فهرست مطالب

  • پیاپی 13 (بهار و تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/06/19
  • تعداد عناوین: 4
|
  • مدونا لیا*، فاطمه کاتب صفحات 1-16
    در تمدن آشور،  نقش مایه شیر بر روی نقوش برجسته به عنوان مهم ترین هنر آشوریان، بسیار جلوه گر شده است و شکارشیران یکی از مهم ترین موضوعات نقوش برجسته این تمدن است. ازین رو مساله این تحقیق مطالعه نقش شیر بر نقوش برجسته آشوریان(دوره آشوربانیپال از 668-627 ق.م، دوره آشور جدید)، یعنی هزاره اول قبل از میلاد است. ماهیت این پژوهش از نوع تحقیقات تاریخی و توصیفی تحلیلی است و روش گردآوری اطلاعات از نوع کتابخانه ای است. این تحقیق سعی دارد با نگرشی در صحنه های شکار نقوش برجسته آشوری که دارای نقش شیر هستند، به ماهیت و دلیل استفاده و همچنین کیفیت طرح نقوش برجسته در این دوره، به عنوان هدف پژوهش، پی ببرد. در این راستا سوال پژوهش ازین قرار است: به چه علت شکار شیر نمادی از اقتدار پادشاهی آشوری و غلبه بر او نماد شکست دشمنان امپراتوری است؟ در نتیجه این پرسش باید گفت: صحنه های شکارشیر توسط پادشاهان آشوری که به فراوانی در دوره آشورنو یافت شده اند، به عنوان نمادی از سلطنت و دفع و نابودی قدرت این جانور در قالب دشمن یا نیروی پلیدی و بیماری زا و همچنین تقدیم آن بصورت قربانی است که تنها توسط شخص پادشاه در قالب کاهن شاه صورت می گرفته است.
    کلیدواژگان: نقش شیر، دوره آشور، نقش برجسته، بین النهرین، آشوربانیپال دوم
  • ماهک روهینا*، سید ابوتراب احمدپناه صفحات 17-35
    نقش سرو که با عقاید آئینی و رسوم و فرهنگ ایرانی، مرتبط است، درقالی ایرانی، به وفور دیده می شود. کاربرد این نقش براساس باورها و عقاید هر دوره ای از هنر ایران است و استفاده از آن در قالی، دلیل بر اهمیت  این نقش نزد ایرانیان، از دیرباز تا کنون است. مسئله  این پژوهش شناخت اصالت نقوش ایرانی و ادارک بهتر معانی طرح های اسطوره ای و مفاهیم عمیق آن هاست. این پژوهش از نظر روش توصیفی - تحلیلی است  که به شیوه اسنادی با توجه به نقش سرو در قالی صفوی و قاجار  انجام گرفته است. در این پژوهش از هر دوره چند نمونه(6 نمونه از فرش های دوره صفوی و 12 مورد از فرش های دوره قاجار) قالی دارای طرح سرو تحلیل گشته است. هدف کلی تحقیق شناخت گونه های مختلف سرو و همجواری آن با موجودات دیگر(جانوران نگهبان) است. چند نمونه سرو در قالی های دوره صفوی و قاجار به کار رفته و نقش موجودات هم جوار با سرو در این قالی ها چیست سوالاتی است که در این تحقیق به آن ها پاسخ داده می شود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که عقاید و باورهای فرهنگی موجود در هر دوره بر چگونگی شکل گیری اسطوره سرو تاثیر گذار بوده و سرو در هر دوره تاریخی دارای معانی و مفهوم خاصی از جمله جاودانگی، آزادگی، قدرت و استقامت بوده است. در دوره صفوی نقش سرو یادآور دنیای معنوی، نشان عزت و قدرت پادشاهی، و تزئینی است. در دوره قاجار هم جایگاه آن تزئینی و نیز نشانی از قدرت پادشاهی است.
