فهرست مطالب

جامعه پژوهی فرهنگی - سال نهم شماره 4 (زمستان 1397)
  • سال نهم شماره 4 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • بررسی زمینه های جامعه شناختی نومیدی و بدبینی در اشعار دهه سی اخوان ثالث
    علی بالی صفحات 1-30
    ساحت وجودی هنرمندان و شاعران، کانون تناقض بین نومیدی و خوش بینی و سایر متغیرهای روحی است. به لحاظ جامعه شناختی و پدیداری، نومیدی و بدبینی التهابی است روحی و روانی ناشی از بحران ها و شکست هایی که عمدتا از جانب محیط و اجتماع بر ذهن و ضمیر انسان عارض می شود. از منظر جامعه شناسی ادبیات، در کانسپت شعر معاصر فارسی، آثار و اشعار اخوان ثالث (م.امید) بیش از اشعار دیگر اقرانش دارای درون مایه های غم، نومیدی و بدبینی است. زمینه های جامعه شناختی این بدبینی و یاس را علاوه بر شرایط شخصی شاعر، باید در تحولات اجتماعی دهه سی جامعه ایران، جستجو کرد. آثار این دهه از  فعالیت هنری اخوان، علاوه بر بازتاب مشکلات شخصی او، مصائب و شکست های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه ایران را آینگی می کند. اخوان در فاصله سال های پیش و پس از کودتای 28 مرداد و در سه دفتر نخست اشعارش؛ مانند پاندول میان یاس و امید در نوسان است و تا واپسین روزهای زندگی هرگز از چنبره این سندرم رهایی نیافت. این گفتار می کوشد زمینه های جامعه شناختی یاس و امید و نوسان آن را در سپهر شعر اخوان بر پایه اوضاع فرهنگی و سیاسی جامعه و با تمرکز بر سه دفتر «ارغنون»، «زمستان» و «آخر شاهنامه» بررسی نماید.
    کلیدواژگان: اخوان ثالث، آخر شاهنامه، ارغنون، زمستان، بدبینی، نومیدی
  • بررسی مقایسه ای رسوخ خرافات در نگرش به شیوه های بهداشتی و درمانی عامه مردم و تحصیل کرده های دانشگاهی استان کهگیلویه و بویراحمد
    خسرو رمضانی صفحات 31-50
    در گذشته به دلیل عدم دسترسی به پزشک، طبابت در بین مردم به صورت عامیانه و غیر حرفه ای رایج بود. هدف این پژوهش بررسی تحصیلات دانشگاهی در کاهش میزان خرافات در شیوه های بهداشتی و درمانی می باشد. این مطالعه از نوع توصیفی، مقایسه ای است که در استان کهگیلویه و بویراحمد انجام گرفته است. شرکت کنندگان شامل 500 نفر بودند که شامل: عامه مردم که شامل تحصیلات بالاتر از ششم ابتدائی تا دیپلم (159 نفر)، دانشجویان مقطع کارشناسی (189 نفر) و دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد (152 نفر) هستند. دانشجویان (کارشناسی و کارشناسی ارشد) به صورت تصادفی مرحله ای انتخاب شدند اما افراد عادی از نزدیکان دانشجویانی بودند که به عنوان نمونه همکاری کردند ولی با شرط اینکه تحصیلات دانشگاهی را تجربه نکرده باشند. یافته ها نشان می دهد عامه مردم بیشتر از تحصیل کرده های، دانشگاهی و افراد متاهل بیشتر از افراد مجرد، افرادی که سن بالاتر از 50 سال دارند بیشتر از افرادی که کمتر از 50 سال سن دارند، به خرافات اعتقاد داشتند. زنان در گروه عامه مردم بیشتر از مردان همین گروه به خرافات معتقدند. اما میزان خرافات در زنان و مردان تحصیل کرده دانشگاهی تفاوتی وجود نداشت. تحصیلات دانشگاهی به کاهش خرافات در افراد منجر می شود.
