فهرست مطالب

مطالعات علوم اجتماعی ایران - سال پانزدهم شماره 4 (پیاپی 59، زمستان 1397)
  • سال پانزدهم شماره 4 (پیاپی 59، زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1398/04/22
  • تعداد عناوین: 8
|
  • بهناز بابائی مراد، حسین ذبیحی*، حمید ماجدی صفحات 1-16
    در سال های اخیر پژوهش های متعددی بر روی مکان های شهری و مفاهیم مربوط به آن همچون حس مکان، دلبستگی به مکان، تعلق خاطر به مکان و هویت مکان صورت گرفته است. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند پژوهش های صورت گرفته در حوزه مکان های شهری و ارزیابی روش شناسی و یافته های این پژوهش و مشخص نمودن نقاط قوت و ضعف آنها صورت گرفته است. بدین جهت بر اساس روش مرور نظام مند تعداد 52 مقاله علمی پژوهشی پس از جستجو در مرکز پایگاه اطلاعات علمی، بانک اطلاعات نشریات و مجلات ایرانی، پرتال جامع علوم انسانی و پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، مورد غربال گری، انتخاب و بررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان می دهد که پژوهش های صورت گرفته کمتر به موضوع هویت مکان توجه داشته اند و بیشتر به بحث حس مکان پرداخته اند. متمرکز بودن جامعه آماری پژوهش ها بر استان تهران، غلبه روش های کمی و استفاده کم از روش های کیفی و ترکیبی، عدم توجه به پایایی ابزار پژوهش، عدم ارائه پیشنهادات و راهکارهای پژوهشی و مبهم و غیرقابل اجرایی بودن آنها، از مهمترین نقاط ضعف پژوهش های صورت گرفته در حوزه مکان های شهری هستند.
    کلیدواژگان: مکان های شهری، حس مکان، هویت مکان، دلبستگی به مکان، تعلق خاطر به مکان
  • اشرف السادات پیرو نذیری* صفحات 17-30

    این پژوهش با هدف مطالعه‏ رابطه‏ فشارهای ساختاری و سنخ برسازی شده‏ هویت جنسیتی زنان در دهه‏ 1370 شمسی انجام شد. از آنجا که پژوهش‏ گر بر آن است که شرایط اجتماعی موجود در شکل‏ گیری هویت جنسیتی در جامعه نقش موثری ایفا می‏ کند، دهه‏ 70 به دلیل تغییرات سیاست فرهنگی که منطبق بر نظریه‏ پارسنز بود و کنش‏ های فردی در قالب الگوهای فرهنگی را برای توسعه تشویق می‏ کرد، انتخاب شد و فیلم‏ های سینمایی این دوره که فشارهای ساختاری در زندگی زنان به عنوان یکی از موضوعات محوری انتخاب شده بود، در جامعه‏ نمونه قرار گرفتند. تحلیل گفتمان نیز برای تحلیل داده‏ ها انتخاب شد. نتایج نشان داد که فیلم ‏های سینمایی بازتاب دهنده‏ واقعیت اجتماعی موجود بودند و با برخورداری از ویژگی‏ های تحصیل، هدف‏ مندی، مبارزه، کنش‏ گری و کنش‏ های اعتراضی دست به برسازی هویت زن مدرن معترض زدند که الگوی زنان در این دهه به شمار می‏ رفت.

