فهرست مطالب

تاریخ - پیاپی 50 (پاییز 1397)
  • پیاپی 50 (پاییز 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/08/28
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مهرناز بهروزی، کیا مهر فیروزی* صفحات 7-34
    خاستگاه اولیه ترکان، آذربایجان یا هیچ یک از سرزمین های ایرانی نبوده، بلکه اراضی شمال چین و درهیاورخون در مغولستان کنونی نخستین خاستگاه اقوام ترک بوده که در دوره های مختلف به سوی ایران سرازیرشده اند. این نقل مکان نه مهاجرت بلکه یک تهاجم گسترده توام با قتل و غارت و چپاول و همچنین انحطاطفرهنگی و تمدنی بوده است. این تهاجم پیامدهایی نیز در پی داشته گرچه در دوره هزار ساله اخیر، حاکمانعمدتا ترکان و ترکمانان بوده اند، اما این امر هرگز به استحاله فرهنگی ایرانیان منجر نشد بلکه بالعکس ترکانو مغولان مهاجم در فرهنگ و زبان و هویت ایرانی مستحیل شدند. گرچه زبان ترکی در برخی از مناطقمانند آذربایجان گسترش یافت ، اما لزوما به تغییر هویت مردم آن منطقه نینجامید.واژگان کلیدی: ترکان، ایران، آذربایگان، پیامدها، هویت
    کلیدواژگان: ترکان، ایران، آذربایگان، پیامدها، هویت
  • مجتبی ذهابی*، اکرم کرمعلی، رقیه سبحانی صفحات 35-53
    در تاریخ ایران رجال و شخصیتهایی بودند که افکار و اندیشه های آنها در عصر خودشان منجر به تحولات بزرگی میشد. محمدحسنخان اعتمادالسلطنه یکی از بارزترین نمونه این شخصیت هاست. افکارو اندیشه های او که یکی از بزرگترین وزرای قاجار به حساب می آید؛ در نوع خود بی نظیر است. بازتاب این اندیشه ها را میتوان در کتاب های که از او به جا مانده است مورد بررسی قرار داد. مسئل های که در این پژوهشمورد توجه است؛ این است که اندیشه های سیاسی- اقتصادی محمدحسن خان اعتمادالسلطنه حول چه محورهای بوده است؟ یافته های این پژوهش بر اساس روش تاریخی و بر مبنای توصیف و تحلیل اندیشه های اعتمادالسلطنه به دست آمده است؛ بر این اساس اعتمادالسلطنه با وجود آشنایی با تمدن غرب و رواجروشنگری در ایران در زمینه اندیشه سیاسی مخالف دگرگونی و تغییر است و هر نوع اصلاحی رو در چارچوب حفظ وضع موجود میداند. افکار سیاسی او در زمینه قانون، حکومت استبدادی، حکومت جمهوری، حکومت مذهبی واعطای آزادی به مردم از جمله نمونه های است که او در آنها این اندیشه خود را نشان میدهد. از طرفی اندیشه های او را در حیطه اقتصاد هم منجر به افزایش ثروت، درآمدزایی، صرفه جویی و عدم خروج سرمایه از مملکت شد که در این مقاله به تحلیل و تبیین این موارد می پردازیم.
  • لیلا طاهرخانی*، مصطفی ناصری راد صفحات 54-69
    طراز به عنوان سبکی از تزئین پارچه و منسوجات، که شامل اسامی مقدس یا احادیث در کنار ذکر منصب دارنده آن بود، به تدریج در تمامی البسه صاحب منصبان حکومت ها رواج یافت. طراز یکی از علائم اقتدار و از نشانه های شکوه و عظمت خلفای عباسی محسوب می شد و در دربار عباسیان به عنوان ردای تجلیل یا ردای عزت و افتخار دارای ارزش و اعتبار سیاسی والایی بوده و مانند منبر، تخت و خاتم از شئون و ابزار حکومت به حساب می آمده است. لذا نقوش مختلفی با مضامینی که بیشتر شامل نام خلیفه و یا دعا و آیاتقرآن بود در این پارچه ها یا البسه ها بکار می رفت. جنس آن از پنبه رنگ نشده و گاهی اوقات جلا یافته و یا با ترکیب پنبه و ابریشم در بافته های مرغوب بود. هدف اصلی این پژوهش بررسی ماهیت طراز وکارکردهای آن می باشد. بنابراین در این نوشتار برآنیم تا روند و کارکرد طراز را در دوران عباسی بررسی کنیم.
