فهرست مطالب

پژوهشهای روان شناختی - سال بیست و یکم شماره 2 (پاییز و زمستان 1397)
  • سال بیست و یکم شماره 2 (پاییز و زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1398/04/20
  • تعداد عناوین: 11
|
  • پژوهش
  • دکتر حسن صبوری مقدم، دکتر محمدعلی نظری، دکتر رضا خسروآبادی، دکتر حسین سپاسی مقدم صفحات 7-33
    آماده‏سازی تکرار و سرکوب تکرار دو پدیده ای هستند که به واسطه مواجهه تکراری با یک محرک به وجود می آیند. در آماده‏سازی تکرار بر بهبود عملکرد تاکید می‏شود ولی در مقابل، در سرکوب تکرار بر افزایش خطا در برآورد زمان، تاکید می گردد. در پژوهش حاضر، امکان وقوع همزمان این دو مورد بررسی قرار گرفت. 12 آزمودنی بزرگسال در یک تکلیف آدبال زمان شرکت کردند که در آن تعداد تکرار محرک های استاندارد در مقایسه با محرک هدف، دستکاری می شد. تمام تغییرات مربوط به عملکرد رفتاری و همچنین ادراک زمان در آنان به کمک روش تحلیل واریانس با اندازه های مکرر تحلیل شد. این تحلیل نشان داد که ارائه مکرر محرک‏های زمانی در هر دو سیستم بینایی و شنواییباعث بهبود عملکرد رفتاری آزمودنی ها (آماده‏سازی تکرار) می‏شود. همزمان، تغییرات اندازه‏های ادراک زمان نیز نشان داد که علی رغم جهت متفاوت در این دو سیستم حسی، محرک آدبال می تواند باعث تحریف زمان گردد هم به شکل انقباض زمان و هم به شکل انبساط زمان. این فرض مطرح گردید که اگرچه آماده‏سازی تکرار در تکلیف زمان می تواند به واکنش رفتاری سریع تر و دقیق تر منجر گردد، ولی افزایش در شاخص تحریف زمان بعد از محرک تکراری، می تواند به تغییر در پراکندگی خطاها مربوط باشد.
    کلیدواژگان: مکانیسم های ادراک زمان، اثر آدبال، آماده‏سازی تکرار، سرکوب تکرار، تقویت تکرار
  • افسانه رحیمی، دکتر احمد یارمحمدیان، دکتر احمد عابدی، دکتر سالار فرامرزی صفحات 34-57
    با توجه به افزایش میزان شیوع اختلال طیف اتیسم، متخصصان نیازمند دسترسی و بررسی برنامه هایی هستند که با هدف بهبود مشکلات اساسی این کودکان طراحی شده اند. پژوهش حاضر به بررسی اثربخشی مداخله گروهی مبتنی بر برنامه دی روزیر بر کاهش مشکلات برون ریزی شده کودکان مبتلا به اتیسم با عملکرد بالا پرداخته است. این پژوهش در چارچوب طرح تک آزمودنی و با استفاده از روش (A-B-A) اجرا شد. جامعه آماری این پژوهش از کودکان مبتلا به اتیسم با عملکرد بالا در شهر اصفهان تشکیل می شد. با استفاده از نمونه گیری هدفمند، 3 دانش آموز انتخاب شدند. خط پایه عملکرد آنان با استفاده از خرده مقیاس مشکلات برون ریزی شده (مقیاس درجه بندی بهبود مهارت های اجتماعی SSIS) ترسیم شد. جلسات آموزشی در قالب 20 جلسه 40 دقیقه ای به وسیله محقق برگزار گردیدند. ارزیابی ها حین درمان، و به منظور پیگیری نتایج آموزش، یک ماه بعد به وسیله مربی ویژه این کودکان به عمل آمد. براساس نتایج تحلیل دیداری داده ها، این برنامه در زمینه کاهش مشکلات رفتاری برون ریزی شده درصد داده های ناهمپوش (PND) برای آزمودنی ها به-ترتیب، %100، %71/85، %100) موثر بوده است. نتایج به دست آمده از درصد داده های بالاتر از میانه (PEM)، جفت های ناهمپوش(NAP)، تای کندال همراه با یو مان ویتنی (TauU) (حداقل %85) حاکی از اثربخشی این برنامه است. بر این اساس، بهبود مهارت های اجتماعی در بافت گروهی و با ترکیب روش های شناختی رفتاری و یادگیری اجتماعی، رشد تجارب ارتباطی مثبت و کاهش مشکلات رفتاری را برای این گروه از کودکان به دنبال خواهد داشت.