    کلیدواژگان: هویت جنسیتی، فشارهای ساختاری، تحلیل گفتمان، الگوهای فرهنگی، سیاست فرهنگی
  • عباس خسروانی، رضاعلی محسنی*، حبیب صبوری خسروشاهی صفحات 31-47
    هدف از انجام این پژوهش شناسائی و تبیین جامعه شناختی اعتیاد زنان در محله های فرودست شهر اراک است.برای این منظور 5 مولفه اصلی این محله ها یعنی تراکم جمعیت،ناهمگونی جمعیت،ناهماهنگی اهداف و امکانات،ارتباط با بزهکاران و فرهنگ فقر شناسائی و تاثیر آنها بر اعتیاد زنان ساکن این محله ها مورد بررسی قرار گرفت.نمونه آماری 374 نفر است که با روش نمونه گیری 3 مرحله ای سهمیه ای،خوشه ای و تصادفی ساده از بین 14450 زن ساکن در 9 محله فرودست شهری اراک انتخاب شده اند.این پژوهش نشان داد که اعتیاد در محله های فرودست شهر اراک از سطح بالائی برخوردارند و 5 شاخص این محله ها نیز زیاد و خیلی زیاد ارزیابی شده اند.به طوری که در این پژوهش اعتیاد در محله های فرودست،با میزان تراکم و ناهمگونی جمعیت،ناهماهنگی اهداف و امکانات موجود، میزان ارتباط با افراد بزهکار و سطح فرهنگ فقر رابطه معنی دار و مستقیمی دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که مقدار ضریب همبستگی چندگانه مدل رگرسیونی و ضریب تعیین متغیر مصرف مواد مخدر برابر 0.970 و 0.941 است.نتایج تحلیل مسیر نشان داد که اثر عوامل تراکم محل سکونت،ناهمگونی جمعیت،ناهماهنگی امکانات و اهداف،ارتباط با بزهکاران و فرهنگ فقر بر روی اعتیاد زنان معنی دار است.
    کلیدواژگان: اعتیاد، زنان، محله های فرودست شهری، شهر نشینی، فرهنگ فقر
  • زهرا جاه بین، افسانه مظفری*، نوروز هاشم زهی، سید محمد دادگران صفحات 48-71
    فضای سایبر به اقتضای ویژگی های بی همتایی که دارد نه تنها از گزند مجرمان مصون نمانده است، بلکه افرادی که پیشتر منحرف نبوده اند را به ارتکاب رفتار  مجرمانه به طمع انداخته است و مجموعه چالش هایی را برای مراجع قضایی و انتظامی که سعی در کنترل این پدیده دارند ایجاد کرده است. از این رو، کشف ماهیت و روند رشد این گونه جرائم و بررسی دلایل و پیامدهای آن ها ضروری به نظر می رسد . تحقیق حاضر در راستای نیل به هدف اصلی پژوهش، شناسایی عوامل موثر بر ارتکاب جرم در فضای مجازی ، با استفاده از روش کیفی از نوع تحلیل محتوای کیفی صورت گرفته است . جامعه آماری این پژوهش را پرونده های زندانی دار جرائم سایبری در اجرای احکام دادسرای جرائم رایانه ای تهران تشکیل می دهند که در بازه زمانی خرداد 1396، هفتاد و چهار  پرونده بود که 18 پرونده  به روش نمونه گیری با حداکثر تنوع انتخاب شد. بر اساس نتایج این مطالعه ، علل ارتکاب جرم در فضای مجازی در 5 تم اصلی (عوامل فردی و شخصیتی بزهکار ، عوامل فردی و شخصیتی بزه دیده ، عوامل اقتصادی ، عوامل اجتماعی ، عوامل مذهبی و اعتقادی) قابل طبقه بندی بود.
    کلیدواژگان: فضای مجازی، جرائم سایبری، بزهکار
  • مجید سلیمانی، رضا فاضل* صفحات 72-95
    از جمله پدیده های رایج در عرصه روابط اجتماعی اقتصادی ناسالم در بازار، «غش در معامله»، است. هدف پژوهش دستیابی به علل روی آوری فروشندگان و بازاریان و پیشه وران به پدیده غش در معامله در شهر قم می باشد. نوع پژوهش از نظر هدف کاربردی بود که به روش اسنادی و پیمایشی انجام شد. جامعه آماری، مصرف کنندگان کالاهای مورد نیاز در شهر قم بود. حجم نمونه انتخابی 353 نفر بود. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته بود. اعتبار ابزار پرسشنامه از طریق اعتبار صوری و مراجعه به داوران به دست آمد. میزان آلفای کل سوالات پرسشنامه 88. بود. . نتایج نشان داد 54.4 درصد از کسبه و پیشه وران به میزان کم و خیلی کم و 45.6 درصد به میزان زیاد و خیلی زیاد گرایش به غش در معامله دارند. متغیرهای اخلاق حرفه ای، و دینداری تاثیر مستقیم کاهنده، و متغیرهای نظارت و بازرسی، محیط نهادی، وفاداری، اعتماد، مهارت فنی، و پایگاه اجتماعی اقتصادی تاثیر غیر مستقیم کاهنده بر متغیر غش در معامله داشته اند. پژوهش در نهایت پیشنهاداتی برای بهبود دینداری، اخلاق حرفه ای، اعتماد، نظارت بر بازار، مهارت فنی و ارتباطی، و محیط نهادی ارائه داد. نتایج به دست آمده از این پژوهش برای محققان، اتحادیه اصناف، مراکز نظارتی و فروشندگان قابل استفاده می باشد