  • حمیدرضا مطهری*، سعید نجفی نژاد صفحات 70-91
    شاه اسماعیل اول صفوی یکی از شخصیت های پیچیده تاریخ ایران اسلامی می باشد که با اعمال و رفتار منحصر به فرد خود توجه بسیاری از اندیشمندان حوزه تاریخ ایران و تشیع را به خود جلب نموده است. گزارش های تاریخی درباره رفتار شاه اسماعیل با گروه های مختلف مذهبی بیانگر برخورد همراه عطوفت او با شیعیان و در سویی دیگر خشونت زائدالوصف او در تقابل با مخالفان سیاسی و مذهبی است. اما گاه رفتار تندی نسبت به هم کیشان خود نیز ازوی دیده می شود که از جمله آنها می توان به مشعشعیان که منسوب به تشیع بودند اشاره کرد. آیا ادعای الوهیت روسای این فرقه مذهبی موجب برافروخته شدن تعصب مذهبی اسماعیل شده است؟ یا باید علت تقابل او با مشعشعی انرا در بازی های سیاسی روزگار جستجو کرد که موجب صف آرایی دو طرف گردید؟ آنچه که مشخص است اینکه،در این مورد در بین پژوهشگران تاریخ ایران اسلامی اتفاق نظر وجود ندارد و هر دو بعد قضیه طرفدارانی دارد. اینپژوهش با روش توصیفی تحلیلی، قصد دارد با کنکاش در منابع دوره صفوی و بازشناسی شخصیت شاه اسماعیل وانگیزه های او از ترویج تشیع، گامی در خصوص رسیدن به حقیقت ماجرا و اینکه آیا برخورد اسماعیل با مشعشعی ان جنبه اعتقادی داشته یا برای گسترش قلمرو و تثبیت حاکمیت خود، بردارد
  • محمد آزغ، فریدون الهیاری*، علی اکبر کجباف صفحات 92-112
    منطقه کوهستانی فارس از قدیم الایام در صیانت دین زردشتی بسیار محافظه کار بود، و ارجان که یکی از کوره های پنج گانه آن به شمار می رفت، نقش بسزایی را در این امر ایفا نموده است. علاوه بر آتشکده های مختلف، قلعه حصن الجص در ارجان تا مدت ها بعد از نفوذ اسلام همچنان حافظ دین زردشتی در این منطقه بود. علاوه بر دین زردشتیجنگ های ساسانیان در بلاد مسیحی نشین زمینه کوچ بسیاری از مسیحیان را به بلاد ایران از جمله ارجان فراهم نمود.ری و اردشیر از توابع ارجان بود، که شاپور ساسانی رومی ها را بعد از سال 256م به این شهر تبعید نمود. در این شهر دو کلیسا برای مسیحیان یونانی و سوری ساخته شد، و بدین ترتیب ری و اردشیر مرکز مسیحیت فارس گردید و به اوجوسعت و تکامل خود رسید. اما با فتح ارجان به دست مسلمین کم کم این ادیان پیروان خود را از دست دادند، و زمینه ی گسترش دین اسلام در این کوره تاریخی فراهم گردید. در دوره اسلامی فرقه های مذهبی مثل معتزلیان، اهل حدیث،شیعه و غیره در این منطقه رسوخ نمودند و شاگردان بسیاری از اهل حدیث از این شهر برخاسته اند.
  • محمد سپهری، علی غلامی فیروزجایی صفحات 113-129
    بررسی وضعیت اجتماعی کشورها و سرزمین ها از جمله آداب و رسوم، جشن های فرهنگی و سیاسی،پوشش، تغذیه، بهداشت، پراکندگی اقوام و مذاهب و غیره از موضوعات مهم در حوزه تاریخ اجتماعی محسوب می شوند. مقاله حاضر، بخش مهمی از این حوزه اجتماعی جامعه یمن در عصر طاهریان (858-945ه) یعنی جشن ها، بهداشت، پوشاک، اخلاق و پراکندگی اقوام و مذاهب و تغذیه را مورد کنکاش قرار داده و به توصیف و بررسی تفضیلی آن پرداخته است. نویسنده این مقاله سعی بر آن دارد به این سوالات پاسخ دهد: اوضاعاجتماعی یمن در این دوران چگونه بوده است؟ حاکمان طاهری چه نقشی در وضعیت اجتماعی جامعه داشتند؟ به نظر می رسد این آداب و رسوم مختلف اجتماعی رابطه نزدیکی با اوضاع سیاسی یک سرزمین دارند چرا که اوضاع اجتماعی، آیینه شرایط سیاسی جامعه می باشد. بنابراین بر اساس اطلاعات تاریخی دراین دوره جشن هایی به مناست های مختلفی چون تولد رسول خدا، حلول ماه مبارک رمضان، عید سعیدفطر و قربان، جشن استقبال از افراد سیاسی، پوشاک و تغذیه مناسب با جغرافیای حاکم بر منطقه مورداستفاده می گرفت. این پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی - تحلیلی و با استناد به منابع تاریخی، به بررسی وضعیت اجتماعی یمن در عصر طاهریان می پردازد.