    کلیدواژگان: قالی، صفوی، قاجار، سرو، نماد
  • محمدرضا زنده دل* صفحات 37-50
    مفهوم "دیزاین " به عنوان یک شیوه ویژه از حل مسئله، در هنرهای کاربردی و فعالیت های تولیدی و خلاقانه انسانی کاربرد دارد این مفهوم که از یک صد سال گذشته به صورت جدی مطرح بوده در دوره مدرن به بخش مهمی از پروسه تولید محصول تبدیل شده است. نوشتار نیز به عنوان یک دستگاه ارتباطی عنصری کاربردی است. سنت نوشتار فارسی نیز بنا به ماهیت کاربردی خود به عنوان یک رسانه، در ثبت و انتقال پیام و شکل خود با مسائل گوناگونی روبه رو است. بسیاری از این مسائل تنها از طریق دیزاین قابل چاره جویی هستند. سنت غنی نوشتار و خوش نویسی فارسی به عنوان یک سیستم نوشتاری پر قاعده و منضبط می تواند محلی برای جستجوی نمونه های کهن و کمتر دیده شده پروسه دیزاین باشد. هدف این پژوهش جستجو و کنکاش در سنت غنی و قانون مند نوشتار فارسی، با نگاهی امروزی و کشف ارزش های پیدا و پنهان آن به منظور آگاهی مخاطبین این حوزه کاری است. جستجو و نمایش مفاهیمی امروزی مانند "دیزاین " در سنت نوشتاری کهن می تواند در غنای هرچه بیشتر این میراث ارزش مند موثر باشد و نمونه های بومی از دیزاین را به فعالان حیطه هنر نوشتار فارسی و طراحی گرافیک ایرانی معرفی کند. این پژوهش با بررسی دو مولفه "طراحی سیستم تقسیم بندی حرکات حروف " و "طراحی واحد اندازه گیری در خوش نویسی " از منظر دیزاین به این پرسش ها پاسخ می دهد:آیا می توان نمونه هایی از "دیزاین " را در سنت کهن خوش نویسی یافت؟ آن نمونه ها چیست و نمایش دیزاین در آن ها چگونه است؟ پژوهش حاضر کیفی است که با تحلیل شواهد بصری خوش نویسی فارسی ومطابقت آن ها با اصول دیزاین نتایج خود را ارئه می کند، منابع این پژوهش نیز کتابخانه ای است. یافته های این مقاله نشان می دهد که در میان اجزاء گوناگون و گسترده نظام بزرگ خطاطی و خوش نویسی، دو نمونه درخشان "ابداع نظام تقسیم بندی شکلی حروف در خوش نویسی " و"تدوین نظام اندازه گیری در روش نویسی " به وضوح با ساز و کار و پروسه "دیزاین" (وتعریف امروزی آن) مطابقت دارند. در هر دو نمونه مورد اشاره مصادیق روشنی از مسئله، چون دیدن جوانب گوناگون، پاسخ دهی خلاقانه و واجد ارزش های افزوده، مانند کارایی یا برآورده کردن همه نیازهای مسئله در عین ایجاز و سادگی به وضوح نمایان است.
    کلیدواژگان: دیزاین، خوش نویسی فارسی، سیستم اندازه گیری، تقسیم بندی حروف
  • اصغر کفش چیان مقدم*، فروغ عموئیان صفحات 51-72
    این پژوهش با هدف بررسی مولفه های موثر در ایجاد تعامل بین هنر شهری و مخاطبان عام جوامع شهری به چرایی و چگونگی نقش آثار هنری ارائه شده در مناسبت های ملی، مذهبی یا شرایط روزمره با توجه به درک مخاطب بپرد ازد. مطالعه موردی این مقاله شهر تهران است. روش این تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و منابع آن اسناد کتابخانه ای است. از آن جایی که توجه مخاطبان فضای شهری در ورود به توجهی سطحی و بدون تحلیل است؛ در این مقاله تلاش شده تا به دو سوال اصلی در راستای اهداف تعیین شده پاسخ داده شود که تعامل هنر شهری با مخاطب چگونه تعریف می شود و سهم مخاطب در ایجاد تعامل موثر با سالانه هنرهای شهری تهران در چه مولفه هایی مشخص  است؟ نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که وجه فرهنگی، سمبلیک، تعاملی و زیست محیطی آثار و تصورات فرهنگی و فعالیت های اجتماعی شهر تهران در بازتعریف مفاهیم ارزشی به جهت ایجاد شادابی، ترویج صلح طلبی و آگاهی از توسعه پایدار زیست محیطی موثر بوده و با ادراک و آموزش اطلاعات مخاطبان رابطه مستقیم دارد.