    کلیدواژگان: خرافات، بهداشت و درمان، درمان خرافی، تحصیلات دانشگاهی
  • بازتاب اعتماد به عنوان یکی از مولفه های سرمایه ی اجتماعی در گلستان سعدی
    علی محمد سهراب نژاد صفحات 51-80
    در زندگی اجتماعی تعامل و ارتباط سبب گسترش اندیشه های اجتماعی می شود. تداوم زندگی اجتماعی در میان تحولات دنیای امروز جز با مدد از مفاهیم سرمایه اجتماعی و به ویژه اعتماد دشوار است. سرمایه ی اجتماعی روابط اجتماعی را سرمایه ی یک جامعه می داند. این رویکرد دارای سه مولفه ی هنجار، اعتماد و مشارکت است. جریان توجه به مفاهیم سرمایه ی اجتماعی پیوسته تداوم داشته و مصادیق آن را در ذهن و زبان اندیشمندان گذشته و از جمله سعدی می توان یافت. سعدی به واسطه سفرهای متعدد و همراهی با اقشار مختلف با مبانی اندیشه های اجتماعی روزگار خویش آشنا و به آن ها پرداخته است. این مقاله برای آشنایی با دیدگاه اجتماعی سعدی، مولفه ی اعتماد را درکتاب گلستان به شیوه ی اسنادی همراه با تحلیل کمی و کیفی بررسی نموده است. بر این اساس بیشترین تاکید سعدی بعد از مولفه ی هنجارگرایی به اعتماد بوده و از بین شاخص های اعتماد، احساس امنیت بالاترین بسامد را داشته و آن را می توان با توجه به اوضاع قرن هفتم شاخص مورد توجه جامعه ی عصر سعدی دانست. بعد از آن اعتماد رسمی، غیر رسمی و تعمیم یافته قرار گرفته اند. اعتماد در گلستان به گونه ی معناداری در باب های آن نمود دارد و بین عنوان و مفاهیم باب و مولفه ی اعتماد رابطه ای مستقیم وجود دارد.
    کلیدواژگان: سعدی، گلستان، سرمایه ی اجتماعی، اعتماد، احساس امنیت
  • مطالعه جامعه شناختی هویت سنتی / مدرن دانشجویان (جامعه مورد مطالعه: دانشجویان کارشناسی دانشگاه آزاد شوشتر در سال 1396)
    خیام عباسی صفحات 81-117
    این پژوهش با رویکرد جامعه شناختی و با روش پیمایش انجام گرفته و کوشش شده تا یعضی از متغیرهای تاثیرگذار بر گذار از هویت سنتی به هویت مدرن بررسی شوند.جامعه مورد مطالعه، دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه آزاد شوشتر(4300نفر) بودند که 380 نفر از آنان به عنوان نمونه انتخاب شدند. نمونه گیری نیز با روش سهمیه ای - تصادفی ساده بر مبنای تعداد دانشجویان دانشکده های دانشگاه انجام شد. اطلاعات مورد نیاز با پرسشنامه محقق - ساخته جمع آوری شد و با برنامه SPSS ، با استفاده از آزمون های آماری متناسب روابط میان متغیرهای مستقل و متغیر وابسته (آزمون های: معناداری تفاوت میانگین - توکی- ، آزمون اسپیرمن، آزمون پیرسون و رگرسیون خطی) تجزیه و تحلیل شدند. بررسی نتایج حاصل از آزمون های آماری نشان می دهند که  در مجموع، 14 متغیر وارد معادله رگرسیون شده اند.متغیرهای مستقل جنس 041/. ، سن 008/. ، وضعیت تاهل 18/.، تحصیلات پدر 076/.- ، شغل پدر 010/. ، درآمد خانواده 047/. ، شغل مادر 145/.- ، میزان مشارکت اجتماعی 404/. ،  میزان استفاده از وسایل ارتباطی 082/. ، سطح ارتباط انسانی  117/.  ، میزان تعلق اجتماعی 113/.  و سطح دینداری 088/. روی متغیر وابسته تاثیر داشته اند. ضرایب بتا نشان می دهند که روی هم رفته، این متغیرها،5/49درصد از علل متغیر وابسته را تببین می کنند.