  • ابراهیم صالحی حاجی آبادی* صفحات 130-157
    شهدای نینوا، دردانه های حیات و از بهترین و وفادارترین اصحاب سیدالشهدا (ع) بودند که درطول زمان و به علت تکیه بر منابع بی اعتبار یا ضعیف، نام های فراوانی به آنها افزوده شدهاست که می توان آنها را به چند گروه تقسیم کرد . .1افرادی که از اساس وجود خارجی نداشتند..2دشمنان اهل بیت که هم عصر امام حسین (ع) بودند و نامشان در شمار شهدای کربلا ضبطشده است. .3افرادی که روز عاشورا در لشکر ابن سعد حضور داشتند، ولی به مرور زمان نامبرخی از آنها جزء شهدای کربلا ضبط شده است . .4کسانی که در لشکر امام حسین (ع) حضورداشتند، اما به علت اسارت یا جراحت، قبول کردن امان نامه از دشمن یا فرار از میدان جان سالم به در بردند و با این وجود نام برخی از آنها در شمار شهدای کربلا ضبط شده است. از همین روی شناخت هویت و تعداد اصحاب سیدالشهداء(ع) و تعیین نام شهدای کربلا و تمییز آن از سایرین، امری لازم و ضروری است.
|
  • Mehrnaz Behroozi, Kiamehr Firoozi * Pages 7-34
    Azarbijan or any of the territories in Iran Turkish origin was not.But thefirst origin is lands of northem china and ourkhoonvally in currentMongolia. That flocked by Iran in different periods This migration has notbeen reloate but was a massive with murder and looting as well as culturaland civilizational decline. This invasion had consequences. Althoughduring the past thousand years the Turks were ruling but it did not lead tothe dissolution of the Iranian cultural. Vice versa Horde invaders wereassimilated to the Iranian language and culture. Turkish in some areas,such as Azerbaijan expands. But Iranian identity of the people there didnot change.
    Keywords: Turks, Iran, Azarbijan, Consequences, Identity
  • Mojtaba Zehabi *, Akram Karamali, Roghaieh Sobhani Pages 35-53
    In Iran's history, there were characters whose thoughts and thoughts in their time led to great transformations. Mohammad Hassan Khan Etemadal-Saltanah is one of the most prominent examples of these characters. Histhoughts, which is one of the largest Qajar ministers, are unimportant intheir own way. The reflection of these ideas can be seen in the books leftbehind by him. What matters in this research is that the political andeconomic ideas of Mohammad Hassan Khan Etemad al-Saltanah havebeen around?The findings of this research are based on the historical method based onthe description and analysis of the ideas of Trust al-Saltanah. Accordingly,Etemad al-Saltanah, despite being acquainted with Western civilizationand enlightenment in Iran, is in the context of political thought opposed tochange and any correction In the framework of maintaining the status quo.His political thoughts on the law, the authoritarian state, the governmentof the republic, the religious government, and the freedom of the peopleare among the examples in which he manifests itself in this thought. Onthe other hand, his thoughts in the realm of the economy have led to anincrease in wealth, income generation, saving and non-withdrawal ofcapital from the country, which we will analyze and explain in this article.
    Keywords: Trust, Social, Political, Economic, Law, Cadastre
  • Leila Taherkhani *, Mostafa Naseri Rad Pages 54-69
    Taraz as a style of decorating clothes and textiles containing saint namesor narrations along with the position of the official, gradually prosperedin clothes of all the officials of the governments.Taraz is one of thesymbols of the power, glory and majesty of AbbasiAnd in Abbasi courts, it has had political value and credit as the garmentpride and esteem.Similar to Manbar,Takht and Khatam it was amonggovernmental things. Therefore different paintings or contents includingthe name of the caliph, prayer or verses of Quran were used in these clothesand garments. The material was uncoloured cotton and sometimespolished one in combination with silk in high quality clothes. The mainreason of the present study is to review the nature and different of Taraz.Therefore, we aim to analyze the procedure and function Taraz in Abassitime.