    کلیدواژگان: مداخله گروهی مهارت های اجتماعی، مشکلات برون ریزی شده، اختلال اتیسم با عملکرد بالا، مقیاس درجه بندی بهبود مهارت های اجتماعی
  • دکتر غلامحسین جوانمرد صفحات 58-72
    هدف از این پژوهش، بررسی ارتباط ویژگی اسکیزوفرنیا با عملکرد حافظه بازشناسی و حافظه یادآوری و توجه انتخابی در دانشجویان سالم بود. روش انجام پژوهش، توصیفی همبستگی بود. برای انجام این پژوهش، 182 نفر از دانشجویان دانشگاه های (سراسری و پیام-نور) شهرستان بناب به روش خوشه ای انتخاب شدند. داشتن بیماری های مزمن جسمی و روانی و عصب-شناختی و مصرف دارو یا سیگار در زمان اجرای تحقیق، ملاک های حذف در نظر گرفته شدند. برای جمع آوری اطلاعات، از مقیاس 78 سوالی اسکیزوفرنیا (Sc) در آزمون MMPI-2، آزمون 90 کلمه ای حافظه آشکار (EMT)، و آزمون توجه تولوز پیرون (T-PAT) استفاده شد. نتایج این تحقیق، موید وجود ارتباط بین نمره مقیاس اسکیزوفرنیا با عملکرد حافظه بازشناسی و یادآوری و توجه انتخابی است. این نتایج نقش پیش بینی کنندگی ویژگی شخصیتی اسکیزوفرنیا را در عملکرد حافظه بازشناسی و یادآوری و توجه انتخابی تایید می کند (05/0>P) و نشان می دهند که با تغییر یک واحدی نمره مقیاس اسکیزوفرنیا، حافظه بازشناسی حدود 29/0 واحد، حافظه یادآوری حدود 25/0 واحد، و توجه انتخابی 17/0 واحد در خلاف جهت تغییر می یابند.
    کلیدواژگان: مقیاس اسکیزوفرنیا در MMPI-2، حافظه آشکار، حافظه یادآوری، حافظه بازشناسی، توجه
  • دکتر مجید محمودعلیلو، دکتر تورج هاشمی، دکتر منصور بیرامی، دکتر عباس بخشی پور، دکتر محمدامین شریفی صفحات 73-96
    اختلال شخصیت مرزی (BPD) اختلالی چندبعدی و ناهمگون است و تحقیقات انجام شده در سه دهه اخیر، به طور وسیع نشان داده اند که کودک آزاری یکی از عوامل بیماری زا برای اختلال شخصیت مرزی محسوب می شود. هدف اصلی از مطالعه حاضر، پیش بینی اختلال شخصیت مرزی بر اساس بدرفتاری دوران کودکی و آلکسی تایمی، در نمونه ی غیربالینی بزرگسال است. بدین منظور، 413 شرکت کننده از دانشجویان دانشگاه تهران به شیوه نمونه گیری چند مرحله ای انتخاب شدند. برای سنجش متغیرها از مقیاس شخصیت مرزی (BPS)، مقیاس خودگزارش دهی کودک آزاری (CASRS)، و مقیاس آلکسی تایمی تورنتو (TAS-20) استفاده شد. داده های خام به دست آمده با استفاده از مدل معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش فعلی، به تحقیقات قبلی نزدیک است. نتایج نشان می دهند که مدل نظری برازش مناسبی دارد و تجارب تروماتیک دوران کودکی (به ویژه آزارهای هیجانی) و آلکسی تایمی، پیش بین های خوبی برای اختلال شخصیت مرزی هستند. علاوه بر این، یافته ها حاکی از آن هستند که آلکسی تایمی در رابطه بین بدرفتاری و نشانه های اختلال شخصیت مرزی میانجی گری می کند.