    کلیدواژگان: غش در معامله، کسبه، پیشه وران، بازار، اعتماد
  • زهرا عزیزآبادی فراهانی، ساسان ودیعه*، زهرا حضرتی صومعه صفحات 96-114
    برنامه ریزی شهری برای زنان، می تواند گونه ای از برنامه ریزی وکالتی انگاشته شود که از این طریق حقوق فراموش شده و صدای خاموش زنان را در شهر یاد آوری می کند. برنامه ریزی فضای شهری برای زنان، ایده اصلی خود را از نظریات فمنیستی اقتباس می کند. در این راستا پژوهش حاضر با هدف ارزیابی برنامه ریزی شهری با رویکرد زنان جهت تدوین الگوی توسعه پایدار شهر تهران انجام گرفته است. روش این تحقیق از نظر رویکرد تحقیق توصیفی- پیمایشی است. جامعه آماری در این پژوهش کلیه زنان شهر تهران می باشد. برآورد حجم جامعه درحدود یک صد هزار نفر می باشد. به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی سیستماتیک 384 نفر از زنان شهر تهران به عنوان نمونه آماری تعیین شد. برای جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه محقق ساخته و از آزمون معتبر کلموگروف- اسمیرنوف جهت بررسی نرمال بودن توزیع متغیرهای اصلی استفاده شد نتایج حاکی از آن است که زنان در برنامه ریزی مربوط به توسعه پایدار در رویکرد اجتماعی- اقتصادی، رویکرد منابع برنامه ریزی, رویکرد مشارکت برنامه ریزی توسعه پایدار شهر تهران از جایگاه چندانی برخوردار نیستند. همچنین نتایج تحقیق نشان داد که امنیت شهری برای توسعه پایدار دارای اهمیت بسزایی می باشد، اما جایگاه زنان در برقراری امنیت شهری توسعه پایدار در شهر تهران کمرنگ می باشد
    کلیدواژگان: برنامه ریزی شهری، زنان، مطالعات، توسعه پایدار
  • نسرین خدابخشی، زین العابدین امینی سابق*، مسعود قربان حسینی، احسان ساده صفحات 115-131
    اگر الگویی موفق در اجرا وجود داشته باشد، بدون شک می توان انتظار شکوفایی و توسعه همه جانبه را داشت. بنابراین پژوهش حاضر با هدف ارایه یک چارچوب نظری و مدل پارادایمی از برساخت های شخصی اساتید و خبرگان خط مش گذاری تعاون روستایی کشور به دنبال ارایه نظریه بومی و اعتباریابی آن در بین اساتید و خبرگان خط مش گذاری است. نمونه آماری در بخش کیفی از 20 نفر از اساتید و خبرگان خط مش گذاری تعاون روستایی هستند که مورد مصاحبه واقع شده اند و در بخش کمی که از فرمول جامعه نامشخص تعداد 165 نفر از اساتید و خبرگان خط مش گذاری کشور مورد سوال واقع شده اند. نتایج نشان می دهد که چارچوب نظری کشف شده حاصل از این پژوهش مطرح می کند که اساتید و خبرگان خط مش گذاری تعاون روستایی کشور قابلیت ها و پتانسیل های بالایی برای تبیین اجرای موفق خط مش های تعاون روستایی در راستای اقتصاد مقاومتی داشته اند و از نظر آنان «اجرای موفق خط مشی گذاری تعاون روستایی در بستر پیش بینی ابزارهای اجرا و فرهنگ سازی، با درگیر کردن ذی نفعان عمومی و مجریان، ضمن تسهیم آنان در مشارکتی همه جانبه با استراتژی هایی چون بهینه سازی اقتصاد و توسعه منابع روستایی همسو و همگرا، به توسعه تعاون روستایی بر پایه توانمندی بومی و خودکفایی منجر می شود» و اساسا سطح تعیین کنندگی اجرای موفق خط مش های تعاون روستایی در راستای اقتصاد مقاومتی منوط به مولفه هایی چون؛ پیش بینی ابزاری در اجرا، فرهنگ سازی، توانمندی بومی، مشارکت فعال، توجیه ذی نفعان عمومی، اتکای به خود، بازخوردهای مثبت، بهینه سازی اقتصاد روستایی، توسعه منابع، همسویی منافع عمومی و فردی، توسعه روستایی و خودکفایی است.