    کلیدواژگان: هویت، هویت سنتی، هویت مدرن، دانشجویان دانشگاه آزاد
  • قابلیت شکل گیری و ثبت حافظه جمعی در روند پاکسازی نقاشی های دیواری
    زهرا عباسی*، کورس سامانیان، سید سعید زاهد زاهدانی صفحات 119-142
    حافظه جمعی شامل چهار مرحله شکل گیری، ثبت، تداعی و انتقال است. نقش نقاشی های دیواری به عنوان دلالت هویتی بسیاری از بناهای تاریخی، در دو مرحله اول از اهمیت بیشتری برخوردار است. تحقیق حاضر با هدف بررسی دو مرحله قابلیت شکل گیری و ثبت حافظه جمعی در بنای تاریخی ارگ کریم خان در شیراز انجام شد. سوال اصلی پژوهش این است که تاثیرات متقابل پاکسازی نقاشی های دیواری تاریخی و قابلیت شکل گیری و ثبت حافظه جمعی چگونه است؟ روش پژوهش ترکیبی (کیفی-کمی) است و جمع آوری اطلاعات در دو مرحله مطالعات کتابخانه ای و مطالعات میدانی صورت پذیرفته است. داده ها از طریق آزمون تحلیل واریانس چند متغیری مانوا(Manova)، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج تجزیه و تحلیل داده ها نشان می دهند که توجه به ابعاد مختلف پاکسازی در قالب توجه به هماهنگی و یکپارچگی نقاشی ها، ارزش های تاریخی، الحاقات و لایه برداری ها، قدمت و اصالت نقاشی ها، ارزش های زیبایی شناختی، نمادها و نشانه های تاریخی، زنگار یا پاتین، دوره های تاریخی مختلف نقاشی های دیواری، میزان اتصلات قوی باگذشته و میزان حفظ هویت و اصالت نقاشی دیواری و ایجاد بستری مناسب جهت استمرار در بازدید از نقاشی های دیواری و عکس برداری از نقاشی های دیواری، قابلیت شکل گیری و ثبت حافظه جمعی نسبت به یک نقاشی دیواری را تقویت می کند.
    کلیدواژگان: حافظه جمعی، نقاشی دیواری، پاکسازی، مرمت و حفاظت، ارگ کریم خان
  • الگوی توسعه سرمایه اجتماعی (مورد مطالعه: بنیاد شهید و امور ایثارگران)
    محمد علی فقیه*، میر علی سید نقوی، رضا واعظی صفحات 143-178
    تحقیق حاضر به ارائه الگوی توسعه سرمایه اجتماعی در بنیاد شهیدوامورایثارگران می پردازد.دراین پژوهش از روش تحقیق آمیخته استفاده شده است.بخش کیفی مبتنی بر پارادایم تفسیری و به لحاظ هدف،توسعه ای است.استراتژی تحقیق،تحلیل تماتیک می باشد. درمرحله کیفی، داده ها از طریق انجام15 مصاحبه نیمه ساختار یافته با خبرگان که دارای صلاحیت های علمی، تجربی، مدیریتی و ایثارگری بودند، جمع  آوری و با استفاده از نرم افزار MAXQDA12  کدگذاری بر روی آنها انجام شد.دربخش کمی از روش پیمایش و پرسشنامه استفاده شده که جامعه آماری آن شامل والدین، همسروفرزندان شهید،جانبازان بالای 25 درصد ازکارافتادگی، همسروفرزندان آنهاوآزادگان و همسرو فرزندان آنها،ساکن در تهران هستند.نمونه آماری،با استفاده از فرمول کوکران 384 نفرتعیین و برای افزایش دقت ،پرسشنامه برای 400 نفرتوزیع و نهایتا389پرسشنامه عودت شد.یافته ها نشان میدهد، الگوی ارائه شده شامل 3 مضمون فراگیرزمینه ای،محتوایی و ساختاری و9 مضمون اصلی و 24 مضمون فرعی است و براساس نتایج تحلیل عاملی تمامی مضامین فرعی تا فراگیر مورد قبول و وضعیت سرمایه اجتماعی در بنیاد شهید مطلوب ودرحد 73.8%  می باشد
    کلیدواژگان: توسعه سرمایه اجتماعی، مضامین زمینه ای سرمایه اجتماعی، مضامین محتوایی سرمایه اجتماعی، مضامین ساختاری سرمایه اجتماعی، اعتماد
|
  • On the notion of sociological study of despair and pessimism on Akhavan-e- saleth’s Poems in1330 s
    Ali Bali Pages 1-30
    The inner nature of both artists and poets is located in the center of contradictions and spiritual fluctuations. Hope and optimism in contrast to despair and pessimism are one of the most common innate contradictions of most poets. Despair and pessimism which are considered to be as both spiritual and mental agitation are rooted from crisis and failures; they are caused mainly by the environment and society and will affect human’s mind. In Persian contemporary poems and especially in Akavan-e-Saleth's poems, there are more themes of despair, sadness and pessimism than those of other poets, so that Akhavan could be considered as the symbol of failure and despair in the center of contemporary poems. His artistic works of the first decade reflects not only the poet's personal problems but also social, political and cultural failures of Iran, too. Within the time period of before and after the 28th Mordad coup, Akhavan published his first three volumes as his initial artistic works. The pendulum between despair and hope in his poems has been swinging against him so that he could never detach himself from for the rest of his life. This study attempts to investigate the origins of hope and despair and their fluctuations on Akhavan's poem regarding his three volumes: 'Arghanon','Zemestan', and 'Akhar-e-Shahnameh'.