    کلیدواژگان: اختلال شخصیت مرزی، بدرفتاری دوران کودکی، آلکسی تایمی
  • پریسا فرجی، دکتر پگاه فرخ زاد، دکتر مهرداد ثابت صفحات 97-118
    هدف از پژوهش حاضر پیش بینی نارسایی هیجانی و مشکلات بین فردی بر اساس سبک های دلبستگی در دانش آموزان است. جامعه آماری شامل 200 دانش آموز دختر مقطع پیش دانشگاهی در سال تحصیلی 9594 در منطقه 2 تهران بود که به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از سه پرسشنامه سبک دلبستگی کولینز و رید (ASQ)، پرسشنامه نارسایی هیجانی تورنتو (TAS)، و پرسشنامه مشکلات بین فردی (IIP) استفاده شد. نتایج تحلیل داده ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی گام به گام نشان دادند که بین سبک های دلبستگی با نارسایی هیجانی و مشکلات بین فردی رابطه معنادار وجود دارد (01/0>P). همچنین، مولفه های دلبستگی قادرند نارسایی هیجانی (حدود 22 درصد) و مشکلات بین فردی را (حدود 27 درصد) در دانش آموزان پیش بینی کنند.
    کلیدواژگان: سبک های دلبستگی، نارسایی هیجانی، مشکلات بین فردی
  • دکتر یاسمین عابدینی، دکتر سیدحشمت الله مرتضوی زاده صفحات 119-135
    نظریه ها و تحقیقات روان شناسی تربیتی حاکی از فواید تحصیلی و اجتماعی موقعیت های آموزشی مبتنی بر آموزش همسالان است. هدف این پژوهش، بررسی و مقایسه میزان تاثیر سه نوع آموزش هم شاگردی در انگیزش و پیشرفت دانش آموزان کلاس های چندپایه در درس ریاضی است. نمونه پژوهش شامل دو کلاس چندپایه از روستاهای شهرستان یاسوج در سال تحصیلی 9594 بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و به صورت تصادفی، در دو گروه آزمایش و کنترل جای داده شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل آزمون های ریاضی معلم ساخته و همچنین مصاحبه های نیمه ساختاریافته با معلمان و والدین بود. دانش آموزان گروه کنترل به صورت معمول، از آموزش معلم بهره مند شدند. یافته ها نشان داد که آموزش از طریق هم-شاگردی در مقایسه با آموزش سنتی، نه تنها تاثیر بیشتری بر پیشرفت در درس ریاضی دارد، بلکه سبب بهبود انگیزش دانش-آموزان برای یادگیری درس ریاضی، بهبود روابط اجتماعی آنان، و همچنین ترویج روحیه مشارکت و همکاری در میان آنان می شود.
    کلیدواژگان: آموزش هم شاگردی، کلاس های چندپایه، طرح تک آزمودنی، یادگیری ریاضی
  • گزارش های کوتاه از پژوهش های بالینی
  • ترجمه: عطیه السادات متقی قمصری صفحه 136
  • صفحه 139
  • صفحه 142
  • صفحه 146
|
  • Hassan Sabourimoghaddam, Mohammad Ali Nazari, Reza Khosrowabadi, Hossein Sepasi Moghaddam Pages 7-33
    Repetition priming and repetition suppression are two phenomena that both are caused by repeated exposure to an identical stimulus. Repetition priming usually is under- lined by improved behavioral performance, whereas in timing, the repetition suppression is accompanied by increasing error in time two estimations. This study investigated the possible simultaneous concurrence of these phenomena. Twelve adult subjects participated in a temporal oddball task in which the repetition of standard stimuli was under experimental manipulation, compard to the target stimulus. Both changes in performance and time representation were analyzed by a repeated measure within group design. Repeated presentations of temporal stimulus either in visual or auditory modalities improved participants behavioral performance (repetition priming). At the same time, data analysis for time representation showed that despite different directions in the modalities, the oddball stimulus was able to distort the time representation, both in time contraction and time expantion. The findings proposed that although the repetition priming can lead to faster and more accurate response, but more time distortions after repeated stimuli can be explained by the shift occured in errors distribution.
    Keywords: time perception mechanisms, oddball effect, repetition priming, repetition suppression, repetition enhancement
  • Afsaneh Rahimi, Ahmad Yarmohamadian, Ahmad Abedi, Salar Faramarzi Pages 34-57
    Due to the increased prevalence of autism spectrum disorder, professionals need to access and study programs which are de-signed to improve fundamental problems of these children. The present study has inves-tigated the effectiveness of a social skills group intervention based on DeRosier Program for decreasing externalizing behavior problems in children with high functioning autism. The study was done as a single-subject design using the A-B-A method. The statistical popu-lation consisted of children with high-func-tioning autism in Isfahan. Three students were selected using a purposeful sampling. The base-lines were drawn up using a subscale of Externalizing Behavior Problems (Social Skills Improvement System Rating Scales) (SSIS). There were 20 training sessions, each for 40 minutes which were held by the researcher. The evaluations were completed during the treatment and followed up by one the child specialist teacher one month later. Based on the results of the visual analysis of the data, this program has been effective in reducing behavioral problems (PND for participants respectively, 100%, 85.71%, and 100%). The results from PEM, NAP, TauU (at least 0.85%) indicate the effectiveness of this program. Therefore, the improvement of social skills in a group-based intervention has led to the growth of positive communicative experiences and reduced be-havioral problems for this group of children.
