فهرست مطالب

آینه پژوهش - سال سی‌ام شماره 1 (پیاپی 175، فروردین و اردیبهشت 1398)
  • سال سی‌ام شماره 1 (پیاپی 175، فروردین و اردیبهشت 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/02/01
  • تعداد عناوین: 11
|
  • جویا جهانبخش صفحات 3-12
    نویسنده در نوشتار پیش رو، بیت «گر آن بادپایان برفتند تیز /تو بی دست و پای از نشستن بخیز » از بوستان سعدی را مورد کنکاش و مداقه قرار داده و معنای «از نشستن بخیز » را بازگو می کند. به زعم وی، از نشستن بخیز یعنی: در حال نشستن بغیژ، همان طور که نشسته ای خود را بر سرین بسران و پیش برو، خود را (به حالت خزیدن) روی زمین بکش و برو جلو. و معنای بی دست و پای یعنی اینکه: تو، بدون یاری جستن از دست و پا و بی آنکه دست و پایت را در کار آوری، همانطور که نشسته ای بخیز/ بغیژ.
    کلیدواژگان: بوستان سعدی، سعدی شیرازی، معنای ابیات، تو بی دست و پای از نشستن بخیز، خزیدن روی زمین
  • وحید عیدگاه طرقبه ای صفحات 13-26
    متن شاهنامه از دیرباز دچار بدخوانی های فراوانی شده است. نگارنده در جستار پیش رو کوشیده است نشان دهد که چگونه با یک روش درست و منطقی به همراه بهره گیری از اطلاعات گونا گون متن شناختی مربوط به شاهنامه و قواعد زبانی و شعری آن می توان از اشتباهات در تصحیح متن شاهنامه جلوگیری کرد. وی در راستای این هدف، نخست منظور خود را از روش درست تشریح کرده و سپس، با بررسی شاهنامه، بیت هایی را که در تصحیح آنها خطاهای روش شناختی آشکاری رخ داده است، نشان داده و به تصحیح دوباره آنها می پردازد.
    کلیدواژگان: متن شاهنامه، تصحیح شاهنامه، فردوسی، تصحیح متن، شاهنامه، روش شناختی، متن شناختی، ابیات شاهنامه
  • رسول جعفریان صفحات 27-36
    نویسنده در نوشتار حاضر در قالب دوازدهمین سلسله انتشارات با عنوان نسخه خوانی، متن چند نسخه را مورد مداقه قرار داده است. این متون بدین شرح اند:تاریخ فوت شماری از رجال و عالمان ایران در نیمه دوم قرن سیزدهم هجریشورش یک صوفی در دوره صفوی در چند بیت شعربرابرسازی کلمات بر اساس حروف ابجدگزارشی از کشور ژاپن در یک کتاب جغرافی فارسی از سال 1281 ق / 1864 جها ننماوقتی نخست وزیر شاه عباس نزد شیخ بهایی ریاضی می خواندنامه درخواست عینک از دوره صفویاردوبادی های دوره صفوی، اهل قلم یا اهل سپاهیگری؟
    کلیدواژگان: نسخه خوانی، نسخه خطی، خوانش متون
  • لوتار کوپف، حیدر عیوضی صفحات 37-44
    نویسنده در نوشتار حاضر به ترجمه بخش هایی از مقاله لوتار کوپف اقدام کرده است تا از این رهگذر، به مرور برخی یافته های زبان شناسی وی بپردازد. نویسنده در انتخاب مدخل های مقاله توجه داشته است که بخش هایی از مقاله که برای مطالعات تطبیقی قرآن و تورات برای جامعه علمی کشور درخور توجه باشد، انتخاب شوند. عاوه بر این، در راستای تبیین و انعکاس بهتر تحقیقات و یافته های لوتار کوپف، شواهد بیشتری از قرآن و متون عربی فارسی نیز بدان افزوده است.
    کلیدواژگان: کتاب مقدس، لوتار کوپف، زبان شناسی، زبان های سامی، عبری، زبان عربی، زبان فارسی، قرآن، تورات، انجیل
  • حسن اسلامی اردکانی صفحات 45-57