    Keywords: Akhavan-e-Saleth, Akhar-e-Shahnameh, Arghanon, Zemestan', Pessimism, Despair
  • A Comparative Study of Superstition Implications In the attitude towards the public and academic education of Kohgiluyeh and Boyerahmad province
    Khosro Ramezani Pages 31-50
    In the past, due to lack of access to the doctor, the practice was popular among folks in non-professional terms. Popular medicine was usually superstition. Part of the past superstition of the past has penetrated the thoughts of the people, whose works are visible in people's beliefs. Studying at university is very effective in reducing superstitions. The purpose of this study is to investigate university education in reducing the level of superstition in health and treatment. This descriptive-comparative study was conducted in Kohgiluyeh and Boyer Ahmad Province.
    Participants included 500 people including: the general population (159), undergraduate students (189 students) and postgraduate students (152). Students (undergraduate and postgraduate) were randomly selected, but ordinary people were close friends of students who collaborated on an exemplary basis, but on condition that they had not completed university studies. The findings show that the general population more than educated, university and married people more than single people, those over the age of 50 are supposed to superstitions more than those under the age of 50. Women in the popular group believe in superstitions more than men of the same group. But there was no difference in the level of superstition in educated women and men in a university. University education leads to the reduction of superstition in people.
    Keywords: superstition, health, treatment superstitious, university education
  • The reflection of reliance as one of the social capital components in Golestan of Sa'di.
    Alimohamad Sohrabnejad Pages 51-80
    In the social life of humans, the interaction and communication lead to social thoughts extension. The social life continuance among today's world amazing evolution is hard, except by social capital helping concepts,specially reliance. Social capital knows the social relations, the capital of a society base. This approach has three components: the norm, the reliance, and the communion. Paying attention to social capital concepts and components is a continuous stream of consciousness which has been hung on for years and even centuries. And can find its confirmations in the past thinkers mind and language amongst Sa'di in different forms. Sa'di, because of several voyages and accompaniment with different groups, was familiar with the social life basis and social thoughts of his time and had proceeded with them. This article, for acquaintance with the social viewpoint of Sa'di, has checked the reliance component, which is exponent of real life of his time in Golestan book predicatively with qualitative and quantitative analysis and has shown the amount of Sa'di's attention to that. So the most emphasis of Sa'di, after normativism, has been on reliance and among the reliance indices the security feeling has had the highest frequency and can know it as the noteworthy index of society of Sa'di's time based on the circumstances of the 7th century. The formal reliance, informal reliance, and the generalized reliance in Golestan has shone in its chapters meaningfully and there is a direct relation between the title, chapter concepts, and the reliance component.