    کلیدواژگان: الگوی بومی، اساتید و خبرگان خط مش گذاری، تعاون روستایی، اقتصاد مقاومتی
  • علی قلی جوکار، مجید کاشانی*، حسین فکرآزاد صفحات 132-154
    پژوهش حاضر تحت عنوان مطالعه جامعه شناختی پیامدهای فرهنگی زندگی آپارمان نشینی درکلانشهر تهران انجام گرفت . در بخش مبانی نظری، علاوه سوابق پژوهشی،دیدگاه های مهم ترین صاحبنظران مکاتب مختلف جامعه شناسی وجامعه شناسی شهری مورد مطالعه قرار گرفت.درتحقیق ،از روش پیمایشی،وابزارسنجش،پرسشنامه که با استفاده از طیف لیکرت تدوین گردید، استفاده شدبا توجه به فرمول کوکران و جدول مورگان. ازتعداد430پرسشنامه ی توزیع شده،386 پاسخنامه ی تکمیل شده ، جمع آوری شد. برای پردازش یافته هااز نرم افزار SPSS بهره گرفته شد.نتایج پژوهش نشان داد که متغیرهای مستقلی چون ؛ عوامل فضا- مکان ونوع معماری بر«کاهش کارکردهای نهادخانواده ی آپارتمان نشین»، اشراف پنجره خانه های آپارتمان نشینان بر خانه های همسایه و مجاور بر «افزایش روابط اجتماعی خارج از عرف»، افزایش سوابق آپارتمان نشینی بر تغییروتحول«سبک و شیوه ی زندگی آپارتمان نشینی»، عوامل فضا (متراژ) و تنوع قومیتی و فرهنگی بر «کاهش روابط همسایگی»، تاخیر درازدواج،کاهش تعداد فرزندان،افزایش تحصیلات،مالکیت ملک ،افزایش تراکم جمعیتی و خانواده ،همگی بر «کاهش روح دینی در زندگی آپارتمان نشینی»،ومالکیت ملک ،تراکم جمعیت و افزایش تعداد بلوک های آپارتمانی بر «کاهش روحیه ی مشارکت مدنی و مذهبی» ،دارای تاثیر مستقیم ومعنادار، هستند.تاثیر متغیرهای مستقلی چون افزایش سوابق آپارتمان نشینی و نوع معماری نیز بر «رعایت حقوق شهروندی» مستقیم ومعنادار بودو اکثرساکنان بر رعایت حقوق شهروندی تاکید داشتند.89درصد ساکنان آپارتمان نشین نیزاز «امنیت زندگی آپارتمان نشینی احساس رضایت و امنیت خاطر » داشتند.
    کلیدواژگان: چالش های کارکردی خانواده، روابط اجتماعی خارج از عرف، کنش های فرهنگی، پیامدهای امنیتی و اجتماعی
|
  • Behnaz Babaei Morad, Hossein Zabihi *, Hamid Majedi Pages 1-16
    In recent years, several researches have been done on urban places and the related concepts such as place attachment, sense of belonging and place identity. The objective of this study is to systematically review the researches conducted in the area of urban places and evaluate methodology and findings and specify their strengths and weaknesses. For this purpose, based on systematic review methodology; 52 scientific research articles were selected and reviewed after searching on Scientific Information Database, Information bank of Issues and Iranian Journals (magiran) and Iranian Research Institute for Information Science and Technology. The findings of the research indicated that the conducted researches less focused on the issue of place identity and more focused on the sense of place. The most important weaknesses of the researches conducted in this area are: the focus of statistical society of the researches on Tehran province, overcoming quantitative methods and less utilization of qualitative and combination methods, no attention to the reliability of research tool, failure to provide suggestions and researching and ambiguous strategies; and their unenforceable.