    کتاب دستورالاخلاق فی القرآن: دراسه مقارنه للاخاق النظریه فی القرآن نوشته محمد عبدالله دراز، نخستین تاش مدرن در جهت به دست دادن تصویری از اخاق قرآنی به شمار می رود. نویسنده در این کتاب رهیافتی کانتی به اخاق قرآنی اتخاذ کرده و می کوشد بر اساس ایده های این فیلسوف، نظام اخاق قرآنی را استخراج و سازماندهی کند. با این نگاه، کتاب در دو بخش تدوین شده است. بخش نخست، به مباحث اخاق نظری و بخش دوم، به اخاق عملی اختصاص دارد. در بخش نخست در پنج فصل مولف کوشیده است نظام اخاق قرآنی را صورت بندی کند و در بخش دوم نیز در پنج بخش نمونه هایی از اخاق قرآنی را در پنج عرصه معرفی نماید. ترجمه فارسی کتاب مذکور در سال 1387 به دست محمدرضا عطایی منتشر شده است. نویسنده در نوشتار پیش رو، پس از مرور ایده های اصلی کتاب و ساختار و محتوای آن، ترجمه کتاب را با ذکر منبع اصلی، بررسی و با بازگویی کاستی های ترجمه، پیشنهادهایی در جهت اصاح آنها داده است.

    کلیدواژگان: کتاب دستورالاخلاق فی القرآن: دراسه مقارنه للاخاق النظریه فی القرآن، محمد عبدالله دّراز، اخلاق قرآنی، کانت، معرفی کتاب، نقد ترجمه، ترجمه کتاب، اخلاق نظری، اخاق عملی
  • حسن عطایی نظری صفحات 58-67

    کتاب ارزشمند «مطالعاتی در باب سنتهای عقلانی اسامی در قرون میانی » مجموعه مقالاتی است به قلم زابینه اشمیتکه و حسن انصاری که در عرصه مطالعات اسامی و به طور خاص حوزه شناخت جریان های فکری عقلانی اسامی به نگارش درآمده است. این کتاب ویراست بازنگریسته و تازه شده ای است از مجموعه مقالاتی که پیش از این هر یک جدا گانه در مجات و مجالات مختلف به چاپ رسیده بوده است و ا کنون در کنار هم و در قالب مجلدی مستقل بازچاپ شده است. مقالات این کتاب بخش مهمی از پژوه شهای دامنه دار و پرشماری است که نویسندگان نامبرده طی چند دهه اخیر در خصوص مکتب معتزله و دو مذهب مرتبط با آن در قرون میانی اسامی، یعنی امامیه و زیدیه منتشر کرده اند. نوشتار حاضر به معرفی این مجموعه مقالات می پردازد.

    کلیدواژگان: کلام اسامی، زیدّیه، معتزله، امامیّه، حسن انصاری، زابینه اشمیتکه
  • شهاب رویانیان صفحات 68-84

    ترجمه قرآن کریم به هر زبانی، از جمله زبان فارسی، بسیار دشوار است و جدا از تسلط به زبان های مبدا و مقصد، مستلزم دانش هایی چند از جملهتفسیر و ریشه شناسی و تاریخ و فقه است. بخشی از این دشواری، به الهی بودن منشا آیات قرآن و بخشی دیگر نیز به گونه گونی موضوعات مطرح شده در قرآنمربوط می شود. در میان ترجمه های فارسی قرآن، به ویژه در دهه های اخیر، چند ترجمه که تا حد زیادی روان و دقیق و زیبا هستند، منتشر شده اند که ترجمهعلی موسوی گرمارودی از شاخص ترین آنها است. نویسنده در نوشتار حاضر، کتاب مذکور را که چاپ اول آن در قطع جیبی در سال 1394 توسط انتشارات قدیانیبه چاپ رسیده، در بوته نقد و بررسی قرار داده است. وی در راستای این هدف، نوشتار را در پنج بخش ارایه می کند: 1. ترجمه آیات، 2. پی نگاشت مترجم، 3. پینگاشت مترجم در چاپ دوم، 4. پی گفتار بهاءالدین خرمشاهی، 5. پیشنهادها.

