فهرست مطالب

تحقیقات حسابداری و حسابرسی - پیاپی 41 (بهار 1398)
  • پیاپی 41 (بهار 1398)
  • 200 صفحه،
  • تاریخ انتشار: 1398/04/20
  • تعداد عناوین: 11
|
  • دکتر محمد کاشانی پور، محمد رحمانی، مهدی کاظمی صفحات 5-20

    سود هر سهم یکی از آماره های مورد توجه سرمایه گذاران و تحلیل گران مالی می باشد. از طرف دیگر تعیین بهترین ترکیب منابع شرکت یا همان ساختار سرمایه یکی از مهم ترین مسائلی است که مدیران مالی باید برای حداکثر کردن ثروت سهامداران در نظر بگیرند. به علاوه ارزش افزوده اقتصادی یک معیار موثر در کیفیت سیاست های مدیریتی و به عنوان شاخص قابل اتکایی از نحوه رشد ارزش شرکت در آینده محسوب می شود. هدف این تحقیق تبیین اثر پویایی ساختار سرمایه، سودآوری و ارزش افزوده اقتصادی بر EPS شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. جامعه آماری این تحقیق متشکل از شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است و نمونه مورد رسیدگی 55 شرکت در بورس اوراق بهادار از صنایع مختلف در طی سال های 1389 تا 1394 می باشد. متغیر وابسته پژوهش حاضر، EPS می باشد. برای آزمون فرضیه ها از مدل های رگرسیون چند متغیره مبتنی بر تکنیک داده های تلفیقی استفاده و از طریق نرم افزار اقتصادسنجی Eviews انجام شده است. نتایج حاکی از آن است که متغیرهای ساختار سرمایه، که در بین آنها ضریب متغیر نسبت بدهی بلند مدت بدون مزایای پایان خدمت به دارایی ها دارای رابطه منفی با سود هر سهم بوده و مابقی متغیرهای ساختار سرمایه رابطه مثبت و معناداری با سود هر سهم دارند. همچنین بین سودآوری شرکت و ارزش افزوده اقتصادی با سود هر سهم رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.

    کلیدواژگان: ارزش افزوده اقتصادی، ساختار سرمایه، سودآوری، سود هر سهم
  • دکتر رافیک باغومیان، دکتر سجاد نقدی، حجت محمدی صفحات 21-26

    هدف اصلی این مقاله، بررسی تاثیر تغییر عوامل کلان اقتصادی بر افق زمانی پیش بینی سود توسط مدیران است. جامعه آماری شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و دوره زمانی پژوهش شامل سال های 1386 الی 1393 می باشد. بدین منظور، 85 شرکت از میان جامعه آماری مذکور با در نظر گرفتن معیارهایی انتخاب و فرضیه های پژوهشی بر اساس اطلاعات استخراج شده از شرکت های نمونه، آزمون شدند. نتایج حاصل از آزمون فرضیه های پژوهش با استفاده از تحلیل رگرسیون چندگانه نشان می دهد که از بین متغیرهای مستقلی که طی دوره زمانی پژوهش مورد بررسی قرار گرفتند (شامل تغییرات تولید ناخالص داخلی، تغییرات تراز تجاری، تغییرات نرخ ارز و تغییرات تورم)، تنها بین تغییرات دو متغیر نرخ ارز و تورم سالانه با افق زمانی سود پیش بینی شده توسط مدیران (کوتاه مدت و بلندمدت) رابطه معناداری وجود دارد. بدین ترتیب، چنین بر می آید که با افزایش نوسان های نرخ ارز و نرخ تورم، مدیران ترجیح می دهند تا افق زمانی کوتاه مدتی برای پیش بینی سود انتخاب کنند. از سوی دیگر، مشاهده شد که سایر متغیرهای مستقل (شامل تغییرات تولید ناخالص داخلی و تغییرات تراز تجاری)، رابطه معناداری با افق زمانی پیش بینی سود توسط مدیران ندارند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که متغیرهای کلان اقتصادی می توانند بر افق زمانی (کوتاه مدت و بلندمدت) پیش بینی سود توسط مدیران تاثیر بگذارد.