    Keywords: Urban places, sense of place, place identity, Place attachment, sense of belonging
  • Ashraf, O, Sadat Peyro Naziri * Pages 17-30

    This study was conducted to study the relationship between the structural pressures and the gendered gender identity of women in the 1990s. Since the researcher believes that the social conditions involved in the formation of gender identity in society play a significant role, in the 90s, due to changes in cultural politics that were consistent with Parsons theory and individual actions was encouraged in the form of cultural patterns for development, and the cinematic films of this era, in which structural pressures in women's lives were selected as one of the core themes, were sampled in the community. Discourse analysis was also selected for data analysis. The results showed that cinematic films reflect the existing social reality and protested with the characteristics of education, goal, struggle, action, and protest actions to promote the identity of a modern woman, which is the pattern of women, it was in this decade.

    Keywords: gender identity, structural pressures, discourse analysis, cultural patterns, cultural policy
  • عباس خسروانی, Reza Ali Mohseni Mohseni *, Habib Saborikhosroshahi Pages 31-47
    The purpose of this research is to identify and explain the sociological aspects of women's addiction in the suburbs of the city of Arak.For this purpose, five main components of the neighborhood, namely population density, population heterogeneity, inconsistency of goals and facilities, relationship with perpetrators and the culture of poverty, and their impact on the addiction of women living in these neighborhoods have been examined.A sample of 374 people was selected through a simple random sampling method of 14,450 women living in 9 sub-urban areas of Arak.The study showed that addiction in the suburbs of the city of Arak has a high level, and 5 indicators of these neighborhoods have been highly and highly evaluated.The results of regression analysis showed that the correlation coefficient of the regression model and drug use variables were 0.970 and 0.941.The results of path analysis indicated that the effect of factors such as location density, population heterogeneity, inconsistency of facilities and goals, relationship with delinquents and poverty culture on women addiction is significant.
    Keywords: addiction, Women, Suburban Suburbs, Urbanization, Poverty Culture
  • Zahra Jahbin, Afsaneh Mozaffari *, Nooruze Hashemzehi, Sayeid Mohammad Daddaran Pages 48-71
    Cyberspace due to its unmatched characteristics, has not only been unprotected from the perpetrators of the criminals, but also those who have not been distorted to commit criminal behavior and set challenges for the judicial and police authorities that try to control it. Have created phenomena. Hence, the discovery of the nature and the process of the growth of these types of crimes and the study of their causes and consequences seems necessary. In this research, in order to achieve the main objective of the research, identifying the factors influencing the crime in cyberspace, using qualitative method of qualitative content analysis has been done. The statistical population of this study is cybercrime imprisonment cases in execution of the orders of the Computerized Crimes Tribunal of Tehran. In the period of June 1396, seventy four cases were filed, 18 of which were selected by sampling with maximum diversity. According to the results of this study, the causes of crime in cyberspace were categorized in five main themes (personal factors and delinquent personality, personal factors and victimized personality, economic factors, social factors, religious factors, and beliefs)
    Keywords: cyberspace, cybercrime, delinquent
  • Majid Soleimany, Reza Fazel * Pages 72-95
    One of the common phenomena in erroneous Socio-economic relations in market is "deception (ghish) in transaction" .The aim of the present research is Access to the causes of the Tendency of Businesspeople to Deception (Ghish) in Transactions Phenomenon in the city of Qom. The present research is an applied one which is conducted using documentary and survey methods. Consumers of necessary goods in the city of Qom were the statistical population. The number of the selected sample was 353 people, that answered to the Research questions by Random method in the Market – Neighborhood. The research instrument was a researcher-made questionnaire. Validity of the questionnaire was obtained by visiting judges. The alpha of all questions was 88. The results showed that 45.6% of businesspeople had high and very high and 54.4% had low and very low tendency towards deception in transactions. The results of regression showed that Variables professional ethics, and religion the direct effect of reducing, And variables and surveillance, institutional environment, Loyalty, trust, technical skills, And socio-economic status indirect effect on variable dimming fainted in the transaction. Research the suggestions to improve religiosity, professional ethics, trust, Market monitoring, technical and communication skills, and institutional environment. The results are applicable for trade unions, monitoring centers, and sellers.