    کلیدواژگان: نقد ترجمه، ترجمه قرآن، علی موسوی گرمارودی، ترجمه فارسی قرآن
  • محسن شرفایی صفحات 85-94

    کتاب تاریخ اجتماعی - فکری شیعه اثناعشری در هند، کتابی به قلم سید اطهر عباس رضوی است که به زبان انگلیسی و در دو مجلد در سال 1986 در استرالیا منتشر گردید. کتاب مزبور یکی از مهمترین آثاری است که حیات فکری و اجتماعی شیعیان هند را تا سده 19 میادی بررسی کرده است. ترجمه جلد نخست کتاب به فارسی در سال 1376 ، به قلم جمعی از مترجمان و از سوی مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسامی در 670 صفحه راهی بازار نشر شد. اما ترجمه مجدد همین جلد ( 775 صفحه)  توسط منصور معتمدی و جلد دوم  767  صفحه از سوی عبدالحسین بینش صورت گرفته است. نویسنده در نوشتار حاضر به معرفی اثر مذکور همت گمارده است. وی در راستای این هدف، پس از بیان شرح حال مختصری از مولف و علت برگردان مجدد جلد اول کتاب، به معرفی کتاب و محتوای هر یک از جلدها و فصول آن اقدام کرده است. تذکر برخی اشتباه های چاپی و ملاحظات محتوایی از جمله ارزیابی محتوایی کتاب و ترجمه آن و طرح برخی نقاط ضعف اثر، از دیگر مباحث مطرح شده در نوشتار هستند.

    کلیدواژگان: کتاب تاریخ اجتماعی فکری شیعه اثناعشری در هند، اطهر عباس رضوی، شیعیان هند، معرفی کتاب، شیعه امامیه، شبه قاره هند، تشیع، هندوستان، شیعه اثنا عشری
  • علی رحیمی واریانی صفحات 95-111

    انیس الوحده و جلیس الخلوه کتابی است به شیوه کتب محاضرات از قرن هشتم که «محمود بن محمود بن علی الحسینی، المنسوب الی گلستانه » آن را گردآوری و تالیف کرده است. در سال 1390 آقای مجتبی مطهری در دانشکده الهیات و معارف اسامی دانشگاه تهران از رساله دکتری خود با عنوان تصحیح و تحقیق و مقدم های بر کتاب انیس الوحده و جلیس الخلوه اثر گلستانه اصفهانی دفاع کرد. این رساله سال بعد یعنی سال 1391 توسط انتشارات کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسامی منتشر شد. متاسفانه تصحیح آقای مطهری، علی رغم تاش ایشان انباشته از اشکالات گونا گون است. در این مقاله برخی از این اشتباهات با آوردن نمونه هایی چند بررسی شده است.