    Keywords: Sadi, Golestan social capital trust feeling security
  • A survey on socio - cultural dimensions of youth identity , with emphasis on traditional and modern dimensions ( studied : undergraduates Shoushtar Azad University 2017 )
    Khayyam Abbassi Pages 81-117
    This research has been conducted with a sociological approach and a survey method and attempts have been made to examine some of the variables that affect the transition from traditional identity to modern identity. The studied population consisted of undergraduate students at Shoushtar Azad University (4300 students), of which 380 were selected as samples. Sampling was done using simple random quotas based on the number of college students. The required information was collected by a researcher-made questionnaire. Using SPSS software, using appropriate statistical tests of the relationships between the independent variables and the dependent variable (Tests: Significance difference, Tukey, Spearman test, Pearson test, and Linear regression analysis). The results of the statistical tests show that, in total, 14 variables were entered into the regression equation. Independent variables of gender 041 /. , Age 008 /. , Marital status 18 /, father's education 076 /, father's occupation 010 /. , Family income 047 /. , Mother's career 145.-, social participation rate 404 /. , The rate of use of communication devices 082 /. , Human Relations Level 117 /. , Social Income 113 /. And the level of religiosity 088 /. Have influenced the dependent variable. Beta coefficients show that, in total, these variables account for 49.5% of the causes of dependent variables.
    Keywords: identity, traditional identity, modern identity, Azad university students
  • Ability to form and record collective memory in the process of clearing wall paintings
    Zahra Abbasi *, Kouros Samanian, Seyed Saeed Zahed Zahedani Pages 119-142
    Collective memory consists of four stages of formation, registration, association and transfer. The role of wall paintings as a sign of the identity of many monuments is more important in the first two phases. The purpose of this study was to investigate the two stages of formation and recording of collective memory in the Karim Khan citadel in Shiraz. The main question of the research is that the mutual effects of clearing of historical wall paintings and the ability to formulate and record collective memory? The research method is (quantitative-qualitative) and data collection is done in two stages of library studies and field studies. Data were analyzed by Manova multivariate analysis. The results of data analysis show that attention to different dimensions of cleaning in the form of attention to the harmony and integrity of the paintings, historical values, extensions and peeling, the age and originality of the paintings, the values Aesthetics, Historical Symbols and Symbols, Patagonia, Different Historical Periods of Wall Paintings, Strong Strengths Over the Past, and the Level of Preservation of the Identity and the Truth of the Wall Paintings, and the Creation of an Appropriate Course for Continuing to Visit Wall Paintings And the imaging of wall paintings strengthens the ability to formulate and record collective memory over a wall paintings.
    Keywords: collective memory, wall painting, clearing, restoration, protection, Karim Khan citadel
  • Model for the Development of Social Capital (Studied case: Foundation Of Martyrs And Veterans Affairs)
    Mohammadali Faghih *, Mirali Seyyednagavi, Reza Vaezi Pages 143-178
    The following research aims to provide a model for the development of social capital in the Foundation Of Martyrs And Veterans Affairs. In this research Mixed methods has been used. The qualitative section is based on interpretative paradigm and the approach is developmental. The research startegy is Thematic Analysis. In the qualitative stage,the data were gathered through 15 deep and semi structured interviwes with experts who had  scientific , empirical , managerial and self sacrificing qualifications and using MAXQDA12 application , they have been encoded. In the quantitative section, survey and questionnaire have been used. The statistical population includes parents,spouse and children of martyrs,veterans with over 25% disability and their spouses and children, captives and their spouses and children,residing in Tehran. A sample of 384 people was determined using cochran’s formula. To increase the accuracy the questionnaire was distributed to 400 people and finally 389 questionnaire were returned. The findings show that the proposed model consist of 3 comprehensive context related,content related and structure related themes, 9 main themes and 24 sub themes; that based on the results of the factor analysis,all themes from subsidiary to comprehensive are acceptable and the status of social capital in Foundation Of Martyrs are desirable and is about 73.8%
    Keywords: Social capital Developmet, Context Themes of Social capital, Content Themes of Social capital, structure Themes of Social capital, Trust