    کلیدواژگان: سالانه هنرهای شهری، زیباسازی شهرداری تهران، هنر شهری
|
  • Medona Lia *, Fatemeh Kateb Pages 1-16
    As one of the prominent civilizations of northern Mesopotamia (now Iraq), Assyrian civilization enjoys a distinguished place in terms of the arts of relief and sculpture. The Assyrian art, reflecting the bravery and dauntlessness of its people, has been represented in its reliefs. Basically, the spirit of combativeness and being a warrior is the dominant theme in Assyrian carvings. In this respect, the image of lion is one of the most commonly used images in Mesopotamian Art in general an in Assyrian Art in particular. This image can be traced from the very advent of Assyrian Art, in Assyrian meal dishes and metal handicrafts up to the reliefs and architectural works created by them. The present study aimed to identify the role of the image of lion in the Assyrian reliefs in general and specifically in the time of Ashurbanipal, II. In other words, the study aimed to make it clear why the image of lion has been so commonly represented in the Assyrian reliefs. Accordingly, the symbolic meaning of lion in the reliefs was examined. “Why do the images of hunting lions symbolize the authority and power of the Assyrian kings; why do they allude to the defeat of the foes?” are the research questions. Sadr-o-Din Taheri (2012) in a study entitled the architype of lion in Iran, Mesopotamia and ancient Egypt and Saied Ahmadi Oliaie and Mohammad Azamzadeh (2016) in a study entitled typology of the motif of standing god on animals in civilizations of Anatolia ancient Mesopotamia (Sumer, Babylonia and Ashur) have, to some extent, addressed the issue.
    Keywords: Image of Lion, the time of Ashur, Assyrian Relief, Ashurbanipal II
  • Mahak Rouhina *, Seyyed Aboutorab Ahmad Panah Pages 17-35
    The motif of cedar tree, rooted in Persian culture, customs and rituals, is commonly seen in Persian rugs. Representation of this motif is especially noticeable in Qajar and Safavid Rugs. With respect to the history of art in Iran, Qajar and Safavid eras are two key periods. Application of the motif of cedar tree in the Persian rugs since very long time ago shows the special place of this motif for the Iranians. On this basis, the objective of the present research was to identify the conceptual function of this motif in the Persian rugs during Qajar and Safavid eras in order to have a better understanding of the meanings of such mythical motifs. In this respect, different species of cedars were identified and how they have been accompanied with other (guard) animals, was examined. So far, different studies have been conducted on the role of cedar tree and the its cultural, symbolic and mythical value in Iran. For example, in her MA dissertation entitled the trend of evolution and analysis of the role of cedar in Sfavid textiles, Fatemeh Bazi (2015) addressed the role of cedar and paisley design (boteh-jegheh in Persian) in textiles of Safavid era. Similarly, in a study entitled the role of cedar tree and its symbolic meanings in certain images of Tahmasbi’s Shahnamih, Saba Al-e-Ibrahim (2015) dealt with symbolic and esoteric concepts of trees in the images of Tahmasbi’s Shahnamih pointing out the relation of the images with literature and prominent characters.
    Keywords: Rug, Safavid, Qajar, Cedar, Symbol
  • Mohammadreza Zendeh Del * Pages 37-50
    The idea of design gradually came to the fore in Industrial Revolution in Europe. It was in fact one of the fruits of analyzing concepts in the realm of applied arts. During the past century, the idea of design, as a kind of solution process, has turned into one of the foundations of applied arts. Likewise, writing as a tool for communication, is a functional phenomenon. In this respect, calligraphy is by its very nature functions as a medium. Notwithstanding, since calligraphy, as an art, is meant to convey a message and different considerations must be respected, design plays a major role in this regard. Persian calligraphy, as a systematic writing system, has a rich potential to represent innovative aspects of design process. Accordingly, the present research aimed to discover modern aspects in this authentic traditional art. The research problem addressed here is discovering the creative aspects of calligraphy interacting with each other, namely the design of movements of the letters and the design of a measurement unit in calligraphy. The extent to which these two aspects can be defined by the design process has been dealt with in this study. In this respect, two works are particularly noteworthy: The book entitled Typography, by Farshi Mesghali (2011) deals with the importance of the Persian calligraphic dot to measure the dimensions of the letters in Persian calligraphy. Likewise, in an article entitled a reflection on certain terms in old criticism of Persian calligraphy, Medi Sahragard has addressed the old terms used in Persian calligraphy based on a modern look.
  • Asghar Kafshchian Moghadam *, Forough Amouian Pages 51-72
    The objective of the present research was to examine how urban visual arts impact on the viewers so that the effective factors involved could be identified and analyzed. In this respect, the works represented in the Anniversary of Baharestan Urban Arts, Tehran, 2016, as a case study, were examined. Accordingly, the main question was that how the works represented in this anniversary could impact on the viewers. In this connection, Salman Vahdat (2016) examined how urban visual arts could attract people to the public spaces mainly by focusing on urban graphics. In the research reported by Narsis Sohrabi (2017), entitled Public Art: Place Making or Focus on Values (Case Study: Vali-Asr Street, Tehran), the extent of the public participation has been examined. Notwithstanding, apparently concerning the impact of urban visual art on the viewers residing in Tehran no study has been conducted so far.
    Keywords: Anniversary of Urban Arts, urban beautification, urban art