    کلیدواژگان: افق زمانی سود پیش بینی شده، متغیرهای کلان اقتصادی، پیش بینی سود مدیران
  • دکتر رضا نظری، مجید واحدباقری صفحات 37-52

    چگونگی تامین مالی از مسائلی است که معمولا هر شرکت با آن مواجه می باشد. دسترسی به منابع کم هزینه و با ریسک پایین از اهداف حائز اهمیت مدیران است. یکی از شیوه های متداول تامین مالی، اجاره های عملیاتی می باشد که با وجود خارج از ترازنامه بودن و تاثیر بر دارایی های جاری و ثابت، صرفا در یادداشت های همراه صورت های مالی افشا می شود. در این پژوهش تلاش شده است تا نقش تامین مالی خارج از ترازنامه از طریق اجاره بر ساختار سرمایه و درماندگی مالی شرکت ها بررسی شود. برای این منظور نمونه ای متشکل از 75 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1385 لغایت1393 انتخاب شده است. در این پژوهش دو فرضیه تدوین شده است. در فرضیه اول رابطه بین تامین مالی خارج از ترازنامه و نسبت بدهی های شرکت ها بررسی شد. نتایج بدست آمده از وجود رابطه معنی دار بین تامین مالی خارج از ترازنامه و نسبت بدهی های شرکت ها حکایت دارد. در فرضیه دوم رابطه بین تامین مالی خارج از ترازنامه و درماندگی مالی شرکت ها مورد آزمون قرار گرفت. بررسی ها وجود رابطه معنی دار بین تامین مالی خارج از ترازنامه و درماندگی مالی شرکت ها را تایید نمود.

    کلیدواژگان: تامین مالی خارج از ترازنامه، اجاره عملیاتی، درماندگی مالی، ساختار سرمایه
  • دکتر محمد مهدی نادری نور عینی، منصور سرفراز، علیرضا محمدی صفحات 53-70

    در پژوهش پیش رو رابطه کیفیت سود و بازده اضافی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مورد بررسی قرار گرفت. در واقع هدف از این پژوهش، بررسی این موضوع بود که "آیا کیفیت سود نقش قابل ملاحظه ای در عکس العمل بازار نسبت به قیمت گذاری نادرست و در نتیجه آن بر بازده های اضافی دارد و یا خیر". بدین منظور ابتدا، تعداد 59 شرکت در بازه زمانی 1393-1380 انتخاب شدند، سپس کیفیت سود شرکت های مذکور با استفاده از معیارهایی همچون: پایداری سود،  قابلیت پیش بینی سود، نوسان سود، اقلام تعهدی مربوط به نوسان گردش وجه نقد عملیاتی، اقلام تعهدی غیرعادی، کیفیت اقلام تعهدی، ضریب واکنش سود و مربوط بودن سود به ارزش شرکت، اندازه گیری شد و در انتها رابطه بین کیفیت سود و بازده اضافی شرکت های دارای کیفیت سود بالا و پایین مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که اکثر معیارهای اندازه گیری کیفیت سود با بازده اضافی رابطه معناداری ندارد. بطور مشخص از بین معیارهای مذکور تنها، معیار نوسان سود و معیار اقلام تعهدی مربوط به نوسان گردش وجه نقد عملیاتی دارای رابطه منفی و معنادار با بازده اضافی می باشند.

    کلیدواژگان: کیفیت سود، بازده اضافی، معیارهای اندازه گیری کیفیت سود
  • دکتر حسن مهرمنش صفحات 71-88