    کلیدواژگان: انیس الوحدة و جلیس الخلوة، محمود گلستانه، نسخه شناسی، تصحیح، نقد
  • آرزو پوریزدان صفحات 112-134
    کتابشناسی حاضر مجموعا 459 اثر را با موضوع مرزبان نامه سعدالدین وراوینی درمی گیرد و در سه بخش جدا گانه دربردارنده 110 مقاله، 232 کتاب و 117 پایان نامه است. این مقاله از حوزههایی چون ادبیات، لغت، نسخه شناسی، نگارش، زبانشناسی، دستور زبان، شرح متون، تاریخ، سیاست، جامعه شناسی، فرهنگ، فلسفه، سیاست و... به مرزبان نامه میپردازد. بی شک در دسترس بودن چنین فهرست هایی برای پژوهندگان دستمایه کاووشی درخوری را فراهم می آورد.
    کلیدواژگان: مرزبان نامه، سعد الدین وراوینی، کتابشناسی، نثر فارسی
|
  • Juya Jahanbakhsh Pages 3-12
    In the present paper, the author is going to examine a verse from Boostān, «Gar ān bādpāyān beraftand tiz to bi dast o pāy az neshastan bekhiz», and explains the meaning of «az neshastan bekhiz». In his opinion, this part means: as you are sitting on the ground, just crawl forward and move ahead. Also the part «bi dast o pay» means: you should crawl on the floor without using either your hands or feet.
    Keywords: Sadis Boostān, Sadi Shirazi, the verses meaning, crawling on the ground
  • Vahid Eidgāhe Torqabe Pages 13-26
    Since a long time ago, Shahnameh script has been the subject of many misreading. The author of this article attempts to show how we can prevent from making mistakes in correcting Shahnameh script, using the right method along with various textual information about Shahnameh as well as linguistic and poetic rules. Regarding this aim, first he explainswhat right method is in his view, and then, studying Shahnameh, he shows the verses that their correction include obvious methodological errors, and re-corrects them.
    Keywords: Shahnameh script, correcting Shahnameh, Ferdowsi, script correction, Shahnameh, Methodology
  • Rasool Jafariān Pages 27-36
    In the form of the fifteenth article of a series of publications titled “Skimming Manuscripts”, the author has scrutinized the texts of several manuscripts. These texts are as follow:The death date of some of the Iranian rijāls and scholars in the second half of the 13th century (AH).A Sufi›s rebellion in some verses of a poem in Safavid era.Writing the words based on Abjad writing system.A report from Japan in a Persian geographic book from 1281 AH / 1864 (Worldview)When Shah Abbas›s prime minister learned math from Sheikh Bahāei.A letter requesting spectacles left from Safavid era. Ordubad people in Safavidd era, scholar men or military men?
    Keywords: Skimming manuscripts, manuscript, reading the texts
  • Lothar Kopf, Heidar Eivazi Pages 37-44
    The author of the article has attempted to translate parts of Lothar Kopf›s essay in order to review some of his linguistic findings. To select the right entries from the article, the author has taken in to consideration to choose the ones which are relevant to the comparative studies of the Qur›an and the Torah, and hence of great importance to the academic communityof the country. In addition to this, in order to better explain and reflect Lothar Kopf›s research and findings, he added more evidence of the Quran and Arabic/Persian texts.
    Keywords: Holy book, Lothar Kopf, linguistic, Sami, Hebrew, ARABIC, Persian, the Quran, Torah, Bible
  • Hasan Islami Ardakāni Pages 45-57

    Dastoor ol-Akhlāq fi al- Qur›an: Derāsa Moqārina lel-Akhlāq an-Nazariyya fi al-Qur›an, by Muhammad Abdollah Darrāz, is the first modern effort to give a picture of the Qur›anic ethics. In this book, the author has adopted a Kantian approach to the Qur›anic ethics, and has tried to extract and organize the Qur›anic ethics system based on this philosopher›s ideas.Hence, the book has been compiled in two parts. The first part deals with the theoretical ethics while the second partdiscusses the practical ethics. In the first part, the author has attempted to formulate the Qur›anic ethics system; and in the second part, he has also five sections in which he has introduced some examples of the Qur›anic ethics in five areas. The book was translated in Persian by Muhammad Reza Atāei and published in 1387. The author of the present article is first going to review the main ideas of the book along with its structure, and content. Following this, he examines its translation, mentioning the original source, and after recounting its shortcomings, he has some suggestions in order to improve it.

    Keywords: Dastoor ol-Akhlāq fi al- Qur›an: Derāsa Moqārina lel-Akhlāq an-Nazariyya fi al-Qur›an, Muhammad Abdollah Darrāz, the Qur›anic ethics, Kant, book report, translation review, book translation, theoretical ethics, Practical Ethics
  • Hamid Atāie Nazari Pages 58-67

    Studies in Medieval Islamic Intellectual Traditions, by Sabine Schmidtke and Hasan Ansāri, is a collection of articles written in the field of Islamic Studies, and specifically focuses on understanding Islamic intellectual currents. This book is a revised edition of a collection of papers each one of which has previously been published in journals, and now are alltogether republished in the form of an independent book. The articles in this book are an important part of numerousstudies the mentioned authors have over the past few decades carried out and published about Mu›tazila School and two related religions in the Islamic Middle Ages, named Imamiyya and Zaidiyya. The following paper is going to give a report of this book and its collection of articles.