    Keywords: clothes, Taraz, officials, Abbasi government
  • Hamid Reza Motahari *, Saeid Najafinejad Pages 70-91
    Shah Isma'il I Safavid is one of the complex characters of Iranian Islamichistory that has attracted the attention of many scholars in the field ofIranian history and Shi'ism with their unique actions and behaviors.Historical reports on the behavior of Shah Isma'il with various religiousgroups indicate that his relationship with Shiites and, on the other hand,his brutal violence, is in contrast to political and religious opponents. Butsometimes he has a tremendous attitude towards his fellow believers,including those who refer to Moshashaeian who are related to Shi'ism.Is the claim of divinity the heads of this religious sect that has inspiredIsmail's religious fanaticism? Or should he look for the reason for hisconfrontation with Moshashaeian in the players in the political games ofthe day, which led to the two sides' alignment? What is clear is that, inthis case, there is no agreement among scholars in the history of IslamicIran, and both sides have the affair. This descriptive-analytic methodaims to investigate the sources of the Safavid period and recognize thecharacter of Shah Isma'il and his motives for promoting Shiism, a steptowards the truth of the story, and whether Ishmael's encounter with Moshashaeia the scholars has a religious dimension or to extend therealm and Consolidate your sovereignty
  • Mohammad Azagh, Fereidoun Ailhyari *, Ali Akbar Kajbaf Pages 92-112
    Since ancient times, mountainous regions of pars were preserved by very conservativeZoroastrianism religion, and Arjan which was one of its five main Kooreh, had a great rolein this regard. In addition to different fire temples, for long times Hassan al-jas castle inArjan was keeper of Zoroastrianism religion in the region. In addition to Zoroastrianismreligion, Sassanids’ wars in Christian areas provided the basis for migration of manyChristians to Iran, especially Arjan. Riv-ardashir was environs of Arjan, that SassanidShapour exiled romans to this city after the year 256 AM. Two churches were constructedfor Greek and Syrians in the city, and therefore Riv-ardashir became the Christian centerof Fars and reached to the peak of its width and development. However, these religionsdeparted there slowly with the conquest of Arjan by Muslims, and provided the fields forexpansion of Islam in the Kooreh. In the Islamic era, cult religions like the Mu'tazilites,Ahle Hadith, Shia and others intruded in the area, and many students of the hadith haverisen from of the city
  • Mohammad Sepehri, Ali Golami Phirozjani Pages 113-129
    The study of the social status of countries and territories, including customs, cultural andpolitical celebrations, coverage, nutrition, health, dispersion of ethnic groups andreligions, etc. are among the most important issues in the field of social history. Thepresent article explores an important part of this social sphere of Yemeni society in theera of Tahirids (945-858): celebrations, hygiene, clothing, ethics and dispersion of ethnicgroups and religions, and nutrition, and has described it in detail. The author of this articletries to answer these questions: How was the social situation in Yemen during thisperiod? What was the role of the Taheri rulers in the social status of the society? It seemsthat these social customs are closely related to the political situation of a land, becausethe social situation is the mirror of the political conditions of the society. Therefore,according to historical information, during this period, celebrations of variousmanifestations such as the birth of the Prophet, the feast of the holy month of Ramadan,Eid al-Fitr and Qurban, were used to celebrate the welcome of political people, clothingand nutrition appropriate to the geography of the region. This study uses a descriptiveanalytical method and, based on historical sources, examines the social status of Yemenin the era of Tahirids.
  • Ebrahim Salehi Hajiabadi* Pages 130-157
    The martyrs of Nineveh were the uniques of world and of the best andthe most loyal companions of Imam Hussain (AS), which because ofthe reliance on invalid or poor sourcesover time, many names have been added to them that can be dividedinto several groups.Individuals who didn't exist. 2 The enemies of Ahlul-Bayt who werecontemporaneous .1 with Imam Hussein (AS), and their names havebeen recorded among the martyrs of Karbala. 3 Persons who wereamongst army of Ibn Sa'd on Ashura, but the names of some of themwere recorded as martyrs of Karbala. 4 Those who were in the army ofImam Hussein (AS), but survived because of captivity, injury,acceptance of a safe-conduct from the enemy or escape from thebattlefield, and yet their names have been recorded amongst the martyrsof Karbala. Therefore, it is necessary and essential to know the identityand number of companions of Imam Hussain (AS) and determine thenames of the martyrs of Karbalaand distinguish them from others.