    در تحقیق حاضر تلاش شده است تا یک مدل شبیه سازی بر مبنای هزینه یابی بر مبنای فعالیت برای برآورد قیمت یک محصول جدید ارائه گردد. در این راستا از تلفیق رویکرد هزینه یابی بر مبنای فعالیت با رویکرد مهندسی ارزش و گسترش عملکرد کیفیت سود برده شده است. در این راستا یک مدل مفهومی تدوین شد و برای درک بهتر مدل شبیه سازی ارائه شده، یک مورد مطالعاتی محصول جدید کپسول نسل چهارم CNG مورد بررسی قرار گرفت و تحت دو تابع هدف حداکثر سازی میزان رضایت مشتری و حداقل سازی هزینه نهایی محصول مدل شبیه سازی حل گردید. نتایج تحقیق نشان می دهد در مورد مطالعاتی محصول جدید کپسول نسل چهارم CNG با در نظر گرفتن 22 نیاز مهم از دید مشتری و ارائه مجموعا 12 پیشنهاد برای نیل به تامین نیازهای مشتری و جذب رضایت مشتری با قیمت اولیه محصول کپسول نسل چهارم CNG برابر یک میلیون 150 هزار تومان با تابع هدف اولیه حداکثر سازی رضایت مشتری، قیمت محصول برابر یک میلیون 811 هزار تومان می باشد در حالی که در تابع هدف دوم با در نظر گرفتن حداقل سازی هزینه نهایی محصول، مقدار هزینه نهایی برابر یک میلیون 778 هزار تومان برآورد می شود. این در حالی است که مقدار رضایت مشتری از مقدار 464 به میزان 307 به ترتیب برای تابع هدف اول و دوم تغییر می کند.

    کلیدواژگان: بهای تمام شده، هزینه یابی بر مبنای فعالیت، شبیه سازی
  • دکتر رحمت الله صادقیان، دکتر علی رشیدپور صفحات 89-110

    تعالی سازمانی کوششی است دور برد، برنامه ریزی شده و پایدار که بر پایه یک راهبرد سراسری استوار است و می کوشد تا با تشخیص منطقی و منظم دشواری ها و با بسیج همه نیروها و منابع موجود، به اجرای یک برنامه دگرگونی دست بزند. امروزه سازمان ها در محیطی در حال تغییر و بازاری رقابتی فعالیت می کنند. بنابراین، برای کامیابی نیازمند برنامه ریزی تعالی سازمانی هستند. وجود تفاوت هایی در اندازه، حجم و ماهیت فعالیت سازمان های بزرگ و کوچک، نحوه برنامه ریزی تعالی سازمانی آنها را نیز از هم متمایز کرده است به طوری که اکثر مدل های ارائه شده در این زمینه، با توجه به ویژگی های سازمان های تجاری و صنعتی بوده و شاید به همین دلیل آنها به راحتی و در زمان دلخواه می توانند اقدام به برنامه ریزی تعالی سازمانی کنند. در صورتی که مدل ها و مطالعات کمی در زمینه تعالی سازمانی برای سازمان بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی ارائه شده است و تجربه اندک آنها در استفاده از این نوع برنامه ریزی نیز حکایت از این وضعیت دارد. در این مقاله  در راستای شناسایی عوامل موثر بر تعالی سازمانی در بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی  نقش مولفه های (رهبری، مشارکت و توسعه منابع انسانی، رضایت مشتری،  توانمندسازی کارکنان، سازمان یادگیرنده، خلاقیت ونوآوری و مدیریت دانش) مورد بررسی قرار گرفته  شده است.

    کلیدواژگان: تعالی، تعالی سازمانی، رهبری، مشارکت و توسعه منابع انسانی، رضایت مشتری، توانمندسازی کارکنان، سازمان یادگیرنده، خلاقیت ونوآوری و مدیریت دانش
  • مهرداد خیرخواه، دکتر مهران آقایی، عیسی نورانی فر صفحات 111-128