    Keywords: social skills group intervention, externalizing behavior problems, high func-tioning autism, Social Skills Improvement System Rating Scales
  • Gholam Hossein Javanmard Pages 58-72
    The present research was conducted to evaluate the relation between the scores in Schizophrenia character trait assessed by MMPI-2 Test on explanation of explicit memory and its indicators (eg, recognition and recall memory) and selective attention in a healthy student group. The method of the research was descriptive-correlational. To do so, 182 students from Bonab Payam Noor and some other universities were selected via cluster sampling method. Having chronic physical or mental or neurological diseases, or smoking or drug addiction were the exclusion criteria in this research. For gathering data, 78 items of MMPI-2 Sc scale, 90 words of Explicit Memory Test (EMT), and Toulouse-Pieron Attention Test (T-PAT) were used. The results of this research proved the predictive role of Sc character trait in the functioning explicit memory and selective attention (p<0.05), and indicated that with one unit change in Sc score explicit memory will change 0.29 unit and selective attention 0.17 unit in the opppsite direction.
    Keywords: schizophrenia scale in MMPI-2, explicit memory, recall memory, recognition memory, attention
  • Majid Mahmoud Alilou, Touraj Hashemi, Mansour Bayrami, Abbas Bakhshipour, Mohammad Amin Sharifi Pages 73-96
    Borderline personality disorder (BPD) is a multidimensional and heterogeneous disorder. Research has shown substantially in the last three decades that child abuse is a pathogenic factor for borderline personality disorder. The main purpose of this study was to predict the borderline personality disorder on the basis of childhood maltreatment and alexithymia, in nonclinical young adults. In this regard, 413 participants were selected using multistage sampling among all students studying in Tehran University. The Borderline Personality Scale (BPS), Child Abuse Self Report Scale (CASRS), and Toronto Alexi-thymia Scale (TAS-20) were used to measure variables. The raw data collected, was analyzed by structural equation modeling. The findings were similar to results of previous studies. The results indicate that theoretical model has a good fitness and childhood traumatic experiences (specially emotional abuse) and alexithymia are good predictors for borderline personality disorder. In addition, results revealed that alexithymia mediated rela-tionship between maltreatment and BPD symptoms.
    Keywords: borderline personality disorder, childhood maltreatment, alexithymia
  • Parisa Faraji, Pegah Farokhzad, Mehrdad Sabet Pages 97-118
    The aim of this study was to predict Alexithymia and interpersonal problems on the basis of attachment styles in high school students. The population comprised of the 200 senior high school female students from district 2 of Tehran who were enrolled in 2014-2015 academic year selected by multistage cluster sampling. For data collection Attachment Style Questionnaire (ASQ) by Collins and Reid, Toronto Alexithymia Scale (TAS), and Inventory of Interpersonal Problems (IPT) were used. Analisis of results based on Pearson correlation and stepwise linear regression showed that significant relationships exist among attachment styles, alexithymia, and inter-personal problems (P<0/01). Furthermore, the attachment components were capable of predicting alexithymia (about 22%) and inter-personal problems (about 27%).
    Keywords: attachment styles, alexithymia, interpersonal problems
  • Yasamin Abedini, S. Heshmatollah Mortazavizadeh Pages 119-135
    Educational theories and research imply the academic and social advantages of peer tutoring-based instructional situations. The purpose of the present study was to investigate and compare the impact of three types of peer tutoring on students’ mathematic achievement and motivation in multi-grade classes. The research sample consisted of two multi-grade classes selected from villages in Yasouj City during academic year 2015-2016. Sample members were selected via purposeful sampling method and were randomly assigned to control and test groups. The research instru-ments included teacher-made tests and semi-structured interviews with parents and tea-chers. The control group subjects were instruc-ted by traditional method of teaching. Fin- dings showed that not only peer-tutoring method had a considerable effect on students’ mathematical achievement, but also led to improved motivation for mathematics learning, social relationships, cooperation and team work inclinations among them.
    Keywords: peer tutoring, multi-grade classes, single-subject design, mathematic learning