    Keywords: Deception (Ghish) in Transactions, Businesspeople, Tradesman, Market, trust
  • Zahra Azizabadifarahani@Gmail.Com, Sasan Vadiea *, Zahra Hazrati Pages 96-114
    Urban planning for women can be thought of as a proxy for individual planning reminding forgotten right and the silent voice of women in the city. Urban space planning for women draws its original idea from feminist ideas. in this regard, the present study aims to evaluate urban planning with the approach of women to develop sustainable development pattern in tehran. the method of this research is descriptive - survey in terms of the research approach. statistical population in this study is all women in tehran city. The population estimate is about one hundred thousand people. in the sampling method, systematic random sampling of 384 women of tehran city was determined as a statistical sample. to collect data through questionnaire and Kolmogorov-Smirnov test was applied to test the normal distribution of the main variables. the results indicate that women in planning for sustainable development in social - economic approach , resource approach planning of sustainable development plan of tehran is not very important . the results also showed that urban security is important for sustainable development , but women 's status in sustainable development in tehran isweak
    Keywords: Urban planning, Women, Studies, Sustainable Development
  • Nasrin Khodabakhshi, Zeinalabedin Amini Sabegh *, Masoud Ghorban Hoseini, Ehsan Sadeh Pages 115-131
    If the success of public policies and policies. Accordingly, if there is a successful model in the implementation, there can undoubtedly be a flourishing and comprehensive development. Therefore, the present study aims to provide a theoretical framework and a paradigmatic model of personal constructs of professors and experts in the field of rural cooperatives in the country, seeking to present the theory of indigenous peoples in theory. A sample of 20 faculty members and experts in rural cooperative policy are interviewed and in a small section, questioned by the formula of the uncertain society, 165 faculty members and policy makers of the country were questioned. The results show that the theoretical framework of this research suggests that the experts and experts of rural cooperative policy of the country have great potential and potential for explaining successful implementation of rural cooperative policies in line with resilient economy. For them, "successful implementation of rural cooperatives policy in The platform for forecasting implementation tools and culture by engaging public stakeholders and executives, while sharing them in a comprehensive partnership with strategies such as economic optimization and the development of converging rural resources, is to develop rural cooperatives based on indigenous capacity and self-sufficiency. And the level of determining the successful implementation of rural cooperative policies in line with the resistance economy depends on factors such as; instrumental forecasting in implementation, culture, native capability, active participation, justification of public interest, self-reliance, positive feedback, alignment of public and individual interests, rural development and self-sufficiency.
    Keywords: Indigenous Pattern, Professors, Policy Makers, Rural Cooperatives, Resistance Economics
  • Aligholi Jowkar, Majid Kashani *, Hosein Fekrazad Pages 132-154
    In The research method was a survey method, a measuring tool, a questionnaire that was developed using the Likert spectrum. Out of 430 distributed questionnaires, 386 returned their response. For analyzes, SPSS software was used.The results of the study showed that independent variables such as space- Place and architectural constraints on "reducing the functions of residential homes", the nobility of the windows of apartment houses on neighboring houses adjacent to "increasing social relations outside the ordinary", increasing the history Apartment building is about changing the "style of living in apartment buildings" (the transformation of lifestyle from tradition to modern), space constraints (The area)and ethnic and cultural diversity on the "reduction of neighborhood relations", the delay in marriage, the reduction of the number of children, increase Education, property ownership, increasing population density and family, all "reduce the religious spirit in the life of the apartment All the toilets ", ownership of property, population density and increase the number of blocks of flats on the" decline of civic engagement and religious spirit ", has a direct impact the shares are.The impact of independent variables, such as the rise of apartment buildings and modern architecture, also emphasized the "respect for citizenship rights", and the majority emphasized on the observance of citizenship rights. 89 percent of the residents of the apartment house also felt "safe and secure" in the "security of apartment life". Key concepts; Functional family challenges, out-of-court social relationships, cultural Actions, security and social consequences.
    Keywords: Functional family challenges, out-of-court social relationships, cultural Actions, security, social consequences