    هدف اساسی تحقیق حاضر، بررسی تاثیر پیامدهای اطلاعاتی کیفیت حسابرسی با تاکید بر تغییر شریک حسابرسی در تصمیمات سرمایه گذاران می باشد. در این تحقیق، مطابق با هدف مذکور، 4 فرضیه مطرح شد که مورد تجزیه و تحقیق آماری قرار گرفتند. نمونه آماری تحقیق 99 شرکت پذیرفته شده در بازار اوراق بهادار تهران می باشد که داده های آنها برای یک دوره 5 ساله (از 1389 تا 1393) مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. فرضیات تحقیق از طریق مدل های رگرسیونی چندگانه بررسی شدند که مطابق با یافته ها، با افزایش کیفیت حسابرسی ناشی از تغییر شریک حسابرسی، مربوط بودن سود شرکت ها بالا رفته است. همچنین، نتایج نشان می دهد که سرمایه گذاران و فعالان بازار سرمایه به تغییر شریک حسابرسی موسسات، واکنش مثبتی داشته اند. مطابق با یافته ها، افزایش احتمال کیفیت حسابرسی ناشی از تغییر شریک حسابرسی، قیمت گذاری نادرست سهام را تقویت می کند. در نهایت، نتایج نشان داد که بین شرایط قراردادهای بدهی شرکت ها با کیفیت حسابرسی ناشی از تغییر شریک حسابرسی، ارتباط معناداری به لحاظ آماری وجود نداشته است.

    کلیدواژگان: مربوط بودن سود، قیمت گذاری نادرست سهام، شرایط قراردادهای بدهی، کیفیت حسابرسی، تغییر شریک حسابرسی
  • دکتر تورج مشتری دوست، دکتر محسن دستگیر صفحات 129-146

    تقویت واحد حسابرسی داخلی در شرکت های دولتی به عنوان یکی از شاخص های درونی راهبری شرکتی ارتباط موثری با کیفیت حسابرسی در حسابرسی داخلی دارد. کیفیت حسابرسی داخلی نیز ارتباط همسو و معناداری با شاخص هایی چون سطح تحصیلات مرتبط، سابقه حرفه ای، عضویت در مجامع حرفه ای و استقلال حسابرسان داخلی هم چنین اندازه واحد حسابرسی داخلی داشته ولی سابقه رئیس حسابرسی در واحد موردنظر فاقد این ارتباط معنی دار شناخته شده است. در ادامه بررسی ها در این تحقیق مشخص شده است که عدم سابقه رئیس حسابرسی داخلی با کیفیت حسابرسی می تواند مربوط به عدم درنظرگیری سابقه او در سمت رئیس حسابرسی داخلی بوده باشد. هم چنین در این تحقیق نتیجه شده ایت که کیفیت حسابرسی داخلی می تواند با بکارگیری حسابرسان با تحصیلات موثر و سوابق حرفه ای و شناخت کافی آنان از استانداردهای حسابرسی داخلی و اشراف بر استانداردهای حسابداری و درک عمیق از اصول مدیریت و شناخت کلی از علوم اقتصاد و فن آوری ارتباطات و نیز رعایت کامل استقلال و بیطرفی و عضویت آنان در مجامع حرفه ای داخلی و بین المللی و در اندازه های مناسب واحد حسابرسی داخلی تحقق یابد و سوابق حرفه ای رئیس حسابرسی داخلی در سمت مذکور نیز می تواند سهم بسزایی در تقویت کیفیت حسابرسی داخلی داشته باشد.

    کلیدواژگان: حسابرسی داخلی و کیفیت حسابرسی داخلی
  • گیتی اعظم شاهوردی، نفیسه آشنا صفحات 147-162

    یکی از اهداف اصلی حسابداری تهیه اطلاعات برای استفاده در تصمیمات سرمایه گذاری است. کشف ارزش اطلاعات مالی، یکی از محورهای مهم مطالعات تجربی در حوزه دانش مالی و حسابداری است. بررسی و مطالعه اطلاعات مالی در دو طبقه کلی مطالعات همبستگی و پیش بینی انجام می شود. در روش اول، بر اساس پذیرش فرضیه کارایی بازار، قیمت سهام را یکی از معیارهای اصلی ارزش موسسات در نظر می گیرند. بر اساس این رویکرد، وجود همبستگی آماری بین داده های حسابداری و قیمت سهام یا بازده، به این معنی است که اطلاعات حسابداری تلخیص کننده رویدادهای کارا و اطلاعات مربوط به قیمت سهام است ، بنابراین می تواند دربردارنده ارزشی نزدیک به ارزش بازار باشد. در این تحقیق به بررسی تاثیر حاکمیت شرکتی بر رابطه بین متغیر بنیادی حسابداری و بازده سهام طی سال 1386-1393 پرداخته شده است. نتایج فرضیه اول مبتنی بر اینکه حاکمیت شرکتی رابطه بین تجزیه و تحلیل های بنیادی و بازده سهام را تعدیل کند، پذیرفته می شود.