    Keywords: Islamic theology, Zaidiyya, Imamiyya, Sabine Schmidtke, Hasan Ansāri
  • Shahāb Rouyāniyān Pages 68-84

    Translating the Holy Qur›an into any languages, including Persian language, is very difficult; and apart from mastering the source and the target language, it requires some knowledge including interpretation, etymology, history and jurisprudence. Its difficulty is partly due to the divinity of the source of the verses, and partly because of the variety of thepresented subjects. During the recent decades, several fluent, accurate, and beautiful translations of the holy Qur›an were published one of which is Mousavi-e Garmāroodi›s translation. In the present paper, the author is going to review the mentioned book which was first published as a pocket sized book by Qadyāni publishing house in 1394. Regarding this, the following paper is divided into five parts: 1. The translation of the verses, 2. The translator›s postscript, 3. Thetranslator›s post script in the second publication, 4. Bahāoddin Khorramshahi› s post script, 5. Suggestions.

    Keywords: Criticizing the translation, the translation of the Qur›an, Ali Mousavi Garmāroodi, Persian translation of the Qur›an
  • Mohsen Sharafāei Pages 85-94

    A Social-Intellectual History of the Isna Ashari Shi›is in India, by Seyyed Athar Abbas Rizvi, was published in two volumes in English in Australia in 1986. This book is one of the most important works that has studies the intellectual and social life of Indian Shi›ites up to the 19th century. The first volume of this book was translated in Persian by a group of translators, and published in 670 pages by the publishing house of Daftar-e tablighāt-e Islami in1376. However, the very same volumehas been retranslated by Mansoor Mu›tamedi (775 pages), and the second volume has been translated by AbdulhosseinBinesh (767 pages). In the following paper, the author has tried to introduce the mentioned work. In order to achieve this goal, after presenting a brief history of the book author and stating the reason for the retranslation of the first volume of the book, he has introduced the book and the content of each of the volumes and their chapters. Among the other subjects discussed in this paper are pointing out some of typographical errors and content considerations, including the assessment of the content of the book and its translation, as well as presenting some of the weaknesses of the work.

    Keywords: A Social-Intellectual History of the Isna Ashari Shi›is in India, Seyyed Athar Abbas Rizvi, Indian Shi›is, book report, Imamiyya Shia, Shiism, India, Isna Ashari Shi›is
  • Ali Rahimi Vāriyāni Pages 95-111

    Anīs al-Wahdat wa Jalīs al-Khalvat, written and compiled by Mahmood bin Mahmood bin Ali al-Hosseini known as Ela Golestāne, in 8th century is in the form of Muhāzirāt books. In 1390, Mr. Mojtaba Motahari defended his doctoral dissertation titled «Correcting, Studying, and an Introduction to Anīs al-Wahdat wa Jalīs al-Khalvat by Golestāne Esfahāni» at the Faculty of Theology and Islamic Studies of Tehran University. This treatise was published the following year by the publication of Library, Museum and Document Center of Iran Parliament. Unfortunately, Mr. Motahhari› s correction, despite his efforts, is fraught with various mistakes. This article is going to review some of these mistakes along with some excerpts from the book.

    Keywords: Anīs al-Wahdat wa Jalīs al-Khalvat, Mahmood Golestāne, codicology, correction, review
  • Arezo Pouryazdan Pages 112-134
    The present bibliography generally includes 495 works about Marzban›name, written by Sa›ad ad-Din Varavini, and introduces 110 articles, 232 books, and 117 theses in 3 separate parts. This article studies Marzaban’name from many various aspects such as literature, philology, codicology, writing, linguistics, grammar, text descriptions, history, politics,sociology, culture, philosophy and politics. Undoubtedly, the availability of such inventories will provide appropriate resources for researchers.
    Keywords: Marzaban’name, Sa›ad ad-Din Varavini, bibliography, Persian prose
  • Naseroddin Ansari Pages 135-150