’s experiences during the four decades after the revolution in certain “institutionalization”, “structural reforms” like “twenty-year vision” and “development of principle 44 policies” and “targeted subsidies” can contribute to the better development of the country’s progress pattern. In the intellectual-practical-Islamic-Iranian model for progress, we can easily recognize concepts like nativity, nativism, localization, and localized vision with the key propositions of a discourse subject.
    Keywords: Islamic-Iranian pattern for progress, justice, nativism, Islamic-Humanitarian sciences
  • Nadia Agharezaei Tarkhorani, Ali Mohseni *, Mohammad Hassan Ellahi Manesh Pages 75-94
    Civil society and nongovernmental actors in the new age have played a significant role in political scene and they are effective factors in management and administration of society, as well as effective tool for influencing the behavior and performance of the state, especially in rationalizing of state power. The explanation of the status of civil society and non-governmental actors in the public policy of the ninth and tenth government has been considered as a research goal. The main argument of this article is that in the ninth and tenth governments, civil society and non-governmental actors have been marginalized in public policy and have limited role and participation. In this research, it has been tried to analyze the position of the mentioned institutions in the public policy making of the ninth and tenth governments in the framework of the institutional model, and in two areas of domestic and foreign policy, using a descriptive-analytical method and collecting information in a library.
    Keywords: Civil Society, Public Policy, Governmental Organizations, Discourse CenteredJustice
  • Hadi Ajili *, Mahdi Rezaee Pages 95-128
    The aim of this research is to study Radical theory ideals in Global political economy with emphasis on development. Thus, the main research question is the nature and meaning of development in the various Radicalism approaches including (such as) studies Colonialism and Imperialism, Dependency theory, Neocolonialism, Globalization, and the evolution of development concept in each theories. As his research is done in descriptive-analytic method and by desk research, the findings show that all theories has been presented (raised) permanent connection (relation) and links between dynamics of Capitalism system and its functions and the concept of development and underdevelopment in different national and international levels, and the inherent characteristics of capitalist system including exploitation, inequality, and inhuman relations has described in all theories. While understanding Radical’ ideals of  Radicalism theory in global political economy or international relationships has many complicated philosophy, but it contradict ideal western human as development basis, and the emphasis is on relative and indigenous nature of different communities ideals in relation to the issue of development. The concept of development, as how to make society equal in the light of economic relationships and production is not in the focus (heart) of attention, but the important matter is the emphasis on humanizing the existing relationships at all levels. However, Radicals have key role in development and promotion of literacy and philosophy related to development and underdevelopment issues, but in fact, they cannot provide an example of development model based on their opinions and assumptions on the national and international level.
    Keywords: Development, Radicalism, Political economy, Marxism.
  • Reza Jalali, Ali Akbar Amini, Amirhossein Zarei Mahmod Abadi * Pages 129-145
    The purpose of the present study is to analyze opposing policies of Iran and the US, particularly in the four decades after the Islamic Revolution of Iran. The research method is descriptive and analytical, and the data were gathered with a library method. The results indicated that a military confrontation with the Islamic Republic of Iran is extremely strenuous and costly, and the United States know it for sure that the abandonment of sovereignty in Iran is impossible even with a nuclear attack by them, unless it is accompanied by people and physical presence on Iran's soil. Iranians have unique identities, as they become united in difficulty, and no alternative can be envisaged for this unique historical sovereignty coalesced with Islamism, Iranianism together with their ethnic and racial identity in Iran. The only way is to accept the absolute sovereignty of the Islamic Republic of Iran on the basis of absolute Guardianship of Islamic Jurist; that is, both parties, particularly the United States, should live up to international rules and treaties, which in turn leads to a constructive and mutual interaction between both parties in the long run. Inclusive confrontation with Iran, ranging from nuclear attack to Nitro Zeus, no matter how strong they are, are not sufficient for an encounter with Iran. And, since there is no alternative to this model of sovereignty given the complex and multilayered identity of Iranian culture, it is evident that compliance with the new global order and embracing Iran is the only solution for putting an end to this challenge from the last half century.
    Keywords: Imam Khomeini, Nitro Zeus, Donald Trump, JCPOA, national security, atomic war, America, Iran, political relations