    کلیدواژگان: حاکمیت شرکتی، متغیر بنیادی حسابداری، بازده سهام
  • اسماعیل اخلاقی یزدی نژاد، دکتر مهدی بهار مقدم صفحات 163-185

    معاملات اعتباری به عنوان بخش قابل توجهی از سرمایه در گردش مورد توجه تحقیق حاضر قرار گرفته است. تعیین میزان عرضه معاملات اعتباری (فروش های اعتباری) همواره دغدغه مهم مدیران شرکت ها برای مدیریت صحیح منابع و مصارف کوتاه مدت واحد تجاری بوده است. علارغم اهمیت زیاد موضوع معاملات اعتباری توسط واحدهای تجاری، ادبیات تحقیق به طور سنتی بیشتر بر روی مطالعه تصمیمات مالی بلند مدت متمرکز بوده و پژوهشگران نهایتا به سرمایه درگردش به عنوان یک موضوع کلی توجه کرده اند ولکن به یکی از مهمترین اجزا آن که همانا فروش های اعتباری است توجه لازم را نداشته اند. در پاسخ به نیاز موجود پژوهش حاضر به بررسی عوامل اثرگذار بر میزان فروش های اعتباری می پردازد. پژوهش حاضرکیفی بوده و به جمع آوری دیدگاه خبرگان مالی از طریق پرسشنامه ای ساختاریافته که روایی و پایایی آن به تایید رسیده است، می پردازد. جهت تحلیل نتایج از نرم افزار های اس پی اس اس و آموس استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد مدیران شرکت های عضو بورس تهران جهت تعیین میزان فروش های اعتباری به عوامل درون سازمانی از قبیل سرمایه درگردش، نسبت جاری، نسبت حاشیه سود، رشد فروش، دوره وصول مطالبات شرکت اهمیت زیادی می دهند. علاوه بر این، آن ها هنگام تعیین میزان فروش های اعتباری به عوامل برون سازمانی ازجمله رونق یا رکود فصلی، میزان انحصاری بودن محصولات تولیدی، شرایط تامین مالی از بانک ها، و هم چنین سود آوری، نقدینگی و اهرم مالی مشتریان اهمیت بسیار می دهند.

    کلیدواژگان: فروش اعتباری، عوامل درون سازمانی، عوامل برون سازمانی، سرمایه درگردش
  • حمید خاوری، دکتر فرزانه حیدرپور صفحات 183-198

    مقاله حاضر به بررسی تاثیر سرمایه گذاری سهامداران نهادی و خطای پیش بینی سود هر سهم و سود تقسیمی بر بازده غیر عادی سهام می پردازد، در راستای انجام این پژوهش نمونه ای مشتمل بر 123 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره زمانی 5 ساله (1390-1394) انتخاب و بررسی گردید. برای آزمون فرضیه ها از رگرسیون چند متغیره استفاده شد و معنادار بودن آن ها با استفاده از آماره Fو t مورد بررسی قرار گرفت و برای بررسی خود همبستگی مدل از آزمون دوربین واتسون استفاده شده است.
    نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که بین سرمایه گذاری سهامداران نهادی و بازده غیر عادی سهام رابطه منفی و معنادار وجود دارد و بین خطای پیش بینی سود هر سهم و بازده غیر عادی سهام رابطه مثبت و معنادار برقرار است و بین خطای پیش بینی سود تقسیمی و بازده غیر عادی سهام ارتباط معنادار مشاهده نشد.

    کلیدواژگان: سهامداران نهادی ، خطای پیش بینی سود هر سهم و سود تقسیمی ، بازده غیرعادی سهام